Przejdź do treści

Splenomegalia – jakie mogą być przyczyny i objawy powiększenia śledziony?

Kobieta trzyma się za brzuch w czerwonym zaznaczonym miejscu
fot. Csaba Deli/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Paulina Młynarska
Paulina Młynarska: gdy tylko przejdę rekonwalescencję, kupię sobie jakiś piękny nowy biustonosz, sukienkę, rzucę grzywą i będę dumnie paradować z moimi implantami po ulicach
Wzrosła sprzedaż pijawek lekarskich. Tak leczą się osoby, które przeszły COVID-19
Kobieta leży w łóżku z psem
Dlaczego na zwolnieniu lekarskim od psychiatry nie należy publikować swoich zdjęć w mediach społecznościowych?
„Krew nas zalewa!”. Największe organizacje walczące z wykluczeniem menstruacyjnym jednoczą siły
Czy warto robić badania mikrobioty jelitowej? Odpowiada biotechnolożka Ewa Kowalska
Czy warto robić badania mikrobioty jelitowej? Odpowiada biotechnolożka Ewa Kowalska

Splenomegalia to powiększenie śledziony, które wymaga szczegółowej diagnostyki. Objawy towarzyszące uzależnione są od choroby zasadniczej. Splenomegalia może zostać stwierdzona zarówno u dzieci, jak i dorosłych.

Śledziona jest narządem jamy brzusznej, który pełni wiele istotnych funkcji. Ukryta jest ona pod lewym łukiem żebrowym. W przypadku urazu brzucha może dojść do jej istotnego uszkodzenia, co może stanowić wskazanie do jej usunięcia. Mimo tego wiele osób żyje bez śledziony i jest to jak najbardziej możliwe. Śledziona posiada wysepki zbudowane z komórek odpowiedzialnych za zwalczanie drobnoustrojów chorobotwórczych. Posiada ona zdolność do „wyciągania” z krwi niepotrzebnych, starych komórek, jak również komórek stanowiących zagrożenie dla organizmu, czyli drobnoustrojów. Śledziona pełni również funkcję magazynu krwi.

Splenomegalia – przyczyny

Splenomegalia jest stanem, w którym dochodzi do powiększenia śledziony. Wyczuwalna jest wtedy pod łukiem żebrowym, a jej wielkość określa się jako odległość śledziony od łuku żebrowego. Czasami splenomegalia współistnieje z powiększeniem wątroby, co określane jest mianem hepatosplenomegalii. Przyczyny powiększenia śledziony są następujące:

  • zakażenia o podłożu bakteryjnym, wirusowym czy pierwotniakowym – nie każda infekcja powoduje jednak powiększenie śledziony – głównie są to gruźlica, dur, cytomegalia, WZW czy malaria;
  • schorzenia nowotworowe jak pierwotne włóknienie szpiku kostnego, przewlekła białaczka szpikowa, chłoniak strefy brzeżnej czy przewlekła białaczka limfocytowa;
  • schorzenia o podłożu autoimmunologicznym – np. toczeń rumieniowaty, sarkoidoza, amyloidoza, reumatoidalne zapalenie stawów;
  • nadciśnienie wrotne wynikające z marskości wątroby czy niedrożności naczyń wątrobowych/śledzionowych;
  • niedokrwistość hemolityczna;
  • białaczki ostre;
  • choroby spichrzeniowe;
  • pierwotne lub wtórne zmiany nowotworowe w śledzionie;
  • ropnie śledziony.

U dzieci jednymi z częstszych przyczyn splenomegalii są:

  • mukowiscydoza, czyli choroba uwarunkowana genetycznie prowadząca do nadmiernej produkcji śluzu w płucach oraz trzustce; objawia się już u dziecka, a wykrywana jest nawet w okresie noworodkowym ze względu na dostępne badania przesiewowe;
  • zakażenie mononukleozą zakaźną, czyli choroba wywołana przez wirus Epsteina-Barra;
  • cytomegalowirus – infekcja wirusowa dająca najczęściej objawy głównie ze strony układu oddechowego.
śledziona w 3D

Splenomegalia a hipersplenizm

Pojęcie splenomegalii często mylone jest z pojęciem hipersplenizmu. Hipersplenizm polega na nadmiernym niszczeniu krwinek czerwonych przez makrofagii śledzionowe. Hipersplenizm może współistnieć z powiększeniem śledziony, lecz wcale nie musi. Zdarza się, że przy powiększeniu śledziony hipersplenizmu się nie obserwuje.

Objawy i diagnostyka splenomegalii

Splenomegalia sama w sobie stanowi objaw – powiększenie śledziony i możliwość jej wyczucia w badaniu fizykalnym poniżej łuku żebrowego. Natomiast pozostałe symptomy zależą od choroby zasadniczej.  Jeżeli chodzi o diagnostykę, to w pierwszej kolejności wykonuje się badania obrazowe celem uwidocznienia powiększonej śledziony i badania laboratoryjne, które również mogą przejawiać istotne odchylenia. Rozpoznanie splenomegalii, jak każdej innej choroby, rozpoczyna się od zebrania odpowiedniego wywiadu lekarskiego. Diagnostyka obrazowa obejmuje na początku wykonanie USG jamy brzusznej, a w dalszej kolejności TK jamy brzusznej i miednicy mniejszej. Bardzo ważne jest, by po jakichkolwiek urazach jamy brzusznej wykonać odpowiednią diagnostykę obrazową, gdyż śledziona jest narządem, który najczęściej ulega uszkodzeniu w przypadku urazów. U dzieci, w przebiegu niektórych zakażeń, śledziona jest narażona na pęknięcie, co może skończyć się jej usunięciem.

Zobacz także

Leczenie splenomegalii

Trudno mówić o leczeniu splenomegalii, gdyż każda przyczyna powiększenia śledziony obliguje do podjęcia innych działań diagnostycznych. Stąd tak ważna jest diagnostyka, gdyż bez odpowiedniego rozpoznania nie ma mowy o właściwym leczeniu. Splenomegalii nie leczy się jako objawu. Eliminuje się przyczynę, jaka ją wywołuje.

Kiedy konieczne jest usunięcie śledziony?

Czasami zdarza się, że w przebiegu splenomegalii dojdzie do pęknięcia śledziony. Konieczne jest unikanie w trakcie jej zakażenia jakichkolwiek sportów, co szczególnie dotyczy dzieci i młodzieży, u których notabene tego typu infekcje są częstsze niż u dorosłych. W niektórych przypadkach konieczne jest usunięcie śledziony, co określa się mianem splenektomii. Mimo tego, że śledziona pełni w organizmie bardzo ważne funkcje, organizm jest w stanie poradzić sobie bez niej. Chory jest wtedy oczywiście bardziej podatny na infekcje.

 

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?