Przejdź do treści

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu
Fot. lassedesignen / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ćwiczenia ogólnorozwojowe – co powinnyśmy o nich wiedzieć?
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie? Położna Kasia o kontrowersyjnym trendzie
kobieta w ciąży
Wykonanie testu na koronawirusa to wymóg niezbędny do odbycia porodu rodzinnego? Jest stanowisko NFZ
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi

Klaustrofobia należy do częstych zaburzeń mogących mieć wiele przyczyn, w tym związanych z traumatycznymi zdarzeniami z przeszłości. To zaburzenie psychiczne przejawiające się strachem chorego przed zamkniętymi przestrzeniami takimi jak windy, małe pomieszczenia, tunele, piwnice, samochody itp.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Definicja klaustrofobii jest dość zrozumiała, ale jednocześnie mało dokładna, ponieważ chorzy boją się nie tyle konkretnej ograniczonej przestrzeni, ile powtórzenia własnych negatywnych doświadczeń, które występują w danym miejscu. Boją się utraty kontroli w zamkniętej przestrzeni, uduszenia, boją się, że coś abstrakcyjnego, ale „strasznego” przydarzy im się i nikt w tej ograniczonej przestrzeni nie przyjdzie im z pomocą.

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Co to jest klaustrofobia?

Pacjent kojarzy swoje bolesne odczucia z konkretnym miejscem, w związku z czym zaczyna unikać zamkniętych przestrzeni. Można sobie wyobrazić ogromną listę miejsc, w których, według chorego, może się udusić i gdzie nikt nie przyjdzie na ratunek.

Strach pacjenta jest nieracjonalny. Rozumie on, że prawdopodobieństwo, że coś złego stanie się z nim w zamkniętym pomieszczeniu, jest małe. Zwłaszcza w porównaniu z tym, co może mu się przydarzyć na otwartej przestrzeni. Niemniej osoba chora boi się i unika ograniczonych przestrzeni, co ma znaczący, często negatywny wpływ na jej życie.

Przyczyny klaustrofobii

Jedna z koncepcji pojawienia się nie tylko klaustrofobii, ale także innych zaburzeń lękowych, czyli fobii, opiera się na klasycznej nauce Pawłowa o odruchach warunkowych. Istotą tego podejścia jest to, że powstaje patologiczny odruch warunkowy. Następuje proces patologicznego uczenia się – pewien względnie neutralny bodziec, niegdyś połączony z lękiem, staje się bodźcem, po którym człowiek wpada w panikę. W przypadku klaustrofobii zamknięta przestrzeń łączy się ze strachem. Pojawia się fiksacja i powstaje odruch warunkowy – dane miejsce wywołuje konkretne emocje.

Z drugiej strony w psychologii ewolucyjnej uważa się, że klaustrofobia nie wynika z „uczenia się” strachu, ale z tego, że reakcje lękowe są z góry określone i stanowią podstawowe formy reakcji adaptacyjnych, czyli przystosowawczych, rozwiniętych w toku ewolucji. Zamknięta przestrzeń w ewolucji jest uważana za sygnał dla zwierzęcia, ponieważ ryzyko uduszenia się w jakiejś jaskini lub dołku jest znacznie wyższe niż na otwartej przestrzeni. Gdy człowiek wykazuje podobne objawy, można uznać, że wrócił do wcześniejszego stadium ewolucyjnego. Uważa się, że u pacjenta pojawiają się odruchy bezwarunkowe, instynktowne, ale przesadne w naszych współczesnych warunkach społeczno-kulturowych.

W związku z tym psychoterapeuci mogą różnie interpretować klaustrofobię. W szczególności w psychoanalizie przyjmuje się, że istnieją nie tylko predyspozycje biologiczne, ale także predyspozycje na poziomie wczesnego rozwoju dziecka, które mogło nie czuć się chronione przez matkę na wczesnym etapie rozwoju, wówczas mógł powstać w nim konflikt na poziomie nieświadomości. Następnie, kiedy dziecko już dorosło, znajdując się w zamkniętej przestrzeni, odczuwa strach i skupia się na nim. W ten sposób powstaje błędne koło – chory unika zamkniętych przestrzeni, a gdy tylko się w takiej znajdzie, traumatyczne przeżycia ewolucyjne i z wczesnego dzieciństwa natychmiast się aktualizują, co tylko wzmacnia fobię.

Zobacz także

Objawy klaustrofobii

Objawem jest przede wszystkim unikanie zamkniętych przestrzeni. Nie zawsze musi dochodzić do ataków paniki. Osoba chora po prostu nie wchodzi do pomieszczeń, których się boi, unika takich miejsc. Głównym zatem objawem klaustrofobii jest niepokój i strach przy kontakcie z bodźcem wywołującym lęk.

Jak leczyć klaustrofobię?

Metody leczenia klaustrofobii oparte są na zasadzie „klucza do zamka”, czyli jakie mechanizmy chorobowe, takie metody leczenia. Jeśli pacjent dowie się w procesie złożonej diagnostyki psychologicznej, że centralnym mechanizmem strachu jest pojawienie się ustalonego związku bodziec-reakcja, wówczas zalecana będzie psychoterapia behawioralna. Podczas leczenia zniszczony zostanie stary, patologiczny odruch warunkowy i stworzony nowy, zdrowy sposób reagowania na bodźce. Takie działanie określane jest jako metoda ekspozycji – skaluje się poziom lęku i niepokoju pacjent i stopniowo konfrontuje się go z coraz większą dawką wywołującego strach bodźca.

W procesie złożonego leczenia klaustrofobii lekarz psychoterapeuta może przepisać pacjentowi także środki uspokajające, a w przypadku zaburzeń towarzyszących leki przeciwdepresyjne i przeciwpsychotyczne.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Kobieta wchodzi w obrazek

Fobia społeczna – jak sobie z nią poradzić? Poznaj 6 zasad pracy nad lękiem społecznym

fobia społeczna

Jak czuje się osoba z fobią społeczną? „Pomnóżcie lęk razy sto. Aby był tak silny, że wręcz paraliżujący. Aż poczujecie, że naprawdę palicie się ze wstydu”

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę