Przejdź do treści

Migrena – poznaj objawy, przyczyny i sposoby leczenia

kobieta mająca migrenę
Fot. Med Photo Studio / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Szczepienia przeciwko COVID-19. Czy Polacy mogą zaszczepić się w innym kraju Unii Europejskiej?
Migrena – kwestia genów?
Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety
Elektrolity – sprawdź, czego jeszcze o nich nie wiesz
Zmagasz się z wypadającymi włosami, gromadzeniem wody i workami pod oczami? To mogą być objawy chorych nerek

Migrena to przypadłość, w której na skutek wystąpienia czynników wyzwalających pojawia się intensywny ból głowy, utrudniający normalne funkcjonowanie. Może jej towarzyszyć aura – charakterystyczne objawy zapowiadające napad bólu. Leczenie migreny opiera się na zidentyfikowaniu tzw. wyzwalaczy i ich eliminowaniu.  Doraźnie i/lub profilaktycznie stosowana jest także farmakoterapia.

Migrena – co to jest?

Migrena jest bólem głowy – najczęściej jednostronnym, mającym charakter pulsujący, trwającym od kilku godzin do kilku dni. Objawy towarzyszące migrenie to często światłowstręt, wysoka wrażliwość na hałasy oraz nudności i wymioty. Pierwszy atak bólu migrenowego pojawia się zwykle już w wieku młodzieńczym, ale najczęściej dolegliwości obserwuje się u pacjentów między 35. i 45. rokiem życia. Migrena występuje dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn, co związane jest z czynnikami hormonalnymi.

Przyczyny migreny

Istnieje wiele teorii dotyczących przyczyn migreny, jednak nadal żadna z nich nie jest dominująca i do końca pewna. Często wymieniana dotyczy występowania nieprawidłowej aktywności mózgu u pacjentów z migrenami – konkretnie aktywacji mechanizmów, prowadzących do wydzielania do naczyń krwionośnych i nerwów w tym obszarze substancji o charakterze prozapalnym, które wywołują ból.

Nie jest jasne, co stanowi powód tych zmian, ale badania pokazują, że predyspozycje genetyczne mogą odgrywać rolę w występowaniu ataków migreny w odpowiedzi na nadmierną wrażliwość na czynniki wyzwalające. Występowanie w bliskiej rodzinie osób z migreną zwiększa ryzyko pojawiania się epizodów aż trzykrotnie.

Co wywołuje migrenę?

Atak migreny poprzedza obecność tzw. wyzwalaczy – okoliczności lub zmian, których wystąpienie powoduje objawy. Wśród nich możemy wyróżnić czynniki hormonalne, emocjonalne, fizyczne, dietetyczne, środowiskowe oraz farmakologiczne. Przyjrzyjmy się bliżej każdej z tych grup.

Zmiany hormonalne są częstą przyczyną migren u kobiet – te związane z miesiączką mogą wywoływać napad bólu migrenowego. Typowo u osób, dla których stanowią one czynnik wyzwalający, migrena pojawia się w czasie między 2 dniami przed okresem i 3 dniami po nim.

Czynniki emocjonalne, które u niektórych pacjentów powodują migrenę to: stres, szok, podekscytowanie, depresja.

Zmiany fizyczne wyzwalające atak migreny obejmują:

  • zmęczenie,
  • niewyspanie,
  • utrzymywanie nieprawidłowej postawy ciała,
  • jet lag,
  • niski poziom glukozy we krwi,
  • intensywny wysiłek fizyczny u osób, które nie są do niego przyzwyczajone.

Dieta może odgrywać istotną rolę w wywoływaniu ataków migreny – niektóre substancje zawarte w pokarmie, m.in. tyramina, są znanymi czynnikami wyzwalającymi objawy u wielu pacjentów. Wśród dietetycznych wyzwalaczy migreny wymienia się:

  • nieregularne spożywanie posiłków – w szczególności pomijanie ich, opóźnianie,
  • odwodnienie,
  • alkohol,
  • produkty zawierające kofeinę: kawę, herbatę, napoje energetyzujące, kakao, czekoladę,
  • produkty bogate w tyraminę: wędliny, marynowane śledzie, ryby wędzone, sery dojrzewające.

Czynniki środowiskowe, które stanowią zidentyfikowane wyzwalacze migreny to:

  • jasne i/lub migoczące światła,
  • palenie papierosów (także bierne),
  • głośne dźwięki,
  • zmiana warunków otoczenia (np. silne ochłodzenie),
  • intensywne zapachy,
  • przebywanie w dusznych pomieszczeniach.

Zażywanie leków, takich jak m.in. środki nasenne, niektóre środki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza również może wyzwolić atak migreny.

Ból głowy i oczu oraz światłowstręt - objawy migreny

Rodzaje migreny

Obecnie wyróżnia się kilka rodzajów migren, przy czym główny podział opiera się na obecności lub braku tzw. aury. Migrena z aurą charakteryzuje się obecnością okresu, w którym pojawiają się sygnały nadchodzącego bólu migrenowego. Zaczyna się on już kilka godzin, a nawet dni przed napadem. Aura może objawiać się występowaniem:

  • omamów wzrokowych pod postacią błysków, plamek, zygzaków,
  • częściowego ubytku wzroku (na ogół w jednej gałce ocznej),
  • zawrotów głowy,
  • mrowienia (zwykle odczuwane najpierw w jednej ręce, następnie na twarzy i języku),
  • spadku nastroju.

Te zwiastuny ataku bólu migrenowego nie są jednak powszechne – migrena bez aury jest dużo częściej występującym rodzajem. U 2 na 3 pacjentów z bólami migrenowymi aura się nie pojawia.

Inny podział migren uwzględnia miejsce wystąpienia objawów. Tutaj wyróżnić możemy migrenę oczną oraz migrenę szyjną.

Migrena oczna, czasem nazywana także migreną siatkówkową, jest relatywnie rzadką przypadłością. W tym typie migreny przed pojawieniem się bólu w polu widzenia pojawiają się błyski lub mroczki. Objawy migreny ocznej mogą obejmować również chwilowe niedowidzenie. Na ogół zmiany dotyczą tylko jednej gałki ocznej i utrzymują się około godziny. Po tych symptomach pojawia się pulsujący, silny ból głowy. Dopiero gdy ustąpi, wraca prawidłowe widzenie.

Nieco częściej występuje migrena szyjna. Jest ona spowodowana zwyrodnieniami kręgosłupa, np. uciskiem kręgów szyjnych na nerw. Przy migrenie szyjnej objawy typowe to: uczucie sztywności w okolicy karku, czasem promieniujące do barku lub ramienia, zaburzenia widzenia oraz nadwrażliwość na bodźce. Może pojawić się po spaniu w złej pozycji. Dolegliwości bólowe są dość charakterystyczne – ból pulsuje od potylicy do przodu głowy.

Migrena – objawy

Podstawowym objawem migreny jest intensywny, pulsujący ból po jednej stronie głowy. Często nasilenie bólu zwiększa poruszanie się. Inne symptomy często towarzyszące migrenie to:

  • nudności i/lub wymioty,
  • zwiększona wrażliwość na światło i dźwięki.

Dodatkowe objawy migreny (występujące tylko u niektórych pacjentów z bólami migrenowymi) obejmują: pocenie się, trudności z koncentracją, uczucie zimna albo gorąca, ból brzucha, biegunkę.

Migrena – ile trwa atak?

Objawy migreny trwają zwykle od 4 godzin do 3 dni. Mogąca poprzedzać migrenę aura typowo utrzymuje się przez czas od około 5 minut do godziny. Zdarza się, że po wystąpieniu objawów typowych dla aury u pacjentów z migrenami ból głowy w ogóle się nie pojawia.

Częstotliwość występowania ataków migreny jest kwestią bardzo indywidualną – ból może pojawiać się nawet każdego tygodnia, u niektórych epizody występują o wiele rzadziej – np. raz w roku.

Migrena – etapy

U wielu pacjentów migreny rozwijają się według schematu obejmującego kilka odrębnych faz (nie wszyscy przechodzą każdą z nich):

  1. Faza prodromalna – poprzedzająca ból głowy; obejmuje zmiany nastroju, poziomu energii, zmiany w zachowaniu, apetycie; pojawia się kilka godzin lub dni przed atakiem.
  2. Faza aury.
  3. Faza bólu głowy.
  4. Faza ustąpienia objawów – symptomy migreny stopniowo ustępują; pozostawać (nawet przez kilka kolejnych dni) może jednak uczucie zmęczenia.
elektrolity

Jak leczyć migrenę?

Leczenie migreny warto rozpocząć od obserwacji, jakie czynniki mogą mieć wpływ na powstawanie bólu głowy. Najlepiej zatem notować swój jadłospis oraz spisywać dni, w których towarzyszyły nam silne emocje, zapachy lub dźwięki. W dużej liczbie przypadków napadom migrenowym można zapobiec właśnie przez unikanie lub ograniczenie wpływu takich wyzwalaczy. Jeśli nie uda się tym sposobem określić i wyeliminować czynników wyzwalających ból, następnym krokiem jest zastosowanie farmakoterapii.

Leki na migrenę

Powszechnie stosowane jest doraźne oraz profilaktyczne leczenie migreny przy pomocy środków farmakologicznych.

Celem doraźnego leczenia migreny jest szybkie ustąpienie objawów bólowych. Farmakoterapia obejmować może wtedy leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, m.in. paracetamol, kwas acetylosalicylowy, ibuprofen. Ważne jest, aby przyjąć lek odpowiednio wcześnie, najlepiej do 30 minut po rozpoczęciu się pierwszych objawów – połknięcie tabletki później może okazać się nieskuteczne. Należy z rozwagą przyjmować leki przeciwbólowe w przypadku migreny – częste ich przyjmowanie może z czasem stać się powodem nasilenia ataków.

W przypadku nieskuteczności powyższych leków w terapii bólu, lekarz może zalecić przyjmowanie tryptanów – specyficznego rodzaju leku przeciwbólowego stosowanego przy migrenach. Czasami w leczeniu stosuje się także leki przeciwwymiotne – mogą one pomagać przy migrenie nawet jeśli pacjent nie odczuwa nudności.

W profilaktycznym leczeniu migreny lekarz może zalecić codziennie przyjmowanie leków zmniejszających liczbę ataków. Leki profilaktycznie nie działają od razu, na efekt ograniczania bólu często trzeba poczekać nawet kilka miesięcy. W tej grupie leków wyróżnić można m.in. leki kardiologiczne, przeciwpadaczkowe, antydepresyjne.

Migrena w ciąży

Leczenie migreny w czasie ciąży może być szczególnie utrudnione. Kobiety spodziewające się dziecka powinny ograniczać terapię farmakologiczną, ponieważ leki przeciwbólowe nie zawsze są bezpieczne dla dziecka. Rekomenduje się im, by zamiast leczenia farmakologicznego skoncentrowały się na zidentyfikowaniu i wyeliminowaniu możliwych wyzwalaczy ataku migrenowego. Jeśli zastosowanie leków jest jednak konieczne, lekarz może zalecić wybrane środki przeciwbólowe (m.in. paracetamol) w niskich dawkach.

Objawy migreny u dzieci

Migrena może pojawić się także u dzieci. Odczuwają silne nudności, mogą im towarzyszyć wymioty. Często doświadczają także niedowładów, mogą uskarżać się na zmęczenie, senność, brak koncentracji. Napady migrenowe u dzieci w wieku 4–10 lat mogą pojawiać się nawet bez doświadczania bólu głowy, a jedynie przy obecności objawów towarzyszących. W przypadku niektórych dzieci upośledzeniu ulega również mowa, świadomość oraz słuch. Należy pamiętać, że wszelkie bóle głowy u dzieci zawsze wymagają dokładnej diagnostyki lekarskiej, gdyż mogą mieć poważne podłoże neurologiczne.

 

Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

 

Bibliografia:

  1. National Health Services (2019) Migraine.
  2. World Health Organization (2016) Headache disorders.
  3. American Migraine Foundation (2016) Migraine and diet.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Masz Hashimoto, leczysz się od lat, a i tak czujesz się źle? Przyczyną tego stanu mogą być niedobory, o których nawet byś nie pomyślała

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Choroby nadnerczy – rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie

10 pytań o chorą tarczycę. Sprawdź, czy wszystko o niej wiesz

Polip szyjki macicy – przyczyny, objawy, leczenie i usuwanie

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór

Tabletka dzień po – jak działa, ile kosztuje, gdzie kupić?

kobieta trzymająca rękę na dekolcie

USG grasicy – co wykrywa, wskazania, przygotowanie do badania

Wnętrostwo u dzieci i dorosłych – przyczyny i leczenie

Choroba popromienna – przyczyny, objawy, leczenie

Dlaczego kobiety łagodniej przechodzą COVID-19? Istotną rolę odgrywają hormony

Dlaczego kobiety łagodniej przechodzą COVID-19? Istotną rolę odgrywają hormony

Eva Galant: Wciąż mało jest wyrozumiałości wobec chorych na tarczycę

Eva Galant: Wciąż mało jest wyrozumiałości wobec chorych na tarczycę. To jak depresja – nie „widać” jej po tobie, więc trudno uwierzyć, że coś ci dolega

Rak prostaty – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Andropauza – przyczyny, objawy i leki na męskie przekwitanie

dziewczyna z trądzikiem

Trądzik torbielowaty – przyczyny, objawy, leczenie

Jadłowstręt psychiczny – przyczyny, objawy i leczenie

Erytropoetyna – co to, badanie, wynik, lek. EPO a doping

Glukagon – badanie, lek. Działanie insuliny i glukagonu

Aldosteron – badanie, norma. Nadmiar i niedobór aldosteronu

Wazopresyna – funkcje, badanie. Nadmiar i niedobór wazopresyny

FT3 – norma, badanie, wyniki powyżej normy i FT3 za niskie

Parathormon (PTH) – norma, podwyższony, niski poziom

Hormon wzrostu (somatotropina) – efekty, badanie i cena

FT4 – badanie, norma, co oznacza niskie i wysokie fT4

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

całująca się para

7 rzeczy, które się staną, gdy przestaniesz uprawiać seks