Przejdź do treści

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę
Fot. Mirek / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kawa
„Jeśli jest godzina 13, masz już za sobą dwie filiżanki kawy i czekasz aż twoja herbata wystygnie, to sygnał, że przesadzasz”. O tym, jaka jest bezpieczna dawka kawy, mówi internistka
Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.
Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Pierwsza pomoc po ukąszeniu kleszcza. Czy wiesz jak się uchronić przed boreliozą?
Skąd się bierze miód?
Skąd się bierze miód? Produkcja tego niezwykłego nektaru jest naprawdę fascynująca

Osobowość schizoidalna opisuje osobę, która oceniana jest przez społeczeństwo jako wyobcowana i chłodna w zachowaniu. Postrzegana jest również jako pozbawiona empatii i niemiła.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Osobowość schizoidalna jest bardzo rzadkim schorzeniem z zakresu zaburzeń osobowości. Dotknięte nią osoby postrzegane są przez otoczenie jako niesympatyczne, introwertyczne, stroniące od towarzystwa, mało empatyczne i pozbawione uczuć. Schizoidalne zaburzenie osobowości dotykają częściej mężczyzn, którzy sprawiają wrażenie, że są wiecznie pochłonięci swoimi sprawami i zdają się nie zwracać uwagi na otoczenie.

Przyczyny osobowości schizoidalnej

Osoba o cechach osobowości schizoidalnej nigdy nie wybucha gromkim śmiechem w towarzystwie. Zazwyczaj utrzymuje kontakty tylko z niewielką grupą wybranych ludzi. Bywa także bezpośrednia, przez co może wydawać się, że jest ekscentryczna. W kwestii ubioru może wzbudzać zaciekawienie innych i znacznie różnić się od przyjętych standardów. Nawet w poglądach znacznie odbiega od większości społeczeństwa.

Nadal nie do końca wiadomo, co jest dokładną przyczyną takich zaburzeń, jak osobowość schizoidalna. Istnieją zwolennicy teorii mówiącej o genetycznym podłożu schorzenia. Jeszcze inni obstają przy hipotezie o połączeniu cech biologicznych z określonym wzorcem wychowania. Psychologowie uważają, że rodzice o osobowości schizoidalnej często są bardzo wymagający oraz nadmiernie zaangażowani w życie swoich pociech. Pewne przesłanki mówią nawet o tym, że rodzice wychowujący dzieci w „zimnym”, konserwatywnym domu, pozbawionym uczuć, narażają je na poważne zaburzenia emocjonalne w życiu dorosłym.

Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, jak często osobowość schizoidalna występuje w społeczeństwie. Uważa się, że częściej dotyka osób, w których rodzinie odnotowywane były przypadki schizofrenii.

załamana kobieta na łóżku

Objawy osobowości schizoidalnej

Zachowanie i osobowość cierpiących na to zaburzenie nie są jednorodne. Charakter takich osób określany jest jako trudny. Do najczęściej występujących objawów zalicza się:

  • unikanie czynności, które prowadzą do przyjemności,
  • dystans emocjonalny, wyalienowanie,
  • spłycenie generowanych uczuć,
  • brak lub zaburzenie w okazywaniu innym empatii,
  • brak wyrażania gniewu,
  • brak okazywania emocji po krytyce lub pochwałach,
  • unikanie kontaktów seksualnych,
  • tendencja do uciekania w świat fantazji,
  • niewielka liczba znajomych i przyjaciół, a czasem ich brak.

Kiedy patrzy się „z zewnątrz” na osobę mającą osobowość schizoidalną, łatwo odnieść wrażenie, że jest samotnikiem i indywidualistą. Można nawet posądzić ją o narcyzm. Osobowość schizoidalna z jednej strony cechuje się potrzebą bliskości, ale z drugiej jednak jest na tyle zdystansowana, że unika miłości i wchodzenia w jakiekolwiek bliskie związki. Jest to związane z dużym lękiem przed byciem zaangażowanym i porzuconym. Dla takich osób może być to odbierane jako poważne zagrożenie i może mieć korzenie w trudnym i „chłodnym” dzieciństwie, gdzie tej miłości brakowało szczególnie. Ludzie z takim rodzajem osobowości często uciekają od problemów dnia codziennego w świat fantazji. Opisują swój wewnętrzny świat w pamiętnikach. Warto jednak zaznaczyć, że posługują się raczej intelektem i chłodną analizą niż emocjami.

Zobacz także

Osobowość schizoidalna – leczenie

Pierwszym wyborem w leczeniu objawów osobowości schizoidalnej jest psychoterapia. Jej rodzaj i czas trwania zależą od indywidualnego przypadku. Ważne jest, aby osoba leczona zdawała sobie sprawę z problemu, z jakim się boryka, i chciała poczynić postępy w zachowaniu i emocjach. Psychoterapeuci stawiają głównie na wzmocnienie kontaktów z innymi ludźmi i przełamanie bariery lęku i stresu. W większości przypadków leczenie rozpoczyna się od terapii indywidualnej, a dopiero potem, jeśli istnieje taka konieczność, chory może dołączyć do terapii grupowej. Czas jej trwania jest zależny od wielu czynników, w tym od stopnia nasilenia objawów. Najczęściej wybieraną metodą pracy jest psychoterapia poznawczo-behawioralna i psychodynamiczna. Jeśli dodatkowo obserwuje się stany depresyjne lub lękowe, można włączyć leczenie farmakologiczne, w tym leki przeciwdepresyjne i uspokajające. Ma to duże znaczenie u tych pacjentów, których objawy znacznie rzutują na codzienne funkcjonowanie.

Przepracowanie lęków może być czasochłonne. Kluczowa jest pomoc osoby, która jest najbliższa choremu. Nie wolno zapominać o tym, że każdy przypadek powinno się rozpatrywać indywidualnie.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Nancy McWilliams: Osobowość schizoidalna. W: Nancy McWilliams: Diagnoza psychoanalityczna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2009.
2. Marek Jarema: Psychiatria Podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2016.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?