Przejdź do treści

Przyczyny występowania dysfonii – objawy, przebieg, leczenie

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice gardła
Fot. blackday / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta patrzy na słońce. Ma zamknięte oczy i ręce na głowie
Witamina D – czy i kiedy można ją przedawkować? Jaka jej ilość jest bezpieczna? Tłumaczy farmaceutka
Schizofrenia / istockphoto
Schizofrenia – jak chorują kobiety?
Patenty babci na bycie zero waste
7 sposobów naszych babć na bycie zero waste
Co jeść na śniadanie? / istock
7 rzeczy, których nie powinniśmy jeść na śniadanie
test ciążowy
„Okresu brak a wynik testu negatywny”. Ginekolog wyjaśnia, kiedy najlepiej wykonać test ciążowy

Dysfonia to inaczej wielopostaciowe zaburzenie narządu mowy. Rodzaje dysfonii dzieli się przede wszystkim z uwzględnieniem przyczyn powstawania. Zaburzenie może mieć podłoże zarówno psychologiczne, jak i czysto somatyczne (spowodowane przebytymi chorobami, nieprawidłowością w budowie lub pracy krtani). Leczenie powinno być podejmowane w każdym przypadku.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje dysfonii – organiczną, czynnościową oraz psychogenną. Każda posiada swoje cechy charakterystyczne, gdzie tylko objawy choroby są czynnikiem wspólnym, a każdy rodzaj wymaga odmiennego leczenia i indywidualnego podejścia.

Lekarka bada kobietę, która ma objawy zapalenia krtani

Przyczyny dysfonii

Wśród przyczyn dysfonii organicznej wymienia się przede wszystkim choroby krtani obejmujące fałdy głosowe. Najczęściej powodują ją polipy, guzki oraz obrzęki, a także wszelkiego rodzaju stany zapalne. Dysfonia ta może być jednak również spowodowana odbytą przez pacjenta radioterapią lub występować jako skutek uboczny operacji narządu mowy. Występuje również w przebiegu nowotworów okolicy szyi, gardła, krtani czy tarczycy. Jedną z rzadszych przyczyn może być udokumentowana wada wrodzona krtani.

Z kolei dysfonia czynnościowa jako zaburzenia mowy nie jest spowodowana żadnymi zmianami o pochodzeniu organicznym. Do jej powstania przyczynia się nieprawidłowa praca mięśni krtani. Wśród przyczyn bezpośrednich zaburzeń mowy w dysfonii czynnościowej wymienia się m.in. nieprawidłową emisję głosu, zaburzenia hormonalne oraz choroby metaboliczne.

Dysfonię czynnościową dzieli się również na dysfonię hiperfunkcyjną (wzmożone napięcie mięśni podczas fonacji) występującą najczęściej u nauczycieli i aktorów, czyli osób pracujących głównie głosem oraz na dysfonię hipofunkcyjną (obniżone napięcie mięśni wewnątrz- i zewnątrzkrtaniowych) zwykle występującą u osób z anemią lub chorobami endokrynnymi, częściej stwierdzana jest u osób starszych.

Dysfonia psychogenna to natomiast zaburzenia mowy o podłożu psychologicznym. Osoby na nią cierpiące nie wykazują żadnych zmian organicznych w krtani, a przyczyna leży zwykle w przebytej traumie. Chorzy często cierpią również na depresję, zaburzenia osobowości czy stany lękowe.

Wśród rzadziej używanej terminologii znajduje się tzw. dysfonia spastyczna, która pod względem objawów i sposobu leczenia może obejmować każdy z wymienionych rodzajów dysfonii. Jej podstawą jest skurcz fałdów głosowych.

Zobacz także

Objawy dysfonii

Dysfonia może objawiać się między innymi problemami z rozpoczęciem mówienia, charakterystyczne będzie tu tzw. jąkanie krtaniowe. Pacjenci zgłaszają się również z gwałtownymi zmianami w barwie i wysokości wydawanych dźwięków, a także z niekontrolowanymi przerwami w mówieniu spowodowanymi często napięciem mięśni oddechowych, co uniemożliwia swobodne wydobywanie głosu.

Objawy dysfonii nie powstają i nie są widoczne jednostajnie. Ich nasilenie może się zmieniać nieregularnie w zależności od pogody, powietrza, zmęczenia pacjenta czy innych czynników wpływających na napięcie mięśni krtaniowych. Zdarza się, że osoby, które doświadczają dysfonii, w dalszym ciągu nie mają problemów ze śpiewaniem lub mówieniem do samych siebie. Te cechy charakterystyczne są dla pacjentów z dysfonią psychogenną.

Osoby cierpiące na dysfonię mogą mieć obniżone poczucie własnej wartości i problemy w kontaktach społecznych. To z kolei często prowadzi do depresji, co przyspiesza rozwój choroby.

Leczenie dysfonii

Dysfonia jest jedną z trudniejszych do wyleczenia chorób. Często leczenie wymaga lat pracy i łączenia metod psychoterapeutycznych z farmakologią i innymi metodami.

W leczeniu dysfonii podstawą jest podawanie botuliny A i B, której zadaniem jest rozluźnienie fałd głosowych przede wszystkim w przypadku dysfonii czynnościowej. Pozwala to na sprawniejsze prowadzenie terapii głosowej, co nie tylko przyspiesza leczenie, ale również poprawia stan psychiczny chorego.

Chirurgiczne leczenie dysfonii stosuje się jedynie w przypadkach ekstremalnych. Polega ono na celowym uszkodzeniu nerwu krtaniowego wstecznego, co daje wyniki podobne do podawania botuliny, jest jednak dosyć ryzykowne i dlatego rzadko stosowane.

Wśród najskuteczniejszych sposobów leczenia znajduje się terapia głosem, która obejmuje indywidualnie dobrane ćwiczenia fonacyjne, oddechowe i artykulacyjne wykonywane pod kierunkiem specjalisty. Niekiedy łączy się ją z psychoterapią, najczęściej stosowaną przypadkach dysfonii psychogennej.

Do standardowych metod leczenia dysfonii lekarze zalecają często dodanie ćwiczeń relaksacyjnych, jogi oraz aktywności fizycznej. Każdy rodzaj dysfonii nieleczony może doprowadzić do afonii, czyli całkowitej (okresowej lub stałej) utraty głosu.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

J. Tatoń, A. Czech, Diagnostyka internistyczna, Warszawa 2005, s. 69–70.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Seks niepełnosprawnych

„Dla niepełnosprawnych seks jest dokładnie tak samo ważny, jak dla pełnosprawnych, ale przez to, że społeczeństwo pomija ich potrzeby, oni sami zaczynają je wypierać” – mówi Monika Rozmysłowicz, trener psycho-fizjo-seksualny

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Stopnie niepełnosprawności - ich rodzaje i wyjaśnienie

Stopnie niepełnosprawności – rodzaje i objaśnienie

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.