Przejdź do treści

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu
Fot. lassedesignen / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła
Zadbaj o układ odpornościowy. Pomocna będzie Lactobacillus rhamnosus – bakteria potrzebna naszej florze jelitowej

Klaustrofobia należy do częstych zaburzeń mogących mieć wiele przyczyn, w tym związanych z traumatycznymi zdarzeniami z przeszłości. To zaburzenie psychiczne przejawiające się strachem chorego przed zamkniętymi przestrzeniami takimi jak windy, małe pomieszczenia, tunele, piwnice, samochody itp.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Definicja klaustrofobii jest dość zrozumiała, ale jednocześnie mało dokładna, ponieważ chorzy boją się nie tyle konkretnej ograniczonej przestrzeni, ile powtórzenia własnych negatywnych doświadczeń, które występują w danym miejscu. Boją się utraty kontroli w zamkniętej przestrzeni, uduszenia, boją się, że coś abstrakcyjnego, ale „strasznego” przydarzy im się i nikt w tej ograniczonej przestrzeni nie przyjdzie im z pomocą.

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Co to jest klaustrofobia?

Pacjent kojarzy swoje bolesne odczucia z konkretnym miejscem, w związku z czym zaczyna unikać zamkniętych przestrzeni. Można sobie wyobrazić ogromną listę miejsc, w których, według chorego, może się udusić i gdzie nikt nie przyjdzie na ratunek.

Strach pacjenta jest nieracjonalny. Rozumie on, że prawdopodobieństwo, że coś złego stanie się z nim w zamkniętym pomieszczeniu, jest małe. Zwłaszcza w porównaniu z tym, co może mu się przydarzyć na otwartej przestrzeni. Niemniej osoba chora boi się i unika ograniczonych przestrzeni, co ma znaczący, często negatywny wpływ na jej życie.

Przyczyny klaustrofobii

Jedna z koncepcji pojawienia się nie tylko klaustrofobii, ale także innych zaburzeń lękowych, czyli fobii, opiera się na klasycznej nauce Pawłowa o odruchach warunkowych. Istotą tego podejścia jest to, że powstaje patologiczny odruch warunkowy. Następuje proces patologicznego uczenia się – pewien względnie neutralny bodziec, niegdyś połączony z lękiem, staje się bodźcem, po którym człowiek wpada w panikę. W przypadku klaustrofobii zamknięta przestrzeń łączy się ze strachem. Pojawia się fiksacja i powstaje odruch warunkowy – dane miejsce wywołuje konkretne emocje.

Z drugiej strony w psychologii ewolucyjnej uważa się, że klaustrofobia nie wynika z „uczenia się” strachu, ale z tego, że reakcje lękowe są z góry określone i stanowią podstawowe formy reakcji adaptacyjnych, czyli przystosowawczych, rozwiniętych w toku ewolucji. Zamknięta przestrzeń w ewolucji jest uważana za sygnał dla zwierzęcia, ponieważ ryzyko uduszenia się w jakiejś jaskini lub dołku jest znacznie wyższe niż na otwartej przestrzeni. Gdy człowiek wykazuje podobne objawy, można uznać, że wrócił do wcześniejszego stadium ewolucyjnego. Uważa się, że u pacjenta pojawiają się odruchy bezwarunkowe, instynktowne, ale przesadne w naszych współczesnych warunkach społeczno-kulturowych.

W związku z tym psychoterapeuci mogą różnie interpretować klaustrofobię. W szczególności w psychoanalizie przyjmuje się, że istnieją nie tylko predyspozycje biologiczne, ale także predyspozycje na poziomie wczesnego rozwoju dziecka, które mogło nie czuć się chronione przez matkę na wczesnym etapie rozwoju, wówczas mógł powstać w nim konflikt na poziomie nieświadomości. Następnie, kiedy dziecko już dorosło, znajdując się w zamkniętej przestrzeni, odczuwa strach i skupia się na nim. W ten sposób powstaje błędne koło – chory unika zamkniętych przestrzeni, a gdy tylko się w takiej znajdzie, traumatyczne przeżycia ewolucyjne i z wczesnego dzieciństwa natychmiast się aktualizują, co tylko wzmacnia fobię.

Zobacz także

Objawy klaustrofobii

Objawem jest przede wszystkim unikanie zamkniętych przestrzeni. Nie zawsze musi dochodzić do ataków paniki. Osoba chora po prostu nie wchodzi do pomieszczeń, których się boi, unika takich miejsc. Głównym zatem objawem klaustrofobii jest niepokój i strach przy kontakcie z bodźcem wywołującym lęk.

Jak leczyć klaustrofobię?

Metody leczenia klaustrofobii oparte są na zasadzie „klucza do zamka”, czyli jakie mechanizmy chorobowe, takie metody leczenia. Jeśli pacjent dowie się w procesie złożonej diagnostyki psychologicznej, że centralnym mechanizmem strachu jest pojawienie się ustalonego związku bodziec-reakcja, wówczas zalecana będzie psychoterapia behawioralna. Podczas leczenia zniszczony zostanie stary, patologiczny odruch warunkowy i stworzony nowy, zdrowy sposób reagowania na bodźce. Takie działanie określane jest jako metoda ekspozycji – skaluje się poziom lęku i niepokoju pacjent i stopniowo konfrontuje się go z coraz większą dawką wywołującego strach bodźca.

W procesie złożonego leczenia klaustrofobii lekarz psychoterapeuta może przepisać pacjentowi także środki uspokajające, a w przypadku zaburzeń towarzyszących leki przeciwdepresyjne i przeciwpsychotyczne.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Unsplash.com

Czy dieta wegańska i dieta wegetariańska mogą nas ustrzec przed chorobami? Będziesz zaskoczona

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta w ciąży

„U mnie zdiagnozowano chorobę w wieku 29 lat” – wyznała psycholog. Masz bolesną i obfitą miesiączkę? To mogą być mięśniaki

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty