Przejdź do treści

Osobowość zależna (DPD) – co to jest, przyczyny, leczenie

Osobowość zależna (DPD) - co to jest, przyczyny, leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
6 witamin i minerałów, których organizm może potrzebować zimą
Jak możesz sobie sama poradzić z zaparciami? Wyjaśnia fizjoterapeuta Kamil Kozakowski
Czy szczepienia obowiązkowe są szczepieniami przymusowymi? Prawniczka wyjaśnia, na czym polega w praktyce nowy przepis
Nowe obostrzenia i obowiązkowe szczepienia przeciw COVID-19 dla trzech grup zawodowych
Nie planuj wszystkiego. „Patrzymy często tam, gdzie chcemy się znaleźć, i przez to zdarza nam się przeoczyć to, co dzieje się tu i teraz”

Głównym objawem osobowości zależnej (DPD) jest długotrwała potrzeba bycia podmiotem opieki. Prowadzi to osobę chorą do zachowań zależnych i uległych, które mają wywołać u innych odruchy opiekuńcze.

Osobowość zależna – co to?

Osoby z osobowością zależną stają się nadmiernie zależne emocjonalnie od innych ludzi i poświęcają wiele wysiłku, próbując zadowolić innych. Chorzy mają skłonność do przejawiania pasywnych i lgnących zachowań oraz obawiają się separacji. Inne typowe cechy tego zaburzenia osobowości obejmują niezdolność do podejmowania decyzji, unikanie odpowiedzialności poprzez bierne i bezradne działanie; zależność od małżonka lub przyjaciela i intensywny strach przed porzuceniem.

Objawy osobowości zależnej

Osoby z osobowością zależną mogą podporządkować się woli innych w nieudanej próbie uzyskania obietnicy opieki i ochrony. Mogą myśleć o sobie lub przedstawiać się jako niezdolne do samodzielnego radzenia sobie w codziennym życiu. Przy podejmowaniu nawet drobnych decyzji żądają rady i otuchy.

Nie przejmują inicjatywy i pozwalają innym brać odpowiedzialność za swoje życie. Ponieważ bardzo boją się dezaprobaty, mogą być nadmiernie przymilne. Trudno jest im się nie zgodzić lub odrzucić prośbę, zwłaszcza od kogokolwiek, wobec kogo są zależni. Dają się zastraszyć i unikają nawet uzasadnionej złości z obawy przed wyobcowaniem innych. Aby uzyskać wsparcie, mogą zgłaszać się na ochotnika do nieprzyjemnych zadań, poddawać się nieracjonalnym żądaniom i tolerować przemoc słowną, fizyczną lub seksualną.

Osoba z osobowością zależną przejawia większość następujących objawów:

  • Ma trudności z podejmowaniem codziennych decyzji bez porad ze strony innych;
  • Wymaga od innych przejęcia odpowiedzialności za większość dziedzin jej życia;
  • Ma trudności z wyrażaniem sprzeciwu wobec innych z powodu strachu przed utratą wsparcia lub aprobaty;
  • Ma trudności z inicjowaniem projektów lub robieniem rzeczy samodzielnie (z powodu braku pewności siebie w ocenie lub umiejętności, a nie braku motywacji lub energii);
  • Dokłada wszelkich starań, aby uzyskać opiekę i wsparcie od innych, do tego stopnia, że ​​zgłasza się na ochotnika do robienia rzeczy, które są nieprzyjemne;
  • Czuje się nieswojo lub bezradnie, gdy jest sama, z powodu przesadnych obaw, że nie będzie w stanie zadbać o siebie;
  • Pilnie szuka innego związku jako źródła opieki i wsparcia;
  • Jest nierealistycznie zaabsorbowana lękiem, że zostanie pozostawiona sama sobie.

Ponieważ zaburzenia osobowości opisują długotrwałe i trwałe wzorce zachowań, najczęściej diagnozuje się je w wieku dorosłym. Rzadko zdarza się, że są diagnozowane w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania, ponieważ dziecko lub nastolatek jest okresie ciągłego rozwoju, zmian osobowości. Jeśli jednak zostanie zdiagnozowana u dziecka lub nastolatka, cechy muszą występować przez co najmniej 1 rok.

Według Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, osobowość zależna jest diagnozowana u 0,5 do 0,6 procent populacji ogólnej.

Kobieta

Osobowość zależna – przyczyny

Przyczyny osobowości zależnej są zasadniczo nieznane, jednak specjaliści zajmujący się zdrowiem psychicznym sformułowali szereg hipotez. Wydaje się, że osoby z DPD mają biologiczny, wrodzony temperament, czasami określany jako tendencja do skupiania się na unikaniu krzywd. Charakteryzują się skłonnością do martwienia się o wynik różnych sytuacji, nawet błahych. Pesymistyczne nastawienie również odgrywa rolę w zaburzeniu.

Badania wykazały wysoką korelację między zachowaniami zależnymi u dzieci w wieku 6- lub 7 lat a ich kontynuacją w wieku dorosłym. Badacze zauważyli w rodzinach osób z DPD tendencję do nadmiernego kontrolowania swoich dzieci i zniechęcania do ich niezależności. Niektóre osoby z DPD, które były w trakcie leczenia, spodziewają się krytyki, jeśli próbują podejmować niezależne decyzje, sugerując, że powtarzają swoje oczekiwania wobec członków rodziny.

Chociaż przyczyna DPD jest nieznana, najlepszą teorią jest to, że osoby z tym zaburzeniem mają wrodzoną biologiczną skłonność do lęku i pesymistycznych oczekiwań, a wpływ na to ma środowisko, które może zachęcać do polegania na innych i ostrożności przed niezależnym myśleniem i zachowaniem.

Osobowość zależna – leczenie

Długotrwała terapia behawioralna jest jedynym sposobem leczenia osobowości zależnej. Pomocna jest psychoterapia psychodynamiczna, czyli intensywna forma terapii rozmową, której celem jest zbadanie pełnego zakresu emocji oraz relacji pomiędzy jednostką a jej światem zewnętrznym. Z pomocą terapeuty i dogłębnej analizy przeszłych i obecnych zachowań, myśli i emocji, osoby żyjące z osobowością zależną mogą nauczyć się zmieniać zachowanie i rozwijać bardziej zrównoważone, satysfakcjonujące relacje.

Osobowość zależna – leki

Zasadniczo oprócz psychoterapii przepisuje się leki w celu leczenia określonych objawów, a nie leczenia samej DPD. Osoby z osobowością zależną często doświadczają objawów związanych z depresją i lękiem. Jednakże, ponieważ chorzy mają zwykle zwiększone ryzyko uzależnienia, należy zachować ostrożność przepisując benzodiazepiny w celu złagodzenia niepokoju.

 

Bibliografia:

  1. Stephen Johnson: Osobowość symbiotyczna i jej leczenie. Wyd. I. Warszawa: Jacek Santorski & Co Agencja Wydawnicza, 1993;
  2. Beitz, Kendra (2006). „Dependent Personality Disorder”. Practitioner’s Guide to Evidence-Based Psychotherapy(Practitioner’s Guide to Evidence-Based Psychotherapy. ed.). Springer, Boston, MA. pp. 230–237;
  3. Simonelli, Alessandra; Parolin, Micol (2017). „Dependent Personality Disorder”. Encyclopedia of Personality and Individual Differences. Springer, Cham. pp. 1–11;
  4. Stone, Michael H. (1993). Abnormalities of Personality: Within and Beyond the Realm of Treatment
  5. Millon, Theodore; Davis, Roger Dale (1996). Disorders of Personality: DSM-IV and Beyond

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Carolina Const, pierwsza polska trenerka jogi świadomej traumy/fot. Radek Zawadzki

„Joga świadoma traumy pozwala odzyskać dostęp do ciała, poczuć się w nim bezpieczniej” – mówi Carolina Const

Kojarzy się z horrorem, choć jest bezpieczna i efektywna. O terapii elektrowstrząsami mówi prof. dr hab. n. med. Joanna Rymaszewska

Ekstrawertycy i introwertycy powoli odchodzą do przeszłości. Sprawdź, czy jesteś ambiwertykiem

Czy w relacji z narcyzem można wygrać? Urszula Struzikowska-Marynicz/ fot. arch. prywatne

„Bywamy egocentryczni, mamy cechy narcystyczne, a współczesne trendy sprzyjają ich rozwijaniu” – mówi psycholożka Urszula Struzikowska-Marynicz

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Lukasz Sakowski, fot. archiwum prywatne

„W pseudonaukę częściej wierzą osoby wykształcone, z dużych miast. Gorzej wykształceni nie kontestują ugruntowanej wiedzy”. Z Łukaszem Sakowskim rozmawiamy o jego „Bioksiążce”

8 sposobów, by czuć się lepiej psychicznie każdego dnia

Małgorzata Osowiecka /fot. archwium prywatne

„Sukces to wyjście poza bezpieczny schemat, w którym klepiemy się po plecach i biadolimy” – mówi psycholożka Małgorzata Osowiecka

kobieta robiąca selfie, oświetlona na żółto

Jak rozpoznać narcyza? Sprawdź, co mówią psychologowie

Fobia – zaburzenie, które dezorganizuje życie /fot. GettyImages

„Przez fobię nie czuję się panią swojego życia. To ona nim steruje”. Fobia – zaburzenie, które dezorganizuje życie

Dorota Szelągowska o atakach paniki

Dorota Szelągowska o swoim zdrowiu psychicznym. „Byłam na totalnym dnie”

Nic mnie nie cieszy. Czy to już depresja?

Adele pierwszy raz opowiedziała o powodach drastycznej utraty wagi

Adele: Moje ciało było uprzedmiotowione przez całą moją karierę. Nie tylko teraz

Phoebe Dynevor: Rozpoznawalność ma swoją cenę, a jest nią zdrowie psychiczne

Phoebe Dynevor: Rozpoznawalność ma swoją cenę, a jest nią zdrowie psychiczne

Pexels.com

Mój partner/partnerka jest DDA (Dorosłe Dziecko Alkoholików). Co mogę zrobić, by żyło nam się lepiej?

Efekt aureoli

Oceniasz innych „od pierwszego wejrzenia”? To tzw. efekt aureoli

Neofilia, czyli na tropie nowych wrażeń. Czym jest i jak nie wpaść w jej pułapkę?

Anna Podgórska

Anna Podgórska: Każdy może stać się obiektem napaści. Problem pojawia się wtedy, gdy instalujemy w sobie lękowe nastawienie

Śmierć samobójcza jest jak wybuch bomby

Renata Chrostowska: Śmierć samobójcza jest jak wybuch bomby

Jak pomóc osobie w kryzysie psychicznym?

„Kiedy śmierć jawi się jako jedyna opcja”. Dowiedz się, jak pomóc osobie w kryzysie psychicznym

Leczenie tlenem – komory hiperbaryczne, terapia w domu

Dorota Szelągowska

Dorota Szelągowska cierpiała na nerwicę lękową. „Miesiącami nie wychodziłam z domu”

Odbicie mężczyzny w lustrze

Osobowość narcystyczna, związek z narcyzem. Jak rozpoznać narcyza?

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku