Przejdź do treści

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki?

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki?
Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kampania Fundacji Arena i Świat
Wspaniałe bohaterki w kampanii „Badaj się i żyj pełną piersią. Nie daj się rakowi”
Agnieszka Hyży o macierzyństwie: wszystkie jedziemy na tym samym wózku!
Michał Lipa o dodatkowych kilogramach w ciąży. Ile może przytyć ciężarna?
Fryzjerka znalazła dziwną plamkę na jej głowie. Okazało się, że po 13 latach ma nawrót raka
szczepionka
Grypa – dlaczego się szczepimy?

Przewlekły stres, infekcja, a nawet poważniejsze choroby mogą nie dawać żadnych objawów. Co innego, jeśli zrobimy podstawowe badanie krwi. Często pozwala ono dostrzec pierwszy i jedyny znak, że coś złego dzieje się w naszym organizmie. Mamy dla was ściągę, jak interpretować wyniki tego podstawowego badania.

Morfologia krwi jest jednym z badań podstawowych, tzn. takich, które każdy z nas, bez względu na objawy, powinien wykonać raz w roku. Dzięki morfologii lekarze są w stanie wykryć wiele mniej lub bardziej niepokojących stanów chorobowych. Pamiętajmy, że zasada „im wcześniej, tym lepiej” dotyczy także leczenia: wczesna diagnoza to większa szansa na skuteczne poradzenie sobie z problemem. Podajemy normy, które są wartościami orientacyjnymi – każde laboratorium może mieć nieco inne normy w zależności od stosowanej metody oceny.

Krwinki czerwone

Najbardziej podstawowe parametry oceniane w tzw. układzie czerwonokrwinkowym to:

RBC – czerwone krwinki, czyli erytrocyty. Norma to 4,2–5,7×106/μl dla mężczyzn i 3,8–5,2 x106/μl dla kobiet.

Zbyt niskie stężenie erytrocytów obserwuje się w niedokrwistościach lub przewodnieniu. Zbyt wysokie z kolei w czerwienicy prawdziwej, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, odwodnieniu, a także niedotlenieniu organizmu związanym np. z długim przebywaniem na dużych wysokościach nad poziomem morza.

HGB – hemoglobina to białko, które jest odpowiedzialne za transport tlenu do tkanek organizmu. Jest składnikiem czerwonych krwinek. Norma to 14–18 g/dl dla mężczyzn i 12–16 g/dl dla kobiet.

Zbyt niskie stężenie hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość lub przewodnienie. Zbyt wysokie może być konsekwencją odwodnienia, czerwienicy prawdziwej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc lub niedotlenienia organizmu. W przypadku nieprawidłowości lekarz może zlecić oznaczenie parametrów gospodarki żelazowej (transferryna, TIBC, ferrytyna).

HCT – hematokryt; stosunek objętości krwinek czerwonych do osocza. Norma to 40–54% dla mężczyzn i 37–47% dla kobiet.

Zbyt niska wartość może być obserwowana w niedokrwistości, przewodnieniu organizmu. Zbyt wysoka: w odwodnieniu, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, czerwienicy prawdziwej czy niedotlenieniu.

MCV – średnia objętość erytrocytu. Norma to 80–96 fl.

Zbyt niska wartość, w połączeniu z niskim stężeniem hemoglobiny, wskazuje na niedokrwistość mikrocytarną (taką, w której czerwone krwinki są bardzo małe, przez co nie są zdolne do przenoszenia odpowiednio dużej ilości natlenowanej hemoglobiny). Najczęstszą przyczyną takiej niedokrwistości jest niedobór żelaza. Z kolei niedobór żelaza może występować w przypadku utraty krwi (np. z przewodu pokarmowego, podczas miesiączki, krwioplucia czy krwawienia z układu moczowego), nieodpowiedniej podaży żelaza w diecie, talasemii czy chorób przewlekłych. Zbyt wysoka wartość MCV w połączeniu z niskim stężeniem hemoglobiny może występować w niedokrwistości z niedoboru witaminy B12, niedoboru kwasu foliowego a także u osób nadużywających alkoholu. Ten rodzaj niedokrwistości (z dużą czerwoną krwinką) nazywa się niedokrwistością makrocytarną.

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki?

Krwinki białe

WBC – białe krwinki, czyli leukocyty, które mają za zadanie walczyć z bakteriami, wirusami czy grzybami. Leukocyty dzielą się na pięć zasadniczych grup: neutrofile, eozynofile, bazofile, monocyty, limfocyty.

Norma to 4–11×103/μl

Zbyt niskie wartości (leukopenia) występują w przypadku ciężkich zakażeń bakteryjnych (sepsa), chorób wirusowych (np. przeziębieniu, grypie), gruźlicy, duru brzusznego, malarii, tocznia rumieniowatego układowego, boreliozy, chorób nowotworowych. Zbyt wysokie wartości (leukocytoza) spotykamy natomiast np. po intensywnym wysiłku, spożyciu dużego posiłku, podczas stresu, gorączki, w krwawieniu, zawale serca, w szeroko pojętych zakażeniach, chorobach nowotworowych.

NEU – liczba neutrofilów. Norma to 1,9–8,0×103/μl

Obniżone wartości spotyka się w zakażeniach (np. różyczka, gruźlica, malaria), białaczkach. Podwyższona wartość neutrofilów także może być obecna w wyniku m.in. stresu, po spożyciu dużego posiłku, w białaczkach, chorobach autoimmunologicznych, urazach, schorzeniach mieloproliferacyjnych.

LYM – liczba limfocytów. Norma to 0,9–5,2×103/μl

Zbyt niska liczba limfocytów jest obserwowana m.in. podczas terapii glikokortykosteroidami, w infekcjach, ciężkim stresie, długotrwałym wysiłku fizycznym, sarkoidozie, reumatoidalnym zapaleniu stawów, białaczkach, chłoniakach. Zbyt wysokie wartości mogą być obecne w infekcjach, nowotworach, białaczkach, chorobach autoimmunologicznych, które przebiegają z przewlekłym zapaleniem, mononukleozie, gruźlicy.

MONO – liczba monocytów. Norma to 0,16–1,0×103/μl

Zbyt niska wartość może być związana z infekcjami, stresem, leczeniem glikokortykosteroidami, białaczką. Podwyższone wartości mogą być obecne w zakażeniach, chorobach autoimmunologicznych, nowotworowych, sarkoidozie.

EOS – liczba eozynofilów. Norma to 0,00–0,80×103/μl

Niskie wartości eozynofilów obserwuje się po wysiłku fizycznym, w urazach, oparzeniach, zakażeniach. Z kolei wysokie mogą być obecne w przebiegu chorób o podłożu alergicznym (katar sienny, astma oskrzelowa) lub pasożytniczych, a także w toczniu układowym, chorobie Leśniowskiego-Crohna, ziarnicy złośliwej.

BASO – liczba bazofilów. Norma to 0,000–0,200×103/μl

Niska liczba bazofilów może oznaczać infekcję, nowotwory, ciężki uraz, a podwyższona występuje np. po wycięciu śledziony, w białaczce, zakażeniu opryszczką.

Płytki krwi

PLT – liczba płytek krwi. Norma to 150–400×103/μl

Nadpłytkowość (zbyt wysoka liczba płytek krwi) może być objawem stanu zapalnego, ale także niedoboru żelaza, zespołu mieloproliferacyjnego. Z kolei trombocytopenia (zbyt niska liczba płytek krwi) może wskazywać na chorobę hematologiczną i wymaga bardziej zaawansowanej diagnostyki.

Dlaczego warto wykonywać morfologię krwi z rozmazem ręcznym?

Należy pamiętać, że morfologia morfologii nierówna. Rozmaz krwi służy do oceny wielkości komórek, ich kształtu i innych zaburzeń. Może być on wykonywany automatycznie lub ręcznie. W przypadku rozmazu automatycznego specjalny analizator określa wielkość komórek i przydziela je do odpowiedniej frakcji. Niestety, zdarza się, że to urządzenie się myli i błędnie kwalifikuje komórki. Dodatkowo, gdy występują patologiczne komórki stwierdzane np. w białaczkach, analizator także może je nieprawidłowo zaklasyfikować i dać fałszywy wynik. Dlatego bardziej wartościowy, ale i bardziej czasochłonny jest rozmaz ręczny, który pozwala na precyzyjną ocenę preparatu przez diagnostę. Dzięki temu nieprawidłowe komórki nie powinny zostać przeoczone.

Podsumowując, morfologia krwi z rozmazem to badanie podstawowe, które każdy powinien wykonywać raz do roku. Pozwala ona na rozpoznanie różnych stanów i może pomóc w planowaniu dalszych badań niezbędnych do znalezienia przyczyny objawów pacjenta. Należy pamiętać, że trudno postawić diagnozę wyłącznie na podstawie oceny morfologii krwi z rozmazem, bardzo często konieczne jest wykonanie dodatkowych badań. Ponadto nieprawidłowy wynik rozmazu krwi jest często wynikiem przebytego przeziębienia, a np. niska hemoglobina u kobiet – skutkiem krwawienia podczas miesiączki. Wtedy zwykle zaleca się powtórzenie badania.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Łukasz Januszkiewicz
lekarz

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

Trenujesz? Badaj się!

Zły odczyt wyników badań

Cukrzyca. Sprawdź, czy grozi Ci cukrzyca

Czy grozi ci wysoki cholesterol?

Nie lekceważ tych objawów. To może być serce

Nie lekceważ tych objawów. To może być serce

Ból w klatce piersiowej – co może oznaczać?

Ból w klatce piersiowej – co może oznaczać?

Kaszel? To nie zawsze wina infekcji

Kaszel? Sprawdź co oznacza.

Wiesz, czy nie wiesz: do czego służy krew?

Wiesz, czy nie wiesz: do czego służy krew?

8 powodów, dla których warto badać krew

8 powodów, dla których warto badać krew

Hello My Hero. Jessica Misztal – bije w niej męskie serce, a ciało pokryte jest bliznami

Kampania Fundacji Arena i Świat

Wspaniałe bohaterki w kampanii „Badaj się i żyj pełną piersią. Nie daj się rakowi”

Fryzjerka znalazła dziwną plamkę na jej głowie. Okazało się, że po 13 latach ma nawrót raka