Przejdź do treści

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki?

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki?
Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wzdęty brzuch. Skąd się bierze i jak się go pozbyć?
Joga hormonalna – sposób na równowagę
Syrop z rabarbaru. Zdrowa alternatywa dla sklepowych napojów
Trenerka pokazuje, jak ćwiczyć na piłce fitness. Leży na plecach na piłce, ręce trzyma pod głową
Ćwiczenia na piłce dla wzmocnienia mięśni i kręgosłupa
Rozpieść się smacznym śniadaniem. Bezglutenowy omlet cesarski sprawdzi się w tej roli idealnie

Przewlekły stres, infekcja, a nawet poważniejsze choroby mogą nie dawać żadnych objawów. Co innego, jeśli zrobimy podstawowe badanie krwi. Często pozwala ono dostrzec pierwszy i jedyny znak, że coś złego dzieje się w naszym organizmie. Mamy dla was ściągę, jak interpretować wyniki tego podstawowego badania.

Morfologia krwi jest jednym z badań podstawowych, tzn. takich, które każdy z nas, bez względu na objawy, powinien wykonać raz w roku. Dzięki morfologii lekarze są w stanie wykryć wiele mniej lub bardziej niepokojących stanów chorobowych. Pamiętajmy, że zasada „im wcześniej, tym lepiej” dotyczy także leczenia: wczesna diagnoza to większa szansa na skuteczne poradzenie sobie z problemem. Podajemy normy, które są wartościami orientacyjnymi – każde laboratorium może mieć nieco inne normy w zależności od stosowanej metody oceny.

Krwinki czerwone

Najbardziej podstawowe parametry oceniane w tzw. układzie czerwonokrwinkowym to:

RBC – czerwone krwinki, czyli erytrocyty. Norma to 4,2–5,7×106/μl dla mężczyzn i 3,8–5,2 x106/μl dla kobiet.

Zbyt niskie stężenie erytrocytów obserwuje się w niedokrwistościach lub przewodnieniu. Zbyt wysokie z kolei w czerwienicy prawdziwej, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, odwodnieniu, a także niedotlenieniu organizmu związanym np. z długim przebywaniem na dużych wysokościach nad poziomem morza.

HGB – hemoglobina to białko, które jest odpowiedzialne za transport tlenu do tkanek organizmu. Jest składnikiem czerwonych krwinek. Norma to 14–18 g/dl dla mężczyzn i 12–16 g/dl dla kobiet.

Zbyt niskie stężenie hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość lub przewodnienie. Zbyt wysokie może być konsekwencją odwodnienia, czerwienicy prawdziwej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc lub niedotlenienia organizmu. W przypadku nieprawidłowości lekarz może zlecić oznaczenie parametrów gospodarki żelazowej (transferryna, TIBC, ferrytyna).

HCT – hematokryt; stosunek objętości krwinek czerwonych do osocza. Norma to 40–54% dla mężczyzn i 37–47% dla kobiet.

Zbyt niska wartość może być obserwowana w niedokrwistości, przewodnieniu organizmu. Zbyt wysoka: w odwodnieniu, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, czerwienicy prawdziwej czy niedotlenieniu.

MCV – średnia objętość erytrocytu. Norma to 80–96 fl.

Zbyt niska wartość, w połączeniu z niskim stężeniem hemoglobiny, wskazuje na niedokrwistość mikrocytarną (taką, w której czerwone krwinki są bardzo małe, przez co nie są zdolne do przenoszenia odpowiednio dużej ilości natlenowanej hemoglobiny). Najczęstszą przyczyną takiej niedokrwistości jest niedobór żelaza. Z kolei niedobór żelaza może występować w przypadku utraty krwi (np. z przewodu pokarmowego, podczas miesiączki, krwioplucia czy krwawienia z układu moczowego), nieodpowiedniej podaży żelaza w diecie, talasemii czy chorób przewlekłych. Zbyt wysoka wartość MCV w połączeniu z niskim stężeniem hemoglobiny może występować w niedokrwistości z niedoboru witaminy B12, niedoboru kwasu foliowego a także u osób nadużywających alkoholu. Ten rodzaj niedokrwistości (z dużą czerwoną krwinką) nazywa się niedokrwistością makrocytarną.

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki?

Krwinki białe

WBC – białe krwinki, czyli leukocyty, które mają za zadanie walczyć z bakteriami, wirusami czy grzybami. Leukocyty dzielą się na pięć zasadniczych grup: neutrofile, eozynofile, bazofile, monocyty, limfocyty.

Norma to 4–11×103/μl

Zbyt niskie wartości (leukopenia) występują w przypadku ciężkich zakażeń bakteryjnych (sepsa), chorób wirusowych (np. przeziębieniu, grypie), gruźlicy, duru brzusznego, malarii, tocznia rumieniowatego układowego, boreliozy, chorób nowotworowych. Zbyt wysokie wartości (leukocytoza) spotykamy natomiast np. po intensywnym wysiłku, spożyciu dużego posiłku, podczas stresu, gorączki, w krwawieniu, zawale serca, w szeroko pojętych zakażeniach, chorobach nowotworowych.

NEU – liczba neutrofilów. Norma to 1,9–8,0×103/μl

Obniżone wartości spotyka się w zakażeniach (np. różyczka, gruźlica, malaria), białaczkach. Podwyższona wartość neutrofilów także może być obecna w wyniku m.in. stresu, po spożyciu dużego posiłku, w białaczkach, chorobach autoimmunologicznych, urazach, schorzeniach mieloproliferacyjnych.

LYM – liczba limfocytów. Norma to 0,9–5,2×103/μl

Zbyt niska liczba limfocytów jest obserwowana m.in. podczas terapii glikokortykosteroidami, w infekcjach, ciężkim stresie, długotrwałym wysiłku fizycznym, sarkoidozie, reumatoidalnym zapaleniu stawów, białaczkach, chłoniakach. Zbyt wysokie wartości mogą być obecne w infekcjach, nowotworach, białaczkach, chorobach autoimmunologicznych, które przebiegają z przewlekłym zapaleniem, mononukleozie, gruźlicy.

MONO – liczba monocytów. Norma to 0,16–1,0×103/μl

Zbyt niska wartość może być związana z infekcjami, stresem, leczeniem glikokortykosteroidami, białaczką. Podwyższone wartości mogą być obecne w zakażeniach, chorobach autoimmunologicznych, nowotworowych, sarkoidozie.

EOS – liczba eozynofilów. Norma to 0,00–0,80×103/μl

Niskie wartości eozynofilów obserwuje się po wysiłku fizycznym, w urazach, oparzeniach, zakażeniach. Z kolei wysokie mogą być obecne w przebiegu chorób o podłożu alergicznym (katar sienny, astma oskrzelowa) lub pasożytniczych, a także w toczniu układowym, chorobie Leśniowskiego-Crohna, ziarnicy złośliwej.

BASO – liczba bazofilów. Norma to 0,000–0,200×103/μl

Niska liczba bazofilów może oznaczać infekcję, nowotwory, ciężki uraz, a podwyższona występuje np. po wycięciu śledziony, w białaczce, zakażeniu opryszczką.

Płytki krwi

PLT – liczba płytek krwi. Norma to 150–400×103/μl

Nadpłytkowość (zbyt wysoka liczba płytek krwi) może być objawem stanu zapalnego, ale także niedoboru żelaza, zespołu mieloproliferacyjnego. Z kolei trombocytopenia (zbyt niska liczba płytek krwi) może wskazywać na chorobę hematologiczną i wymaga bardziej zaawansowanej diagnostyki.

Dlaczego warto wykonywać morfologię krwi z rozmazem ręcznym?

Należy pamiętać, że morfologia morfologii nierówna. Rozmaz krwi służy do oceny wielkości komórek, ich kształtu i innych zaburzeń. Może być on wykonywany automatycznie lub ręcznie. W przypadku rozmazu automatycznego specjalny analizator określa wielkość komórek i przydziela je do odpowiedniej frakcji. Niestety, zdarza się, że to urządzenie się myli i błędnie kwalifikuje komórki. Dodatkowo, gdy występują patologiczne komórki stwierdzane np. w białaczkach, analizator także może je nieprawidłowo zaklasyfikować i dać fałszywy wynik. Dlatego bardziej wartościowy, ale i bardziej czasochłonny jest rozmaz ręczny, który pozwala na precyzyjną ocenę preparatu przez diagnostę. Dzięki temu nieprawidłowe komórki nie powinny zostać przeoczone.

Podsumowując, morfologia krwi z rozmazem to badanie podstawowe, które każdy powinien wykonywać raz do roku. Pozwala ona na rozpoznanie różnych stanów i może pomóc w planowaniu dalszych badań niezbędnych do znalezienia przyczyny objawów pacjenta. Należy pamiętać, że trudno postawić diagnozę wyłącznie na podstawie oceny morfologii krwi z rozmazem, bardzo często konieczne jest wykonanie dodatkowych badań. Ponadto nieprawidłowy wynik rozmazu krwi jest często wynikiem przebytego przeziębienia, a np. niska hemoglobina u kobiet – skutkiem krwawienia podczas miesiączki. Wtedy zwykle zaleca się powtórzenie badania.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Łukasz Januszkiewicz
lekarz

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co oprócz boreliozy może „sprzedać” nam kleszcz?

8 błędów, które popełniamy tylko w ciągu jednej godziny

Niedobór żelaza? Dieta roślinna sobie poradzi!

Dziewczyna biega w lesie

Uważaj na kleszcze! Sprawdź, jak uniknąć ukąszenia i nie doprowadzić do rozwoju boreliozy

Kleszcze – rozprawiamy się z mitami. Co jest prawdą, a co bzdurą?

Borelioza – jak wyglądają objawy? Uważaj, można je pomylić z grypą

Stawy – jak o nie zadbać? Przedstawiamy kilka sposobów

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

stetoskop, kwiaty, kawa

Jakie badania profilaktyczne należy wykonać i jak prawidłowo interpretować wynik? Opowiada kardiolożka @meganlifestyle

Tabletki i strzykawki dookoła napisu Leukemia

Leukemia a nowotwory układu krwiotwórczego. Co dokładnie kryje się pod tym pojęciem?

trzy próbki krwi na białym tle

Biochemia krwi, czyli analiza podstawowych składników osocza. Jak interpretować wyniki?

fiolki z krwią

Co oznacza niski i wysoki hematokryt? Wskazania do wykonania badania

Kleszcze zaczynają atakować. Oto sposoby, jak ich unikać

smutna kobieta problem w związku

8 kobiecych chorób, których objawem jest bolesny seks

Jak obniżyć poziom kortyzolu

Wysoki poziom kortyzolu może być niebezpieczny. Oto jak możesz go obniżyć

Chcesz dłużej zachować młodość? Zobacz zatem, co powinno się znaleźć na twoim talerzu

Badaj swoją krew

Kiedy ostatnio badałaś sobie krew? Jest wiele powodów, dlaczego trzeba to robić regularnie

kobieta w białej kurtce biegnie szosą

Jesteś aktywna fizycznie? Twoje jelita też na tym korzystają

młoda kobieta dotyka opryszczki na nosie

Leczenie opryszczki w nosie – kremy, tabletki, plastry. Czy wirus opryszczki może być niebezpieczny?

lekarz, reumatolog

Lekarz reumatolog – jakie schorzenia leczy specjalista z dziedziny reumatologii?

4 rzeczy, których nie znoszą twoje stawy. To nie tylko brak ruchu

8 rzeczy, za które pokochają cię twoje stawy. Nie tylko wysiłek fizyczny!

Zostań dawcą szpiku – wystarczy siedem kroków

probówki

Morfologia krwi – dlaczego warto wykonywać badanie regularnie?