Przejdź do treści

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę
Fot. Mirek / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziecko w szkole
Koronawirus w Polsce a nauka zdalna. MEN: dzieci nie wrócą do szkół do końca roku szkolnego
starsza kobieta - niewydolność serca
Niewydolność serca – „epidemia widmo”. Dotyka ponad miliona Polaków, większość z nich nie wie, że jest chora
Dwa kieliszki czerwonego wina na stole
Nietolerancja histaminy. Jakie są objawy i przyczyny? Wymienia dietetyczka kliniczna
starszy mężczyzna w maseczce
„Osoby zbliżające się do setki są niezniszczalne”. 90-latkowie lepiej radzą sobie z koronawirusem niż młodsi seniorzy?
Niedosłysząca dziewczynka
Stowarzyszenie Słyszeć bez Granic ogłasza akcję #PanieMinistrzeUsłyszNas. Wesprzeć ją może każdy

Osobowość schizoidalna opisuje osobę, która oceniana jest przez społeczeństwo jako wyobcowana i chłodna w zachowaniu. Postrzegana jest również jako pozbawiona empatii i niemiła.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Osobowość schizoidalna jest bardzo rzadkim schorzeniem z zakresu zaburzeń osobowości. Dotknięte nią osoby postrzegane są przez otoczenie jako niesympatyczne, introwertyczne, stroniące od towarzystwa, mało empatyczne i pozbawione uczuć. Schizoidalne zaburzenie osobowości dotykają częściej mężczyzn, którzy sprawiają wrażenie, że są wiecznie pochłonięci swoimi sprawami i zdają się nie zwracać uwagi na otoczenie.

Przyczyny osobowości schizoidalnej

Osoba o cechach osobowości schizoidalnej nigdy nie wybucha gromkim śmiechem w towarzystwie. Zazwyczaj utrzymuje kontakty tylko z niewielką grupą wybranych ludzi. Bywa także bezpośrednia, przez co może wydawać się, że jest ekscentryczna. W kwestii ubioru może wzbudzać zaciekawienie innych i znacznie różnić się od przyjętych standardów. Nawet w poglądach znacznie odbiega od większości społeczeństwa.

Nadal nie do końca wiadomo, co jest dokładną przyczyną takich zaburzeń, jak osobowość schizoidalna. Istnieją zwolennicy teorii mówiącej o genetycznym podłożu schorzenia. Jeszcze inni obstają przy hipotezie o połączeniu cech biologicznych z określonym wzorcem wychowania. Psychologowie uważają, że rodzice o osobowości schizoidalnej często są bardzo wymagający oraz nadmiernie zaangażowani w życie swoich pociech. Pewne przesłanki mówią nawet o tym, że rodzice wychowujący dzieci w „zimnym”, konserwatywnym domu, pozbawionym uczuć, narażają je na poważne zaburzenia emocjonalne w życiu dorosłym.

Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, jak często osobowość schizoidalna występuje w społeczeństwie. Uważa się, że częściej dotyka osób, w których rodzinie odnotowywane były przypadki schizofrenii.

załamana kobieta na łóżku

Objawy osobowości schizoidalnej

Zachowanie i osobowość cierpiących na to zaburzenie nie są jednorodne. Charakter takich osób określany jest jako trudny. Do najczęściej występujących objawów zalicza się:

  • unikanie czynności, które prowadzą do przyjemności,
  • dystans emocjonalny, wyalienowanie,
  • spłycenie generowanych uczuć,
  • brak lub zaburzenie w okazywaniu innym empatii,
  • brak wyrażania gniewu,
  • brak okazywania emocji po krytyce lub pochwałach,
  • unikanie kontaktów seksualnych,
  • tendencja do uciekania w świat fantazji,
  • niewielka liczba znajomych i przyjaciół, a czasem ich brak.

Kiedy patrzy się „z zewnątrz” na osobę mającą osobowość schizoidalną, łatwo odnieść wrażenie, że jest samotnikiem i indywidualistą. Można nawet posądzić ją o narcyzm. Osobowość schizoidalna z jednej strony cechuje się potrzebą bliskości, ale z drugiej jednak jest na tyle zdystansowana, że unika miłości i wchodzenia w jakiekolwiek bliskie związki. Jest to związane z dużym lękiem przed byciem zaangażowanym i porzuconym. Dla takich osób może być to odbierane jako poważne zagrożenie i może mieć korzenie w trudnym i „chłodnym” dzieciństwie, gdzie tej miłości brakowało szczególnie. Ludzie z takim rodzajem osobowości często uciekają od problemów dnia codziennego w świat fantazji. Opisują swój wewnętrzny świat w pamiętnikach. Warto jednak zaznaczyć, że posługują się raczej intelektem i chłodną analizą niż emocjami.

Zobacz także

Osobowość schizoidalna – leczenie

Pierwszym wyborem w leczeniu objawów osobowości schizoidalnej jest psychoterapia. Jej rodzaj i czas trwania zależą od indywidualnego przypadku. Ważne jest, aby osoba leczona zdawała sobie sprawę z problemu, z jakim się boryka, i chciała poczynić postępy w zachowaniu i emocjach. Psychoterapeuci stawiają głównie na wzmocnienie kontaktów z innymi ludźmi i przełamanie bariery lęku i stresu. W większości przypadków leczenie rozpoczyna się od terapii indywidualnej, a dopiero potem, jeśli istnieje taka konieczność, chory może dołączyć do terapii grupowej. Czas jej trwania jest zależny od wielu czynników, w tym od stopnia nasilenia objawów. Najczęściej wybieraną metodą pracy jest psychoterapia poznawczo-behawioralna i psychodynamiczna. Jeśli dodatkowo obserwuje się stany depresyjne lub lękowe, można włączyć leczenie farmakologiczne, w tym leki przeciwdepresyjne i uspokajające. Ma to duże znaczenie u tych pacjentów, których objawy znacznie rzutują na codzienne funkcjonowanie.

Przepracowanie lęków może być czasochłonne. Kluczowa jest pomoc osoby, która jest najbliższa choremu. Nie wolno zapominać o tym, że każdy przypadek powinno się rozpatrywać indywidualnie.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Nancy McWilliams: Osobowość schizoidalna. W: Nancy McWilliams: Diagnoza psychoanalityczna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2009.
2. Marek Jarema: Psychiatria Podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2016.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Domowe sposoby na zapalenie spojówek. Jak leczyć?

Jak leczyć zapalenie spojówek? Domowe sposoby

Niskie ciśnienie rozkurczowe - przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania

Niskie ciśnienie rozkurczowe – przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania

Kobieta na plaży w swetrze i kapeluszu

„Kryzys psychiczny może spotkać mnie, ciebie, twoją matkę, brata, przyjaciółkę… każdego” – pisze lekarka z okazji Marszu Żółtej Wstążki

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

szyja kobiety

Tracheotomia – czym jest ten zabieg? Wskazania i możliwe powikłania

kobieta podczas badań

Biorezonans – na czym polega, jak działa i czy jest skuteczny?

ipodwiązanie jajników

Podwiązanie jajników – zabieg, metody i skutki kobiecej sterylizacji

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

Profesor Łukasz Święcicki o sytuacji psychiatrii w pandemii/East News

„Moi pacjenci powtarzają, że teraz wreszcie wszyscy czujemy się tak samo”. O sytuacji pacjentów psychiatrycznych w dobie epidemii mówi profesor Łukasz Święcicki

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

kobieta leżąca na podłodze

Hipochondryk – kim jest? Przyczyny, objawy i leczenie hipochondrii

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?