Czym jest dysfonia? Przyczyny
Dysfonia to przypadłość związana ze zmianami głosu. Dotyczy ona m.in. jego barwy, czasu trwania dźwięku, jego głośności czy też częstotliwości. Nowotwory, zaburzenia metaboliczne, chroniczny stres – to tylko niektóre przyczyny odpowiadające za omawiane zaburzenia. Głos może się zmienić także w wyniku palenia papierosów, krzyku czy mówienia przez długi czas. Dodajmy, że dysfonia przydarza się pacjentom w każdym wieku.
Rolki
Charakterystyczne objawy dysfonii. Kiedy udać się do lekarza?
Na początku dysfonii najczęściej pojawia się chrypka. Może się jednak ona wiązać z szeregiem innych objawów, takich jak ból krtani czy osłabiona siła głosu, a także z bólem oraz suchością nosa czy gardła, uczuciem ucisku oraz pieczenia. W trakcie mówienia osoba z omawianą przez nas przypadłością musi wykonywać również więcej wydechów. Te wszystkie symptomy powinny cię skłonić do konsultacji z lekarzem.
Rodzaje dysfonii – jak wygląda podział tej patologii?
Można wyróżnić wiele rodzajów dysfonii, w tym dwa główne: czynnościową oraz organiczną. Podział ten wiąże się przede wszystkim ze źródłem wystąpienia problemu.
Dysfonia czynnościowa
Dysfonia czynnościowa nie jest związana z niewłaściwą budową krtani, ale z nieprawidłową pracą jej mięśni. Istnieje wiele czynników, które mogą doprowadzić do rozwinięcia się patologii, np. leki czy przeciążenie głosu. Natomiast w obrębie dysfonii czynnościowej można wyróżnić kolejne typy, w tym dysfonię hiperfunkcjonalną oraz hipofunkcyjną.
Dysfonia hyperfunkcjonalna
Dysfonię hyperfunkcjonalną diagnozuje się najczęściej. Stanowi ona efekt nadmiernej pracy fałdów głosowych. Wyróżnia się ochrypłym głosem, do którego dochodzi w wyniku zbytniego napięcia mięśni podczas fonacji. Pojawia się najczęściej u osób pracujących głosem, a więc np. u aktorów, nauczycieli czy lektorów.
Dysfonia hipofunkcja
Kolejny rodzaj dysfonii czynnościowej to dysfonia hipofunkcyjna. W tym przypadku mówimy o zmniejszonym napięciu mięśni krtaniowych podczas tonacji. Często choroba pojawia się u pacjentów z anemią, nowotworami, a także z problemami hormonalnymi.
Dysfonia organiczna
Dysfonia organiczna wiąże się z chorobami oraz patologicznymi zmianami w obrębie narządu mowy. Często pojawia się przy anomaliach wrodzonych, po zabiegach chirurgicznych czy w wyniku stanów pourazowych. Nierzadko przyczyniają się do niej również obrzęki, polipy czy guzki głosowe.
Dysfonia spastyczna
Należy kilka słów powiedzieć również o dysfonii spastycznej, która jest jednym z rodzajów dysfonii organicznej i stanowi efekt skurczów mięśni krtani. Objawia się ona często zaburzeniami płynności mówienia, tzw. jąkaniem krtaniowym. W trakcie mówienia pojawiają się przerwy, pacjent ma także problemy z wydobywaniem dźwięku.
Dysfonia psychogenna
Istnieje również dysfonia psychogenna, która powstaje w wyniku różnych stresorów psychicznych – nie występują wówczas zmiany w strukturze krtani. Do jej powstawania przyczyniają się m.in. stany lękowe oraz zaburzenia osobowości, a przede wszystkim nieustanny stres.
Leczenie dysfonii
Leczenie dysfonii organicznej powinno być ukierunkowane na przyczynę problemu. Zazwyczaj potrzebna jest terapia głosem, w ramach której wykonuje się ćwiczenia fonacyjne oraz oddechowe – ważne, aby były one indywidualnie dobrane do danego przypadku. Jeżeli chodzi o dysfonię czynnościową, najważniejsza jest rehabilitacja głosu. W jej ramach pacjent uczy się odpowiedniej emisji głosu oraz eliminuje nieodpowiednie przyzwyczajenia. Leczenie dysfonii psychogennej łączy w sobie ćwiczenia oraz psychoterapię. Jeśli zauważysz u siebie podobny problem, koniecznie zgłoś się do foniatry lub otolaryngologa.
Bibliografia:
- Chavan A., Maran R., Chavan G., Dysphonia: Epidemiology, Diagnosis and Risk Factors at Tertiary Health Care Center, Dysphonia: Epidemiology, Diagnosis and Risk Factors at Tertiary Health Care Center, Indian Journal of Otolaryngology and Head & Neck Surgery 2022, 74 (Suppl 3): 5611-5615.
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563182/ [dostęp 20.02.24].
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK565881/ [dostęp 20.02.24].
