Przejdź do treści

Psychoterapeutka Aneta Rutkowska: „Nikt nie przychodzi, mówiąc: 'Jestem uzależniony od adrenaliny’. A w trakcie okazuje się często, że nie są oni w stanie znosić codzienności życia”

Aneta Rutkowska, psychoterapeutka: Każdy z nas może się od czegoś uzależnić. Granica jest bardzo płynna i nie ma jasnych kryteriów\ Arch. prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Półmaraton co weekend? Kolejny skok ze spadochronem? A może następny wymagający projekt w pracy, chociaż w tym miesiącu było ich już i tak za dużo? „Są ludzie, którzy świetnie funkcjonują, bo adrenalina daje im poczucie mocy i siły. Jest nam ona bardzo potrzebna — ważne, żeby nie było nadmiaru. Podobnie jest z innymi uzależnieniami: wszyscy możemy pić alkohol, uprawiać seks czy zagrać w kasynie. Ale jeżeli ktoś robi to nadmiarowo, to musimy się zastanowić, czy to jest już ten moment, w którym należałoby się zatrzymać i sprawdzić, co się dzieje” — mówi Aneta Rutkowska, psychoterapeutka z Centrum Terapii Dialog w Warszawie.

 

Aleksandra Tchórzewska: Sportowcy często w wywiadach mówią z dumą: „Jestem uzależniony od adrenaliny”. To rzeczywiście jest powód do dumy?

Aneta Rutkowska: Jest to potoczne sformułowanie, być może niemające nic wspólnego z rzeczywistym uzależnieniem. Oznacza, że ktoś jest aktywny, ma pasje i lubi uprawiać sport. Natomiast uzależnienie od adrenaliny, jak każde inne, niesie za sobą negatywne skutki.

Czym w ogóle jest adrenalina?

To właściwie epinefryna należąca do amin sympatykomimetycznych, czyli do substancji pobudzających układ współczulny. Jest to hormon wydzielany przez gruczoły nadnerczy. Stwierdzenie „walcz lub uciekaj” (fight or flight) dobrze obrazuje, co ten hormon robi w organizmie. Adrenalina daje sygnał ostrzegawczy naszemu organizmowi: dowiadujemy się wtedy, że musimy zrobić coś, aby przetrwać. U mężczyzn jest to jeszcze dodatkowo nasilone, bo ten hormon wchodzi w reakcję z testosteronem.

W jakich sytuacjach adrenalina może nam pomóc?

Kiedy potrzebujemy się zmobilizować. Przydaje się w sytuacjach wyzwaniowych: w pracy, w szkole, w grupie. Jest ona nam bardzo potrzebna, ale ważne, żeby nie było jej nadmiaru. Podobnie jest z innymi uzależnieniami: wszyscy możemy pić alkohol, uprawiać seks czy zagrać w kasynie. Ale jeżeli ktoś robi to nadmiarowo, to musi się zastanowić, czy to jest już ten moment, w którym należałoby się zatrzymać i sprawdzić, co się dzieje.

Nikt nie przychodzi, mówiąc: „Jestem uzależniony od adrenaliny”. Pacjenci przychodzą z innymi problemami. A w trakcie okazuje się bardzo często, że nie są oni w stanie znosić codzienności życia, letniości, rutyny.

Jest szansa, że ktoś sam zauważy, że jest uzależniony? Czy to raczej bliscy uświadamiają danej osobie, że maraton co tydzień to jednak za dużo?

Adrenalina w tym kontekście jest specyficzna: daje dużo pozytywów. Ale tak jak w przypadku innych uzależnień, sygnałem mogą być doświadczane przykre stany emocjonalne w postaci poczucia wstydu, izolacji, poczucia winy. To wszystko jest związane z nadmiarowością tych zachowań, o których mówimy: ktoś za dużo wychodzi, dużo pieniędzy wydaje na hobby. Początkowo uzależniona osoba nie chce z tego zrezygnować, bo adrenalina jej dużo daje. Mimo że jest przetrenowana, ma kontuzje, a jej ciało nie jest w stanie podejmować tak dużego wysiłku, trudno jej się zatrzymać.

Trzeba się przyjrzeć, czego ta osoba szuka, czego jej brakuje, dlaczego ucieka w taki typ działań. Psychoterapia jest dobrym sposobem, by szukać przyczyn i poznawać siebie. Bo uzależnienie jest objawem, jest wierzchołkiem góry, a wszystko, co jest jego przyczyną, jest pod spodem

Skąd bierze się uzależnienie od adrenaliny?

Adrenalina sprawia, że chce się żyć. I że można przekraczać własne granice. Wywołuje jednak również wysoki poziom stresu, jeśli np. uprawiamy ekstremalny sport czy ryzykowny seks. Towarzyszy nam także poczucie triumfu, jeśli na przykład skoczyliśmy na bungee. Czujemy, że daliśmy radę, że pokonaliśmy słabości. Dostajemy też benefit społeczny w postaci zachwytu, kiedy słyszymy: „Wow, zrobiłaś to”. Po wszystkim powoli uspokajamy się: rytm serca wraca do normy, spada ciśnienie, następuje poczucie relaksu i odprężenia. To jest przyjemne, więc chcemy tego więcej i więcej. I to właśnie może powodować uzależnienie.

Kto jest bardziej narażony na tego typu uzależnienie?

Każdy z nas może się od czegoś uzależnić. Granica jest bardzo płynna i nie ma jasnych kryteriów. Są natomiast osoby bardziej podatne na uzależnienia: DDA, osoby, które w dzieciństwie doświadczały dużego poziomu stresu, np. pochodziły z rodziny dysfunkcyjnej, gdzie była przemoc, uzależnienie czy choroba przewlekła rodzica.

Patrząc na to holistycznie: jeśli adrenalina powoduje, że życie nabiera kolorów, to uzależniamy się, żeby coś czuć, coś przeżywać. Osoby, które mają trudność w kontakcie ze swoimi emocjami, bo doświadczyły traum związanych z przemocą czy traum seksualnych, mogą w sposób nieświadomy dążyć do wywoływania takich sytuacji, odtwarzając sytuacje i stany sobie znajome.

Również osobom z tendencją do impulsywności, autoagresji czy z wyższym poziomem pobudliwości, wysokim poziomem złości, może być trudno wytrwać w smutku, melancholii czy lęku. Mogą chcieć doświadczać silnych emocji, które je wybiją ich z takich stanów.

Jak się leczy uzależnienie od adrenaliny?

Trzeba się przyjrzeć, czego ta osoba szuka, czego jej brakuje, dlaczego ucieka w taki typ działań. Psychoterapia jest dobrym sposobem, by szukać przyczyn i poznawać siebie. Bo uzależnienie jest objawem, jest wierzchołkiem góry, a wszystko, co jest jego przyczyną, jest pod spodem.

Czy leczenie oznacza, że trzeba zrezygnować ze wszystkiego, co potocznie mówiąc, „podnosi ciśnienie”?

Myślę, że nie. To jest część naszego życia. Już w życiu płodowym jesteśmy narażeni na stres: gdybyśmy nie byli, byłoby nam trudno sobie radzić już po przyjściu na świat.

Jest ogromna różnica pomiędzy stresem, kiedy mamy rozwiązać jakieś zadanie, zrobić prezentację przed publicznością, a chodzeniem bez zabezpieczeń po linie. Sygnałem niepokojącym jest moment, w którym granica się przesuwa, chce się więcej, i więcej, i więcej…

 

Aneta Rutkowska — jest psychoterapeutką, pedagożką specjalną i terapeutką-seksuolożką. Pracuje w nurcie integracyjnym, co w praktyce oznacza czerpanie z różnych narzędzi terapeutycznych, zależnie od potrzeb. Przyjmuje w Centrum Terapii Dialog w Warszawie. O sobie mówi: „W mojej praktyce fascynuje mnie przede wszystkim człowiek, jego indywidualność, umysł i emocje. Pracuję z osobami, których dotknęły traumy, które doświadczają lęku, trudności w relacjach z innymi, a także ze sobą. Zajmuję się również zaburzeniami odżywiania”

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
Zdrowie umysłu
Miralo, Suplement diety wspomagający odporność na stres, 20 kapsułek
20,99 zł
PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Good Sleep from Plants 60 kaps. wegański
45,00 zł 60,00 zł
Zdrowie umysłu
Miralo Sen, Suplement na dobry sen, 20 kapsułek
20,99 zł

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

"Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk". Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po informacjach o wybuchu rakiety na polskim terytorium

„Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk”. Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po wybuchu rakiety w Przewodowie

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Kobieta patrzy w obiektyw

Kortyzol – norma i badanie. Jak obniżyć poziom kortyzolu?

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Twoja mama ma nadciśnienie? Zobacz, co możesz dla niej zrobić!

Kobieta

„Głębokie oddychanie może nam pomóc wtedy, kiedy chcemy się ożywić, a nie uspokoić”. Psycholożka wyjaśnia, jak oddychać, by ostudzić emocje

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

kieliszek wina

5 rzeczy, których nie cierpi twój żołądek

„Latałam z wywieszonym jęzorem, nie lubiłam siebie i jeszcze sobie dowalałam, że jestem beznadziejna”. O wychodzeniu z depresji i pracoholizmu opowiada Dagny Kurdwanowska

Tom Felton zmagał się z uzależnieniem po tym, jak wdał się w romans. Teraz opowiada o swoim alkoholizmie / gettyimages

Tom Felton przez wiele lat zmagał się z uzależnieniem od alkoholu i substancji psychoaktywnych. Teraz szczerze opowiada o odwyku

Będziemy pracować krócej? Nowy projekt ustawy, który ma na celu poprawę naszego zdrowia, trafił do Sejmu

Będziemy pracować krócej? Nowy projekt ustawy, który ma na celu poprawę naszego zdrowia, trafił do Sejmu

kobieta owinięta kocem

Często łapiesz infekcje? Dowiedz się, w czym może tkwić problem

Okres się spóźnia?

Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża

„Współuzależnienie nie zawsze znika po zakończeniu związku z osobą uzależnioną. I nie tylko wraz z nim się pojawia” – mówi terapeutka uzależnień Joanna Flis

„Nie ma różnicy, czy siedzi przede mną osoba uzależniona od telefonu, czy alkoholu. Będą mieć te wymówki” – mówi Krzysztof Piersa, terapeuta uzależnień

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

„Przybywa uzależnień behawioralnych, ponieważ społecznie akceptujemy coraz więcej” – mówi terapeutka uzależnień Katarzyna Andrusikiewicz

„Czy alkohol dyskryminuje kobiety? Pod względem działania na organizm: tak” – rozmowa z toksykologiem Erykiem Matuszkiewiczem

Ile wynosi dawka śmiertelna alkoholu?

Jaka dawka alkoholu może być śmiertelna dla człowieka? Sprawdzamy

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

Kobieta trenuje

Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

„Wszyscy dookoła widzieli we mnie super towarzyską, zaradną dziewczynę. Nikt nie zdawał sobie sprawy, ile mojej uwagi zajmuje picie” – mówi Asia Skwierczyńska, znana jako Sober Polish Girl

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

×