Przejdź do treści

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę
Fot. Mirek / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Musimy przestać wierzyć w te medyczne mity! Wraz z ekspertami obaliliśmy 10 z nich
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła

Osobowość schizoidalna opisuje osobę, która oceniana jest przez społeczeństwo jako wyobcowana i chłodna w zachowaniu. Postrzegana jest również jako pozbawiona empatii i niemiła.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Osobowość schizoidalna jest bardzo rzadkim schorzeniem z zakresu zaburzeń osobowości. Dotknięte nią osoby postrzegane są przez otoczenie jako niesympatyczne, introwertyczne, stroniące od towarzystwa, mało empatyczne i pozbawione uczuć. Schizoidalne zaburzenie osobowości dotykają częściej mężczyzn, którzy sprawiają wrażenie, że są wiecznie pochłonięci swoimi sprawami i zdają się nie zwracać uwagi na otoczenie.

Przyczyny osobowości schizoidalnej

Osoba o cechach osobowości schizoidalnej nigdy nie wybucha gromkim śmiechem w towarzystwie. Zazwyczaj utrzymuje kontakty tylko z niewielką grupą wybranych ludzi. Bywa także bezpośrednia, przez co może wydawać się, że jest ekscentryczna. W kwestii ubioru może wzbudzać zaciekawienie innych i znacznie różnić się od przyjętych standardów. Nawet w poglądach znacznie odbiega od większości społeczeństwa.

Nadal nie do końca wiadomo, co jest dokładną przyczyną takich zaburzeń, jak osobowość schizoidalna. Istnieją zwolennicy teorii mówiącej o genetycznym podłożu schorzenia. Jeszcze inni obstają przy hipotezie o połączeniu cech biologicznych z określonym wzorcem wychowania. Psychologowie uważają, że rodzice o osobowości schizoidalnej często są bardzo wymagający oraz nadmiernie zaangażowani w życie swoich pociech. Pewne przesłanki mówią nawet o tym, że rodzice wychowujący dzieci w „zimnym”, konserwatywnym domu, pozbawionym uczuć, narażają je na poważne zaburzenia emocjonalne w życiu dorosłym.

Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, jak często osobowość schizoidalna występuje w społeczeństwie. Uważa się, że częściej dotyka osób, w których rodzinie odnotowywane były przypadki schizofrenii.

załamana kobieta na łóżku

Objawy osobowości schizoidalnej

Zachowanie i osobowość cierpiących na to zaburzenie nie są jednorodne. Charakter takich osób określany jest jako trudny. Do najczęściej występujących objawów zalicza się:

  • unikanie czynności, które prowadzą do przyjemności,
  • dystans emocjonalny, wyalienowanie,
  • spłycenie generowanych uczuć,
  • brak lub zaburzenie w okazywaniu innym empatii,
  • brak wyrażania gniewu,
  • brak okazywania emocji po krytyce lub pochwałach,
  • unikanie kontaktów seksualnych,
  • tendencja do uciekania w świat fantazji,
  • niewielka liczba znajomych i przyjaciół, a czasem ich brak.

Kiedy patrzy się „z zewnątrz” na osobę mającą osobowość schizoidalną, łatwo odnieść wrażenie, że jest samotnikiem i indywidualistą. Można nawet posądzić ją o narcyzm. Osobowość schizoidalna z jednej strony cechuje się potrzebą bliskości, ale z drugiej jednak jest na tyle zdystansowana, że unika miłości i wchodzenia w jakiekolwiek bliskie związki. Jest to związane z dużym lękiem przed byciem zaangażowanym i porzuconym. Dla takich osób może być to odbierane jako poważne zagrożenie i może mieć korzenie w trudnym i „chłodnym” dzieciństwie, gdzie tej miłości brakowało szczególnie. Ludzie z takim rodzajem osobowości często uciekają od problemów dnia codziennego w świat fantazji. Opisują swój wewnętrzny świat w pamiętnikach. Warto jednak zaznaczyć, że posługują się raczej intelektem i chłodną analizą niż emocjami.

Zobacz także

Osobowość schizoidalna – leczenie

Pierwszym wyborem w leczeniu objawów osobowości schizoidalnej jest psychoterapia. Jej rodzaj i czas trwania zależą od indywidualnego przypadku. Ważne jest, aby osoba leczona zdawała sobie sprawę z problemu, z jakim się boryka, i chciała poczynić postępy w zachowaniu i emocjach. Psychoterapeuci stawiają głównie na wzmocnienie kontaktów z innymi ludźmi i przełamanie bariery lęku i stresu. W większości przypadków leczenie rozpoczyna się od terapii indywidualnej, a dopiero potem, jeśli istnieje taka konieczność, chory może dołączyć do terapii grupowej. Czas jej trwania jest zależny od wielu czynników, w tym od stopnia nasilenia objawów. Najczęściej wybieraną metodą pracy jest psychoterapia poznawczo-behawioralna i psychodynamiczna. Jeśli dodatkowo obserwuje się stany depresyjne lub lękowe, można włączyć leczenie farmakologiczne, w tym leki przeciwdepresyjne i uspokajające. Ma to duże znaczenie u tych pacjentów, których objawy znacznie rzutują na codzienne funkcjonowanie.

Przepracowanie lęków może być czasochłonne. Kluczowa jest pomoc osoby, która jest najbliższa choremu. Nie wolno zapominać o tym, że każdy przypadek powinno się rozpatrywać indywidualnie.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Nancy McWilliams: Osobowość schizoidalna. W: Nancy McWilliams: Diagnoza psychoanalityczna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2009.
2. Marek Jarema: Psychiatria Podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2016.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

Masz zaburzenia lękowe? Wydaje ci się, że nie jesteś nikomu potrzebna? Zobacz ilustracje, które powinna zobaczyć każda osoba z problemami zdrowia psychicznego

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?