Przejdź do treści

Powięź – budowa, funkcje, choroby. Zapalenie powięzi

Powięź – budowa, funkcje, choroby. Zapalenie powięzi Anthony Tran/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży stracił rządowe dofinansowanie. „Nie rozumiemy tej sytuacji” – pisze do premiera prezeska Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę
„Wiedzieliście, że Blue Monday to ściema?” – pisze biotechnolog Dawid Polak. Dlaczego nie należy wierzyć w najbardziej dołujący dzień w roku?
Martwisz się? To dobrze! Dlaczego i w jakim stopniu warto się zamartwiać?
Kinesiotaping – czy naprawdę działa? Jakie są przeciwwskazania?
Grecja. Obowiązek szczepień na COVID-19 dla osób po 60. roku życia

Powięź jest łącznotkankową strukturą pokrywającą narządy, mięśnie, kości i nerwy. Odpowiada jednocześnie za łączenie elementów ciała i separowanie ich od siebie (np. powięź mięśniowa otacza mięśnie spełniające te same czynności i oddziela te o przeciwstawnych funkcjach). Procesy chorobowe w obrębie tej powłoki, takie jak zapalenie powięzi, mogą mieć wpływ na funkcjonowanie całego organizmu.

Co to jest powięź?

Powięź jest znajdującą się z całym ciele człowieka powłoką zbudowaną z tkanki łącznej. Tworzy nieprzerwaną strukturę przenikającą i otaczającą narządy, mięśnie, kości i nerwy.

Budowa powięzi

Wyróżniamy trzy główne rodzaje powięzi, które różnią się położeniem, budową i funkcjami: powięź powierzchowną, głęboką i trzewną.

Powięź powierzchowna leży bezpośrednio poniżej warstwy tkanki tłuszczowej. Zbudowana jest z włókien luźnej tkanki łącznej. Cechuje się dużą elastycznością. Odpowiada m.in. za oddzielanie mięśni od skóry i ułatwienie ich ruchów.

Powięź głęboka otacza mięśnie, kości, naczynia i nerwy. Jej warstwy mogą tworzyć oddzielne kieszonki otaczające np. pojedyncze mięśnie (pochewki mięśniowe) lub ich grupy spełniającej te same czynności.

Powięź trzewna otacza organy, takie jak płuca, serce, narządy jamy brzusznej. Składa się m.in. z więzadeł, które umożliwiają przytwierdzenie narządów do ścian jam ciała, a jednocześnie pozwalają na wykonywanie ich fizjologicznych ruchów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Wszystkie rodzaje powięzi są utworzone z włókien zbudowanych przede wszystkim z kolagenu i elastyny. Przestrzenie między nimi wypełnia istota podstawowa – bezkształtna, galaretowata substancja będąca środowiskiem wymiany substancji.

Zakres struktur, z których składa się powięź jest bardzo szeroki. Tworzą ją m.in.:

  • rozcięgna,
  • więzadła,
  • ścięgna,
  • troczki,
  • torebki stawowe,
  • części narządów,
  • błony naczyń krwionośnych,
  • błony naczyń limfatycznych.

Brak jednorodności jest istotną cechą tkanki łącznej powięzi. W różnych partiach ciała ma ona różną budowę i właściwości, co pozwala na całkowitą adaptację do funkcji pełnionych w danym miejscu. Powięź jest też strukturą zmienną – jej części podlegają ciągłym modyfikacjom, dzięki którym przystosowuje się do zmieniających się warunków wewnętrznych i zewnętrznych.

Na czym polega zerwanie więzadła i jak je leczyć?

Funkcje powięzi

Powięź bywa nazywana „scalającą pajęczyną”. Pokrywa elementy wszystkich części ciała i przez to wpływa na budowę całego organizmu.

Do głównych funkcji powięzi można zaliczyć:

  • tworzenie powłoki otaczającej, nadającej kształt i zapewniającej prawidłowe położenie struktur ciała,
  • łączenie lub oddzielanie od siebie różnych elementów ciała,
  • udział w przenoszeniu pomiędzy mięśniami obciążeń powstających w wyniku ruchu,
  • ochronę narządów,
  • udział w termoregulacji.

Zapalenie powięzi – objawy

Choroby powięzi mogą prowadzić do powstawania zaburzeń w różnych partiach ciała. Jednym z procesów, który powoduje nieprawidłowości w budowie i funkcjach tej struktury jest zapalenie powięzi. Wyróżniamy kilka postaci schorzenia – różnią się one przebiegiem oraz lokalizacją zajętych tkanek.

Zapalenie powięzi podeszwowej

Zapalenie powięzi podeszwy objawia się przede wszystkim bólem pięty stopy. Najczęstszą przyczyną schorzenia jest przeciążenie – zapalenie powstaje np. u osób, które zaczęły uprawiać aktywność fizyczną na twardej powierzchni. Typową cechę dla tej choroby powięzi stanowi ustępowanie bólu w czasie ruchu i powrót dolegliwości po odpoczynku.

Kobieta trzyma się za piętę z powodu bólu pięty

Martwicze zapalenie powięzi

Martwicze zapalenie powięzi jest schorzeniem wywołanym przez zakażenie bakteryjne. Proces chorobowy najczęściej rozpoczyna się w miejscu uszkodzenia skóry, a następnie rozwija się bardzo szybko wzdłuż powięzi tułowia oraz kończyn. W wielu przypadkach skutkuje wystąpieniem posocznicy i wstrząsu septycznego, który może zakończyć się zgonem pacjenta.

Do wczesnych objawów martwiczego zapalenia powięzi zalicza się:

  • zaczerwienienie skóry, które szybko zwiększa swoją powierzchnię,
  • ogrzanie skóry,
  • ostry ból (może być odczuwany zarówno w miejscu zaczerwienienia, jak i w innych tkankach),
  • gorączkę.

Eozynofilowe zapalenie powięzi

Eozynofilowe zapalenie powięzi jest rzadkim schorzeniem tkanki łącznej. W przebiegu choroby dochodzi do zwłóknienia skóry i tkanek podskórnych, w tym powięzi. Zmiany mogą obejmować kończyny górne i dolne, tułów, szyję, rzadziej twarz. Towarzyszy im ból i obrzęk, często także objawy uogólnione (osłabienie, utrata masy ciała, gorączka). Cechą charakterystyczną, pomocną w diagnostyce tego typu zapalenia powięzi, jest eozynofilia.

Kobieta ćwiczy

Jak zadbać o powięź?

Jednym z podstawowych sposobów na utrzymanie powięzi w dobrym stanie jest regularna aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności – siedzący tryb życia to częsta przyczyna zaburzeń w jej budowie. Jak wzmocnić powięź? Zaleca się wykonywanie ćwiczeń angażujących mięśnie wszystkich partii ciała oraz unikanie długotrwałego pozostawania w jednej pozycji.

Ćwiczenia rozciągające mięśnie z założenia pozwalają również na rozluźnianie powięzi. Ich korzystny wpływ na tę strukturę wynika m.in. z zapobiegania przykurczom. Przy wykonywaniu ćwiczeń rozciągających powięź warto dłużej utrzymywać pojedyncze pozycje, nie przekraczając intensywności, która pozwala na rozluźnienie ciała.

Przy rozciąganiu, nie należy ograniczać się jedynie do ćwiczeń okolic, z którymi mamy problemy. Powięź łączy bowiem oddalone od siebie struktury. Dla przykładu: napięcie w mięśniu o nazwie naprężacz (napinacz) powięzi szerokiej, położonym w okolicy stawu biodrowego, może powodować dolegliwości bólowe w kolanie. Powięzi mogą także łączyć poszczególne odcinki kręgosłupa, dlatego problemy z powięzią kręgosłupa piersiowego skutkują w niektórych przypadkach bólem w odcinku lędźwiowo-krzyżowym.

Masaż powięzi jest jedną z metod terapii problemów z układem ruchu. Pozwala na zmniejszenie napięcia w tkankach. Często okazuje się skuteczny w redukcji bólu wywołanego zaburzeniami w układzie powięziowo-mięśniowym. Samodzielny masaż powięzi można wykonać z użyciem rollera.

 

Bibliografia:

  1. Sokołowska-Pituchowa J. (red.) (2011) Anatomia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Bordoni B., Mahabadi N., Varacallo M. (2020) Anatomy, Fascia, StatPearls.
  3. Bordoni B. (2017) Emotions in Motion: Myofascial Interoception, Complementary Medicine Research, 24: 110-113.
  4. National Health Service (2019) Plantar fasciitis.
  5. Centers for Disease Control and Prevention (2019) Necrotizing Fasciitis: All You Need to Know.
  6. Niklas K., Niklas A., Puszczewicz M. (2015) Eozynofilowe zapalenie powięzi, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 69: 488-495.

 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Masaż tajski wymaga zaangażowania. Mamy w nim świadomość, że jesteśmy własnymi uzdrowicielami” – mówi Katarzyna Pająk

Klatka piersiowa lejkowata – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

Magdalena Zalejska /fot. Maciej Nowak

„Słyszałam, że jestem nieprofesjonalna, gruba, nie umiem pozować i nigdy nic nie osiągnę” – mówi Magdalena Zalejska, modelka curvy

Mięśnie przedramienia – budowa, zapalenie, ból, ćwiczenia

Mięsień nadgrzebieniowy – leczenie ścięgna, tendinopatia

Mięsień ramienny – funkcje, budowa, ćwiczenia, topografia

Mięsień naramienny – budowa, funkcje, ćwiczenia

Mięsień dwugłowy uda – budowa, funkcje, ćwiczenia

Mięsień poprzeczny brzucha – funkcje i ćwiczenia po ciąży

Mięsień czworoboczny – lokalizacja, funkcje, ćwiczenia

Mięśnie nóg – anatomia, funkcje, ćwiczenia

Mięśnie posturalne – czym są, ćwiczenia wzmacniające

Mięśnie pośladkowe – anatomia, przyczyny bólu, ćwiczenia

Mięsień trójgłowy ramienia – budowa, przyczepy, ćwiczenia

Mięśnie skośne brzucha – anatomia, ból, ćwiczenia

Mięśnie łydki – budowa, przyczyny skurczów i bólu, ćwiczenia

Mięśnie szkieletowe – budowa, rodzaje i choroby mięśni

Mięsień brzuchaty łydki – budowa, funkcje, ćwiczenia

Mięsień krawiecki – ból, ćwiczenia, rozciąganie, naderwanie

Mięsień zębaty przedni – budowa, funkcje i ćwiczenia

Mięśnie twarzy – funkcje, ćwiczenia i elektrostymulacja twarzy

Mięsień pierzasty – budowa, rodzaje, jaką pełni funkcję?

Mięśnie szyi – rodzaje, funkcje, ból. Jak je rozluźnić?

Prohormony – co to jest, stosowanie, skutki uboczne

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

×