Przejdź do treści

Rak jądra – rodzaje, diagnostyka i objawy, na które warto zwrócić uwagę

rak
Fot. Syda Productions/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Choroba Hashimoto - dieta / istock
„Istnieje takie przeświadczenie, że jak chorujemy na Hashimoto, to możemy zapomnieć o efektach odchudzania” – pisze Roksana Środa, dietetyczka
Kobieta z chorym dzieckiem - mokowiscydoza
Mukowiscydoza, czyli „choroba słonego potu”. Pediatra wyjaśnia, co powinno jeść dziecko, które się z nią zmaga
Wuhan
Jak wygląda objęte kwarantanną chińskie miasto? Krótkometrażowy film z Wuhan jest przerażający
Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia
Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?
Seks a miesiączka / Daria Shevtsova from Pexels
Uprawiasz seks podczas miesiączki? Ginekolog wyjaśnia, czy to bezpieczne dla ciebie i twojego partnera

Rak jądra jest złośliwym nowotworem, który najczęściej występuje u młodych mężczyzn, szczególnie między 15 a 35 rokiem życia. Nowotwory jądra stanowią ok. 1% występujących nowotworów. Wczesne wykrycie nowotworu jądra znacznie zwiększa skuteczność leczenia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Nie każdy guz jądra jest rakiem. Rodzaj nowotworu jest zależny od komórek, z których się wywodzi. Nazwa rak jądra jest często stosowana jako potoczne określenie chorób nowotworowych jądra.

Rodzaje nowotworów jądra

Nowotwory jądra zaliczają się do grupy guzów zarodkowych, czyli pochodzących z komórek rozrodczych. Dzieli się je na częściej występujące nienasieniaki (60%) i rzadsze nasieniaki (40%). Nienasieniaki zazwyczaj występują u młodszych mężczyzn (szczyt zachorowania w III dekadzie życia), a nasieniaki u starszych (szczyt w IV dekadzie życia). U starszych mężczyzn najczęstszym rodzajem nowotworu jądra jest chłoniak. Sposób leczenia choroby i rokowanie są zależne od rodzaju nowotworu.

usg

Czynniki ryzyka wystąpienia raka jądra

Podobnie jak w przypadku innych chorób nowotworowych, tak i przy powstawaniu nowotworu jądra zasadnicze znaczenie mają czynniki genetyczne. Choroba częściej dotyka osoby rasy białej. Nowotwór jądra występuje 500 razy częściej u mężczyzn z obciążonym wywiadem rodzinnym. Innym czynnikiem ryzyka jest wnętrostwo, czyli niezstąpienie jąder do moszny. Jest to wada rozwojowa, która grozi również niepłodnością. Wczesne leczenie wady znacznie zmniejsza szansę wystąpienia tych powikłań. Wnętrostwo zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworu jądra trzydziestokrotnie. Ponadto osoby, u których wystąpił rak jądra, są narażone na nawrót choroby. Nie ma bezpośrednich dowodów wskazujących na zależność pomiędzy występowaniem raka jądra a wpływem czynników środowiskowych. Wcześniejsze urazy jądra również nie zwiększają możliwości rozwoju nowotworu.

Objawy raka jądra

Najczęstszym objawem raka jądra u mężczyzn jest niebolesne powiększenie jądra. Wyczuwalny palpacyjnie guz zawsze stanowi wskazanie do konsultacji lekarskiej. Ważnym elementem profilaktyki jest samobadanie się pacjentów. Zmiany, na które warto zwrócić uwagę to:

  • powiększenie jądra,
  • stwardnienie w jądrze,
  • wyczuwalna zmiana powierzchni jądra,
  • wyczuwalny guzek,
  • uczucie ciężkości jądra,
  • bolesność (występuje u ok. 20% chorych).

Rzadko objawem raka jądra jest powiększenie piersi, tzw. ginekomastia. Jest to niepokojący objaw, który świadczy o obecności zaburzeń hormonalnych. Objawem przerzutów raka jądra jest m.in. bolesność okolicy lędźwiowej, która jest spowodowana obecnością przerzutów nowotworowych w węzłach chłonnych. Może wówczas dochodzić do ucisku cewki moczowej. Inne, niecharakterystyczne objawy, takie jak ból brzucha, kaszel i duszność, mogą nasuwać przypuszczenie obecności przerzutów raka jądra, zwłaszcza jeśli występują u zdrowych mężczyzn. Objawy neurologiczne w raku jądra występują wówczas, gdy przerzuty lokalizują się w mózgu.

Objawy raka jądra u dziecka nie różnią się od tych, które występują u dorosłych. Najczęściej pojawiającą się dolegliwością jest niebolesne powiększenie jądra. Nowotwór jądra u dzieci bywa mylony z wodniakiem, który objawia się występowaniem miękkiego guza wokół jądra. Większość zmian tego typu u dzieci nie wymaga leczenia i ustępuje samoistnie. Bardziej niepokojący jest wodniak u osób dorosłych, który powstaje z powodu toczącego się w obrębie jądra/najądrza procesu zapalnego lub choroby nowotworowej.

Zobacz także

Diagnostyka nowotworów jądra

Obecnie nie ma żadnej zalecanej metody przesiewowej. Chorzy zazwyczaj trafiają do lekarza rodzinnego lub urologa z powodu zaobserwowanych objawów raka jądra. Obecność wyżej wymienionych symptomów wymaga wykonania badania USG. Dodatkowo wykonuje się badania krwi (morfologię i badania biochemiczne) z oznaczeniem stężenia markerów nowotworowych. β-HCG, AFP i LDH to markery charakterystyczne dla nowotworów jądra. Ich oznaczenie służy do wykrycia choroby, jak i oceny leczenia i możliwości nawrotu nowotworu. U chorych z podejrzeniem raka jądra wykonuje się również zdjęcie RTG klatki piersiowej. Objawy przerzutów raka jądra wymagają poszerzenia diagnostyki. Jeżeli chory skarży się na bóle kostne, w celu wykrycia ewentualnych przerzutów należy wykonać scyntygrafię kości. Obecność objawów neurologicznych w przypadku raka jądra jest wskazaniem do wykonania rezonansu magnetycznego w celu oceny układu nerwowego. Obecność przerzutów rak jądra jest zawsze czynnikiem pogarszającym rokowanie.

Leczenie nowotworów jądra

Pierwszym etapem leczenia nowotworów jądra, niezależnie od ich typu, jest chirurgiczne usunięcie jądra (orchidektomia). W przypadku nasieniaków uzupełniająco stosuje się napromienianie i leki cytostatyczne. Chemioterapię stosuje się w leczeniu nienasieniaków. Objawy raka jądra nigdy nie powinny być lekceważone, ponieważ skuteczność leczenia jest tym większa, im szybciej jest ono wprowadzone.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Onkologia. Podręcznik dla studentów i lekarzy, red. R. Kordek i in., Gdańsk 2013, s. 261–264.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kancerofobia u młodej osoby / istock

Co roku 160 tys. Polaków dowiaduje się, że ma nowotwór. Nic więc dziwnego, że coraz więcej osób cierpi na kancerofobię

Sala na onkologii dziecięcej. Rodzice w małym pomieszczeniu śpią na podłodze, czuwając przy chorych dzieciach

Jak wygląda onkologia dziecięca w Polsce? Przepełnione sale, dzieci z chemioterapią na korytarzach, rodzice śpią na podłodze

kobieta w laboratorium

Terapia CAR-T to nowa metoda leczenia raka. Uratowała życie pierwszej Polce chorej na chłoniaka

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

„Pokaż środkowy palec nowotworowi!” – poznańscy lekarze okazują solidarność z chorymi w wideo FaqRak

Hair Love / screen YouTube.com

Animacja krótkometrażowa „Hair Love”, czyli historia z chorobą nowotworową w tle, zdobyła Oskara. Opowieść wzrusza do łez

Koktajl z jagód

Jagody açaí – nowa nadzieja w walce z rakiem?

Romuald Lipko

Romuald Lipko nie żyje. Muzyka zespołu Budka Suflera pokonał nowotwór

Jerzy Stuhr

Jerzy Stuhr w poruszającej kampanii dla dzieci chorych onkologicznie

„Istnieje wyraźna relacja między śmiechem a zwiększoną aktywnością komórek antyrakowych” – mówi Piotr Bielski, prowadzący zajęcia jogi śmiechu dla osób z chorobą onkologiczną

„Uważam, że stres wywołał to wszystko, co mnie spotkało. Wyhodowałam sobie guza na własne życzenie” – mówi Ina Dźwierzyńska od trzech lat żyjąca z guzem mózgu

Rak jelita grubego / istock

Codziennie na raka jelita grubego w Polsce umierają 33 osoby. Co czwarty pacjent, u którego diagnozuje się chorobę, ma przerzuty do innych organów

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

„Ważne, by zobaczyć coś więcej niż chorobę i nadać życiu sens, dzięki któremu możemy jeszcze coś razem przeżyć”. Psychoonkolog dr Mariola Kosowicz mówi o trudnych uczuciach towarzyszących rodzinie osoby chorej na raka

„Ważne, by zobaczyć coś więcej niż chorobę i nadać życiu sens, dzięki któremu możemy jeszcze coś razem przeżyć”. Psychoonkolog dr Mariola Kosowicz mówi o trudnych uczuciach towarzyszących rodzinie osoby chorej na raka

kobieta podczas badania piersi

Biopsja mammotomiczna. Na czym polega badanie i jak się do niego przygotować?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

Małgorzata Ciszewska Korona

„Czasami chory nie może umrzeć, bo nie dajemy mu na to przestrzeni” – mówi psychoonkolożka. Jak rozmawiać z chorym o umieraniu? Jak dobrze przeżyć swoją śmierć?

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

Terapia Simontonowska - na czym polega?

„Zdrowienie jest w głowie. Podejście do choroby i przekonania odgrywają dużą rolę w zdrowieniu onkologicznym” – mówi Iwona Nawara o terapii Simontonowskiej

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?