Przejdź do treści

Test ELISA – na czym polega i w jakich sytuacjach się go stosuje? Czy jest skuteczny?

Wykonywanie testu ELISA w laboratorium
Fot. Kzenon / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mamy przepis na pączki nietłuściochy!
Tłusty czwartek. Mamy przepis na pączki nietłuściochy!
Kobieta z telefonem, przy komputerze
Przeglądarka skierowań. Co to jest i jak z niej skorzystać?
Adele / gettyimages
Dieta Adele. Adele schudła kilkadziesiąt kilogramów dzięki specjalnej diecie. Chodzi o dietę sirtfood. Jakie są jej zasady?
IKEA Kraków wprowadziła wtorki przyjazne sensorycznie dla osób ze spektrum autyzmu
Magdalena Jarzynka-Jendrzejewska / Dietosfera
Magdalena Jarzynka-Jendrzejewska i Ewa Sypnik-Pogorzelska: Zbilansowana dieta wegańska wcale nie musi być jednostajna. Kluczem jest sezonowość!

Test ELISA wykorzystywany jest na szeroką skalę w takich dziedzinach, jak medycyna czy przemysł spożywczy. Jego skuteczność oceniana jest na poziomie oscylującym wokół 70%.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Test ELISA (ang. enzyme-linked immunosorbent assay) zaliczany jest do testów immunoenzymatycznych i wykorzystuje się go do badań naukowych i medycznych oraz na potrzeby niektórych gałęzi sektora spożywczego i rolniczego. Jego działanie oparte jest na wykrywaniu konkretnych rodzajów białek w badanym materiale za pomocą przeciwciał mono- oraz poliklonalnych.

Na czym polega test ELISA?

Test ELISA został opracowany w latach 60. ubiegłego wieku przez niezależne od siebie grupy badaczy z Holandii i ze Szwecji. Stosowany jest przede wszystkim w diagnostyce chorób. Ze względu na zalety, jakimi są wysoka czułość i wiarygodność, jest dziś powszechnie używany. Jedną z odmian testu ELISA jest test bezpośredni, w którym to dochodzi do opłaszczenia podłoża określonym antygenem. Następnie dodaje się enzym wzbogacony w odpowiednie przeciwciało i inkubuje w konkretnych warunkach. Analiza polega na zmierzeniu intensywności zabarwionych próbek. Drugą odmianą testu ELISA jest test pośredni. Podczas takiej analizy dochodzi do połączenia się białka z przeciwciałem pierwszorzędowym. Znacznie częściej w testach medycznych wykorzystywany jest test pośredni.

Inną odmianą jest test podwójnego wiązania polegający na opłaszczeniu powierzchni określonego rodzaju przeciwciałami, a następnie przeprowadzeniu inkubacji z antygenem i roztworem immunoglobuliny. Tworzy się wówczas kompleks przypominający warstwową kanapkę. Wynik to reakcja barwna, pozwala na dokładne oznaczenie ilości szukanego białka. Kolejny jest test kompetencyjny, inaczej rywalizacyjny, w którym wykorzystywane jest zjawisko współzawodnictwa przeciwciał do miejsca wiązania na określonym antygenie. W tym rodzaju testu wynik również jest barwny, jednakże intensywność zabarwienia próbki jest odwrotnie proporcjonalna do ilości immunoglobulin w badanym materiale.

Kooperatywa spożywcza – jak to działa?

Co wykrywa test ELISA?

Na wyniki badań przeprowadzonych testem ELISA należy czekać kilka miesięcy – średnio 3. Cena analizy uzależniona jest od laboratorium, w którym się ją wykonuje. Jest to najczęściej kwota bliska 60 zł.

Główne wykorzystanie testu to wykrywanie chorób bakteryjnych i wirusowych (np. wirusa HIV, wirusowego zapalenia wątroby, salmonelli, zakażeń wywołanych przez Helicobacter pylori, rotawirusy, gronkowca złocistego) czy toksyn, chociażby cholery. Za pomocą testów ELISA możliwe jest również wykrycie toksoplazmozy, chorób autoimmunologicznych, drożdżaków czy przeciwciał na malarię.

Większość testów wykonywana jest z krwi obwodowej, a w przypadku pojawienia się symptomów neurologicznych – z płynu mózgowo-rdzeniowego.

Testy ELISA wykorzystuje się na szeroką skalę również w przemyśle spożywczym, głównie w celu wykrycia niewielkich, a czasem nawet i śladowych, ilości alergenów, w tym orzeszków, toksyn lub organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO).

Zobacz także

Wskazania do wykonania testu ELISA

Częstym wskazaniem do przeprowadzenia testu ELISA jest podejrzenie boreliozy. Test ELISA przy boreliozie wykrywa w badanym materiale obecność przeciwciał IgM oraz IgG. Te przeciwciała produkowane są przez organizm po tym, jak wniknie do niego bakteria Borrelii odpowiedzialna za rozwój boreliozy. Głównymi wskazaniami do badań są: obecność na ciele niewielkich czerwonych plamek z wyraźnym jaśniejszym centrum (rumień wędrujący), zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz chłoniak limfocytowy skóry.

W przypadku boreliozy w pierwszych stadiach choroby w materiale biologicznym pojawia się białko o nazwie p41. W kolejnych etapach zaczynają występować inne rodzaje białek, w tym p21, p30, p39 czy p43. W związku z tak dużą różnorodnością tych białek, diagnostyka boreliozy sprawia wiele trudności. Aby zatem test był odpowiednio czuły, laboranci i badacze wykorzystują testy ELISA II lub III generacji. Pozwala to na uzyskanie bardziej wiarygodnego wyniku.

Normy testu ELISA

Podstawowe normy testu ELISA przedstawiają się następująco:

  • wynik ujemny – 9 j. BBU/ml
  • wynik wątpliwie dodatni – do 10,9 j. BBU/ml
  • wynik nisko dodatni – 11–20 j. BBU/ml
  • wynik wysoko dodatni 21–30 j. BBU/ml
  • wynik bardzo wysoko dodatni – więcej niż 30 j. BBU/ml.

Szczegółowa analiza musi być wykonana przez doświadczonego analityka lub laboranta.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Hosseini S. i wsp., Enzyme-linked Immunosorbent Assay (ELISA) From A to Z. Springer 2017.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

8 sposobów na podniesienie libido

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Żelatyna na stawy

Żelatyna na stawy – czy rzeczywiście jest skuteczna w walce z bólem stawów?