Przejdź do treści

Morfologia krwi – jakie są normy, jak interpretować wyniki?

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki? / shutterstock
Morfologia krwi – jak interpretować wyniki? / shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
8 rzeczy, których organizm mężczyzny nie wybacza po 30-tce
Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język
Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?
Paznokcie
Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?
Kobieta w lesie
Kleszczowe zapalenie mózgu – jak się objawia, czym jest spowodowane, jak wygląda leczenie?
Trąd – jakie są objawy tej zapomnianej choroby?

Morfologię krwi kontrolnie co 12 miesięcy powinien wykonywać każdy z nas. Przewlekły stres, infekcja, a nawet poważniejsze choroby mogą nie dawać żadnych objawów. Co innego, jeśli zrobimy podstawowe badanie krwi, które pozwoli nam dostrzec, że coś złego dzieje się w naszym organizmie. Jak interpretować wyniki tego podstawowego badania?

Morfologia krwi obwodowej – co to za badanie?

Morfologia krwi jest jednym z badań podstawowych, tzn. takich, które każdy z nas, bez względu na objawy, powinien wykonać raz w roku. Dzięki morfologii lekarze są w stanie wykryć wiele mniej lub bardziej niepokojących stanów chorobowych.

Pamiętajmy, że zasada „im wcześniej, tym lepiej” dotyczy także leczenia: wczesna diagnoza to większa szansa na skuteczne poradzenie sobie z problemem.

Morfologia – wskazania

Morfologia powinna być wykonywana profilaktycznie, nawet wtedy, gdy czujemy się dobrze i nie podejrzewamy żadnej z chorób. Badanie krwi zleca się np. często w przypadku zdiagnozowania anemii czy różnego rodzaju infekcji.

Morfologia – powikłania

Czasami po badaniu morfologii krwi mogą pojawić się niepożądane powikłania. To np. krwiak w miejscu wkłucia, ból ręki czy niewielkie krwawienie.

Jak się przygotować i jak wygląda badanie morfologii krwi?

Przed pobraniem krwi pacjentka bądź pacjent nie powinien wykonywać wysiłku fizycznego ani długotrwale stać. Najlepiej, by osoba pojawiła się w laboratorium krótko po przebudzeniu i bez śniadania. Osoba powinna być również na czczo – nie należy jeść przez 8 godzin przed badaniem.

Jak wygląda badanie morfologii krwi? Z żyły pobiera się 5 ml krwi do specjalnych probówek zawierających EDTA, czyli substancję zapobiegającą krzepnięciu pobranej krwi. Materiał w odpowiednio oznakowanych i szczelnie zamkniętych próbówkach trafia następnie do laboratorium. 

Co się składa na morfologię krwi i jak interpretować wyniki?

Erytrocyty – krwinki czerwone

RBC to czerwone krwinki (czerwone ciałka krwi), inaczej nazywane erytrocytami. Norma RBC w morfologii krwi to 4,5–5,9 mln/mm³ dla mężczyzn i 4,2–5,4 mln/mm³ dla kobiet.

Zbyt niskie stężenie erytrocytów obserwuje się w niedokrwistościach lub przewodnieniu. Zbyt wysokie z kolei w czerwienicy prawdziwej, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, odwodnieniu, a także niedotlenieniu organizmu związanym np. z długim przebywaniem na dużych wysokościach nad poziomem morza.

HGB – hemoglobina

Hemoglobina to białko, które jest odpowiedzialne za transport tlenu do tkanek organizmu. Jest składnikiem czerwonych krwinek. Norma to 14–18 g/dl dla mężczyzn i 12–16 g/dl dla kobiet.

Zbyt niskie stężenie hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość lub przewodnienie. Zbyt wysokie może być konsekwencją odwodnienia, czerwienicy prawdziwej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc lub niedotlenienia organizmu. W przypadku nieprawidłowości lekarz może zlecić oznaczenie parametrów gospodarki żelazowej (transferryna, TIBC, ferrytyna).

HCT – hematokryt

Hematokryt to stosunek objętości krwinek czerwonych do osocza. Norma to 40-54 proc. dla mężczyzn i 37-47 proc. dla kobiet.

Zbyt niska wartość może być obserwowana w niedokrwistości, przewodnieniu organizmu. Zbyt wysoka: w odwodnieniu, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, czerwienicy prawdziwej czy niedotlenieniu.

MCV – średnia objętość erytrocytu

MCV to średnia objętość erytrocytu. Norma to 80–96 fl, czyli femtolitrów (1fl=1×10-15 litra).

Zbyt niska wartość MCV, w połączeniu z niskim stężeniem Hgb, wskazuje na niedokrwistość mikrocytarną (taką, w której czerwone krwinki są bardzo małe, przez co nie są zdolne do przenoszenia odpowiednio dużej ilości natlenowanej hemoglobiny). Najczęstszą przyczyną takiej niedokrwistości jest niedobór żelaza.

Z kolei niedobór żelaza może występować w przypadku utraty krwi (np. z przewodu pokarmowego, podczas miesiączki, krwioplucia czy krwawienia z układu moczowego), nieodpowiedniej podaży żelaza w diecie, talasemii czy chorób przewlekłych.

Zbyt wysoka wartość MCV w połączeniu z niskim stężeniem Hgb może występować w niedokrwistości z niedoboru witaminy B12, niedoboru kwasu foliowego a także u osób nadużywających alkoholu. Ten rodzaj niedokrwistości (z dużą czerwoną krwinką) nazywa się niedokrwistością makrocytarną.

kobieta podczas joggingu

Leukocyty – krwinki białe

WBC, czyli białe krwinki, inaczej leukocyty, mają za zadanie walczyć z bakteriami, wirusami czy grzybami. Leukocyty dzielą się na pięć zasadniczych grup. To neutrofile, eozynofile, bazofile, monocyty i limfocyty.

Norma leukocytów we krwi to 4-10 tys./μl.

Zbyt niskie wartości (leukopenia) występują w przypadku:

  • ciężkich zakażeń bakteryjnych (sepsa),
  • chorób wirusowych (np. w przeziębieniu, grypie),
  • gruźlicy,
  • duru brzusznego,
  • malarii,
  • tocznia rumieniowatego układowego,
  • boreliozy,
  • chorób nowotworowych.

Podwyższone leukocyty spotykamy natomiast np.:

  • po intensywnym wysiłku,
  • spożyciu dużego posiłku,
  • podczas stresu,
  • gorączki,
  • w krwawieniu,
  • zawale serca,
  • w szeroko pojętych zakażeniach,
  • chorobach nowotworowych.

W grupie leukocytów są także:

NEU, czyli neutrofile (neutrocyty)

Norma to 1,9–8,0×103/μl.

Wysokie neutrofile mogą być obecne w wyniku stresu, po spożyciu dużego posiłku. Podwyższone neutrofile (wysokie neutrocyty) pojawią się także w chorobach autoimmunologicznych, urazach, schorzeniach mieloproliferacyjnych.

Obniżone neutrocyty (obniżone neutrofile) wskazują na zakażenia (np. różyczka, gruźlica, malaria) oraz białaczki.

LYM, czyli limfocyty

Norma to 0,9–5,2×103/μl.

Obniżone limfocyty obserwowane są m.in. podczas terapii glikokortykosteroidami, w infekcjach. Niskie limfocyty mogą być też obecne w ciężkim stresie, długotrwałym wysiłku fizycznym, sarkoidozie, reumatoidalnym zapaleniu stawów, białaczkach, chłoniakach.

Podwyższone limfocyty mogą być obecne w infekcjach, nowotworach, białaczkach, chorobach autoimmunologicznych, które przebiegają z przewlekłym zapaleniem, mononukleozie, gruźlicy.

MONO, czyli monocyty

Norma to 0,16–1,0×103/μl.

Zbyt niska wartość może być związana z infekcjami, stresem, leczeniem glikokortykosteroidami, białaczką. Monocyty podwyższone mogą być obecne w zakażeniach, chorobach autoimmunologicznych, nowotworowych. Wysokie monocyty pojawiają się też w sarkoidozie.

EOS, czyli eozynofile

Norma to 0,00–0,80×103/μl.

Niskie wartości eozynofilów obserwuje się po wysiłku fizycznym, w urazach, oparzeniach, zakażeniach.

Z kolei wysokie mogą być obecne w przebiegu chorób o podłożu alergicznym (katar sienny, astma oskrzelowa) lub pasożytniczych, a także w toczniu układowym, chorobie Leśniowskiego-Crohna, ziarnicy złośliwej.

BASO, czyli bazofile

Norma to 0,000–0,200×103/μl.

Niska liczba bazofilów może oznaczać infekcję, nowotwory, ciężki uraz, a podwyższona występuje np. po wycięciu śledziony, w białaczce, zakażeniu opryszczką.

PLT, czyli płytki krwi

Wartość PLT oznacza liczbę płytek krwi. Norma to 150–400×103/μl.

Nadpłytkowość (zbyt wysoka liczba płytek krwi) może być objawem stanu zapalnego, ale także niedoboru żelaza, zespołu mieloproliferacyjnego.

Z kolei trombocytopenia (zbyt niska liczba płytek krwi) może wskazywać na chorobę hematologiczną i wymaga bardziej zaawansowanej diagnostyki.

Morfologia krwi z rozmazem

Należy pamiętać, że morfologia morfologii nierówna. Rozmaz krwi służy do oceny wielkości komórek, ich kształtu i innych zaburzeń. Może być on wykonywany automatycznie lub ręcznie. W przypadku rozmazu automatycznego specjalny analizator określa wielkość komórek i przydziela je do odpowiedniej frakcji. Niestety, zdarza się, że to urządzenie się myli i błędnie kwalifikuje komórki.

Dodatkowo, gdy występują patologiczne komórki stwierdzane np. w białaczkach, analizator także może je nieprawidłowo zaklasyfikować i dać fałszywy wynik. Dlatego bardziej wartościowy, ale i bardziej czasochłonny jest rozmaz ręczny, który pozwala na precyzyjną ocenę preparatu przez diagnostę. Dzięki temu nieprawidłowe komórki nie powinny zostać przeoczone.

Podsumowując, morfologia krwi z rozmazem to badanie podstawowe, które każdy powinien wykonywać raz do roku. Pozwala ona na rozpoznanie różnych stanów i może pomóc w planowaniu dalszych badań niezbędnych do znalezienia przyczyny objawów pacjenta. Należy pamiętać, że trudno postawić diagnozę wyłącznie na podstawie oceny morfologii krwi z rozmazem, bardzo często konieczne jest wykonanie dodatkowych badań.

Ponadto nieprawidłowy wynik rozmazu krwi jest często wynikiem przebytego przeziębienia, a np. niska hemoglobina u kobiet – skutkiem krwawienia podczas miesiączki. Wtedy zwykle zaleca się powtórzenie badania.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Łukasz Januszkiewicz
lekarz

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Płytki krwi i ich badanie – co oznacza podwyższony i obniżony poziom?

witamina k, Produkty zawierające witaminę K

Witamina K – występowanie i rola w organizmie. Czym grozi niedobór?

Fiolka z krwią do leczenia anemii

Anemia – rodzaje, przyczyny, objawy i dieta wspomagająca leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia – przyczyny, objawy i leczenie „choroby królów”

Czym są erytrocyty? Budowa erytrocytu, funkcje i normy objętości we krwi

Erytrocyty – czym są? Budowa erytrocytu, funkcje i normy

Łysa dziewczynka to objaw białaczki

Białaczka – objawy, przyczyny, rokowania u dorosłych i dzieci

Krew w worku

„Nie bądź wampir, podziel się krwią”. Łukasz Durajski organizuje nowy challenge zdrowotny

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Badanie krwi – jakie są podstawowe, kiedy je wykonywać i ile się czeka na wynik

Badanie PSA - interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

Badanie PSA – interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

badanie ANA - fiolka

ANA – w jakich chorobach ANA jest dodatnie? Jak pozbyć się przeciwciał ANA?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

grafika na temat menstruacji

„Krew miesiączkowa nie jest brudna”. Pani Miesiączka o bzdurach związanych z okresem

fiolki z krwią

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

Tatuaż a oddawanie krwi / Unsplash

Nie możesz oddać krwi, ponieważ masz tatuaż? Ekspertka wyjaśnia, jak jest naprawdę

Hemoliza — czym jest rozpad krwinek, jakie zagrożenie ze sobą niesie i czym jest spowodowany?

Hemoliza – przyczyny, objawy i leczenie nadmiernego rozpadu erytrocytów

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

INR - ważne badanie układu krzepnięcia krwi. Jakie są normy?

INR – ważne badanie układu krzepnięcia krwi. Jakie są normy?

Retikulocyty w badaniu - norma i podwyższone w wynikach

Retikulocyty w badaniu – norma i podwyższone w wynikach

Badanie FSH - ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?

Badanie FSH – ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?

kobieta w laboratorium

Badanie RF – jak interpretować wyniki i normę tego wskaźnika?

Kiedy nerki mówią STOP: Przewlekła Choroba Nerek – przyczyny, objawy, profilaktyka

Przewlekła Choroba Nerek – przyczyny, objawy, profilaktyka

MCHC w morfologii - co oznacza obniżone lub podwyższone?

MCHC w morfologii – co oznacza obniżone lub podwyższone?

Odczyn Coombsa - czym jest i jak interpretować wyniki?

Odczyn Coombsa – czym jest i jak interpretować wyniki?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?