Przejdź do treści

Skrobia – jakie ma właściwości i zastosowanie?

Skrobia - jakie ma właściwości i zastosowanie?
Skrobia - jakie ma właściwości i zastosowanie? Rawpixel.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Ta decyzja zaprzecza dorobkowi ostatnich 40 lat polskiej medycyny rozrodu, neonatologii i pediatrii”. NIL i PTP o wyroku Trybunału Konstytucyjnego
dziewczyna, ból
„Czy wiesz, czym jest ból?”. Dr Paweł Kabata w mocnych słowach o tym, że nikt nie ma prawa do decydowania o cierpieniu innych
Przeziębienie w ciąży? Lekarka radzi, jak sobie z nim poradzić
Przeziębienie w ciąży? Lekarka podpowiada, jak sobie z nim poradzić
Personel medyczny z własnych środków stworzył „śluzę antycovidową”. Folia szklarniowa i czarne worki na śmieci mają chronić przed wirusem
Jak rozmawiać z dziećmi o sytuacji po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. aborcji? Podpowiadają autorki profilu "Jak wychować dziewczynki"
Jak rozmawiać z dziećmi o protestach po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. aborcji? Podpowiadają autorki profilu „Jak wychować dziewczynki”

Skrobia to cukier występujący powszechnie w produktach roślinnych. Dostępność skrobi w diecie jest wysoka – wielocukier ten znaleźć można m. in. w ziarnach zbóż, ziemniakach, kukurydzy. Cukier ten zaliczany jest do błonnika pokarmowego, a szczególnie cenna dla zdrowia jest frakcja skrobi opornej, nie podlegającej trawieniu i normalizującej pracę jelit. W użyciu znajduje się ponadto skrobia modyfikowana – skrobia ziemniaczana, kukurydziana czy pszenna, które znajdują zastosowanie w branży spożywczej, kosmetycznej czy farmaceutycznej.

Skrobia – co to jest?

Skrobia to wielocukier zbudowany z dwóch cukrów prostych – amylozy i amylopektyny. Skrobia występuje w roślinach, gdzie pełni rolę związku zapasowego, magazynującego energię. W zależności od gatunku rośliny, skrobia magazynowana jest w postaci ziaren o zróżnicowanej wielkości. W związku z tym, że współczesny model żywienia bazuje na diecie bogatej w węglowodany, skrobia dostarczana jest wraz z dietą w znacznych ilościach. Skrobia może stanowić nawet 80% spożywanych w ciągu dnia węglowodanów. Warto podkreślić, że najbardziej wartościowa jest skrobia dostarczana w warzywach oraz jak najmniej przetworzonych ziaren zbóż. Natomiast takie produkty jak biała mąka i inne wysokoprzetworzone produkty zbożowe dostarczają głównie energii i przyczyniają się do gwałtownego wzrostu poziomu glukozy we krwi, zubożona zostaje ponadto zawartość cennych witamin i składników mineralnych.

Naturalnymi źródłami skrobi w diecie są przede wszystkim ziemniaki, kukurydza, ziarna zbóż oraz tapioka; w mniejszych ilościach cukier ten występuje w orzechach czy owocach. W przewodzie pokarmowym skrobia trawiona jest dwustopniowo – najpierw do maltodekstryny, a następnie glukozy. Skrobia, która dostarczona zostaje w postaci surowej nie podlega trawieniu. Trawieniu podlega natomiast skrobia dostarczana w tych produktach, które poddawane są gotowaniu w odpowiedniej ilości wody. Wówczas możliwe jest wykorzystanie bardzo cennej właściwości skrobi – kleikowania. Pod wpływem gorącej wody dochodzi do przerwania wiązań wodorowych między składnikami skrobi i powstają nowe wiązania wodorowe pomiędzy skrobią i wodą. Ziarna skrobi są trudno dostępne dla enzymów trawiennych, natomiast poddanie ich obróbce cieplnej powoduje ich pęcznienie i pękanie, dzięki czemu mogą zostać strawione.

Zioła, których nie może zabraknąć w żadnej kuchni

Skrobia oporna – najzdrowsza frakcja skrobi

Nierozpuszczalna frakcja skrobi określana jest mianem skrobi opornej; jest to postać nie podlegająca działaniu enzymów trawiennych. Skrobia ta przechodzi w stanie niezmienionym przez jelito cienkie i dociera do jelita grubego. Skrobia oporna wykazuje szereg cennych właściwości prozdrowotnych:

  • działa podobnie jak każda inna postać błonnika nierozpuszczalnego, zwiększając objętość treści pokarmowej
  • działa jak prebiotyk, czyli związek wspomagający rozwój fizjologicznej flory bakteryjnej jelit; powstały w procesie fermentacji skrobi kwas masłowy stanowi związek energetyczny i odżywczy dla bakterii jelitowych; ponadto wytwarzane podczas fermentacji wodór i metan obniżają pH środowiska jelita grubego

Dzięki temu skrobia ta może redukować ryzyko rozwoju raka jelita grubego. Kolejne pożądane właściwości skrobi opornej to normalizowanie poziomu glukozy we krwi, co szczególnie docenią osoby cierpiące na insulinooporność bądź cukrzycę. Ponadto skrobia oporna pozwala na redukowanie poziomu trójglicerydów i cholesterolu we krwi, a także zwiększenie wchłaniania z przewodu pokarmowego takich składników mineralnych jak magnez czy wapń.

Zalecane dzienne spożycie skrobi opornej szacowane jest na co najmniej 20 g; nie należy jednak przekraczać ilości 50 – 60 g, gdyż może to prowadzić do wystąpienia wzdęć i biegunek. Najbogatsze źródła tego związku w diecie to otręby pszenne, fasola, soczewica, brązowy ryż, chleb razowy, kukurydza czy ziemniaki.

Jabłka, dlaczego warto uwzględnić je w diecie?

Skrobia modyfikowana

Naturalna skrobia może zostać zmodyfikowana w celu nadania jej pożądanych właściwości fizyko – chemicznych. Co to jest skrobia modyfikowana? Jest to związek powstały w efekcie takich metod modyfikacji skrobi naturalnej jak:

  • metoda enzymatyczna polegająca na rozpadzie skrobi na związki o mniejszej masie cząsteczkowej, co umożliwia powstanie maltodekstryny
  • metoda fizyczna, sprowadzająca się do poddania skrobi wysokim temperaturom, a następnie kleikowaniu i suszeniu; w efekcie uzyskać można skrobię o większej rozpuszczalności w płynach
  • metoda chemiczna, czyli poddawanie skrobi eteryfikacji, estryfikacji oraz utleniania

Dzięki takim modyfikacjom skrobia zyskuje takie pożądane właściwości jak odpowiednia lepkość, stopień wiązania wody, absorbowanie rozmaitych związków chemicznych, a także stabilizowanie emulsji i zawiesin czy zapobieganie zbrylaniu proszków. Najczęściej stosowane są takie rodzaje skrobi modyfikowanej jak skrobia ziemniaczana, skrobia kukurydziana, skrobia pszenna, skrobia z tapioki czy skrobia ryżowa.

Zastosowanie skrobi modyfikowanej sprowadza się przede wszystkim do wykorzystywania jej jako dodatek do wielu produktów spożywczych. Skrobie utlenione wykorzystywane są w produkcji kremów cukierniczych, bitej śmietany czy budyniu, skrobie kwasowe stosowane są jako zamiennik mąki w wyrobach cukierniczych. Estry jednoskrobiowe idealnie sprawdzają się w makaronach i daniach instant, fosforany monoskrobiowe zagęszczają zupy i sosy, natomiast skrobie sieciowane dodawane są do kiełbas i wędlin. Skrobie modyfikowane oznaczane są w składzie produktów symbolami od E1400 do E 1500. Są to całkowicie bezpieczne dodatki do żywności.

Skrobia ziemniaczana znajduje wiele zastosowań w życiu codziennym. Skrobia ziemniaczana jako puder stosowana jest w celu zmatowienia cery i utrwalenia makijażu, ponadto skrobia ta idealnie sprawdza się jako zasypka dla niemowląt. Z kolei skrobia ziemniaczana na włosy stosowana jest jako suchy szampon absorbujący sebum i odświeżający fryzurę.

 

Bibliografia:

Maier T. i in., Impact of dietary resistant starch on the human gut microbiome, metaproteome and metabolome; mBio 2017, 8(5)

Leszczyński W., Zastosowanie skrobi modyfikowanych w przemyśle spożywczym, Przegląd Piekarski i Cukierniczy, 2006, 5

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak przechowywać warzywa i owoce latem oraz na zimę?

Znamy laureata pokojowej nagrody Nobla! To nie jedna osoba, tylko organizacja

Znamy laureata Pokojowej Nagrody Nobla! To nie jedna osoba, tylko organizacja

tymianek

Top 7 ziół na poprawę odporności. Pomogą przegnać przeziębienie i zwalczyć infekcję

Posiłek w restauracji. Kobieta je

7 nieoczywistych produktów, po których może ci się odbijać

Zielony stolec, biegunka i inne problemy z kupą. Co oznaczają?

Czosnek w garnku

Co jeść, żeby wspomóc odporność? Wymieniają dietetycy z Czytamy Etykiety

Enzymy trawienne – jaka jest ich rola? Jak działają?

Co pić latem? Sprawdź nasz miniprzewodnik po letnich napojach

Wstrzymywanie gazów - jakie są skutki?

Wstrzymywanie gazów jelitowych – skutki. Jak powstają gazy?

Kobieta je danie na talerzu

W których odcinkach przewodu pokarmowego wchłaniane są poszczególne witaminy? Wyjaśnia dietetyczka

Zespół złego wchłaniania/Getty Images

Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?

Czy można jeść surowe brokuły? Może warto przekonać się do ich smaku?

5 warzyw, które muszą znaleźć się w twojej diecie. Polecają dietetycy

Zamiast świeżych wybierasz mrożone warzywa? Sprawdź, czy to zdrowe

Ogórkowe love. 3 letnie przepisy

Domowe żelki – przepis. Jak zrobić zdrowe żelki z soku?

Rabarbar na surowo- jak jeść. Właściwości zdrowotne rabarbaru i uprawa

Rabarbar na surowo – jak jeść? Uprawa rabarbaru

Ogórki małosolne - przepis

Ogórki małosolne – przepis. Jak je zrobić? Jak je kisić, żeby były twarde?

Bób. 7 powodów, dla których warto go jeść

Sok z selera cieszy się coraz większa popularnością. Warto przekonać się do jego smaku?

Dieta sokowa – czy na pewno jest bezpieczna?

Owoce i warzywa

Czy dieta witariańska jest zdrowa? Wyjaśniają żywieniowcy z profilu „Dietetyka nie na żarty”

wafle ryżowe / istock

Czy pieczywo chrupkie jest zdrowe? Które wybrać?

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

Najpopularniejsze

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku