Przejdź do treści

Nadpłytkowość – przyczyny, objawy, leczenie i rokowanie. Jaka jest cecha charakterystyczna tej choroby?

Kobieta z nadpłytkowością podczas konsultacji lekarskiej.
Syda Productions/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Nie, nie spodziewasz się dziecka. To tylko ciąża spożywcza”. O dolegliwościach układu pokarmowego opowiada lekarka Małgorzata Ponikowska
Wyjdź ze swojej głowy! Ile razy myślałeś o osobie spotkanej w windzie, ale bałeś się odezwać? Spot reklamujący obuwie świetnie pokazuje, co tracimy będąc nieśmiałymi
Młoda, przeziębiona kobieta siedzi w łózku, do połowy przykryta kołdrą, wyciera nos w chusteczkę, w ręku trzyma szklankę z herbatą
Czy można uodpornić się na działanie leków?
Najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu
Chcesz przyspieszyć trawienie? Oto najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu
Pamiętasz stres przed pierwszym razem? Kilka słów o tym, jak powinniśmy zacząć przygodę z seksem

Nadpłytkowość, inaczej trombocytoza, należy do rzadkich schorzeń o cechach mieloproliferacyjnych. Występuje ona z częstotliwością 1,5 przypadków na 100000.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Marta Dąbrowska
lekarz

Nadpłytkowość to rzadka choroba występującą najczęściej między 50. a 60. rokiem życia, z podobną częstotliwością u obu płci. Przyczyny rozwoju nadpłytkowości samoistnej nie są do końca znane, jednak istnieje teoria mówiąca o mutacji genetycznej powstającej w komórkach szpiku. Prawdopodobnie ma to związek z nadwrażliwością na cytokiny (białka odpowiedzialne za pobudzenie komórek odpornościowych), przez co zwiększa się produkcja płytek krwi. Inna hipoteza mówi o wrodzonej tendencji do agregacji płytek. Jeśli nałożą się na siebie czynniki genetyczne oraz immunologiczne, nadpłytkowość może mieć znacznie cięższy przebieg.

probówki

Czym jest nadpłytkowość samoistna?

Nadpłytkowość krwi, inaczej trombocytoza, jest stosunkowo rzadką chorobą dotykającą szpik kostny. Diagnozuje się ją, gdy liczba trombocytów (płytek krwi) jest większa niż 450000/µl. Jak długo można żyć z tym schorzeniem? Nadpłytkowość samoistna a długość życia – to indywidualna kwestia, wiele zależy bowiem od kilku parametrów: liczby epizodów zakrzepowych w przeszłości, liczby leukocytów w morfologii czy wieku pacjenta. Dlatego należy w tej sprawie skonsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie.

Wyodrębniono dwa rodzaje nadpłytkowości: samoistną, inaczej pierwotną, oraz wtórną. Nadpłytkowość samoistna jest nowotworem, z kolei rodzaj wtórny jest spowodowany przez inne choroby. Schorzenie pojawia się najczęściej u ludzi powyżej 50. roku życia, jednak występowanie nadpłytkowości można także stwierdzić u dzieci w pierwszym roku życia (jej przebieg jest wtedy nieco inny niż u osób dorosłych). Nadpłytkowość u dzieci zazwyczaj pojawia się u tych z niską masą urodzeniową (wcześniaki).

Objawy nadpłytkowości

Nadpłytkowość jest jedną z tych chorób, które na początkowym etapie nie dają żadnych objawów. Po wielu latach pojawiają się powikłania zakrzepowe, znacznie rzadziej mogą wystąpić powikłania krwotoczne. Nasilenie objawów uzależnione jest od liczby płytek krwi, a więc stopnia zaawansowania choroby. Częstymi symptomami nadpłytkowości towarzyszącymi powikłaniom zakrzepowym są: drętwienie kończyn, przemijające zaburzenie widzenia, napady padaczkowe, zaburzenia czucia, bóle i zawroty głowy oraz porażenie połowicze.

Znacznie rzadziej mogą pojawić się krwawienia z błon śluzowych (dotyczy to przede wszystkim przewodu pokarmowego). U niektórych chorych w obrazie klinicznym występować może powiększenie śledziony w stopniu umiarkowanym. Do wykrycia choroby dochodzi najczęściej przez przypadek. W razie pojawienia się pierwszych objawów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza POZ. Jeśli chory doświadcza nagłych i ciężkich/ostrych objawów, np. porażenia połowicznego, koniecznie jest wezwanie pogotowia ratunkowego. Rokowanie przy nadpłytkowości samoistnej zależy od indywidualnego przypadku i od takich czynników, jak ogólny stan zdrowia chorego, wiek i liczba płytek krwi.

Zobacz także

Metody leczenia nadpłytkowości

Dobór odpowiedniego leczenia uzależniony jest od oceny ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych. Dowiedziono, że ryzyko jest znacznie wyższe u osób po 60. roku życia lub u takich, które doświadczyły już w przeszłości epizodów zakrzepowo-zatorowych. U ludzi młodszych wykorzystuje się do leczenia małe dawki kwasu acetylosalicylowego, inaczej zwanego aspiryną. Dawka kardiologiczna to 50–100 mg/d. Z kolei pacjenci zaklasyfikowani jako osoby z dużym ryzykiem przyjmują dodatkowo leki cytoredukcyjne. Najczęściej jest to hydroksymocznik lub interferon alfa.

Pełne wyleczenie nadpłytkowości samoistnej nie jest możliwe. Leczenie opiera się wyłącznie na łagodzeniu objawów, wydłużeniu życia osobie chorej, a także na poprawienie ogólnej kondycji i komfortu życia pacjenta. Przy długotrwałym i systematycznym leczeniu obniża się ryzyko wystąpienia powikłań oraz możliwości rozwoju innych chorób towarzyszących. Średni czas przeżycia osoby, która nie podejmie odpowiedniego leczenia i nabawi się powikłań, wynosi 14–25 lat od momentu pojawienia się pierwszych objawów choroby.

Co po leczeniu nadpłytkowości samoistnej?

Po zakończeniu leczenia należy regularnie wykonywać morfologię, w celu oceny liczby płytek krwi. Zaleca się, aby takie badania wykonywać raz na 3 miesiące. Chory musi być pod stałą obserwacją lekarza oraz poinformować go o każdych incydentach krwotocznych i zakrzepowych. Obecnie nie ma wskazówek, jakie czynności należy podjąć, aby obniżyć ryzyko pojawienia się choroby.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta z nadżerką podczas konsultacji lekarskiej.

Nadżerka – objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Chirurdzy podczas operacji.

Czym zajmuje się chirurg i w jakich dziedzinach może się specjalizować?

Kobieta omawia z lekarką wynik scyntografii kości.

Scyntygrafia kości – na czym polega badanie i jak interpretować wyniki?

Laborantka trzymająca w dłoni pojemniczek z moczem.

Śluz w moczu – przyczyny, objawy i leczenie. Czy pasma śluzu w moczu zawsze świadczą o chorobie?

Kobieta z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi spoglądająca przez okno.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – objawy i standardowe metody leczenia

Kobieta z atopią podczas badania dermatologicznego.

Atopowe zapalenie skóry – objawy, przyczyny i leczenie. Pielęgnacja skóry atopowej.

Kobieta z bólem zęba rozmawia z dentystą przed zabiegiem ekstrakcji zęba.

Ekstrakcja zęba – jak wygląda proces usuwania zębów u chirurga i czego trzeba unikać po zabiegu?

Kobieta z rakiem przełyku podczas konsultacji lekarskiej.

Rak przełyku – nowotwór złośliwy o wielostopniowym rozwoju. Przyczyny, objawy i leczenie nowotworów przełyku

Kobieta hamująca krwotok z nosa chusteczką.

Krwotok z nosa: przyczyny, objawy, pierwsza pomoc. Jak można zapobiec takim krwotokom?

Kobieta podczas USG dopochwowego.

USG dopochwowe – bezpieczne i bezbolesne badanie profilaktyczne umożliwiające ocenę wewnętrznych narządów płciowych

ilustracja 3D nerek

Guz prawego i lewego nadnercza – jak wygląda leczenie?

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – badanie, normy. O czym świadczy podwyższona bilirubina całkowita?

Lampka wina i kobieta patrząca się przez okno

Zespół Otella – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby?

test na cholesterol

Lipidogram – jak interpretować wynik profilu lipidowego?

kobieta mierząca poziom cukru we krwi

Hiperinsulinemia – czy warto ją diagnozować? Jakie leczenie podjąć?

test na kwasice mleczanową

Kwasica mleczanowa w cukrzycy – jakie daje objawy i jakie leczenie podjąć?

kobieta z zasłoniętymi oczami

Habituacja – czym jest i jaki ma wpływ na zmysły człowieka?

grupa lekarzy

Neonatolog – specjalista dla najmłodszych dzieci

burgundowa wstążka symbolizująca świadomość o szpiczaku mnogim

Szpiczak mnogi – przyczyny, objawy, leczenie. Jaka jest średnia długość życia chorych ze złośliwym nowotworem szpiku kostnego?

kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Przyczyny, objawy oraz leczenie zapalenia przydatków. Czynniki zwiększające ryzyko stanu zapalnego

kobieta, która cierpi na zapalenie pęcherza

Jakie są objawy przeziębienia pęcherza moczowego i jak go leczyć?

badanie ciśnienia krwi

Wysoki puls – czy należy się niepokoić? W jaki sposób można skutecznie poradzić sobie tachykardią?

ilustracja lekarz+jelita w 3D

Zespół Lyncha – jakie są przyczyny i objawy dziedzicznego raka jelita grubego?

DNA w 3D

Zespół Angelmana – jakie są przyczyny i objawy tej choroby genetycznej?