Przejdź do treści

Fiksacja – problem nie tylko wzrokowy. Na czym polega?

Mężczyzna siedzi w gabinecie psychoterapeuty
fot. Elnur/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ćwiczenia na pośladki – od A do Z
Ćwiczenia na jędrne pośladki. Zestaw ćwiczeń od A do Z od Kasi Bigos
dziewczyna je kanapkę
Czy Intermittent fasting jest zdrowym sposobem odżywiania się? Wyjaśnia dietetyk Iwona Wanat
Kleszcze – rozprawiamy się z mitami. Co jest prawdą, a co bzdurą?
Kryzys wieku średniego dotyka wiele osób. Blogerka Agata Komorowska dzieli życie na 10-tki, by pokazać, na co tracimy czas
Monika Prześlakowska
„Białko w formie odżywki powinniśmy brać jedynie wtedy, gdy mamy jego niewystarczającą podaż dostarczaną z diety”. Rozmawiamy z dietetyk Moniką Prześlakowską

Fiksacja wzroku polega na długotrwałym skoncentrowaniu, ukierunkowaniu wzroku na jednym punkcie, co sprawia, że pole widzenia zostaje maksymalnie ograniczone. Jest to jedna z częstszych przyczyn wypadków motocyklowych. Fiksacja wzroku to także jedno z zaburzeń rozwojowych dzieci związane z uruchomieniem psychologicznych mechanizmów obronnych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Fiksacja jest koniecznym elementem procesu widzenia, który umożliwia postrzeganie przedmiotów w odpowiedniej ostrości. Problem pojawia się w momencie, gdy fiksacja oznacza zatrzymanie wzroku na jednym elemencie przez dłuższy czas.

Co to jest fiksacja?

Fiksacja, najprościej rzecz ujmując, to skoncentrowanie uwagi na jakimś elemencie rzeczywistości. Mimo iż najczęściej mówi się o fiksacji wzroku związanej z nadawaniem rzeczom odpowiedniej ostrości widzenia, zjawisko to ma dużo szersze znaczenie. Fiksacja może przyjmować różne formy. Wyróżnia się:

  • fiksację werbalną – koncentrację na jednym słowie, zdaniu, fragmencie wypowiedzi;
  • fiksację działania – koncentrację na jednym zadaniu, powtarzanie w kółko tej samej czynności (np. tiki nerwowe),
  • fiksację słuchową – koncentrację jedynie na wybranych dźwiękach, wyłapywanie wyłącznie określonych sygnałów dźwiękowych.

Fiksacja początkowo związana jest ze szczególnym rodzajem koncentracji i nie ma znamion zaburzenia, które powinny zaniepokoić pacjenta lub jego rodzinę. Fiksacja wzroku jest niezbędna do tego, aby dokładnie widzieć rzeczy, szczególnie te nieco oddalone od człowieka. Zdarza się jednak, że przybiera niepokojące formy. Zbyt intensywna koncentracja wzrokowa, werbalna lub działaniowa dziecka powinny skłonić rodziców dziecka do podzielenia się swoimi obserwacjami z lekarzem pierwszego kontaktu.

6 naprawdę dziwnych nawyków, które są zdrowe!

Czym jest fiksacja wzroku?

Fiksacja wzrokowa, a właściwie odruch fiksacyjny oka jest związany z dołeczkiem środkowym plamki siatkówki. Ten ruch oka pozwala na ustawienie obrazu obserwowanego przedmiotu tak, aby padał on na dołeczek środkowy plamki siatkówki. Oko uczy się go już w pierwszych miesiącach życia. Z czasem fiksacja wzroku jest zupełnie odruchowa, choć można z niej korzystać również w świadomy sposób. Jest to tzw. fiksacja środkowa pozwalająca na uzyskanie efektu widzenia rzeczy na wprost.

Kiedy pojawia się fiksacja wzroku?

Fiksacja oka pojawia się już około 3 miesiąca życia. Fiksacja siatkówkowa jest procesem jednoocznym, choć obraz przedmiotu można ustalać także obuocznie. Tzw. fiksacja obuoczna towarzyszy powstaniu widzenia przestrzennego, trójwymiarowego, które związane jest z kolei z procesem fuzji obrazów powstający w dwu gałkach ocznych.

Zobacz także

Zaburzenia i utrata fiksacji wzroku

Fiksacja oka jest niezbędna do prawidłowego widzenia. Jej zaburzenia są często związane z podstawowymi wadami wzroku.

Zez polega na zaburzeniu mechanizmu obuocznego widzenia pojedynczego. Zezująca osoba zdrowym okiem fiksuje przedmiot plamką siatkówki (właściwy odruch fiksacyjny), chore oko fiksuje obwodowym miejscem siatkówki. W efekcie tego zaburzenia nie może być mowy o uzyskaniu spójnego obrazu opartego na korespondencji siatkówkowej. Z tego też powodu chory często widzi obraz podwójnie. U niektórych chorych (przede wszystkim małych dzieci do 6–8 roku życia) we wzrokowej korze mózgowej dochodzi do tłumienia bodźców płynących z zezującego oka. Prowadzi to co prawda do wyeliminowania podwójnego widzenia, wiąże się jednak z innymi zagrożeniami. Zamieszanie obrazów to inne zaburzenie związane z nieprawidłową fiksacją oka. Uniemożliwia ono całkowicie widzenie i orientację w przestrzeni. W efekcie dochodzi do tłumienia bodźców wzrokowych, czasem do utraty środkowej fiksacji siatkówkowej, nieprawidłowej korespondencji siatkówkowej i zaburzeń obuocznego widzenia.

Fiksacja w psychologii

Fiksacja wzroku to naturalny mechanizm biologiczny, który pozwala na uzyskanie właściwego obrazu przedmiotów. Jego zaburzenia w większości związane są również z czynnikami biologicznymi. Jest to jednak również zjawisko z zakresu psychologii. Szczególny rodzaj koncentracji na obserwowanym punkcie, powtarzanie wyuczonych wzorców zachowań to psychologiczne mechanizmy obronne (inaczej mechanizmy obronne ego). Wyuczone i powtarzalne zachowania są nieuświadomionymi sposobami unikania zagrożenia. Stosujący je pacjenci dążą w ten sposób do zminimalizowania ryzyka zagrożenia uczuciami takimi jak strach czy lęk. Fiksacje u dziecka mogą być więc wyrazem nieuświadomionego lęku. Wiążą się z trudnościami rozwojowymi. Dziecko nie podejmuje bowiem dalszych kroków rozwojowych, zatrzymuje się na etapie dobrze rozpoznanych zachowań i umiejętności. Dalszy rozwój w jakiś sposób wiąże się w jego psychice z lękiem.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

Czym jest złamanie otwarte i jak wygląda pomoc przedmedyczna?

Dentysta przygotowujący protezę zębów

Protezy zębowe – czym można je czyścić i jakie są ich rodzaje?

Dbanie o stopy i leczenie nagniotków

Co to są nagniotki? Przyczyny ich powstawania oraz metody usuwania

Chłopiec u którego wymagane jest lapisowanie zębów mlecznych

Lapisowanie zębów mlecznych – na czym polega i jakie przynosi efekty?

Dziewczyna z podejrzeniem aleksytymii

Aleksytymia – jak się objawia i jak powstaje tzw. analfabetyzm emocjonalny?

Okulista bada wzrok pacjenta w gabinecie

Czym zajmuje się okulista? Jak przebiega badanie wzroku i kiedy warto je wykonać?

Kobieta siedząca na toalecie cierpiąca na zespół Alporta

Charakterystyka zespołu Alporta. Co warto wiedzieć o tym schorzeniu genetycznym?

Kobieta zakłada soczewki toryczne

Jak działają soczewki toryczne – kto może je nosić? Rodzaje i charakterystyka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Na czym polega hipotermia? Jakie są jej objawy i jak powinna wyglądać pierwsza pomoc?

Osoba z podejrzeniem zespołu Arnolda Chiariego

Czym jest zespół Arnolda-Chiariego? Jakie są jego typy, objawy i dostępne metody leczenia?

Dziewczynka u dentysty na zabiegu lakowania zębów

Lakowanie zębów – na czym polega? Jakie są wskazania?

Kobieta z bolącymi zębami z powodu zgryzu otwartego

Zgryz otwarty – czym jest i czy można wyleczyć tak złożoną wadę ortodontyczną?

kobieta cierpiąca na łokieć tenisisty

Łokieć tenisisty – co to jest, czym się objawia i jak wygląda leczenie schorzenia?

oczy kobiety cierpiącej na prozopagnozję

Prozopagnozja – dlaczego osoby dotknięte chorobą nie rozpoznają twarzy bliskich?

lekarz bada kobietę cierpiącą na katalepsję

Katalepsja – choroba czy objaw? Przyczyny i leczenie stanu kataleptycznego

doktor bada dziewczynkę chorą na neuropatię cukrzycową

Neuropatia cukrzycowa jako powikłanie cukrzycy. Objawy i leczenie

lekarz trzyma urządzenie do rektoskopii

Czy rektoskopia boli? Wskazania i przygotowanie do badania odbytnicy

Kobieta przechodząca zabieg strumektomii

Wskazania, przebieg i powikłania zabiegu strumektomii. Jak wygląda rehabilitacja po zabiegu?

Kobieta z bolącym brzuchem cierpiąca na objaw Rovsinga

Czym jest objaw Rovsinga? Jak wygląda badanie i o czym może świadczyć?

Grafika pokazująca kręgosłup przed i po nastawieniu

Na czym polega nastawianie kręgosłupa? Wizyta u kręgarza, przebieg zabiegu, wskazania do terapii

Komórka guza mózgu

Guz mózgu – czym jest, jakie są jego przyczyny? Jakie objawy należy uznać za alarmujące?

Kobieta będąca u dentysty, cierpiąca z powodu spuchniętego dziąsła

Opuchlizna dziąsła – dlaczego się pojawia i jak sobie z nią radzić?