Przejdź do treści

Skrobia – jakie ma właściwości i zastosowanie?

Skrobia - jakie ma właściwości i zastosowanie?
Skrobia - jakie ma właściwości i zastosowanie? Rawpixel.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobieta w kuchni
„Smażony boczek odchudza, ziemniaki tuczą”. Psychodietetyczka rozprawia się z absurdami dietetycznymi
prostata - do czego służy
Czy kobiety mają prostatę i do czego służy ten narząd? Poziom niewiedzy szokuje
lekarka w maseczce
Wstydzisz się rozebrać u lekarza? „Nikt z personelu nie czyha z radością, aby obejrzeć nagiego pacjenta”
portret lekarza michała domaszewskiego
Od 1 września brak maseczki tylko z zaświadczeniem od lekarza. „To absurd” – komentuje dr Michał Domaszewski
Gluten – dlaczego działa na nas jak narkotyk?

Skrobia to cukier występujący powszechnie w produktach roślinnych. Dostępność skrobi w diecie jest wysoka – wielocukier ten znaleźć można m. in. w ziarnach zbóż, ziemniakach, kukurydzy. Cukier ten zaliczany jest do błonnika pokarmowego, a szczególnie cenna dla zdrowia jest frakcja skrobi opornej, nie podlegającej trawieniu i normalizującej pracę jelit. W użyciu znajduje się ponadto skrobia modyfikowana – skrobia ziemniaczana, kukurydziana czy pszenna, które znajdują zastosowanie w branży spożywczej, kosmetycznej czy farmaceutycznej.

Skrobia – co to jest?

Skrobia to wielocukier zbudowany z dwóch cukrów prostych – amylozy i amylopektyny. Skrobia występuje w roślinach, gdzie pełni rolę związku zapasowego, magazynującego energię. W zależności od gatunku rośliny, skrobia magazynowana jest w postaci ziaren o zróżnicowanej wielkości. W związku z tym, że współczesny model żywienia bazuje na diecie bogatej w węglowodany, skrobia dostarczana jest wraz z dietą w znacznych ilościach. Skrobia może stanowić nawet 80% spożywanych w ciągu dnia węglowodanów. Warto podkreślić, że najbardziej wartościowa jest skrobia dostarczana w warzywach oraz jak najmniej przetworzonych ziaren zbóż. Natomiast takie produkty jak biała mąka i inne wysokoprzetworzone produkty zbożowe dostarczają głównie energii i przyczyniają się do gwałtownego wzrostu poziomu glukozy we krwi, zubożona zostaje ponadto zawartość cennych witamin i składników mineralnych.

Naturalnymi źródłami skrobi w diecie są przede wszystkim ziemniaki, kukurydza, ziarna zbóż oraz tapioka; w mniejszych ilościach cukier ten występuje w orzechach czy owocach. W przewodzie pokarmowym skrobia trawiona jest dwustopniowo – najpierw do maltodekstryny, a następnie glukozy. Skrobia, która dostarczona zostaje w postaci surowej nie podlega trawieniu. Trawieniu podlega natomiast skrobia dostarczana w tych produktach, które poddawane są gotowaniu w odpowiedniej ilości wody. Wówczas możliwe jest wykorzystanie bardzo cennej właściwości skrobi – kleikowania. Pod wpływem gorącej wody dochodzi do przerwania wiązań wodorowych między składnikami skrobi i powstają nowe wiązania wodorowe pomiędzy skrobią i wodą. Ziarna skrobi są trudno dostępne dla enzymów trawiennych, natomiast poddanie ich obróbce cieplnej powoduje ich pęcznienie i pękanie, dzięki czemu mogą zostać strawione.

Zioła, których nie może zabraknąć w żadnej kuchni

Skrobia oporna – najzdrowsza frakcja skrobi

Nierozpuszczalna frakcja skrobi określana jest mianem skrobi opornej; jest to postać nie podlegająca działaniu enzymów trawiennych. Skrobia ta przechodzi w stanie niezmienionym przez jelito cienkie i dociera do jelita grubego. Skrobia oporna wykazuje szereg cennych właściwości prozdrowotnych:

  • działa podobnie jak każda inna postać błonnika nierozpuszczalnego, zwiększając objętość treści pokarmowej
  • działa jak prebiotyk, czyli związek wspomagający rozwój fizjologicznej flory bakteryjnej jelit; powstały w procesie fermentacji skrobi kwas masłowy stanowi związek energetyczny i odżywczy dla bakterii jelitowych; ponadto wytwarzane podczas fermentacji wodór i metan obniżają pH środowiska jelita grubego

Dzięki temu skrobia ta może redukować ryzyko rozwoju raka jelita grubego. Kolejne pożądane właściwości skrobi opornej to normalizowanie poziomu glukozy we krwi, co szczególnie docenią osoby cierpiące na insulinooporność bądź cukrzycę. Ponadto skrobia oporna pozwala na redukowanie poziomu trójglicerydów i cholesterolu we krwi, a także zwiększenie wchłaniania z przewodu pokarmowego takich składników mineralnych jak magnez czy wapń.

Zalecane dzienne spożycie skrobi opornej szacowane jest na co najmniej 20 g; nie należy jednak przekraczać ilości 50 – 60 g, gdyż może to prowadzić do wystąpienia wzdęć i biegunek. Najbogatsze źródła tego związku w diecie to otręby pszenne, fasola, soczewica, brązowy ryż, chleb razowy, kukurydza czy ziemniaki.

Jabłka, dlaczego warto uwzględnić je w diecie?

Skrobia modyfikowana

Naturalna skrobia może zostać zmodyfikowana w celu nadania jej pożądanych właściwości fizyko – chemicznych. Co to jest skrobia modyfikowana? Jest to związek powstały w efekcie takich metod modyfikacji skrobi naturalnej jak:

  • metoda enzymatyczna polegająca na rozpadzie skrobi na związki o mniejszej masie cząsteczkowej, co umożliwia powstanie maltodekstryny
  • metoda fizyczna, sprowadzająca się do poddania skrobi wysokim temperaturom, a następnie kleikowaniu i suszeniu; w efekcie uzyskać można skrobię o większej rozpuszczalności w płynach
  • metoda chemiczna, czyli poddawanie skrobi eteryfikacji, estryfikacji oraz utleniania

Dzięki takim modyfikacjom skrobia zyskuje takie pożądane właściwości jak odpowiednia lepkość, stopień wiązania wody, absorbowanie rozmaitych związków chemicznych, a także stabilizowanie emulsji i zawiesin czy zapobieganie zbrylaniu proszków. Najczęściej stosowane są takie rodzaje skrobi modyfikowanej jak skrobia ziemniaczana, skrobia kukurydziana, skrobia pszenna, skrobia z tapioki czy skrobia ryżowa.

Zastosowanie skrobi modyfikowanej sprowadza się przede wszystkim do wykorzystywania jej jako dodatek do wielu produktów spożywczych. Skrobie utlenione wykorzystywane są w produkcji kremów cukierniczych, bitej śmietany czy budyniu, skrobie kwasowe stosowane są jako zamiennik mąki w wyrobach cukierniczych. Estry jednoskrobiowe idealnie sprawdzają się w makaronach i daniach instant, fosforany monoskrobiowe zagęszczają zupy i sosy, natomiast skrobie sieciowane dodawane są do kiełbas i wędlin. Skrobie modyfikowane oznaczane są w składzie produktów symbolami od E1400 do E 1500. Są to całkowicie bezpieczne dodatki do żywności.

Skrobia ziemniaczana znajduje wiele zastosowań w życiu codziennym. Skrobia ziemniaczana jako puder stosowana jest w celu zmatowienia cery i utrwalenia makijażu, ponadto skrobia ta idealnie sprawdza się jako zasypka dla niemowląt. Z kolei skrobia ziemniaczana na włosy stosowana jest jako suchy szampon absorbujący sebum i odświeżający fryzurę.

 

Bibliografia:

Maier T. i in., Impact of dietary resistant starch on the human gut microbiome, metaproteome and metabolome; mBio 2017, 8(5)

Leszczyński W., Zastosowanie skrobi modyfikowanych w przemyśle spożywczym, Przegląd Piekarski i Cukierniczy, 2006, 5

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zespół złego wchłaniania/Getty Images

Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?

Czy można jeść surowe brokuły? Może warto przekonać się do ich smaku?

5 warzyw, które muszą znaleźć się w twojej diecie. Polecają dietetycy

Zamiast świeżych wybierasz mrożone warzywa? Sprawdź, czy to zdrowe

Ogórkowe love. 3 letnie przepisy

Rabarbar na surowo- jak jeść. Właściwości zdrowotne rabarbaru i uprawa

Rabarbar na surowo – jak jeść? Uprawa rabarbaru

Ogórki małosolne - przepis

Ogórki małosolne – przepis. Jak je zrobić? Jak je kisić, żeby były twarde?

Bób. 7 powodów, dla których warto go jeść

Sok z selera cieszy się coraz większa popularnością. Warto przekonać się do jego smaku?

Dieta sokowa – czy na pewno jest bezpieczna?

Owoce i warzywa

Czy dieta witariańska jest zdrowa? Wyjaśniają żywieniowcy z profilu „Dietetyka nie na żarty”

wafle ryżowe / istock

Czy pieczywo chrupkie jest zdrowe? Które wybrać?

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

Seler naciowy

Seler naciowy – jakie ma właściwości zdrowotne? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna

Kobieta w basenie z arbuzem

Nawadnianie organizmu. Które owoce i warzywa mają najwięcej wody? Warto je jeść!

Chrzan - właściwości zdrowotne. Lepiej kupić tarty czy korzeń?

Chrzan – właściwości zdrowotne. Lepiej kupić tarty czy korzeń?

figi

Nalewki – dobre przez cały rok! Idealne na ból gardła i trawienie!

Cykoria pieczona

Cykoria pieczona – jak przyrządzić, żeby nie była gorzka?

Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości?

Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości?

Mrożonki - czy są zdrowe? Co warto wiedzieć o mrożonej żywności?

Mrożonki – czy są zdrowe? Co warto wiedzieć o mrożonej żywności?

Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?

Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?

Jak uniknąć przejedzenia w Wielkanoc? 7 sposobów na święta bez problemów trawiennych

Jak uniknąć przejedzenia w Wielkanoc? 7 sposobów na święta bez problemów trawiennych

Jak zdrowo i bez uczucia ciężkości przeżyć święta wielkanocne?

Jak zdrowo i bez uczucia ciężkości przeżyć święta wielkanocne?

Domowy chrzan – na poprawę trawienia

Przepis na domowy chrzan na lepsze trawienie. W sam raz na Wielkanoc!

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami

insulinooporność

Dieta w insulinooporności