Przejdź do treści

Fiksacja – problem nie tylko wzrokowy. Na czym polega?

Mężczyzna siedzi w gabinecie psychoterapeuty
fot. Elnur/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobieta z bólem głowy
Zatokowy ból głowy – jak go rozpoznać i leczyć?
dynia
Dynia to królowa metamorfoz. Tym razem proponujemy ją nafaszerować
kobieta w lustrze
Kilka słów o akceptowaniu swojego ciała
Domowa przyprawa korzenna
Domowa przyprawa korzenna. Można jej używać nie tylko do pieczenia!
środki antykoncepcyjne
Antykoncepcja skrojona na miarę. Ginekolożka omawia wszystkie metody antykoncepcji

Fiksacja wzroku polega na długotrwałym skoncentrowaniu, ukierunkowaniu wzroku na jednym punkcie, co sprawia, że pole widzenia zostaje maksymalnie ograniczone. Jest to jedna z częstszych przyczyn wypadków motocyklowych. Fiksacja wzroku to także jedno z zaburzeń rozwojowych dzieci związane z uruchomieniem psychologicznych mechanizmów obronnych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Fiksacja jest koniecznym elementem procesu widzenia, który umożliwia postrzeganie przedmiotów w odpowiedniej ostrości. Problem pojawia się w momencie, gdy fiksacja oznacza zatrzymanie wzroku na jednym elemencie przez dłuższy czas.

Co to jest fiksacja?

Fiksacja, najprościej rzecz ujmując, to skoncentrowanie uwagi na jakimś elemencie rzeczywistości. Mimo iż najczęściej mówi się o fiksacji wzroku związanej z nadawaniem rzeczom odpowiedniej ostrości widzenia, zjawisko to ma dużo szersze znaczenie. Fiksacja może przyjmować różne formy. Wyróżnia się:

  • fiksację werbalną – koncentrację na jednym słowie, zdaniu, fragmencie wypowiedzi;
  • fiksację działania – koncentrację na jednym zadaniu, powtarzanie w kółko tej samej czynności (np. tiki nerwowe),
  • fiksację słuchową – koncentrację jedynie na wybranych dźwiękach, wyłapywanie wyłącznie określonych sygnałów dźwiękowych.

Fiksacja początkowo związana jest ze szczególnym rodzajem koncentracji i nie ma znamion zaburzenia, które powinny zaniepokoić pacjenta lub jego rodzinę. Fiksacja wzroku jest niezbędna do tego, aby dokładnie widzieć rzeczy, szczególnie te nieco oddalone od człowieka. Zdarza się jednak, że przybiera niepokojące formy. Zbyt intensywna koncentracja wzrokowa, werbalna lub działaniowa dziecka powinny skłonić rodziców dziecka do podzielenia się swoimi obserwacjami z lekarzem pierwszego kontaktu.

6 naprawdę dziwnych nawyków, które są zdrowe!

Czym jest fiksacja wzroku?

Fiksacja wzrokowa, a właściwie odruch fiksacyjny oka jest związany z dołeczkiem środkowym plamki siatkówki. Ten ruch oka pozwala na ustawienie obrazu obserwowanego przedmiotu tak, aby padał on na dołeczek środkowy plamki siatkówki. Oko uczy się go już w pierwszych miesiącach życia. Z czasem fiksacja wzroku jest zupełnie odruchowa, choć można z niej korzystać również w świadomy sposób. Jest to tzw. fiksacja środkowa pozwalająca na uzyskanie efektu widzenia rzeczy na wprost.

Kiedy pojawia się fiksacja wzroku?

Fiksacja oka pojawia się już około 3 miesiąca życia. Fiksacja siatkówkowa jest procesem jednoocznym, choć obraz przedmiotu można ustalać także obuocznie. Tzw. fiksacja obuoczna towarzyszy powstaniu widzenia przestrzennego, trójwymiarowego, które związane jest z kolei z procesem fuzji obrazów powstający w dwu gałkach ocznych.

Zobacz także

Zaburzenia i utrata fiksacji wzroku

Fiksacja oka jest niezbędna do prawidłowego widzenia. Jej zaburzenia są często związane z podstawowymi wadami wzroku.

Zez polega na zaburzeniu mechanizmu obuocznego widzenia pojedynczego. Zezująca osoba zdrowym okiem fiksuje przedmiot plamką siatkówki (właściwy odruch fiksacyjny), chore oko fiksuje obwodowym miejscem siatkówki. W efekcie tego zaburzenia nie może być mowy o uzyskaniu spójnego obrazu opartego na korespondencji siatkówkowej. Z tego też powodu chory często widzi obraz podwójnie. U niektórych chorych (przede wszystkim małych dzieci do 6–8 roku życia) we wzrokowej korze mózgowej dochodzi do tłumienia bodźców płynących z zezującego oka. Prowadzi to co prawda do wyeliminowania podwójnego widzenia, wiąże się jednak z innymi zagrożeniami. Zamieszanie obrazów to inne zaburzenie związane z nieprawidłową fiksacją oka. Uniemożliwia ono całkowicie widzenie i orientację w przestrzeni. W efekcie dochodzi do tłumienia bodźców wzrokowych, czasem do utraty środkowej fiksacji siatkówkowej, nieprawidłowej korespondencji siatkówkowej i zaburzeń obuocznego widzenia.

Fiksacja w psychologii

Fiksacja wzroku to naturalny mechanizm biologiczny, który pozwala na uzyskanie właściwego obrazu przedmiotów. Jego zaburzenia w większości związane są również z czynnikami biologicznymi. Jest to jednak również zjawisko z zakresu psychologii. Szczególny rodzaj koncentracji na obserwowanym punkcie, powtarzanie wyuczonych wzorców zachowań to psychologiczne mechanizmy obronne (inaczej mechanizmy obronne ego). Wyuczone i powtarzalne zachowania są nieuświadomionymi sposobami unikania zagrożenia. Stosujący je pacjenci dążą w ten sposób do zminimalizowania ryzyka zagrożenia uczuciami takimi jak strach czy lęk. Fiksacje u dziecka mogą być więc wyrazem nieuświadomionego lęku. Wiążą się z trudnościami rozwojowymi. Dziecko nie podejmuje bowiem dalszych kroków rozwojowych, zatrzymuje się na etapie dobrze rozpoznanych zachowań i umiejętności. Dalszy rozwój w jakiś sposób wiąże się w jego psychice z lękiem.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dysmorfofobia / istockphoto.com

Dysmorfofobia. Gdy wygląd staje się obsesją

męska depresja

Męska depresja. Inna niż kobieca?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Akcja "Nie świruj, idź na wybory"

Akcja „Nie świruj, idź na wybory” w ogniu krytyki. Nagrania ośmieszają osoby chore psychicznie

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

istockphoto.com

„Był alkohol? W takiej sytuacji ciężko mówić o gwałcie. Ofiara może przecież nie pamiętać…”. Nasza czytelniczka opisała, co spotkało ją w szpitalu psychiatrycznym

Psychoza - czym jest, jakie są jej rodzaje, objawy i leczenie?

Psychoza – czym jest, jakie są jej rodzaje, objawy i leczenie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Nike

Kończy się świat, w którym nie podejmujemy trudnych tematów. Nowa kampania Nike walczy z depresją i próbami samobójczymi

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

Schizofrenia - czym jest, jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Schizofrenia – czym jest? Jakie są jej objawy i jak wygląda leczenie?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.