Przejdź do treści

Migrena – poznaj objawy, przyczyny i sposoby leczenia

kobieta mająca migrenę
Fot. Med Photo Studio / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielka Brytania: Niemal 80 przypadków zarażenia groźną odmianą koronawirusa z Indii
Wskaźnik R dla Polski spadł poniżej jednego – poinformował minister zdrowia. To ważny sygnał dotyczący przebiegu epidemii
Punkty Szczepień Powszechnych – czym są? Gdzie się zaszczepić?
strefy erogenne
Przenieś grę wstępną na inny poziom. 8 miejsc erogennych, których być może jeszcze nie odkryłaś, a warto
Czy lekarz sam może wybrać, jaką szczepionkę przeciwko koronawirusowi poda pacjentowi? Minister zdrowia wyjaśnia

Migrena to przypadłość, w której na skutek wystąpienia czynników wyzwalających pojawia się intensywny ból głowy, utrudniający normalne funkcjonowanie. Może jej towarzyszyć aura – charakterystyczne objawy zapowiadające napad bólu. Leczenie migreny opiera się na zidentyfikowaniu tzw. wyzwalaczy i ich eliminowaniu.  Doraźnie i/lub profilaktycznie stosowana jest także farmakoterapia.

Migrena – co to jest?

Migrena jest bólem głowy – najczęściej jednostronnym, mającym charakter pulsujący, trwającym od kilku godzin do kilku dni. Objawy towarzyszące migrenie to często światłowstręt, wysoka wrażliwość na hałasy oraz nudności i wymioty. Pierwszy atak bólu migrenowego pojawia się zwykle już w wieku młodzieńczym, ale najczęściej dolegliwości obserwuje się u pacjentów między 35. i 45. rokiem życia. Migrena występuje dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn, co związane jest z czynnikami hormonalnymi.

Przyczyny migreny

Istnieje wiele teorii dotyczących przyczyn migreny, jednak nadal żadna z nich nie jest dominująca i do końca pewna. Często wymieniana dotyczy występowania nieprawidłowej aktywności mózgu u pacjentów z migrenami – konkretnie aktywacji mechanizmów, prowadzących do wydzielania do naczyń krwionośnych i nerwów w tym obszarze substancji o charakterze prozapalnym, które wywołują ból.

Nie jest jasne, co stanowi powód tych zmian, ale badania pokazują, że predyspozycje genetyczne mogą odgrywać rolę w występowaniu ataków migreny w odpowiedzi na nadmierną wrażliwość na czynniki wyzwalające. Występowanie w bliskiej rodzinie osób z migreną zwiększa ryzyko pojawiania się epizodów aż trzykrotnie.

Co wywołuje migrenę?

Atak migreny poprzedza obecność tzw. wyzwalaczy – okoliczności lub zmian, których wystąpienie powoduje objawy. Wśród nich możemy wyróżnić czynniki hormonalne, emocjonalne, fizyczne, dietetyczne, środowiskowe oraz farmakologiczne. Przyjrzyjmy się bliżej każdej z tych grup.

Zmiany hormonalne są częstą przyczyną migren u kobiet – te związane z miesiączką mogą wywoływać napad bólu migrenowego. Typowo u osób, dla których stanowią one czynnik wyzwalający, migrena pojawia się w czasie między 2 dniami przed okresem i 3 dniami po nim.

Czynniki emocjonalne, które u niektórych pacjentów powodują migrenę to: stres, szok, podekscytowanie, depresja.

Zmiany fizyczne wyzwalające atak migreny obejmują:

  • zmęczenie,
  • niewyspanie,
  • utrzymywanie nieprawidłowej postawy ciała,
  • jet lag,
  • niski poziom glukozy we krwi,
  • intensywny wysiłek fizyczny u osób, które nie są do niego przyzwyczajone.

Dieta może odgrywać istotną rolę w wywoływaniu ataków migreny – niektóre substancje zawarte w pokarmie, m.in. tyramina, są znanymi czynnikami wyzwalającymi objawy u wielu pacjentów. Wśród dietetycznych wyzwalaczy migreny wymienia się:

  • nieregularne spożywanie posiłków – w szczególności pomijanie ich, opóźnianie,
  • odwodnienie,
  • alkohol,
  • produkty zawierające kofeinę: kawę, herbatę, napoje energetyzujące, kakao, czekoladę,
  • produkty bogate w tyraminę: wędliny, marynowane śledzie, ryby wędzone, sery dojrzewające.

Czynniki środowiskowe, które stanowią zidentyfikowane wyzwalacze migreny to:

  • jasne i/lub migoczące światła,
  • palenie papierosów (także bierne),
  • głośne dźwięki,
  • zmiana warunków otoczenia (np. silne ochłodzenie),
  • intensywne zapachy,
  • przebywanie w dusznych pomieszczeniach.

Zażywanie leków, takich jak m.in. środki nasenne, niektóre środki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza również może wyzwolić atak migreny.

Ból głowy i oczu oraz światłowstręt - objawy migreny

Rodzaje migreny

Obecnie wyróżnia się kilka rodzajów migren, przy czym główny podział opiera się na obecności lub braku tzw. aury. Migrena z aurą charakteryzuje się obecnością okresu, w którym pojawiają się sygnały nadchodzącego bólu migrenowego. Zaczyna się on już kilka godzin, a nawet dni przed napadem. Aura może objawiać się występowaniem:

  • omamów wzrokowych pod postacią błysków, plamek, zygzaków,
  • częściowego ubytku wzroku (na ogół w jednej gałce ocznej),
  • zawrotów głowy,
  • mrowienia (zwykle odczuwane najpierw w jednej ręce, następnie na twarzy i języku),
  • spadku nastroju.

Te zwiastuny ataku bólu migrenowego nie są jednak powszechne – migrena bez aury jest dużo częściej występującym rodzajem. U 2 na 3 pacjentów z bólami migrenowymi aura się nie pojawia.

Inny podział migren uwzględnia miejsce wystąpienia objawów. Tutaj wyróżnić możemy migrenę oczną oraz migrenę szyjną.

Migrena oczna, czasem nazywana także migreną siatkówkową, jest relatywnie rzadką przypadłością. W tym typie migreny przed pojawieniem się bólu w polu widzenia pojawiają się błyski lub mroczki. Objawy migreny ocznej mogą obejmować również chwilowe niedowidzenie. Na ogół zmiany dotyczą tylko jednej gałki ocznej i utrzymują się około godziny. Po tych symptomach pojawia się pulsujący, silny ból głowy. Dopiero gdy ustąpi, wraca prawidłowe widzenie.

Nieco częściej występuje migrena szyjna. Jest ona spowodowana zwyrodnieniami kręgosłupa, np. uciskiem kręgów szyjnych na nerw. Przy migrenie szyjnej objawy typowe to: uczucie sztywności w okolicy karku, czasem promieniujące do barku lub ramienia, zaburzenia widzenia oraz nadwrażliwość na bodźce. Może pojawić się po spaniu w złej pozycji. Dolegliwości bólowe są dość charakterystyczne – ból pulsuje od potylicy do przodu głowy.

Migrena – objawy

Podstawowym objawem migreny jest intensywny, pulsujący ból po jednej stronie głowy. Często nasilenie bólu zwiększa poruszanie się. Inne symptomy często towarzyszące migrenie to:

  • nudności i/lub wymioty,
  • zwiększona wrażliwość na światło i dźwięki.

Dodatkowe objawy migreny (występujące tylko u niektórych pacjentów z bólami migrenowymi) obejmują: pocenie się, trudności z koncentracją, uczucie zimna albo gorąca, ból brzucha, biegunkę.

Migrena – ile trwa atak?

Objawy migreny trwają zwykle od 4 godzin do 3 dni. Mogąca poprzedzać migrenę aura typowo utrzymuje się przez czas od około 5 minut do godziny. Zdarza się, że po wystąpieniu objawów typowych dla aury u pacjentów z migrenami ból głowy w ogóle się nie pojawia.

Częstotliwość występowania ataków migreny jest kwestią bardzo indywidualną – ból może pojawiać się nawet każdego tygodnia, u niektórych epizody występują o wiele rzadziej – np. raz w roku.

Migrena – etapy

U wielu pacjentów migreny rozwijają się według schematu obejmującego kilka odrębnych faz (nie wszyscy przechodzą każdą z nich):

  1. Faza prodromalna – poprzedzająca ból głowy; obejmuje zmiany nastroju, poziomu energii, zmiany w zachowaniu, apetycie; pojawia się kilka godzin lub dni przed atakiem.
  2. Faza aury.
  3. Faza bólu głowy.
  4. Faza ustąpienia objawów – symptomy migreny stopniowo ustępują; pozostawać (nawet przez kilka kolejnych dni) może jednak uczucie zmęczenia.
elektrolity

Jak leczyć migrenę?

Leczenie migreny warto rozpocząć od obserwacji, jakie czynniki mogą mieć wpływ na powstawanie bólu głowy. Najlepiej zatem notować swój jadłospis oraz spisywać dni, w których towarzyszyły nam silne emocje, zapachy lub dźwięki. W dużej liczbie przypadków napadom migrenowym można zapobiec właśnie przez unikanie lub ograniczenie wpływu takich wyzwalaczy. Jeśli nie uda się tym sposobem określić i wyeliminować czynników wyzwalających ból, następnym krokiem jest zastosowanie farmakoterapii.

Leki na migrenę

Powszechnie stosowane jest doraźne oraz profilaktyczne leczenie migreny przy pomocy środków farmakologicznych.

Celem doraźnego leczenia migreny jest szybkie ustąpienie objawów bólowych. Farmakoterapia obejmować może wtedy leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, m.in. paracetamol, kwas acetylosalicylowy, ibuprofen. Ważne jest, aby przyjąć lek odpowiednio wcześnie, najlepiej do 30 minut po rozpoczęciu się pierwszych objawów – połknięcie tabletki później może okazać się nieskuteczne. Należy z rozwagą przyjmować leki przeciwbólowe w przypadku migreny – częste ich przyjmowanie może z czasem stać się powodem nasilenia ataków.

W przypadku nieskuteczności powyższych leków w terapii bólu, lekarz może zalecić przyjmowanie tryptanów – specyficznego rodzaju leku przeciwbólowego stosowanego przy migrenach. Czasami w leczeniu stosuje się także leki przeciwwymiotne – mogą one pomagać przy migrenie nawet jeśli pacjent nie odczuwa nudności.

W profilaktycznym leczeniu migreny lekarz może zalecić codziennie przyjmowanie leków zmniejszających liczbę ataków. Leki profilaktycznie nie działają od razu, na efekt ograniczania bólu często trzeba poczekać nawet kilka miesięcy. W tej grupie leków wyróżnić można m.in. leki kardiologiczne, przeciwpadaczkowe, antydepresyjne.

Migrena w ciąży

Leczenie migreny w czasie ciąży może być szczególnie utrudnione. Kobiety spodziewające się dziecka powinny ograniczać terapię farmakologiczną, ponieważ leki przeciwbólowe nie zawsze są bezpieczne dla dziecka. Rekomenduje się im, by zamiast leczenia farmakologicznego skoncentrowały się na zidentyfikowaniu i wyeliminowaniu możliwych wyzwalaczy ataku migrenowego. Jeśli zastosowanie leków jest jednak konieczne, lekarz może zalecić wybrane środki przeciwbólowe (m.in. paracetamol) w niskich dawkach.

Objawy migreny u dzieci

Migrena może pojawić się także u dzieci. Odczuwają silne nudności, mogą im towarzyszyć wymioty. Często doświadczają także niedowładów, mogą uskarżać się na zmęczenie, senność, brak koncentracji. Napady migrenowe u dzieci w wieku 4–10 lat mogą pojawiać się nawet bez doświadczania bólu głowy, a jedynie przy obecności objawów towarzyszących. W przypadku niektórych dzieci upośledzeniu ulega również mowa, świadomość oraz słuch. Należy pamiętać, że wszelkie bóle głowy u dzieci zawsze wymagają dokładnej diagnostyki lekarskiej, gdyż mogą mieć poważne podłoże neurologiczne.

 

Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

 

Bibliografia:

  1. National Health Services (2019) Migraine.
  2. World Health Organization (2016) Headache disorders.
  3. American Migraine Foundation (2016) Migraine and diet.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dr n. med. Tadeusz Oleszczuk: dziewczyny, jeśli coś wam dolega, zróbcie sobie USG tarczycy!

Nadnercza – budowa, funkcje oraz choroby nadnerczy

„Badania tzw. piątki tarczycowej, które są dostępne w laboratoriach, to naciąganie ludzi na niepotrzebne wydatki” – mówi dr n. med. Katarzyna Skórzewska

Mężczyzna

Wpływ testosteronu na wahania nastroju u mężczyzn. Wyjaśnia położna Monika Walec

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

szczęście, serotonina

Poczuj się szczęśliwsza! 7 prostych patentów na podniesienie poziomu serotoniny

Złota czwórka wśród hormonów. Czym różnią się dopamina, serotonina, endorfina i oksytocyna, i jak poprawiają nam nastrój?

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Tyreotropina (TSH) – co to jest, wytwarzanie, funkcje, normy

Androgeny – czym są? Funkcje, badanie, nadmiar

Melatonina – czym jest i jak działa? Badanie melatoniny

Katabolizm – co to jest, etapy, katabolizm a metabolizm

Grasica – gdzie jest i jakie pełni funcje? Choroby grasicy

Masz Hashimoto, leczysz się od lat, a i tak czujesz się źle? Przyczyną tego stanu mogą być niedobory, o których nawet byś nie pomyślała

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Choroby nadnerczy – rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie

10 pytań o chorą tarczycę. Sprawdź, czy wszystko o niej wiesz

Polip szyjki macicy – przyczyny, objawy, leczenie i usuwanie

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór

Tabletka dzień po – jak działa, ile kosztuje, gdzie kupić?

kobieta trzymająca rękę na dekolcie

USG grasicy – co wykrywa, wskazania, przygotowanie do badania

Wnętrostwo u dzieci i dorosłych – przyczyny i leczenie

Choroba popromienna – przyczyny, objawy, leczenie

Dlaczego kobiety łagodniej przechodzą COVID-19? Istotną rolę odgrywają hormony

Dlaczego kobiety łagodniej przechodzą COVID-19? Istotną rolę odgrywają hormony

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?