Przejdź do treści

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu
Fot. pathdoc / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Frytki z batatów z domowym sosem aioli
Zdrowa przekąska na wieczór! Frytki z batatów z domowym sosem aioli
kobieta na ćwiczeniach
Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?
Ćwiczenia na nogi z obciążeniem
10 propozycji ćwiczeń na nogi z obcjążeniem
Obawiasz się zapalenia zatok? Oto co możesz zrobić, aby tego uniknąć
Oparzenia – czego nie robić, gdy się przydarzą
Oparzenia – dowiedz się, czego nie powinnaś robić, gdy ci się przydarzą

Objaw Chełmońskiego to objaw chorobowy występujący przy zapaleniu pęcherzyka żółciowego. Lekarz uderza obszar łuku żebrowego po stronie prawej. Pacjent, u którego stwierdza się objaw dodatni, odczuwa silny ból.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Objaw Chełmońskiego po raz pierwszy został opisany przez lekarza polskiego pochodzenia – Adama Chełmońskiego. Metodę tę wykorzystuje się w ocenie patologii pęcherzyka żółciowego. Objaw Chełmońskiego ujemny świadczy o braku schorzenia, natomiast dodatni każe medykowi przypuszczać, że ma do czynienia z chorobą pęcherzyka żółciowego.

Objaw Chełmońskiego – na czym polega?

Diagnostyka upośledzenia funkcjonowania wątroby wykorzystuje objaw Chełmońskiego obserwowany po uderzeniu chorego w obszar prawego podżebrza. Nie jest to jednak podstawa do postawienia ostatecznej diagnozy. Jeśli pacjent odczuwa ból podczas standardowego badania fizykalnego, musi zostać skierowany na bardziej szczegółowe badania. Objaw Chełmońskiego jest powszechnie stosowany w badaniu jamy brzusznej i wykorzystuje uderzenie (bądź „wstrząsanie” w nomenklaturze medycznej) pięści prawej ręki przy jednoczesnym trzymaniu lewej dłoni płasko na brzuchu. Pacjent powinien znajdować się w pozycji leżącej z kończynami górnymi ułożonymi wzdłuż ciała i dolnymi wyprostowanymi.

O czym świadczy objaw Chełmońskiego?

Schorzenia dotykające pęcherzyk żółciowy objawiają się promieniującym bólem ciągnącym się od prawego ramienia do łopatki. Z racji specyficznego ułożenia mówi się o nich jako o bólach szelkowych. Kamica pęcherzyka żółciowego jest dość powszechnym schorzeniem, które występuje bezobjawowo aż u 8 na 10 pacjentów z kamicą. Dodatni objaw Chełmońskiego może świadczyć o:

  • ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego – jest to poważny stan chorobowy, przy którym koniecznie jest podjęcie leczenia zarówno antybiotykami, jak i środkami przeciwzapalnymi. Często chorobie tej może towarzyszyć żółtaczka. Ból przy ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego może utrzymywać się nawet dobę lub mieć charakter nawracający. W przebiegu choroby dochodzi do uszkodzenia ściany pęcherzyka żółciowego, czemu towarzyszyć może wysięk i obrzęk. Nawet po przyjęciu przez pacjenta leków o działaniu rozkurczającym nie następuje zelżenie bólu. Pacjent może mieć również wysoką temperaturę ciała, nawet powyżej 40℃.
  • kamicy dróg żółciowych – dotyczy częściej kobiet niż mężczyzn po 50. roku życia. Objawy bólowe pojawiają się po spożyciu posiłku. Typowy dla kamicy dróg żółciowych jest ból opasujący prawego podżebrza. Brzuch jest tkliwy i powiększony. Chory może uskarżać się również na wymioty, zgagę i nudności, a także napięcie powłok brzusznych. Pacjent nie ma objawów otrzewnowych ani wysokiej temperatury ciała.

Zobacz także

Leczenie chorób dających dodatni objaw Chełmońskiego

Po stwierdzeniu przez lekarza dodatniego objawu Chełmońskiego konieczne jest dalsze postępowanie diagnostyczne. Powszechnie stosuje się obrazowanie ultrasonograficzne (USG) oraz badanie rentgenowskie (RTG) z kontrastem. W ten sposób możliwe jest chociażby uwidocznienie złogów w pęcherzyku żółciowym. Dopiero po ustaleniu pierwotnej przyczyny bólu lekarz może podjąć decyzję o wdrożeniu określonego leczenia farmakologicznego. Najczęściej stosuje się leki przeciwbólowe oraz rozkurczowe.

Kamica żółciowa – charakterystyka i leczenie

Kamica żółciowa przebiega wraz z patologicznym zagęszczeniem substancji tworzących żółć. Nie mogą być one wydalane, więc odkładają się w pęcherzyku żółciowym, tworząc złogi. Złogi, zwane powszechnie kamieniami, przyczyniają się do podrażnienia błon śluzowych, co może doprowadzać do stanów zapalnych. Objawami kamicy żółciowej są problemy trawienne występujące po posiłku. Ból pojawia się po prawej stronie brzucha, tuż pod żebrami. Z czasem nasila się i pojawić się mogą inne symptomy, w tym gorączka, nudności i wymioty. Ataki kamicy żółciowej bywają na tyle intensywne, że wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Nieleczona choroba może z czasem doprowadzić do bardzo poważnych powikłań, w tym zapalenia otrzewnej czy też perforacji pęcherzyka żółciowego.

Jeśli chory doświadcza powikłań po kamicy pęcherzyka żółciowego, niewykluczona jest interwencja chirurgiczna. Chirurg może zadecydować nawet o usunięciu pęcherzyka żółciowego, co nosi nazwę cholecystektomii. Przy kamicy żółciowej niezbędne jest stosowanie restrykcyjnej diety (lekkostrawnej z niską zawartością tłuszczów) oraz unikanie spożywania nadmiernych ilości alkoholu.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Bóle brzucha. Katedra Medycyny Ratunkowej, KAiAFM, 2015.
2. Jan Fibak: Chirurgia. Warszawa: PZWL, 2010.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?

Kobieta trzymająca trzęsące się ręce innej kobiety

Od czego trzęsą się ręce – czyli przyczyny i sposoby leczenia przypadłości

lekarze wykonujący zabieg kauteryzacji

Co to jest kauteryzacja? Wskazania do wykonania zabiegu i jego przebieg

Starsza kobieta z otępieniem

Otępienie – czym jest? Przyczyny i objawy chorób otępiennych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

Płaczące dziecko cierpiące na zaburzenia integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej – jakie są ich przyczyny i jak z nimi walczyć?

Wykonywane procesu defibrylacji

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

ilustracja przedstawiająca adenowirus

Co to jest adenowirus? Charakterystyczne objawy i leczenie

Komar zakażający człowieka febrą

Febra – jakie są przyczyny i objawy żółtej gorączki? W jaki sposób można zarazić się febrą?

Chłopiec z zespołem Williamsa kulący się pod ścianą

Zespół Williamsa – jakie są przyczyny i objawy tej genetycznej choroby?

Kobieta cierpiąca z bólu przez ucisk śledziony

Przyczyny, objawy oraz metody leczenia powiększonej śledziony