Przejdź do treści

Fiksacja – problem nie tylko wzrokowy. Na czym polega?

Mężczyzna siedzi w gabinecie psychoterapeuty
fot. Elnur/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Czy Polskę czeka epidemia małpiej ospy? Ministerstwo Zdrowia uspokaja
Wydaje ci się, że wszyscy widzą twój stres i lęk? Psycholożka wyjaśnia, na czym polega iluzja przejrzystości
Raz w tygodniu miewasz migrenę? Przyczyną może być zła okluzja
Pink: „Miałam objawy udaru, to było przerażające”. Diagnoza była zupełnie inna
Gdyby nie wizyta w salonie fryzjerskim, nie wiedziałaby, na co choruje. Teraz chce uświadamiać innych

Fiksacja wzroku polega na długotrwałym skoncentrowaniu, ukierunkowaniu wzroku na jednym punkcie, co sprawia, że pole widzenia zostaje maksymalnie ograniczone. Jest to jedna z częstszych przyczyn wypadków motocyklowych. Fiksacja wzroku to także jedno z zaburzeń rozwojowych dzieci związane z uruchomieniem psychologicznych mechanizmów obronnych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Fiksacja jest koniecznym elementem procesu widzenia, który umożliwia postrzeganie przedmiotów w odpowiedniej ostrości. Problem pojawia się w momencie, gdy fiksacja oznacza zatrzymanie wzroku na jednym elemencie przez dłuższy czas.

Co to jest fiksacja?

Fiksacja, najprościej rzecz ujmując, to skoncentrowanie uwagi na jakimś elemencie rzeczywistości. Mimo iż najczęściej mówi się o fiksacji wzroku związanej z nadawaniem rzeczom odpowiedniej ostrości widzenia, zjawisko to ma dużo szersze znaczenie. Fiksacja może przyjmować różne formy. Wyróżnia się:

  • fiksację werbalną – koncentrację na jednym słowie, zdaniu, fragmencie wypowiedzi;
  • fiksację działania – koncentrację na jednym zadaniu, powtarzanie w kółko tej samej czynności (np. tiki nerwowe),
  • fiksację słuchową – koncentrację jedynie na wybranych dźwiękach, wyłapywanie wyłącznie określonych sygnałów dźwiękowych.

Fiksacja początkowo związana jest ze szczególnym rodzajem koncentracji i nie ma znamion zaburzenia, które powinny zaniepokoić pacjenta lub jego rodzinę. Fiksacja wzroku jest niezbędna do tego, aby dokładnie widzieć rzeczy, szczególnie te nieco oddalone od człowieka. Zdarza się jednak, że przybiera niepokojące formy. Zbyt intensywna koncentracja wzrokowa, werbalna lub działaniowa dziecka powinny skłonić rodziców dziecka do podzielenia się swoimi obserwacjami z lekarzem pierwszego kontaktu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

6 naprawdę dziwnych nawyków, które są zdrowe!

Czym jest fiksacja wzroku?

Fiksacja wzrokowa, a właściwie odruch fiksacyjny oka jest związany z dołeczkiem środkowym plamki siatkówki. Ten ruch oka pozwala na ustawienie obrazu obserwowanego przedmiotu tak, aby padał on na dołeczek środkowy plamki siatkówki. Oko uczy się go już w pierwszych miesiącach życia. Z czasem fiksacja wzroku jest zupełnie odruchowa, choć można z niej korzystać również w świadomy sposób. Jest to tzw. fiksacja środkowa pozwalająca na uzyskanie efektu widzenia rzeczy na wprost.

Kiedy pojawia się fiksacja wzroku?

Fiksacja oka pojawia się już około 3 miesiąca życia. Fiksacja siatkówkowa jest procesem jednoocznym, choć obraz przedmiotu można ustalać także obuocznie. Tzw. fiksacja obuoczna towarzyszy powstaniu widzenia przestrzennego, trójwymiarowego, które związane jest z kolei z procesem fuzji obrazów powstający w dwu gałkach ocznych.

Zobacz także

Zaburzenia i utrata fiksacji wzroku

Fiksacja oka jest niezbędna do prawidłowego widzenia. Jej zaburzenia są często związane z podstawowymi wadami wzroku.

Zez polega na zaburzeniu mechanizmu obuocznego widzenia pojedynczego. Zezująca osoba zdrowym okiem fiksuje przedmiot plamką siatkówki (właściwy odruch fiksacyjny), chore oko fiksuje obwodowym miejscem siatkówki. W efekcie tego zaburzenia nie może być mowy o uzyskaniu spójnego obrazu opartego na korespondencji siatkówkowej. Z tego też powodu chory często widzi obraz podwójnie. U niektórych chorych (przede wszystkim małych dzieci do 6–8 roku życia) we wzrokowej korze mózgowej dochodzi do tłumienia bodźców płynących z zezującego oka. Prowadzi to co prawda do wyeliminowania podwójnego widzenia, wiąże się jednak z innymi zagrożeniami. Zamieszanie obrazów to inne zaburzenie związane z nieprawidłową fiksacją oka. Uniemożliwia ono całkowicie widzenie i orientację w przestrzeni. W efekcie dochodzi do tłumienia bodźców wzrokowych, czasem do utraty środkowej fiksacji siatkówkowej, nieprawidłowej korespondencji siatkówkowej i zaburzeń obuocznego widzenia.

Fiksacja w psychologii

Fiksacja wzroku to naturalny mechanizm biologiczny, który pozwala na uzyskanie właściwego obrazu przedmiotów. Jego zaburzenia w większości związane są również z czynnikami biologicznymi. Jest to jednak również zjawisko z zakresu psychologii. Szczególny rodzaj koncentracji na obserwowanym punkcie, powtarzanie wyuczonych wzorców zachowań to psychologiczne mechanizmy obronne (inaczej mechanizmy obronne ego). Wyuczone i powtarzalne zachowania są nieuświadomionymi sposobami unikania zagrożenia. Stosujący je pacjenci dążą w ten sposób do zminimalizowania ryzyka zagrożenia uczuciami takimi jak strach czy lęk. Fiksacje u dziecka mogą być więc wyrazem nieuświadomionego lęku. Wiążą się z trudnościami rozwojowymi. Dziecko nie podejmuje bowiem dalszych kroków rozwojowych, zatrzymuje się na etapie dobrze rozpoznanych zachowań i umiejętności. Dalszy rozwój w jakiś sposób wiąże się w jego psychice z lękiem.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Zaburzenia psychotyczne – czym są, objawy. Czym jest epizod psychotyczny?

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Dziecko siedzi na podłodze

Wojewódzki Szpital Psychiatryczny o wstrzymaniu przyjęć na oddział dziecięcy: „To nasz niemy krzyk”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Ich współpracownicy często opisują to jako obcowanie z czystym – niejako nieludzkim – intelektem”. Jak rozpoznać psychopatę, tłumaczy ekspertka

Kobieta

Prawie połowa młodych dorosłych zmaga się z problemami ze zdrowiem psychicznym. Badacze: „Liczby były dla nas zaskoczeniem”

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

„Tam, gdzie ktoś inny zastanawia się trzy razy czy iść i zaryzykować, tam Polak już jest”. O medycynie ekstremalnej mówi Dariusz Jaroń, autor książki „Ekstremalni”

Sekwencjonowanie DNA – cel, etapy i metody badania

Badania kliniczne – bezpieczeństwo i zasady. Czy każdy może poddać się testom klinicznym?

„Moje wspomnienia są dlatego tak pozytywnie ukrwione, bo tam była miłość”. Bogdan Frymorgen o życiu z ojcem i jego chorobą afektywną dwubiegunową

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe – przyczyny, objawy i radzenie sobie z brakiem przyjemności przy wykonywaniu codziennych obowiązków

Kobieta podczas bólu menstruacyjnego

Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić domowymi sposobami?

Kobieta śpi - paraliż senny

Paraliż senny – co to jest, jakie są jego przyczyny i objawy?

Mężczyzna z dzieckiem

Zespół alkoholowy FAS – diagnostyka i objawy u dzieci i dorosłych

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×