Przejdź do treści

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu
Fot. pathdoc / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest bruksizm?
Czym jest bruksizm? Wyjaśnia dentysta Tomasz Kupryś
dziewczyna na korytarzu szpitalnym
Nawet 350 zł więcej za wizytę u lekarza i dentysty. Prywatne gabinety każą sobie płacić za to, że przystosowały się do wymogów sanitarnych
Kawa – przed czy po treningu? Odpowiada ekspertka
Ojciec z córką przebrani za bohaterów z bajek
Koronawirusowa parada kostiumów. Ojciec z córką przebierali się codziennie, by wynieść śmieci
Przestaniesz pytać, dlaczego maseczkę trzeba ściągać za gumkę/Pexels
Przestaniesz pytać, dlaczego maseczkę trzeba ściągać za gumkę. Łukasz Durajski zebrał najnowsze doniesienia ws. koronawirusa

Objaw Chełmońskiego to objaw chorobowy występujący przy zapaleniu pęcherzyka żółciowego. Lekarz uderza obszar łuku żebrowego po stronie prawej. Pacjent, u którego stwierdza się objaw dodatni, odczuwa silny ból.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Objaw Chełmońskiego po raz pierwszy został opisany przez lekarza polskiego pochodzenia – Adama Chełmońskiego. Metodę tę wykorzystuje się w ocenie patologii pęcherzyka żółciowego. Objaw Chełmońskiego ujemny świadczy o braku schorzenia, natomiast dodatni każe medykowi przypuszczać, że ma do czynienia z chorobą pęcherzyka żółciowego.

Objaw Chełmońskiego – na czym polega?

Diagnostyka upośledzenia funkcjonowania wątroby wykorzystuje objaw Chełmońskiego obserwowany po uderzeniu chorego w obszar prawego podżebrza. Nie jest to jednak podstawa do postawienia ostatecznej diagnozy. Jeśli pacjent odczuwa ból podczas standardowego badania fizykalnego, musi zostać skierowany na bardziej szczegółowe badania. Objaw Chełmońskiego jest powszechnie stosowany w badaniu jamy brzusznej i wykorzystuje uderzenie (bądź „wstrząsanie” w nomenklaturze medycznej) pięści prawej ręki przy jednoczesnym trzymaniu lewej dłoni płasko na brzuchu. Pacjent powinien znajdować się w pozycji leżącej z kończynami górnymi ułożonymi wzdłuż ciała i dolnymi wyprostowanymi.

O czym świadczy objaw Chełmońskiego?

Schorzenia dotykające pęcherzyk żółciowy objawiają się promieniującym bólem ciągnącym się od prawego ramienia do łopatki. Z racji specyficznego ułożenia mówi się o nich jako o bólach szelkowych. Kamica pęcherzyka żółciowego jest dość powszechnym schorzeniem, które występuje bezobjawowo aż u 8 na 10 pacjentów z kamicą. Dodatni objaw Chełmońskiego może świadczyć o:

  • ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego – jest to poważny stan chorobowy, przy którym koniecznie jest podjęcie leczenia zarówno antybiotykami, jak i środkami przeciwzapalnymi. Często chorobie tej może towarzyszyć żółtaczka. Ból przy ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego może utrzymywać się nawet dobę lub mieć charakter nawracający. W przebiegu choroby dochodzi do uszkodzenia ściany pęcherzyka żółciowego, czemu towarzyszyć może wysięk i obrzęk. Nawet po przyjęciu przez pacjenta leków o działaniu rozkurczającym nie następuje zelżenie bólu. Pacjent może mieć również wysoką temperaturę ciała, nawet powyżej 40℃.
  • kamicy dróg żółciowych – dotyczy częściej kobiet niż mężczyzn po 50. roku życia. Objawy bólowe pojawiają się po spożyciu posiłku. Typowy dla kamicy dróg żółciowych jest ból opasujący prawego podżebrza. Brzuch jest tkliwy i powiększony. Chory może uskarżać się również na wymioty, zgagę i nudności, a także napięcie powłok brzusznych. Pacjent nie ma objawów otrzewnowych ani wysokiej temperatury ciała.

Zobacz także

Leczenie chorób dających dodatni objaw Chełmońskiego

Po stwierdzeniu przez lekarza dodatniego objawu Chełmońskiego konieczne jest dalsze postępowanie diagnostyczne. Powszechnie stosuje się obrazowanie ultrasonograficzne (USG) oraz badanie rentgenowskie (RTG) z kontrastem. W ten sposób możliwe jest chociażby uwidocznienie złogów w pęcherzyku żółciowym. Dopiero po ustaleniu pierwotnej przyczyny bólu lekarz może podjąć decyzję o wdrożeniu określonego leczenia farmakologicznego. Najczęściej stosuje się leki przeciwbólowe oraz rozkurczowe.

Kamica żółciowa – charakterystyka i leczenie

Kamica żółciowa przebiega wraz z patologicznym zagęszczeniem substancji tworzących żółć. Nie mogą być one wydalane, więc odkładają się w pęcherzyku żółciowym, tworząc złogi. Złogi, zwane powszechnie kamieniami, przyczyniają się do podrażnienia błon śluzowych, co może doprowadzać do stanów zapalnych. Objawami kamicy żółciowej są problemy trawienne występujące po posiłku. Ból pojawia się po prawej stronie brzucha, tuż pod żebrami. Z czasem nasila się i pojawić się mogą inne symptomy, w tym gorączka, nudności i wymioty. Ataki kamicy żółciowej bywają na tyle intensywne, że wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Nieleczona choroba może z czasem doprowadzić do bardzo poważnych powikłań, w tym zapalenia otrzewnej czy też perforacji pęcherzyka żółciowego.

Jeśli chory doświadcza powikłań po kamicy pęcherzyka żółciowego, niewykluczona jest interwencja chirurgiczna. Chirurg może zadecydować nawet o usunięciu pęcherzyka żółciowego, co nosi nazwę cholecystektomii. Przy kamicy żółciowej niezbędne jest stosowanie restrykcyjnej diety (lekkostrawnej z niską zawartością tłuszczów) oraz unikanie spożywania nadmiernych ilości alkoholu.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Bóle brzucha. Katedra Medycyny Ratunkowej, KAiAFM, 2015.
2. Jan Fibak: Chirurgia. Warszawa: PZWL, 2010.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Domowe sposoby na zapalenie spojówek. Jak leczyć?

Jak leczyć zapalenie spojówek? Domowe sposoby

Niskie ciśnienie rozkurczowe - przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania

Niskie ciśnienie rozkurczowe – przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania

Robaczyca - objawy, zapobieganie.

Robaczyca – objawy u dzieci, dorosłych i zwierząt

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie

Jakie objawy daje wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – jakie są objawy, jak wygląda leczenie i dieta?

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

kolonoskopia - lekarka przy urządzeniu do kolonoskopii

Kolonoskopia – jak wyglądają przygotowania do badania? Po co się je wykonuje?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Choroby układu pokarmowego - najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Choroby układu pokarmowego – najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Czym są hemoroidy i jak je leczyć?

Hemoroidy – czym są, jakie wywołują objawy i jak je leczyć?

Ból w nadbrzuszu – przyczyny. Co mogą oznaczać poszczególne jego rodzaje?

Ból w nadbrzuszu – przyczyny. Co mogą oznaczać poszczególne jego rodzaje?

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

szyja kobiety

Tracheotomia – czym jest ten zabieg? Wskazania i możliwe powikłania

kobieta podczas badań

Biorezonans – na czym polega, jak działa i czy jest skuteczny?

ipodwiązanie jajników

Podwiązanie jajników – zabieg, metody i skutki kobiecej sterylizacji

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?