Przejdź do treści

Fiksacja – problem nie tylko wzrokowy. Na czym polega?

Mężczyzna siedzi w gabinecie psychoterapeuty
fot. Elnur/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Uwierają cię niewygodne metki, gumki w skarpetkach, obciskające ramiączka? To może być allodynia
Ile osób do 44. r.ż. zmarło na COVID-19? „Ta czarna statystyka mogłaby być inna” – przekonuje minister zdrowia
Szczepionki na COVID-19 mają znacznie więcej skutków ubocznych niż inne szczepionki? W sieci krążą fałszywe informacje
Mity w seksie, które naprawdę warto wreszcie wyrzucić do śmieci
Rosół – czy naprawdę pomaga na przeziębienie? Odpowiada dietetyczka kliniczna

Fiksacja wzroku polega na długotrwałym skoncentrowaniu, ukierunkowaniu wzroku na jednym punkcie, co sprawia, że pole widzenia zostaje maksymalnie ograniczone. Jest to jedna z częstszych przyczyn wypadków motocyklowych. Fiksacja wzroku to także jedno z zaburzeń rozwojowych dzieci związane z uruchomieniem psychologicznych mechanizmów obronnych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Fiksacja jest koniecznym elementem procesu widzenia, który umożliwia postrzeganie przedmiotów w odpowiedniej ostrości. Problem pojawia się w momencie, gdy fiksacja oznacza zatrzymanie wzroku na jednym elemencie przez dłuższy czas.

Co to jest fiksacja?

Fiksacja, najprościej rzecz ujmując, to skoncentrowanie uwagi na jakimś elemencie rzeczywistości. Mimo iż najczęściej mówi się o fiksacji wzroku związanej z nadawaniem rzeczom odpowiedniej ostrości widzenia, zjawisko to ma dużo szersze znaczenie. Fiksacja może przyjmować różne formy. Wyróżnia się:

  • fiksację werbalną – koncentrację na jednym słowie, zdaniu, fragmencie wypowiedzi;
  • fiksację działania – koncentrację na jednym zadaniu, powtarzanie w kółko tej samej czynności (np. tiki nerwowe),
  • fiksację słuchową – koncentrację jedynie na wybranych dźwiękach, wyłapywanie wyłącznie określonych sygnałów dźwiękowych.

Fiksacja początkowo związana jest ze szczególnym rodzajem koncentracji i nie ma znamion zaburzenia, które powinny zaniepokoić pacjenta lub jego rodzinę. Fiksacja wzroku jest niezbędna do tego, aby dokładnie widzieć rzeczy, szczególnie te nieco oddalone od człowieka. Zdarza się jednak, że przybiera niepokojące formy. Zbyt intensywna koncentracja wzrokowa, werbalna lub działaniowa dziecka powinny skłonić rodziców dziecka do podzielenia się swoimi obserwacjami z lekarzem pierwszego kontaktu.

6 naprawdę dziwnych nawyków, które są zdrowe!

Czym jest fiksacja wzroku?

Fiksacja wzrokowa, a właściwie odruch fiksacyjny oka jest związany z dołeczkiem środkowym plamki siatkówki. Ten ruch oka pozwala na ustawienie obrazu obserwowanego przedmiotu tak, aby padał on na dołeczek środkowy plamki siatkówki. Oko uczy się go już w pierwszych miesiącach życia. Z czasem fiksacja wzroku jest zupełnie odruchowa, choć można z niej korzystać również w świadomy sposób. Jest to tzw. fiksacja środkowa pozwalająca na uzyskanie efektu widzenia rzeczy na wprost.

Kiedy pojawia się fiksacja wzroku?

Fiksacja oka pojawia się już około 3 miesiąca życia. Fiksacja siatkówkowa jest procesem jednoocznym, choć obraz przedmiotu można ustalać także obuocznie. Tzw. fiksacja obuoczna towarzyszy powstaniu widzenia przestrzennego, trójwymiarowego, które związane jest z kolei z procesem fuzji obrazów powstający w dwu gałkach ocznych.

Zobacz także

Zaburzenia i utrata fiksacji wzroku

Fiksacja oka jest niezbędna do prawidłowego widzenia. Jej zaburzenia są często związane z podstawowymi wadami wzroku.

Zez polega na zaburzeniu mechanizmu obuocznego widzenia pojedynczego. Zezująca osoba zdrowym okiem fiksuje przedmiot plamką siatkówki (właściwy odruch fiksacyjny), chore oko fiksuje obwodowym miejscem siatkówki. W efekcie tego zaburzenia nie może być mowy o uzyskaniu spójnego obrazu opartego na korespondencji siatkówkowej. Z tego też powodu chory często widzi obraz podwójnie. U niektórych chorych (przede wszystkim małych dzieci do 6–8 roku życia) we wzrokowej korze mózgowej dochodzi do tłumienia bodźców płynących z zezującego oka. Prowadzi to co prawda do wyeliminowania podwójnego widzenia, wiąże się jednak z innymi zagrożeniami. Zamieszanie obrazów to inne zaburzenie związane z nieprawidłową fiksacją oka. Uniemożliwia ono całkowicie widzenie i orientację w przestrzeni. W efekcie dochodzi do tłumienia bodźców wzrokowych, czasem do utraty środkowej fiksacji siatkówkowej, nieprawidłowej korespondencji siatkówkowej i zaburzeń obuocznego widzenia.

Fiksacja w psychologii

Fiksacja wzroku to naturalny mechanizm biologiczny, który pozwala na uzyskanie właściwego obrazu przedmiotów. Jego zaburzenia w większości związane są również z czynnikami biologicznymi. Jest to jednak również zjawisko z zakresu psychologii. Szczególny rodzaj koncentracji na obserwowanym punkcie, powtarzanie wyuczonych wzorców zachowań to psychologiczne mechanizmy obronne (inaczej mechanizmy obronne ego). Wyuczone i powtarzalne zachowania są nieuświadomionymi sposobami unikania zagrożenia. Stosujący je pacjenci dążą w ten sposób do zminimalizowania ryzyka zagrożenia uczuciami takimi jak strach czy lęk. Fiksacje u dziecka mogą być więc wyrazem nieuświadomionego lęku. Wiążą się z trudnościami rozwojowymi. Dziecko nie podejmuje bowiem dalszych kroków rozwojowych, zatrzymuje się na etapie dobrze rozpoznanych zachowań i umiejętności. Dalszy rozwój w jakiś sposób wiąże się w jego psychice z lękiem.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Depresja to prawdziwe cholerstwo. Gdy uderza, życie potrafi być naprawdę strasznie trudne”- mówi psycholożka Monika Kotlarek. Jak pomóc samemu sobie w depresji?

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Mika Urbaniak o chorobie dwubiegunowej. „To tak, jakby coś obcego we mnie wlazło i zaczynało rządzić moim życiem”

Kojarzy się z horrorem, choć jest bezpieczna i efektywna. O terapii elektrowstrząsami mówi prof. dr hab. n. med. Joanna Rymaszewska

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

Lukasz Sakowski, fot. archiwum prywatne

„W pseudonaukę częściej wierzą osoby wykształcone, z dużych miast. Gorzej wykształceni nie kontestują ugruntowanej wiedzy”. Z Łukaszem Sakowskim rozmawiamy o jego „Bioksiążce”

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Bożena Dykiel

Fundacja „Twarze Depresji” zakończyła współpracę z aktorką Bożeną Dykiel

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku