Przejdź do treści

Powięź – budowa, funkcje, choroby. Zapalenie powięzi

Powięź – budowa, funkcje, choroby. Zapalenie powięzi Anthony Tran/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ulica
W USA więcej ofiar śmiertelnych COVID-19 niż w czasie pandemii hiszpanki
Pfizer: Nasza szczepionka może być stosowana u dzieci w wieku 5-11 lat
Pfizer: Nasza szczepionka może być stosowana u dzieci w wieku 5-11 lat
Aleksandra Kwaśniewska zwraca się do kobiet, które wybrały bezdzietność: Zasmuca mnie poziom braku zrozumienia, z którym musicie się mierzyć
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?
4-latek ofiarą chińskiej polityki „zero tolerancji”. "Aż serce się ściska”
4-latek ofiarą chińskiej polityki „zero tolerancji”. „Mam oczy mokre od łez”

Powięź jest łącznotkankową strukturą pokrywającą narządy, mięśnie, kości i nerwy. Odpowiada jednocześnie za łączenie elementów ciała i separowanie ich od siebie (np. powięź mięśniowa otacza mięśnie spełniające te same czynności i oddziela te o przeciwstawnych funkcjach). Procesy chorobowe w obrębie tej powłoki, takie jak zapalenie powięzi, mogą mieć wpływ na funkcjonowanie całego organizmu.

Co to jest powięź?

Powięź jest znajdującą się z całym ciele człowieka powłoką zbudowaną z tkanki łącznej. Tworzy nieprzerwaną strukturę przenikającą i otaczającą narządy, mięśnie, kości i nerwy.

Budowa powięzi

Wyróżniamy trzy główne rodzaje powięzi, które różnią się położeniem, budową i funkcjami: powięź powierzchowną, głęboką i trzewną.

Powięź powierzchowna leży bezpośrednio poniżej warstwy tkanki tłuszczowej. Zbudowana jest z włókien luźnej tkanki łącznej. Cechuje się dużą elastycznością. Odpowiada m.in. za oddzielanie mięśni od skóry i ułatwienie ich ruchów.

Powięź głęboka otacza mięśnie, kości, naczynia i nerwy. Jej warstwy mogą tworzyć oddzielne kieszonki otaczające np. pojedyncze mięśnie (pochewki mięśniowe) lub ich grupy spełniającej te same czynności.

Powięź trzewna otacza organy, takie jak płuca, serce, narządy jamy brzusznej. Składa się m.in. z więzadeł, które umożliwiają przytwierdzenie narządów do ścian jam ciała, a jednocześnie pozwalają na wykonywanie ich fizjologicznych ruchów.

Wszystkie rodzaje powięzi są utworzone z włókien zbudowanych przede wszystkim z kolagenu i elastyny. Przestrzenie między nimi wypełnia istota podstawowa – bezkształtna, galaretowata substancja będąca środowiskiem wymiany substancji.

Zakres struktur, z których składa się powięź jest bardzo szeroki. Tworzą ją m.in.:

  • rozcięgna,
  • więzadła,
  • ścięgna,
  • troczki,
  • torebki stawowe,
  • części narządów,
  • błony naczyń krwionośnych,
  • błony naczyń limfatycznych.

Brak jednorodności jest istotną cechą tkanki łącznej powięzi. W różnych partiach ciała ma ona różną budowę i właściwości, co pozwala na całkowitą adaptację do funkcji pełnionych w danym miejscu. Powięź jest też strukturą zmienną – jej części podlegają ciągłym modyfikacjom, dzięki którym przystosowuje się do zmieniających się warunków wewnętrznych i zewnętrznych.

Na czym polega zerwanie więzadła i jak je leczyć?

Funkcje powięzi

Powięź bywa nazywana „scalającą pajęczyną”. Pokrywa elementy wszystkich części ciała i przez to wpływa na budowę całego organizmu.

Do głównych funkcji powięzi można zaliczyć:

  • tworzenie powłoki otaczającej, nadającej kształt i zapewniającej prawidłowe położenie struktur ciała,
  • łączenie lub oddzielanie od siebie różnych elementów ciała,
  • udział w przenoszeniu pomiędzy mięśniami obciążeń powstających w wyniku ruchu,
  • ochronę narządów,
  • udział w termoregulacji.

Zapalenie powięzi – objawy

Choroby powięzi mogą prowadzić do powstawania zaburzeń w różnych partiach ciała. Jednym z procesów, który powoduje nieprawidłowości w budowie i funkcjach tej struktury jest zapalenie powięzi. Wyróżniamy kilka postaci schorzenia – różnią się one przebiegiem oraz lokalizacją zajętych tkanek.

Zapalenie powięzi podeszwowej

Zapalenie powięzi podeszwy objawia się przede wszystkim bólem pięty stopy. Najczęstszą przyczyną schorzenia jest przeciążenie – zapalenie powstaje np. u osób, które zaczęły uprawiać aktywność fizyczną na twardej powierzchni. Typową cechę dla tej choroby powięzi stanowi ustępowanie bólu w czasie ruchu i powrót dolegliwości po odpoczynku.

Kobieta trzyma się za piętę z powodu bólu pięty

Martwicze zapalenie powięzi

Martwicze zapalenie powięzi jest schorzeniem wywołanym przez zakażenie bakteryjne. Proces chorobowy najczęściej rozpoczyna się w miejscu uszkodzenia skóry, a następnie rozwija się bardzo szybko wzdłuż powięzi tułowia oraz kończyn. W wielu przypadkach skutkuje wystąpieniem posocznicy i wstrząsu septycznego, który może zakończyć się zgonem pacjenta.

Do wczesnych objawów martwiczego zapalenia powięzi zalicza się:

  • zaczerwienienie skóry, które szybko zwiększa swoją powierzchnię,
  • ogrzanie skóry,
  • ostry ból (może być odczuwany zarówno w miejscu zaczerwienienia, jak i w innych tkankach),
  • gorączkę.

Eozynofilowe zapalenie powięzi

Eozynofilowe zapalenie powięzi jest rzadkim schorzeniem tkanki łącznej. W przebiegu choroby dochodzi do zwłóknienia skóry i tkanek podskórnych, w tym powięzi. Zmiany mogą obejmować kończyny górne i dolne, tułów, szyję, rzadziej twarz. Towarzyszy im ból i obrzęk, często także objawy uogólnione (osłabienie, utrata masy ciała, gorączka). Cechą charakterystyczną, pomocną w diagnostyce tego typu zapalenia powięzi, jest eozynofilia.

Kobieta ćwiczy

Jak zadbać o powięź?

Jednym z podstawowych sposobów na utrzymanie powięzi w dobrym stanie jest regularna aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności – siedzący tryb życia to częsta przyczyna zaburzeń w jej budowie. Jak wzmocnić powięź? Zaleca się wykonywanie ćwiczeń angażujących mięśnie wszystkich partii ciała oraz unikanie długotrwałego pozostawania w jednej pozycji.

Ćwiczenia rozciągające mięśnie z założenia pozwalają również na rozluźnianie powięzi. Ich korzystny wpływ na tę strukturę wynika m.in. z zapobiegania przykurczom. Przy wykonywaniu ćwiczeń rozciągających powięź warto dłużej utrzymywać pojedyncze pozycje, nie przekraczając intensywności, która pozwala na rozluźnienie ciała.

Przy rozciąganiu, nie należy ograniczać się jedynie do ćwiczeń okolic, z którymi mamy problemy. Powięź łączy bowiem oddalone od siebie struktury. Dla przykładu: napięcie w mięśniu o nazwie naprężacz (napinacz) powięzi szerokiej, położonym w okolicy stawu biodrowego, może powodować dolegliwości bólowe w kolanie. Powięzi mogą także łączyć poszczególne odcinki kręgosłupa, dlatego problemy z powięzią kręgosłupa piersiowego skutkują w niektórych przypadkach bólem w odcinku lędźwiowo-krzyżowym.

Masaż powięzi jest jedną z metod terapii problemów z układem ruchu. Pozwala na zmniejszenie napięcia w tkankach. Często okazuje się skuteczny w redukcji bólu wywołanego zaburzeniami w układzie powięziowo-mięśniowym. Samodzielny masaż powięzi można wykonać z użyciem rollera.

 

Bibliografia:

  1. Sokołowska-Pituchowa J. (red.) (2011) Anatomia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Bordoni B., Mahabadi N., Varacallo M. (2020) Anatomy, Fascia, StatPearls.
  3. Bordoni B. (2017) Emotions in Motion: Myofascial Interoception, Complementary Medicine Research, 24: 110-113.
  4. National Health Service (2019) Plantar fasciitis.
  5. Centers for Disease Control and Prevention (2019) Necrotizing Fasciitis: All You Need to Know.
  6. Niklas K., Niklas A., Puszczewicz M. (2015) Eozynofilowe zapalenie powięzi, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 69: 488-495.

 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Świąd odbytu – przyczyny i leczenie u dzieci i dorosłych

Niedożywienie – definicja, przyczyny, objawy, skutki

Zespół górnego otworu klatki piersiowej – objawy, leczenie

Mikrobiom – co to jest, wpływ na organizm człowieka, badanie

Kobieta

„Uwolniłam się od uzależniania szczęścia od wyglądu. Ta wolność w głowie jest warta każdej ceny” – pisze dietetyczka Magda Hajkiewicz-Mielniczuk

Rozstępy naprawdę można polubić? „Teraz jestem w znacznie lepszej relacji ze swoim ciałem niż wcześniej” – mówi Katarzyna

Pocałunek to samo zdrowie / istock

Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?

Kobieta mierzy obwód w talii

Stałe wciąganie brzucha nie jest zdrowe. Nie powinnaś tego robić

Porażenie prądem – objawy, pierwsza pomoc, powikłania

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Oparzenia I, II i III stopnia – pierwsza pomoc

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Endomorfik – kto to, dieta, trening. Jak schudnąć, będąc endomorfikiem?

Kobieta

Dziewczyno – rozbierz się i pochwal się sobie. Dzisiaj wieczorem koniecznie zrób to ćwiczenie

Ektomorfik – kto to, dieta i trening. Jak może przytyć?

Mezomorfik – kto to jest, cechy, dieta i trening dla mezomorfika

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

Tendinopatia – co to jest, rodzaje, leczenie

Propriocepcja – czym jest, zaburzenia, ćwiczenia

Biofeedback – co to jest, rodzaje, przeciwwskazania, cena

Kąpiel kwasowęglowa – rodzaje, wskazania, działanie, cena

Metoda Bobath – rehabilitacja, ćwiczenia, poradnik

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?