Przejdź do treści

Morfologia krwi – jakie są normy, jak interpretować wyniki?

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki? / shutterstock
Morfologia krwi – jak interpretować wyniki? / shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziecko je posiłek przy stole i pije wodę ze szklanki
Co czuje dziecko, kiedy jest zmuszane do jedzenia? Wyjaśnia dietetyczka
Posiłek w restauracji. Kobieta je
7 nieoczywistych produktów, po których może ci się odbijać
kobieta w ciąży
„3 razy rodziła, karmiła piersią i nigdy nie miała USG piersi…”. Dr Strus o tym, że ciąża nie chroni przed nowotworem
Grzyby trzymane w dłoniach
Jak przygotować się do grzybobrania? GIS podaje najważniejsze zasady
Patrycja Kujawa odmówiła uszycia sukienki powyżej rozmiaru 38. Teraz odpowiada na zarzuty fatshamingu
Patrycja Kujawa odmówiła uszycia sukienki powyżej rozmiaru 38. Teraz odpowiada na zarzuty o fatshaming

Morfologię krwi kontrolnie co 12 miesięcy powinien wykonywać każdy z nas. Przewlekły stres, infekcja, a nawet poważniejsze choroby mogą nie dawać żadnych objawów. Co innego, jeśli zrobimy podstawowe badanie krwi, które pozwoli nam dostrzec, że coś złego dzieje się w naszym organizmie. Jak interpretować wyniki tego podstawowego badania?

Morfologia krwi obwodowej – co to za badanie?

Morfologia krwi jest jednym z badań podstawowych, tzn. takich, które każdy z nas, bez względu na objawy, powinien wykonać raz w roku. Dzięki morfologii lekarze są w stanie wykryć wiele mniej lub bardziej niepokojących stanów chorobowych.

Pamiętajmy, że zasada „im wcześniej, tym lepiej” dotyczy także leczenia: wczesna diagnoza to większa szansa na skuteczne poradzenie sobie z problemem.

Morfologia – wskazania

Morfologia powinna być wykonywana profilaktycznie, nawet wtedy, gdy czujemy się dobrze i nie podejrzewamy żadnej z chorób. Badanie krwi zleca się np. często w przypadku zdiagnozowania anemii czy różnego rodzaju infekcji.

Morfologia – powikłania

Czasami po badaniu morfologii krwi mogą pojawić się niepożądane powikłania. To np. krwiak w miejscu wkłucia, ból ręki czy niewielkie krwawienie.

Jak się przygotować i jak wygląda badanie morfologii krwi?

Przed pobraniem krwi pacjentka bądź pacjent nie powinien wykonywać wysiłku fizycznego ani długotrwale stać. Najlepiej, by osoba pojawiła się w laboratorium krótko po przebudzeniu i bez śniadania. Osoba powinna być również na czczo – nie należy jeść przez 8 godzin przed badaniem.

Jak wygląda badanie morfologii krwi? Z żyły pobiera się 5 ml krwi do specjalnych probówek zawierających EDTA, czyli substancję zapobiegającą krzepnięciu pobranej krwi. Materiał w odpowiednio oznakowanych i szczelnie zamkniętych próbówkach trafia następnie do laboratorium. 

Co się składa na morfologię krwi i jak interpretować wyniki?

Erytrocyty – krwinki czerwone

RBC to czerwone krwinki (czerwone ciałka krwi), inaczej nazywane erytrocytami. Norma RBC w morfologii krwi to 4,5–5,9 mln/mm³ dla mężczyzn i 4,2–5,4 mln/mm³ dla kobiet.

Zbyt niskie stężenie erytrocytów obserwuje się w niedokrwistościach lub przewodnieniu. Zbyt wysokie z kolei w czerwienicy prawdziwej, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, odwodnieniu, a także niedotlenieniu organizmu związanym np. z długim przebywaniem na dużych wysokościach nad poziomem morza.

HGB – hemoglobina

Hemoglobina to białko, które jest odpowiedzialne za transport tlenu do tkanek organizmu. Jest składnikiem czerwonych krwinek. Norma to 14–18 g/dl dla mężczyzn i 12–16 g/dl dla kobiet.

Zbyt niskie stężenie hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość lub przewodnienie. Zbyt wysokie może być konsekwencją odwodnienia, czerwienicy prawdziwej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc lub niedotlenienia organizmu. W przypadku nieprawidłowości lekarz może zlecić oznaczenie parametrów gospodarki żelazowej (transferryna, TIBC, ferrytyna).

HCT – hematokryt

Hematokryt to stosunek objętości krwinek czerwonych do osocza. Norma to 40-54 proc. dla mężczyzn i 37-47 proc. dla kobiet.

Zbyt niska wartość może być obserwowana w niedokrwistości, przewodnieniu organizmu. Zbyt wysoka: w odwodnieniu, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, czerwienicy prawdziwej czy niedotlenieniu.

MCV – średnia objętość erytrocytu

MCV to średnia objętość erytrocytu. Norma to 80–96 fl, czyli femtolitrów (1fl=1×10-15 litra).

Zbyt niska wartość MCV, w połączeniu z niskim stężeniem Hgb, wskazuje na niedokrwistość mikrocytarną (taką, w której czerwone krwinki są bardzo małe, przez co nie są zdolne do przenoszenia odpowiednio dużej ilości natlenowanej hemoglobiny). Najczęstszą przyczyną takiej niedokrwistości jest niedobór żelaza.

Z kolei niedobór żelaza może występować w przypadku utraty krwi (np. z przewodu pokarmowego, podczas miesiączki, krwioplucia czy krwawienia z układu moczowego), nieodpowiedniej podaży żelaza w diecie, talasemii czy chorób przewlekłych.

Zbyt wysoka wartość MCV w połączeniu z niskim stężeniem Hgb może występować w niedokrwistości z niedoboru witaminy B12, niedoboru kwasu foliowego a także u osób nadużywających alkoholu. Ten rodzaj niedokrwistości (z dużą czerwoną krwinką) nazywa się niedokrwistością makrocytarną.

kobieta podczas joggingu

Leukocyty – krwinki białe

WBC, czyli białe krwinki, inaczej leukocyty, mają za zadanie walczyć z bakteriami, wirusami czy grzybami. Leukocyty dzielą się na pięć zasadniczych grup. To neutrofile, eozynofile, bazofile, monocyty i limfocyty.

Norma leukocytów we krwi to 4-10 tys./μl.

Zbyt niskie wartości (leukopenia) występują w przypadku:

  • ciężkich zakażeń bakteryjnych (sepsa),
  • chorób wirusowych (np. w przeziębieniu, grypie),
  • gruźlicy,
  • duru brzusznego,
  • malarii,
  • tocznia rumieniowatego układowego,
  • boreliozy,
  • chorób nowotworowych.

Podwyższone leukocyty spotykamy natomiast np.:

  • po intensywnym wysiłku,
  • spożyciu dużego posiłku,
  • podczas stresu,
  • gorączki,
  • w krwawieniu,
  • zawale serca,
  • w szeroko pojętych zakażeniach,
  • chorobach nowotworowych.

W grupie leukocytów są także:

NEU, czyli neutrofile (neutrocyty)

Norma to 1,9–8,0×103/μl.

Wysokie neutrofile mogą być obecne w wyniku stresu, po spożyciu dużego posiłku. Podwyższone neutrofile (wysokie neutrocyty) pojawią się także w chorobach autoimmunologicznych, urazach, schorzeniach mieloproliferacyjnych.

Obniżone neutrocyty (obniżone neutrofile) wskazują na zakażenia (np. różyczka, gruźlica, malaria) oraz białaczki.

LYM, czyli limfocyty

Norma to 0,9–5,2×103/μl.

Obniżone limfocyty obserwowane są m.in. podczas terapii glikokortykosteroidami, w infekcjach. Niskie limfocyty mogą być też obecne w ciężkim stresie, długotrwałym wysiłku fizycznym, sarkoidozie, reumatoidalnym zapaleniu stawów, białaczkach, chłoniakach.

Podwyższone limfocyty mogą być obecne w infekcjach, nowotworach, białaczkach, chorobach autoimmunologicznych, które przebiegają z przewlekłym zapaleniem, mononukleozie, gruźlicy.

MONO, czyli monocyty

Norma to 0,16–1,0×103/μl.

Zbyt niska wartość może być związana z infekcjami, stresem, leczeniem glikokortykosteroidami, białaczką. Monocyty podwyższone mogą być obecne w zakażeniach, chorobach autoimmunologicznych, nowotworowych. Wysokie monocyty pojawiają się też w sarkoidozie.

EOS, czyli eozynofile

Norma to 0,00–0,80×103/μl.

Niskie wartości eozynofilów obserwuje się po wysiłku fizycznym, w urazach, oparzeniach, zakażeniach.

Z kolei wysokie mogą być obecne w przebiegu chorób o podłożu alergicznym (katar sienny, astma oskrzelowa) lub pasożytniczych, a także w toczniu układowym, chorobie Leśniowskiego-Crohna, ziarnicy złośliwej.

BASO, czyli bazofile

Norma to 0,000–0,200×103/μl.

Niska liczba bazofilów może oznaczać infekcję, nowotwory, ciężki uraz, a podwyższona występuje np. po wycięciu śledziony, w białaczce, zakażeniu opryszczką.

PLT, czyli płytki krwi

Wartość PLT oznacza liczbę płytek krwi. Norma to 150–400×103/μl.

Nadpłytkowość (zbyt wysoka liczba płytek krwi) może być objawem stanu zapalnego, ale także niedoboru żelaza, zespołu mieloproliferacyjnego.

Z kolei trombocytopenia (zbyt niska liczba płytek krwi) może wskazywać na chorobę hematologiczną i wymaga bardziej zaawansowanej diagnostyki.

Morfologia krwi z rozmazem

Należy pamiętać, że morfologia morfologii nierówna. Rozmaz krwi służy do oceny wielkości komórek, ich kształtu i innych zaburzeń. Może być on wykonywany automatycznie lub ręcznie. W przypadku rozmazu automatycznego specjalny analizator określa wielkość komórek i przydziela je do odpowiedniej frakcji. Niestety, zdarza się, że to urządzenie się myli i błędnie kwalifikuje komórki.

Dodatkowo, gdy występują patologiczne komórki stwierdzane np. w białaczkach, analizator także może je nieprawidłowo zaklasyfikować i dać fałszywy wynik. Dlatego bardziej wartościowy, ale i bardziej czasochłonny jest rozmaz ręczny, który pozwala na precyzyjną ocenę preparatu przez diagnostę. Dzięki temu nieprawidłowe komórki nie powinny zostać przeoczone.

Podsumowując, morfologia krwi z rozmazem to badanie podstawowe, które każdy powinien wykonywać raz do roku. Pozwala ona na rozpoznanie różnych stanów i może pomóc w planowaniu dalszych badań niezbędnych do znalezienia przyczyny objawów pacjenta. Należy pamiętać, że trudno postawić diagnozę wyłącznie na podstawie oceny morfologii krwi z rozmazem, bardzo często konieczne jest wykonanie dodatkowych badań.

Ponadto nieprawidłowy wynik rozmazu krwi jest często wynikiem przebytego przeziębienia, a np. niska hemoglobina u kobiet – skutkiem krwawienia podczas miesiączki. Wtedy zwykle zaleca się powtórzenie badania.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Łukasz Januszkiewicz
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Apeluję do dawców krwi, by w ich sercach pojawił się heroizm. Jeśli zabraknie krwi, ludzie zaczną umierać” – mówi Karol Kukowka, twórca kampanii „Twoje TAK ma ZNACZENIE”

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Fagocyty – jaką pełnią funkcję w organizmie?

Monocyty – o czym świadczy ich poziom?

Morfologia krwi / istock

PLT, PDW, RDW i MCHC – jak interpretować wyniki morfologii krwi?

Fotografka Angelika Marciszewska pokazuje w filmie okres widziany jej oczami. „To właśnie tak powinien wyglądać, a nie tak, jak to jest u dziewczyn dotkniętych ubóstwem menstruacyjnym”

Krew, brokat i czekolada. Okres widziany oczami fotografki Angeliki Marciszewskiej

Anemia a okres - jak anemia wpływa na miesiączkę?

Anemia a okres. Czy anemia powoduje brak miesiączki?

Kobieta patrzy w obiektyw

Kortyzol – norma i badanie. Jak obniżyć poziom kortyzolu?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Płytki krwi i ich badanie – co oznacza podwyższony i obniżony poziom?

witamina k, Produkty zawierające witaminę K

Witamina K – występowanie i rola w organizmie. Czym grozi niedobór?

Fiolka z krwią do leczenia anemii

Anemia – rodzaje, przyczyny, objawy i dieta wspomagająca leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia – przyczyny, objawy i leczenie „choroby królów”

Czym są erytrocyty? Budowa erytrocytu, funkcje i normy objętości we krwi

Erytrocyty – czym są? Budowa erytrocytu, funkcje i normy

Łysa dziewczynka to objaw białaczki

Białaczka – objawy, przyczyny, rokowania u dorosłych i dzieci

Krew w worku

„Nie bądź wampir, podziel się krwią”. Łukasz Durajski organizuje nowy challenge zdrowotny

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Badanie krwi – podstawowe, kiedy je wykonywać i ile się czeka na wynik

Badanie PSA - interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

Badanie PSA – interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje

badanie ANA - fiolka

ANA – w jakich chorobach ANA jest dodatnie? Jak pozbyć się przeciwciał ANA?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

grafika na temat menstruacji

„Krew miesiączkowa nie jest brudna”. Pani Miesiączka o bzdurach związanych z okresem

fiolki z krwią

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

Tatuaż a oddawanie krwi / Unsplash

Nie możesz oddać krwi, ponieważ masz tatuaż? Ekspertka wyjaśnia, jak jest naprawdę

Hemoliza — czym jest rozpad krwinek, jakie zagrożenie ze sobą niesie i czym jest spowodowany?

Hemoliza – przyczyny, objawy i leczenie nadmiernego rozpadu erytrocytów

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm