Przejdź do treści

Gardło – budowa, funkcje, dolegliwości i choroby gardła

Gardło - budowa, funkcje, dolegliwości i choroby gardła Pexels.ccom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy

Gardło to następny po jamie ustnej odcinek przewodu pokarmowego. Czynnościowo gardło wchodzi także w skład układu oddechowego, gdyż w gardle następuje skrzyżowanie drogi oddechowej i pokarmowej. W gardle wyróżnić można gardło górne, środkowe i dolne, różniące się budową oraz funkcją. Rola gardła w organizmie to uczestniczenie w oddychaniu, połykaniu pokarmów, wzmacnianie naturalnych mechanizmów immunologicznych organizmu, uczestniczenie w artykulacji mowy oraz ochrona przed zachłyśnięciem się. Dolegliwości gardła i choroby gardła manifestują się pod postacią chrypki, kaszlu, trudności w połykaniu czy bólu gardła. 

Budowa gardła

Gardło to przestrzeń rozciągająca się od podstawy czaszki do krtani i przechodząca w przełyk. W gardle dochodzi do połączenia takich struktur anatomicznych jak jama ustna, jama nosowa, krtań i przełyk. W skład ściany gardła wchodzą cztery warstwy. Najbardziej zewnętrzna do błona śluzowa wyścielająca jamę gardła. Błona śluzowa pokryta jest nabłonkiem. W części nosowej gardła jest to nabłonek wielorzędowy rzęskowy, ułatwiający oczyszczanie gardła i usuwanie zanieczyszczeń w kierunku jamy nosa. Z kolei część ustną i krtaniową gardła wyściela nabłonek wielowarstwowy płaski. Kolejna warstwa ściany gardła to błona podśluzowa. Pod nią zlokalizowana jest mięśniówka poprzecznie prążkowana, zbudowana z dwóch warstw mięśni. Zewnętrzna warstwa mięśni tworzy trzy mięśnie zwieracze gardła, z kolei warstwa wewnętrzna mięśniówki gardła tworzona jest przez mięśnie dźwigacze. Mięśniówka gardła unerwiana jest przez nerwy czaszkowe VII, IX, X i XII. Ostatnia warstwa ściany gardła to błona zewnętrzna.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Elementy gardła

Analizując budowę gardła, wyróżnić można następujące elementy gardła:

  • gardło górne, czyli część nosowa gardła, ciągnąca się od trzonu kości klinowej do podniebienia miękkiego; w skład tej części gardła wchodzi m.in. ujście gardłowe trąbki słuchowej, migdałek gardłowy oraz nozdrza tylne,
  • gardło środkowe, czyli część ustna gardła, położona między podniebieniem miękkim a górnym brzegiem nagłośni; elementy tworzące środkową część gardła to m.in. podstawa języka, dołki językowe, dolna powierzchnia podniebienia miękkiego  oraz łuki podniebienne, a także językowa powierzchnia nagłośni,
  • gardło dolne, czyli część krtaniowa gardła, ciągnąca się od górnego brzegu nagłośni do do dolnego brzegu chrząstki pierścieniowatej krtani.

Istotnym elementem gardła jest ponadto pierścień chłonny gardła, czyli skupisko tkanki chłonnej tworzące migdałki: migdałek gardłowy, migdałek językowy, migdałki podniebienne, a także fałdy trąbkowo – gardłowe. Gdzie są migdałki? Migdałki podniebienne zlokalizowane są po obu stronach łuków podniebiennych, a migdałek gardłowy leży na tylnej ścianie części nosowej gardła.

Funkcje gardła w organizmie

Z racji faktu, że w gardle krzyżują się zarówno drogi oddechowe, jak i pokarmowe, oczywiste jest, że gardło uczestniczy w procesie oddychania oraz połykania pokarmów. Przez gardło przepływa powietrze dostające się tu przez usta i nos. Gardło uczestniczy w przełykaniu pokarmów, chroniąc przed zachłyśnięciem i przedostaniem się ciał obcych do dróg oddechowych. Jest to możliwe dzięki odruchom – kaszlowemu i wymiotnemu. Kolejną istotną rolą gardła w organizmie jest wzmacnianie naturalnej odporności organizmu – zlokalizowane w gardle migdałki odpowiadają za eliminowanie czynników chorobotwórczych wnikających do gardła z wdychanym powietrzem oraz przyjmowanym pokarmem.

Funkcją gardła jest uczestnictwo w modulowaniu głosu. Dźwięki wydawane przez krtań są rezonowane w jamie gardła, dzięki czemu są wzmacniane.

Ból gardła

Dolegliwości gardła – chrypka i suchość gardła

Błona śluzowa gardła jest bardzo wrażliwa na przesuszenie. A o to nietrudno – wystarczy oddychać przez usta czy przebywać w suchym, zbyt mocno ogrzewanym czy klimatyzowanym pomieszczeniu. Negatywnie na śluzówkę gardła oddziałuje także palenie papierosów. Suchość błony śluzowej gardła objawia się pod postacią suchego kaszlu, chrypki czy bólu gardła. Nie są to objaw choroby gardła, np. infekcyjnej, ale mają uciążliwy charakter i mogą utrudniać przełykanie czy mówienie. Gdy pojawią się takie dolegliwości gardła, wystarczy zadbać o nawilżenie śluzówki gardła. Można sięgać po rozmaite preparaty nawilżające, mające postać płukanek, syropów, tabletek do ssania czy aerozolu. Preparaty takie zawierają m.in. porost islandzki, korzeń prawoślazu, nasienie lnu czy kwiat dziewanny. A dodatkowo konieczne jest nawilżanie powietrza.

5 mitów na temat bólu gardła.

Najczęstsze choroby gardła

Gardło jest narażone na stały kontakt z wdychanym powietrzem, a także pokarmami. Oznacza to ekspozycję na liczne drobnoustroje chorobotwórcze. Właśnie dlatego gardło jest narażone na rozwój infekcji bakteryjnych, wirusowych czy grzybiczych. Ostre stany zapalne rozwijają się głównie na podłożu wirusowym (rhinowirusy, wirusy grypy i paragrypy, adenowirusy, koronawirusy), rzadziej – bakteryjnym. Zapalenie gardła objawia się bólem gardła, zaczerwienieniem i obrzękiem błony śluzowej, kaszlem. Z kolei stan zapalny pierścienia chłonnego gardła, czyli migdałków to angina. Zazwyczaj przyczyną anginy są infekcje wirusowe, a objawy tej choroby gardła to bardzo silny ból gardła uniemożliwiający połykanie, przekrwienie błony śluzowej gardła oraz ropny nalot na migdałkach.

Infekcyjne choroby gardła to nie jedyne schorzenia obejmujące gardło. Wśród innych chorób gardła wymienić należy m.in. urazy mechaniczne, przewlekłe zapalenie gardła towarzyszące refluksowi żołądkowo-przełykowemu, a także polipy i nowotwory gardła.

Bibliografia:

  1. Gołąb B., Podstawy anatomii człowieka, PZWL, 2012
  2. Choroby wewnętrzne. Kompedium Medycyny Praktycznej pod red. A. Szczeklika i P. Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, 2011
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

Kobieta

Stresujesz się? Oddychaj! Kasia Bem radzi, jak w prosty sposób się rozluźnić

Dlaczego powinniśmy oddychać przez nos? Jak robić to prawidłowo?

Uczucie ucisku w szyi – jak się go pozbyć?

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Stridor, czyli świst przy oddychaniu, którego nie warto bagatelizować!

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

ECMO – urządzenie, które daje płucom i sercu czas na regenerację lub przeszczep

Skala MRC – co mierzy, gdzie jest stosowana, jak przebiega badanie?

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Laparotomia – wskazania, przebieg i dieta po operacji jamy brzusznej

W Poznaniu wykryto dwa przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

W Poznaniu wykryto przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

Ileostomia – rodzaje, wskazania, pielęgnacja i dieta. Jak żyć ze stomią?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Mikrobiota jelitowa – badanie i wskazania, co ją niszczy?

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Gorączka krwotoczna krymsko-kongijska znów stanowi zagrożenie. WHO ostrzega: to może być nowa pandemia

Gorączka krwotoczna krymsko-kongijska znów stanowi zagrożenie. WHO ostrzega: to może być nowa epidemia

Nagłośnia – rak i zapalenie nagłośni. Czym różni się choroba krtani od zapalenia nagłośni?

Gastrostomia, czyli o żywieniu dojelitowym. Wskazania i przeciwwskazania, jak powinno przebiegać

Ślina – skład, funkcje, zaburzenia wydzielania. Co sygnalizują zaburzenia pracy ślinianek?

Hepatomegalia, badanie

Hepatomegalia – przyczyny, objawy i leczenie powiększonej wątroby

Karboksyhemoglobina, fiolka krwi

Karboksyhemoglobina – badanie i interpretacja wyniku, objawy zatrucia tlenkiem węgla

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×