Przejdź do treści

Metaplazja – na czym polega i czym różni się od dysplazji?

Kobieta z metaplazją podczas konsultacji lekarskiej.
sepy/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Śniadaniowe ciastka jaglane
Kubek gorącej herbaty
8 zdrowych herbat, które poleciłabyś przyjaciółce. Wybór eksperta ze „Zdrowo czyli sexi”
Depilacja nóg / istock
Depilacja laserowa – od czego zacząć, ile to kosztuje, kiedy nie należy jej wykonywać? Odpowiada kosmetolożka, mgr Sylwia Gnas
Marie Fredriksson / GettyImages
Wokalistka Roxette nie żyje. Marie Fredriksson zmarła z powodu choroby nowotworowej
Migrena To Nie Ściema / Facebook
Migrena nie ma nic wspólnego z bólem głowy. Tutaj nie pomoże zwykła tabletka. Choroba odbiera wszystko

Metaplazja to termin określający zmiany w tkankach nabłonkowych bądź łącznych. Odnosi się do procesu powstawania komórek, które – w stosunku do swojej macierzy – są zmienione pod względem czynnościowym i morfologicznym. Na przykład metaplazja jelitowa oznacza zmianę błony śluzowej żołądka w błonę śluzową jelita.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Metaplazja, w przeciwieństwie do dysplazji, nie ma uwarunkowań genetycznych. Do zmian pierwotnego typu zróżnicowania dochodzi w wyniku chronicznego podrażnienia, obecności patogenu lub karcynogenów.

Dysplazja stawu biodrowego

Na czym polega metaplazja?

Metaplazja to określenie obejmujące zmiany w tkance łącznej lub nabłonkowej. Termin ten opisuje sytuację, w której komórki zmieniają swój dojrzały typ zróżnicowania na inny typ (również zróżnicowanych) komórek. Do zjawiska metaplazji dochodzi na przykład, gdy komórki charakterystyczne dla błony śluzowej żołądka zmieniają się w te budujące błonę śluzową jelita. Metaplazja nie ma podłoża genetycznego (w przeciwieństwie do dysplazji), natomiast rozwija się jako odpowiedź adaptacyjna na patogen, karcynogen lub chroniczne podrażnienie. W efekcie, na powstałych w wyniku metaplazji zmianach, rozwijać się mogą zmiany nowotworowe.

Rodzaje metaplazji

Metaplazja jelitowa jest jednym z najbardziej znanych typów metaplazji, ponieważ zmiana błony śluzowej żołądka w błonę śluzową jelit bardzo często staje się przyczyną nowotworów przewodu pokarmowego. To jednak niejedyny typ metaplazji, do jakiego może dojść w ludzkim organizmie.

Uwagę zwraca m.in.:

  • metaplazja płaskonabłonkowa błony śluzowej dróg oddechowych – w jej wyniku nabłonek wielorzędowy migawkowy zostaje zastąpiony nabłonkiem płaskim,
  • metaplazja Barretta, czyli metaplazja nabłonka wielowarstwowego płaskiego przełyku, który zastąpiony zostaje nabłonkiem walcowatym,
  • metaplazja apokrynowa, czyli przemiana komórek prawidłowego nabłonka gruczołu piersiowego w duże komórki przypominające budujące apokrynowe gruczoły potowe,
  • metaplazja oksyfilna dotycząca zmian komórek tarczycy,
  • metaplazja tkanki łącznej o charakterze kostnienia (blizny, migdałki podniebienne),
  • metaplastyczne kostnienie chrząstek krtani, tchawicy i oskrzeli w wieku starczym.

Nazwy typów metaplazji opisują sposób przejścia między jednym a drugim typem komórki. Dookreślenie (oksyfilna, apokrynowa, jelitowa) wskazuje na typ tkanki, jaki ostatecznie uzyskuje zmieniona komórka. W tym kontekście metaplazja żołądka jest niepełnym i nie do końca prawidłowym określeniem. Na skutek przewlekłego zapalenia żołądka dochodzi bowiem do metaplazji jelitowej, a więc zmiany błony śluzowej żołądka w tę charakterystyczną dla jelit.

Zobacz także

Metaplazja a nowotwory

Metaplazja jelitowa uznawana jest za schorzenie bardzo niebezpieczne, które może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Rak przy metaplazji jelitowej jest bardziej prawdopodobny. Przewlekły stan zapalny żołądka uszkadza bowiem zdolność do przeprowadzenia procesu regeneracji organu i tworzenia nowych komórek nabłonka wypełniających ubytki. Upośledzenie to prowadzi do zwiększenia ryzyka nowotworu.

Metaplazja nie jest jednak równoznaczna z podejrzeniem złośliwej zmiany nowotworowej. W przypadku tarczycy metaplazja oksyfilna może, ale wcale nie musi, oznaczać rozwijający się nowotwór. W przypadku piersi metaplazja apokrynowa jest uznawana za rodzaj łagodnej zmiany, która w większości przypadków nie wiąże się z chorobą nowotworową. Nie zmienia to jednak faktu, że tak metaplazja płaskonabłonkowa szyjki macicy, jak i metaplazja jelitowa czy oksyfilna, powinny skłonić do wizyty u specjalisty i szerokiej diagnostyki.

Metaplazja jelitowa żołądka

Metaplazja jelitowa jest jedną z częściej występujących, a przy tym bardzo niebezpiecznych zmian. Pojawia się przede wszystkim u ludzi starszych. W 80% za jej pojawienie się odpowiadają przewlekła infekcja błony śluzowej żołądka oraz choroba wrzodowa dwunastnicy.

Metaplazja jelitowa w żołądku może się pojawiać również w efekcie zakażenia Helicobacter pylori, długotrwałego przyjmowania leków podrażniających błonę śluzową żołądka. Dieta przy metaplazji jelitowej również ma ogromne znaczenie. Jeśli jest bogata w pokarmy ciężkostrawne, jedzenie odbywa się nieregularnie, a dodatkowo pacjent pali papierosy lub nadużywa alkoholu, to ryzyko wystąpienia metaplazji rośnie.

Objawy metaplazji jelitowej wiążą się przede wszystkim z rozwijającym się stanem zapalnym w żołądku, któremu mogą towarzyszyć:

  • uczucie pełności w nadbrzuszu,
  • nudności i wymioty,
  • nieprzyjemne odbijanie się,
  • uczucie zbyt wczesnej sytości,
  • brak łaknienia,
  • zgaga,
  • w niektórych przypadkach może dojść do krwawienia z żołądka.

Metaplazja jest poważną dolegliwością, która przez wielu uważana jest za zmianę przednowotworową, dlatego tak ważne jest jak najszybsze jej wykrycie. Leczenie metaplazji obejmuje farmakologię i restrykcyjną (lekkostrawną, pozbawioną używek) dietę.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?