Przejdź do treści

Metaplazja – na czym polega i czym różni się od dysplazji?

Kobieta z metaplazją podczas konsultacji lekarskiej.
sepy/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Musimy przestać wierzyć w te medyczne mity! Wraz z ekspertami obaliliśmy 10 z nich
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła

Metaplazja to termin określający zmiany w tkankach nabłonkowych bądź łącznych. Odnosi się do procesu powstawania komórek, które – w stosunku do swojej macierzy – są zmienione pod względem czynnościowym i morfologicznym. Na przykład metaplazja jelitowa oznacza zmianę błony śluzowej żołądka w błonę śluzową jelita.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Metaplazja, w przeciwieństwie do dysplazji, nie ma uwarunkowań genetycznych. Do zmian pierwotnego typu zróżnicowania dochodzi w wyniku chronicznego podrażnienia, obecności patogenu lub karcynogenów.

Na czym polega metaplazja?

Metaplazja to określenie obejmujące zmiany w tkance łącznej lub nabłonkowej. Termin ten opisuje sytuację, w której komórki zmieniają swój dojrzały typ zróżnicowania na inny typ (również zróżnicowanych) komórek. Do zjawiska metaplazji dochodzi na przykład, gdy komórki charakterystyczne dla błony śluzowej żołądka zmieniają się w te budujące błonę śluzową jelita. Metaplazja nie ma podłoża genetycznego (w przeciwieństwie do dysplazji), natomiast rozwija się jako odpowiedź adaptacyjna na patogen, karcynogen lub chroniczne podrażnienie. W efekcie, na powstałych w wyniku metaplazji zmianach, rozwijać się mogą zmiany nowotworowe.

Rodzaje metaplazji

Metaplazja jelitowa jest jednym z najbardziej znanych typów metaplazji, ponieważ zmiana błony śluzowej żołądka w błonę śluzową jelit bardzo często staje się przyczyną nowotworów przewodu pokarmowego. To jednak niejedyny typ metaplazji, do jakiego może dojść w ludzkim organizmie.

Uwagę zwraca m.in.:

  • metaplazja płaskonabłonkowa błony śluzowej dróg oddechowych – w jej wyniku nabłonek wielorzędowy migawkowy zostaje zastąpiony nabłonkiem płaskim,
  • metaplazja Barretta, czyli metaplazja nabłonka wielowarstwowego płaskiego przełyku, który zastąpiony zostaje nabłonkiem walcowatym,
  • metaplazja apokrynowa, czyli przemiana komórek prawidłowego nabłonka gruczołu piersiowego w duże komórki przypominające budujące apokrynowe gruczoły potowe,
  • metaplazja oksyfilna dotycząca zmian komórek tarczycy,
  • metaplazja tkanki łącznej o charakterze kostnienia (blizny, migdałki podniebienne),
  • metaplastyczne kostnienie chrząstek krtani, tchawicy i oskrzeli w wieku starczym.

Nazwy typów metaplazji opisują sposób przejścia między jednym a drugim typem komórki. Dookreślenie (oksyfilna, apokrynowa, jelitowa) wskazuje na typ tkanki, jaki ostatecznie uzyskuje zmieniona komórka. W tym kontekście metaplazja żołądka jest niepełnym i nie do końca prawidłowym określeniem. Na skutek przewlekłego zapalenia żołądka dochodzi bowiem do metaplazji jelitowej, a więc zmiany błony śluzowej żołądka w tę charakterystyczną dla jelit.

Zobacz także

Metaplazja a nowotwory

Metaplazja jelitowa uznawana jest za schorzenie bardzo niebezpieczne, które może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Rak przy metaplazji jelitowej jest bardziej prawdopodobny. Przewlekły stan zapalny żołądka uszkadza bowiem zdolność do przeprowadzenia procesu regeneracji organu i tworzenia nowych komórek nabłonka wypełniających ubytki. Upośledzenie to prowadzi do zwiększenia ryzyka nowotworu.

Metaplazja nie jest jednak równoznaczna z podejrzeniem złośliwej zmiany nowotworowej. W przypadku tarczycy metaplazja oksyfilna może, ale wcale nie musi, oznaczać rozwijający się nowotwór. W przypadku piersi metaplazja apokrynowa jest uznawana za rodzaj łagodnej zmiany, która w większości przypadków nie wiąże się z chorobą nowotworową. Nie zmienia to jednak faktu, że tak metaplazja płaskonabłonkowa szyjki macicy, jak i metaplazja jelitowa czy oksyfilna, powinny skłonić do wizyty u specjalisty i szerokiej diagnostyki.

Metaplazja jelitowa żołądka

Metaplazja jelitowa jest jedną z częściej występujących, a przy tym bardzo niebezpiecznych zmian. Pojawia się przede wszystkim u ludzi starszych. W 80% za jej pojawienie się odpowiadają przewlekła infekcja błony śluzowej żołądka oraz choroba wrzodowa dwunastnicy.

Metaplazja jelitowa w żołądku może się pojawiać również w efekcie zakażenia Helicobacter pylori, długotrwałego przyjmowania leków podrażniających błonę śluzową żołądka. Dieta przy metaplazji jelitowej również ma ogromne znaczenie. Jeśli jest bogata w pokarmy ciężkostrawne, jedzenie odbywa się nieregularnie, a dodatkowo pacjent pali papierosy lub nadużywa alkoholu, to ryzyko wystąpienia metaplazji rośnie.

Objawy metaplazji jelitowej wiążą się przede wszystkim z rozwijającym się stanem zapalnym w żołądku, któremu mogą towarzyszyć:

  • uczucie pełności w nadbrzuszu,
  • nudności i wymioty,
  • nieprzyjemne odbijanie się,
  • uczucie zbyt wczesnej sytości,
  • brak łaknienia,
  • zgaga,
  • w niektórych przypadkach może dojść do krwawienia z żołądka.

Metaplazja jest poważną dolegliwością, która przez wielu uważana jest za zmianę przednowotworową, dlatego tak ważne jest jak najszybsze jej wykrycie. Leczenie metaplazji obejmuje farmakologię i restrykcyjną (lekkostrawną, pozbawioną używek) dietę.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej