Przejdź do treści

Metaplazja – na czym polega i czym różni się od dysplazji?

Kobieta z metaplazją podczas konsultacji lekarskiej.
sepy/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Stosujesz antykoncepcję? Uważaj na infekcje intymne
Kobido. Masaż zamiast liftingu? To możliwe!
Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?
7 rzeczy, których nie powinniśmy jeść na śniadanie
Dlaczego ściskające brzuch spodnie i legginsy to zły pomysł? Basia Tworek wyjaśnia

Metaplazja to termin określający zmiany w tkankach nabłonkowych bądź łącznych. Odnosi się do procesu powstawania komórek, które – w stosunku do swojej macierzy – są zmienione pod względem czynnościowym i morfologicznym. Na przykład metaplazja jelitowa oznacza zmianę błony śluzowej żołądka w błonę śluzową jelita.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Metaplazja, w przeciwieństwie do dysplazji, nie ma uwarunkowań genetycznych. Do zmian pierwotnego typu zróżnicowania dochodzi w wyniku chronicznego podrażnienia, obecności patogenu lub karcynogenów.

Dysplazja stawu biodrowego

Na czym polega metaplazja?

Metaplazja to określenie obejmujące zmiany w tkance łącznej lub nabłonkowej. Termin ten opisuje sytuację, w której komórki zmieniają swój dojrzały typ zróżnicowania na inny typ (również zróżnicowanych) komórek. Do zjawiska metaplazji dochodzi na przykład, gdy komórki charakterystyczne dla błony śluzowej żołądka zmieniają się w te budujące błonę śluzową jelita. Metaplazja nie ma podłoża genetycznego (w przeciwieństwie do dysplazji), natomiast rozwija się jako odpowiedź adaptacyjna na patogen, karcynogen lub chroniczne podrażnienie. W efekcie, na powstałych w wyniku metaplazji zmianach, rozwijać się mogą zmiany nowotworowe.

Rodzaje metaplazji

Metaplazja jelitowa jest jednym z najbardziej znanych typów metaplazji, ponieważ zmiana błony śluzowej żołądka w błonę śluzową jelit bardzo często staje się przyczyną nowotworów przewodu pokarmowego. To jednak niejedyny typ metaplazji, do jakiego może dojść w ludzkim organizmie.

Uwagę zwraca m.in.:

  • metaplazja płaskonabłonkowa błony śluzowej dróg oddechowych – w jej wyniku nabłonek wielorzędowy migawkowy zostaje zastąpiony nabłonkiem płaskim,
  • metaplazja Barretta, czyli metaplazja nabłonka wielowarstwowego płaskiego przełyku, który zastąpiony zostaje nabłonkiem walcowatym,
  • metaplazja apokrynowa, czyli przemiana komórek prawidłowego nabłonka gruczołu piersiowego w duże komórki przypominające budujące apokrynowe gruczoły potowe,
  • metaplazja oksyfilna dotycząca zmian komórek tarczycy,
  • metaplazja tkanki łącznej o charakterze kostnienia (blizny, migdałki podniebienne),
  • metaplastyczne kostnienie chrząstek krtani, tchawicy i oskrzeli w wieku starczym.

Nazwy typów metaplazji opisują sposób przejścia między jednym a drugim typem komórki. Dookreślenie (oksyfilna, apokrynowa, jelitowa) wskazuje na typ tkanki, jaki ostatecznie uzyskuje zmieniona komórka. W tym kontekście metaplazja żołądka jest niepełnym i nie do końca prawidłowym określeniem. Na skutek przewlekłego zapalenia żołądka dochodzi bowiem do metaplazji jelitowej, a więc zmiany błony śluzowej żołądka w tę charakterystyczną dla jelit.

Zobacz także

Metaplazja a nowotwory

Metaplazja jelitowa uznawana jest za schorzenie bardzo niebezpieczne, które może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Rak przy metaplazji jelitowej jest bardziej prawdopodobny. Przewlekły stan zapalny żołądka uszkadza bowiem zdolność do przeprowadzenia procesu regeneracji organu i tworzenia nowych komórek nabłonka wypełniających ubytki. Upośledzenie to prowadzi do zwiększenia ryzyka nowotworu.

Metaplazja nie jest jednak równoznaczna z podejrzeniem złośliwej zmiany nowotworowej. W przypadku tarczycy metaplazja oksyfilna może, ale wcale nie musi, oznaczać rozwijający się nowotwór. W przypadku piersi metaplazja apokrynowa jest uznawana za rodzaj łagodnej zmiany, która w większości przypadków nie wiąże się z chorobą nowotworową. Nie zmienia to jednak faktu, że tak metaplazja płaskonabłonkowa szyjki macicy, jak i metaplazja jelitowa czy oksyfilna, powinny skłonić do wizyty u specjalisty i szerokiej diagnostyki.

Metaplazja jelitowa żołądka

Metaplazja jelitowa jest jedną z częściej występujących, a przy tym bardzo niebezpiecznych zmian. Pojawia się przede wszystkim u ludzi starszych. W 80% za jej pojawienie się odpowiadają przewlekła infekcja błony śluzowej żołądka oraz choroba wrzodowa dwunastnicy.

Metaplazja jelitowa w żołądku może się pojawiać również w efekcie zakażenia Helicobacter pylori, długotrwałego przyjmowania leków podrażniających błonę śluzową żołądka. Dieta przy metaplazji jelitowej również ma ogromne znaczenie. Jeśli jest bogata w pokarmy ciężkostrawne, jedzenie odbywa się nieregularnie, a dodatkowo pacjent pali papierosy lub nadużywa alkoholu, to ryzyko wystąpienia metaplazji rośnie.

Objawy metaplazji jelitowej wiążą się przede wszystkim z rozwijającym się stanem zapalnym w żołądku, któremu mogą towarzyszyć:

  • uczucie pełności w nadbrzuszu,
  • nudności i wymioty,
  • nieprzyjemne odbijanie się,
  • uczucie zbyt wczesnej sytości,
  • brak łaknienia,
  • zgaga,
  • w niektórych przypadkach może dojść do krwawienia z żołądka.

Metaplazja jest poważną dolegliwością, która przez wielu uważana jest za zmianę przednowotworową, dlatego tak ważne jest jak najszybsze jej wykrycie. Leczenie metaplazji obejmuje farmakologię i restrykcyjną (lekkostrawną, pozbawioną używek) dietę.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Posocznica - przyczyny i objawy

Sepsa (posocznica) – na czym polega? Jakie są jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Bóle brzucha mogą być objawem choroby wywołanej przez pasożyty

Pasożyty ludzkie (owsiki, tasiemce, glista, lamblia) – objawy

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?