Przejdź do treści

Szpotawe kolana. Leczenie i ćwiczenia korygujące wady kończyn dolnych

siedząca kobieta na podłodze z odsłoniętymi nogami
Fot. Y's harmony / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Szpotawe kolana to wada postawy dotycząca odchyleń osi uda względem podudzia tworząca kąt rozwarty do wewnątrz. Szpotawość kolan u dzieci obserwuje się jako fizjologiczne ustawienie nóg do ok. trzeciego roku życia, z kolei szpotawość kolan u dorosłych to najczęściej wynik patologii organizmu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Charakterystyczną cechą jest układ nóg przypominający kształtem literę „O”, która może powstać na skutek szybkiego rozwoju układu ruchu, przeciążeń kostno-mięśniowych bądź jako następstwo przewlekłych chorób. Ćwiczenia na kolana szpotawe to jedna z metod prostowania nóg i jednocześnie sposób zapobiegania powstania powikłań wynikających z wady postawy.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
szkielet ukazujący kości nogi zdrowej oraz z krzywicą

Fizjologiczna szpotawość kolan

Kolana koślawe i szpotawe to najczęściej występujące wady postawy wieku dziecięcego. Od niemowlęctwa obserwuje się u dziecka fizjologiczną szpotawość kończyn dolnych. Jest to zjawisko związane z życiem płodowym, w którym elastyczny układ ruchu dostosowany był do specyficznego ułożenia ciała w macicy. Po narodzinach efekt szpotawości obserwuje się do czasu rozpoczęcia nauki chodzenia – wówczas rozwija się koślawość. Zmieniająca się biodynamika ruchu ma na celu przystosowanie człowieka do utrzymania i poruszania się w pionowej pozycji.

Jak wyglądają kolana szpotawe?

Przetrwałe kolana szpotawe lub ukształtowane w życiu dorosłym na skutek różnych czynników np. chorobowych, to patologiczne ustawienie osi podudzia względem osi uda pod kątem otwartym do wewnątrz, charakteryzująca się wygięciem trzonów kości udowej i kości podudzia na zewnątrz, przypominając kształt litery „O”. Kolana szpotawe u dzieci i dorosłych to wada, którą określa wielkość odchylenia od siebie powierzchni przyśrodkowych stawów kolanowych mierzona w stopniach lub centymetrach przy złączonych stopach. Aby nie doprowadzić do postępu deformacji kończyn dolnych, zaleca się odpowiednie leczenie, ze szczególną uwagą na fizjoterapię kolan szpotawych ukierunkowaną bezpośrednio na przyczyny i objawowo na zmiany strukturalne nóg.

Szpotawość kolan u dzieci może rozwinąć się na skutek zbyt wczesnego rozpoczęcia chodzenia, gdy układ ruchu i struktury stawowe kolan nie są wystarczająco przygotowane i wytrzymałe na obciążenia oraz dynamiczną pracę siłową. Wada może rozwinąć się również w przebiegu chorób i zaburzeń, np. wad wrodzonych związanych z osłabieniem mięśni, więzadeł i tkanki kostnej, uwarunkowań genetycznych, krzywicy, nadwagi, otyłości, nieprawidłowego zrostu po złamaniach kości nóg lub stanowić powikłanie innych wad postawy, np. płaskostopia. Z kolei kolana szpotawe u dorosłych to efekt przetrwałej wady z dzieciństwa bądź następstwo przewlekłych chorób.

Zobacz także

Leczenie szpotawości kolan

Najbardziej powszechne metody wykorzystywane w procesie leczenia szpotawości kolan to m.in.: fizjoterapia szpotawych kolan oraz operacje chirurgiczne. Fizjoterapia uwzględnia przede wszystkim:

  • zaopatrzenie ortopedyczne, jak profilowane buty i wkładki profilujące sklepienia i ustawienie stopy podwyższające boczne krawędzie stóp, co wpływa na zmianę sposobu obciążania stref wzrostowych szpotawych kolan, czyli hamowanie wzrostu siły struktur stawu po przyśrodkowych stronach stawów kolanowych z automatycznym wzmacnianiem bocznych powierzchni,
  • fizykoterapia jako przygotowanie przed zabiegami i utrwalenie wypracowanych efektów; działa rozluźniająco na napięte tkanki i wzmacnia nadmiernie rozluźnione,
  • osteotomia kolana szpotawego, czyli operacja chirurgiczna wykonywana w zaawansowanych stadiach szpotawości kolan polegająca na rekonstrukcji struktur stawu i ustawieniu jego elementów w odpowiednim ułożeniu dla przywrócenia prawidłowej osi kończyny i mechaniki ruchu,
  • kinesiotaping szpotawych kolan,
  • dieta bogata w wapń, witaminę D i kolagen,
  • ćwiczenia na szpotawość kolan, tzw. gimnastykę korekcyjną, która ma na celu rozciągnięcie przykurczonych struktur kolan po wewnętrznej stronie powierzchni stawów i wzmocnienie zbyt rozciągniętych, czyli dotyczących powierzchni bocznych.

Przykładowe ćwiczenia na szpotawe kolana dla dzieci i dorosłych:

  • leżenie tyłem, ręce wzdłuż tułowia, między stopami piłka lekarska; unoszenie nóg z piłką nad matę i opuszczanie,
  • leżenie tyłem, ręce wzdłuż tułowia; nożyce poziome nad matą,
  • siad ugięty podparty, nogi zgięte w kolanach, stopy na szerokość bioder; naprzemienne skręcanie ugiętych kończyn dolnych do wewnątrz,
  • siad ugięty, nogi zgięte w kolanach, między kolanami piłka lekarska; ściskanie piłki kolanami,
  • pozycja do przysiadu; półprzysiad ze zbliżeniem do siebie kolan.

Polecaną pozycją wyjściową do ćwiczeń wyższych jest siad klęczny ze złączonymi kolanami i stopami na zewnątrz. Z kolei niewskazany jest siad skrzyżny.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

"Usunięto mi macicę w wieku 28 lat - brak dzieci to najlepsza decyzja, jaką kiedykolwiek podjęłam" - podkreśla Brynne Zuri Hunt

„W wieku 28 lat usunięto mi macicę. Brak dzieci to najlepsza decyzja, jaką kiedykolwiek podjęłam” – podkreśla Brynne Zuri Hunt

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Magda Łucyan o endometriozie: „Dziesiątki lekarzy, lata bólu, ciągłych anemii i utrat przytomności nikogo nie naprowadziły na właściwe rozpoznanie"/ fot. Adobe Stock

Magda Łucyan o endometriozie: „Dziesiątki lekarzy, lata bólu, ciągłych anemii i utrat przytomności nikogo nie naprowadziły na właściwe rozpoznanie”

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Uważano, że pomoże „wstrzemięźliwość w alkowie i przy stole”. Medycy podejrzliwie patrzyli też na gadulstwo, czyli jak kiedyś leczono ból

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

5 ćwiczeń, które zapobiegają rwie kulszowej /fot. iStock

5 ćwiczeń, które zapobiegają rwie kulszowej 

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Kość ramienna – budowa i funkcje. Objawy złamania kości ramieniowej

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Kiedy boli nas coś, czego nie ma. Ból fantomowy – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Dr Alicja Pawluczuk, artystka z endometriozą: Zależy mi, żeby temat kobiecego bólu brano na poważnie

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Kobieta

W aptekach brakuje morfiny. Kilkadziesiąt tysięcy chorych pozostawionych z bólem

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

×