Przejdź do treści

Co to jest krzywica? Charakterystyka i objawy krzywicy występującej u dzieci

szkielet ukazujący kości nogi zdrowej oraz z krzywicą
Fot. kintarapong / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Przetrwaj upały - mamy nowe patenty
Jak przetrwać upał? Osiem nieoczywistych sposobów na ochłodę
Kobieta
Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki? Wyjaśnia lekarka Anna Ratajczak
Kobiety w laboratorium
Koronawirus SARS-CoV-2 wyciekł z laboratorium? „Dowody są przytłaczające”
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu

Krzywica to choroba występująca zazwyczaj u dzieci, której istotą są zaburzenia w mineralizacji kości. Objawy krzywicy jak i sama choroba znacznie obciążają pacjenta pod względem zdrowotnym oraz znacznie obniżają jakość życia. Krzywicę u dzieci rozpoznaje się pomiędzy 2 miesiącem a 3 rokiem życia, a krzywica u dorosłych określana jest mianem osteomalacji. Leczenie krzywicy jest konieczne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Pierwsze objawy krzywicy u niemowląt mogą być zatrzymane, a stan zdrowia zrównoważony przy wprowadzeniu odpowiedniej opieki pediatrycznej, zbilansowanej diety i suplementacji witaminowej. Zaniechanie leczenia prowadzi zazwyczaj do znacznego progresu choroby. Skutki krzywicy to m.in.: różaniec krzywiczy i bransolety krzywicze.

Co to jest krzywica?

Krzywica jest chorobą metaboliczną polegającą na zaburzeniu mineralizacji kości i związanymi z tym procesem deformacjami kostnymi (tzw. krzywica hipofosfatemiczna) wywołanymi głównie przez niedobór witaminy D, wapnia i fosforanów.

Krzywica występuje przed zamknięciem nasad długich kości, dlatego dotyczy głównie dzieci od okresu niemowlęctwa do 3 roku życia. W dojrzałym układzie kostnym krzywica nosi miano osteomalacji, czyli zmniejszenia gęstości kości na skutek tego samego mechanizmu, co krzywica kości u dzieci.

Objawy krzywicy pojawiają się w zależności od wieku i mogą mieć charakter przejściowy, zależą również od stopnia niedoborów składników budulcowych tkanki kostnej. Po eliminacji czynników ryzyka oraz odpowiednim leczeniu krzywicy objawy znacznie łagodnieją, jednakże powstałe zniekształcenia szkieletowe, zaburzone procesy wzrostowe organizmu i opóźnienie funkcji motorycznych mogą być trwałe.

Niemowlę leży na łóżku

Przyczyny krzywicy

Główną przyczyną krzywicy jest niedobór witaminy D, lidera regulacji homeostazy wapniowo-fosforanowej organizmu człowieka, wywołany najczęściej niedostępnością naturalnego pasma ultrafioletowego B światła słonecznego. Ponadto czynnikami ryzyka krzywicy u niemowlęcia jest ciemna karnacja skóry, stosowanie silnych filtrów UV i brak ekspozycji skóry na słońce poprzez zasłanianie ciała odzieżą oraz niedożywienie wapniowe i witaminowe.

Do krzywicy może przyczynić się również szereg schorzeń prowadzących do niedoboru witaminy D, np. przewlekłe choroby nerek, zaburzenia wchłaniania jelitowego, zaburzenia absorpcji i metabolizmu oraz długotrwałe całkowite żywienie pozajelitowe.

Objawy krzywicy

Krzywica u dzieci powoduje zaburzenia rozwojowe oraz szereg zmian w układzie kostnym. Pierwsze objawy krzywicy u niemowląt mogą pojawić się już podczas karmienia dziecka, kiedy występuje nadmierna potliwość główki dziecka i utrata łaknienia, nie zrastające się ciemiączko, ogniskowe rozmiękanie kości potylicznej czy opóźnione bądź nieregularne wyrzynanie się zębów.

Krzywica u dzieci objawia się też poprzez drażliwość, skłonność do zaparć, a nawet pojawienie się charakterystycznego zapachu moczu, ogólny niepokój oraz zmianę usposobienia.

Z upływem czasu pojawiają się objawy ogólnoustrojowe i szkieletowe m.in.:

  • mały obwód klatki piersiowej, spłaszczenie czaszki, zgrubienia fragmentów kości długich;
  • rozmiękanie rosnących kości skutkujące bólem, deformacjami i wygięciem w obszarze kończyn dolnych, tzn. szpotawość nóg, czyli przybranie przez kończyny dolne kształtu litery „O” lub koślawości nóg, czyli kształtu litery „X”;
  • ogólne osłabienie siły mięśniowej i wytrzymałości kości, skutkujące garbem krzywiczym w odcinku lędźwiowym, klatką piersiową kurzą, szewską i łódkowatą oraz płaskostopiem.

Objawy krzywicy u dzieci to również:

  • żabi brzuch, tzw. brzuch krzywiczy, objawia się spłaszczeniem i rozlaniem na boki w wyniku osłabienia mięśni ściany brzucha oraz żołądka i jelit;
  • opóźniony rozwój psychomotoryczny;
  • skłonności do infekcji układu oddechowego, napadów drgawek hipokalcemicznych;
  • opóźnienie wzrostu;
  • skłonności do łamania kości.

Objawy krzywicy u dzieci świadczące o znacznym stopniu zaawansowania choroby to:

  • różaniec krzywiczy, czyli krzywica żeber i klatki piersiowej polegająca na zgrubieniu połączeń kostno-chrzęstnych żeber i przybranie charakterystycznego kształtu koralików różańca;
  • krzywica żeber to również objaw w postaci bruzdy Harrisona, polegający na wyciągnięciu żeber w linii przyczepu przepony, tzn. wyraźnie zauważalnej bruzdy biegnącej w poprzek klatki piersiowej;
  • bransoleta krzywicza, czyli zgrubienie dalszych przynasad kości łokciowej i promieniowej oraz ich połączeń kostno-chrzęstnych przybierających kształt bransolet w okolicy nadgarstków.

Leczenie krzywicy jest konieczne dla ograniczenia postępu choroby i kształtujących się zniekształceń szkieletowych, układowych, motorycznych i rozwojowych dziecka.

Zobacz także

Leczenie i profilaktyka krzywicy

Krzywica jest chorobą, której można uniknąć, stosując odpowiednią profilaktykę i będąc pod opieką pediatryczną.

Leczenie krzywicy skupia się na suplementacji witaminowej z grupy D oraz uzupełniania wapniowo-fosforanowego. Zaleca się również regularną ekspozycję na naturalne światło słoneczne bądź sztucznie uzyskane w przebiegu fizjoterapii. Leczenie osteomalacji u dorosłych może być również wspomagane promieniami UV w solarium, jednak zaleca się konsultację ze specjalistą w zakresie doboru mocy i rodzaju lamp UV.

Ponadto godna uwagi jest zbilansowana dieta bogata w wapń, witaminę D i tłuszcze umożliwiające rozpuszczanie i wchłanianie składników odżywczych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Płudowski P., Zakharova I i inni, Krzywica niedoborowa – aktualne spojrzenie na epidemiologię, leczenie i zapobieganie, Post N Med 2016; XXIX(10): 760-766,

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?