Przejdź do treści

Morfologia krwi – jakie są normy, jak interpretować wyniki?

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki? / shutterstock
Morfologia krwi – jak interpretować wyniki? / shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Amerykanka robi wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dziecko. „Muszą wiedzieć, że ich dzieci nie zostaną zapomniane”
Szyje wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dzieci. „Muszą wiedzieć, że ich maluchy nie zostaną zapomniane”
Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc
Nie ma dowodów na to, że szczepionki Moderny i Pfizera są niebezpieczne dla kobiet w ciąży – tak mówią wyniki nowego badania
Szczepionki mRNA na COVID-19 bezpieczne dla kobiet w ciąży? Opublikowano pierwsze tak duże badanie na ten temat
Ile osób w Polsce zmarło po szczepionce na COVID-19? U ilu wystąpiła zakrzepica? Znamy najnowsze dane
Dr Joanna Kuschill-Dziurda: W pandemii więcej osób decyduje się na zabiegi medycyny estetycznej. Założymy maseczkę i nikt nic nie zauważy

Morfologię krwi kontrolnie co 12 miesięcy powinien wykonywać każdy z nas. Przewlekły stres, infekcja, a nawet poważniejsze choroby mogą nie dawać żadnych objawów. Co innego, jeśli zrobimy podstawowe badanie krwi, które pozwoli nam dostrzec, że coś złego dzieje się w naszym organizmie. Jak interpretować wyniki tego podstawowego badania?

Morfologia krwi obwodowej – co to za badanie?

Morfologia krwi jest jednym z badań podstawowych, tzn. takich, które każdy z nas, bez względu na objawy, powinien wykonać raz w roku. Dzięki morfologii lekarze są w stanie wykryć wiele mniej lub bardziej niepokojących stanów chorobowych.

Pamiętajmy, że zasada „im wcześniej, tym lepiej” dotyczy także leczenia: wczesna diagnoza to większa szansa na skuteczne poradzenie sobie z problemem.

Morfologia – wskazania

Morfologia powinna być wykonywana profilaktycznie, nawet wtedy, gdy czujemy się dobrze i nie podejrzewamy żadnej z chorób. Badanie krwi zleca się np. często w przypadku zdiagnozowania anemii czy różnego rodzaju infekcji.

Morfologia – powikłania

Czasami po badaniu morfologii krwi mogą pojawić się niepożądane powikłania. To np. krwiak w miejscu wkłucia, ból ręki czy niewielkie krwawienie.

Jak się przygotować i jak wygląda badanie morfologii krwi?

Przed pobraniem krwi pacjentka bądź pacjent nie powinien wykonywać wysiłku fizycznego ani długotrwale stać. Najlepiej, by osoba pojawiła się w laboratorium krótko po przebudzeniu i bez śniadania. Osoba powinna być również na czczo – nie należy jeść przez 8 godzin przed badaniem.

Jak wygląda badanie morfologii krwi? Z żyły pobiera się 5 ml krwi do specjalnych probówek zawierających EDTA, czyli substancję zapobiegającą krzepnięciu pobranej krwi. Materiał w odpowiednio oznakowanych i szczelnie zamkniętych próbówkach trafia następnie do laboratorium. 

Co się składa na morfologię krwi i jak interpretować wyniki?

Erytrocyty – krwinki czerwone

RBC to czerwone krwinki (czerwone ciałka krwi), inaczej nazywane erytrocytami. Norma RBC w morfologii krwi to 4,5–5,9 mln/mm³ dla mężczyzn i 4,2–5,4 mln/mm³ dla kobiet.

Zbyt niskie stężenie erytrocytów obserwuje się w niedokrwistościach lub przewodnieniu. Zbyt wysokie z kolei w czerwienicy prawdziwej, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, odwodnieniu, a także niedotlenieniu organizmu związanym np. z długim przebywaniem na dużych wysokościach nad poziomem morza.

HGB – hemoglobina

Hemoglobina to białko, które jest odpowiedzialne za transport tlenu do tkanek organizmu. Jest składnikiem czerwonych krwinek. Norma to 14–18 g/dl dla mężczyzn i 12–16 g/dl dla kobiet.

Zbyt niskie stężenie hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość lub przewodnienie. Zbyt wysokie może być konsekwencją odwodnienia, czerwienicy prawdziwej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc lub niedotlenienia organizmu. W przypadku nieprawidłowości lekarz może zlecić oznaczenie parametrów gospodarki żelazowej (transferryna, TIBC, ferrytyna).

HCT – hematokryt

Hematokryt to stosunek objętości krwinek czerwonych do osocza. Norma to 40-54 proc. dla mężczyzn i 37-47 proc. dla kobiet.

Zbyt niska wartość może być obserwowana w niedokrwistości, przewodnieniu organizmu. Zbyt wysoka: w odwodnieniu, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, czerwienicy prawdziwej czy niedotlenieniu.

MCV – średnia objętość erytrocytu

MCV to średnia objętość erytrocytu. Norma to 80–96 fl, czyli femtolitrów (1fl=1×10-15 litra).

Zbyt niska wartość MCV, w połączeniu z niskim stężeniem Hgb, wskazuje na niedokrwistość mikrocytarną (taką, w której czerwone krwinki są bardzo małe, przez co nie są zdolne do przenoszenia odpowiednio dużej ilości natlenowanej hemoglobiny). Najczęstszą przyczyną takiej niedokrwistości jest niedobór żelaza.

Z kolei niedobór żelaza może występować w przypadku utraty krwi (np. z przewodu pokarmowego, podczas miesiączki, krwioplucia czy krwawienia z układu moczowego), nieodpowiedniej podaży żelaza w diecie, talasemii czy chorób przewlekłych.

Zbyt wysoka wartość MCV w połączeniu z niskim stężeniem Hgb może występować w niedokrwistości z niedoboru witaminy B12, niedoboru kwasu foliowego a także u osób nadużywających alkoholu. Ten rodzaj niedokrwistości (z dużą czerwoną krwinką) nazywa się niedokrwistością makrocytarną.

kobieta podczas joggingu

Leukocyty – krwinki białe

WBC, czyli białe krwinki, inaczej leukocyty, mają za zadanie walczyć z bakteriami, wirusami czy grzybami. Leukocyty dzielą się na pięć zasadniczych grup. To neutrofile, eozynofile, bazofile, monocyty i limfocyty.

Norma leukocytów we krwi to 4-10 tys./μl.

Zbyt niskie wartości (leukopenia) występują w przypadku:

  • ciężkich zakażeń bakteryjnych (sepsa),
  • chorób wirusowych (np. w przeziębieniu, grypie),
  • gruźlicy,
  • duru brzusznego,
  • malarii,
  • tocznia rumieniowatego układowego,
  • boreliozy,
  • chorób nowotworowych.

Podwyższone leukocyty spotykamy natomiast np.:

  • po intensywnym wysiłku,
  • spożyciu dużego posiłku,
  • podczas stresu,
  • gorączki,
  • w krwawieniu,
  • zawale serca,
  • w szeroko pojętych zakażeniach,
  • chorobach nowotworowych.

W grupie leukocytów są także:

NEU, czyli neutrofile (neutrocyty)

Norma to 1,9–8,0×103/μl.

Wysokie neutrofile mogą być obecne w wyniku stresu, po spożyciu dużego posiłku. Podwyższone neutrofile (wysokie neutrocyty) pojawią się także w chorobach autoimmunologicznych, urazach, schorzeniach mieloproliferacyjnych.

Obniżone neutrocyty (obniżone neutrofile) wskazują na zakażenia (np. różyczka, gruźlica, malaria) oraz białaczki.

LYM, czyli limfocyty

Norma to 0,9–5,2×103/μl.

Obniżone limfocyty obserwowane są m.in. podczas terapii glikokortykosteroidami, w infekcjach. Niskie limfocyty mogą być też obecne w ciężkim stresie, długotrwałym wysiłku fizycznym, sarkoidozie, reumatoidalnym zapaleniu stawów, białaczkach, chłoniakach.

Podwyższone limfocyty mogą być obecne w infekcjach, nowotworach, białaczkach, chorobach autoimmunologicznych, które przebiegają z przewlekłym zapaleniem, mononukleozie, gruźlicy.

MONO, czyli monocyty

Norma to 0,16–1,0×103/μl.

Zbyt niska wartość może być związana z infekcjami, stresem, leczeniem glikokortykosteroidami, białaczką. Monocyty podwyższone mogą być obecne w zakażeniach, chorobach autoimmunologicznych, nowotworowych. Wysokie monocyty pojawiają się też w sarkoidozie.

EOS, czyli eozynofile

Norma to 0,00–0,80×103/μl.

Niskie wartości eozynofilów obserwuje się po wysiłku fizycznym, w urazach, oparzeniach, zakażeniach.

Z kolei wysokie mogą być obecne w przebiegu chorób o podłożu alergicznym (katar sienny, astma oskrzelowa) lub pasożytniczych, a także w toczniu układowym, chorobie Leśniowskiego-Crohna, ziarnicy złośliwej.

BASO, czyli bazofile

Norma to 0,000–0,200×103/μl.

Niska liczba bazofilów może oznaczać infekcję, nowotwory, ciężki uraz, a podwyższona występuje np. po wycięciu śledziony, w białaczce, zakażeniu opryszczką.

PLT, czyli płytki krwi

Wartość PLT oznacza liczbę płytek krwi. Norma to 150–400×103/μl.

Nadpłytkowość (zbyt wysoka liczba płytek krwi) może być objawem stanu zapalnego, ale także niedoboru żelaza, zespołu mieloproliferacyjnego.

Z kolei trombocytopenia (zbyt niska liczba płytek krwi) może wskazywać na chorobę hematologiczną i wymaga bardziej zaawansowanej diagnostyki.

Morfologia krwi z rozmazem

Należy pamiętać, że morfologia morfologii nierówna. Rozmaz krwi służy do oceny wielkości komórek, ich kształtu i innych zaburzeń. Może być on wykonywany automatycznie lub ręcznie. W przypadku rozmazu automatycznego specjalny analizator określa wielkość komórek i przydziela je do odpowiedniej frakcji. Niestety, zdarza się, że to urządzenie się myli i błędnie kwalifikuje komórki.

Dodatkowo, gdy występują patologiczne komórki stwierdzane np. w białaczkach, analizator także może je nieprawidłowo zaklasyfikować i dać fałszywy wynik. Dlatego bardziej wartościowy, ale i bardziej czasochłonny jest rozmaz ręczny, który pozwala na precyzyjną ocenę preparatu przez diagnostę. Dzięki temu nieprawidłowe komórki nie powinny zostać przeoczone.

Podsumowując, morfologia krwi z rozmazem to badanie podstawowe, które każdy powinien wykonywać raz do roku. Pozwala ona na rozpoznanie różnych stanów i może pomóc w planowaniu dalszych badań niezbędnych do znalezienia przyczyny objawów pacjenta. Należy pamiętać, że trudno postawić diagnozę wyłącznie na podstawie oceny morfologii krwi z rozmazem, bardzo często konieczne jest wykonanie dodatkowych badań.

Ponadto nieprawidłowy wynik rozmazu krwi jest często wynikiem przebytego przeziębienia, a np. niska hemoglobina u kobiet – skutkiem krwawienia podczas miesiączki. Wtedy zwykle zaleca się powtórzenie badania.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Łukasz Januszkiewicz
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Limfa (chłonka) – funkcje i choroby układu limfatycznego

"Krew nas zalewa", manifestacja 8 marca 2021 w Warszawie/fot. materiały prasowe

Ewa Szymera: Krew kobiet i mężczyzn nigdy nie była traktowana równo. O krwi kobiecej – połogowej i menstruacyjnej – nie mówi się, każe się nam ją ukrywać

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Nefron – budowa i funkcje, zaburzenia funkcjonowania

Endarterektomia – co to jest, przebieg zabiegu, wskazania

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór

łóżko para nóg

Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików

Choroba popromienna – przyczyny, objawy, leczenie

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Erytropoetyna – co to, badanie, wynik, lek. EPO a doping

Albuminy – norma, badanie, niedobór i nadmiar

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Homocysteina – norma, badanie, jak obniżyć poziom homocysteiny

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

„Apeluję do dawców krwi, by w ich sercach pojawił się heroizm. Jeśli zabraknie krwi, ludzie zaczną umierać” – mówi Karol Kukowka, twórca kampanii „Twoje TAK ma ZNACZENIE”

Kobieta w białej bluzce przytyrzymuje chusteczkę przy nosie, ponieważ ma krwotok

Krew z nosa – przyczyny, jak zatamować krwotok z nosa?

kobieta nad morzem

Żylaki kończyn dolnych – przyczyny, objawy, leczenie, operacja

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Fagocyty – jaką pełnią funkcję w organizmie?

Monocyty – o czym świadczy ich poziom?

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności