Przejdź do treści

Tokofobia – skąd się bierze lęk przed porodem i jak sobie z nim radzić? Czy taki lęk można leczyć?

Ciężarna kobieta cierpiąca na tokofobię podczas konsultacji lekarskiej.
pressmaster/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Podstawowa przemiana materii (PPM) - od czego zależy i jak ją obliczyć?
Podstawowa przemiana materii (PPM) – od czego zależy i jak ją obliczyć?
Mateusz Morawiecki / MWMEDIA
Rząd przedłuża ograniczenia. Nadal nie możemy wychodzić z domów
wysypka na plecach
Dermatolodzy ostrzegają. Zmiany skórne mogą być objawem koronawirusa?
Smutna kobieta - GAD
Czym jest GAD i jakie są jego objawy? Tłumaczy psycholożka Anna Cyklińska

Każda ciężarna doświadcza strachu przed porodem, ponieważ jest to doświadczenie niezwykle bolesne. Dodatkowo towarzyszy mu strach o zdrowie dziecka i własne. Tokofobia jest taką formą lęku przed porodem, która może nawet uniemożliwić urodzenie dziecka. Skąd się bierze aż tak duży strach przed rodzeniem?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Pojęcie „tokofobia” wywodzi się z języka greckiego, od słów tokos, czyli poród, i phobos – lęk. Szacuje się, że na tokofobię cierpi nawet 6–7% ciężarnych. Lęk przed porodem towarzyszy każdej ciężarnej, jednak w przypadku tokofobii jest on niezwykle silny i nie da się go kontrolować. Podczas samego porodu silny lęk powoduje wydzielanie się dużych ilości kortyzolu. Ten hormon stresu zaburza przepływ maciczno-łożyskowy, co skutkuje zaburzoną pracą serca przychodzącego na świat dziecka. Kobieta oddycha zbyt szybko, hiperwentyluje się, pod wpływem silnych emocji i stresu nie jest w stanie współpracować z położnymi i lekarzem, nie wsłuchuje się w sygnały, jakie daje jej ciało. Najbezpieczniej jest wtedy wykonać cesarskie cięcie.

ćwiczenia z resuscytacji noworodka

Tokofobia – objawy

Tokofobia może pojawić się w ciąży, już nawet w pierwszych tygodniach, a także przed samą ciążą, szczególnie u kobiet mających trudne doświadczenia związane z porodem. Na zaburzenie to składa się szereg objawów ze strony somatycznej i psychologicznej, a ich źródłem jest lęk przed porodem. Mogą więc pojawić się koszmary senne, strach przed śmiercią podczas porodu, napady paniki, zaburzenia koncentracji i obniżony nastrój. Kobiety cierpiące na tokofobię mogą zmagać się z uporczywymi myślami na temat porodu i ewentualnych jego komplikacji. Im bliżej rozwiązania, tym objawy nasilają się, wzrasta rozdrażnienie i niepokój.

Ze strony somatycznej mogą wystąpić bóle głowy, brzucha, uczucie duszności i kołatania serca. Tokofobia jest strachem przed tym, co może spotkać rodzącą – silnym bólem, nacięciem lub pęknięciem krocza, powikłaniami u niej samej lub dziecka. Cięcie cesarskie wydaje się rodzącej najlepszym wyjściem z sytuacji. Kobiety cierpiące na tokofobię mogą uzyskać zaświadczenie od psychiatry, które będzie wskazaniem do wykonania zabiegu.

Skąd się bierze tokofobia?

Silny lęk przed porodem ma różne źródła. Może powstać na skutek wysłuchiwania opowieści mam, babć, przyjaciółek i znajomych na temat porodu. Przez wiele lat w Polsce standardy opieki okołoporodowej były bardzo niskie – kobiety niejednokrotnie doświadczały łamania ich praw i braku szacunku. Niejedna matka mogła uraczyć swoje dziecko opowieściami: „gdy przyjechałam cię rodzić, położna powiedziała: kolejna przyjechała się drzeć” lub „lekarz deptał po mojej bieliźnie, krzyczał na mnie”, „położna mówiła mi: pani nie da rady urodzić”. Wiele kobiet po takim traumatycznym porodzie cierpi na zespół stresu pourazowego. Na szczęście ta tendencja odwraca się, między innymi dzięki stowarzyszeniom takim jak „Rodzić po ludzku” czy akcji „Lepszy poród”. Standardy opieki okołoporodowej w Polsce są coraz lepsze.

Kobiety mające ciężkie doświadczenia pierwszego porodu mogą wykazywać objawy tokofobii przy kolejnych. Na tokofobię narażone są również panie, których matki zmarły podczas porodu. W grupie ryzyka są też kobiety, które mają za sobą poronienia lub aborcję. Często tokofobia obserwowana jest u ofiar przemocy seksualnej. Ryzyko tokofobii pojawia się też u tych pacjentek, które miały depresję poporodową.

Zobacz także

Tokofobia – leczenie

Istnieje wiele metod, dzięki którym można zmniejszyć lęk przed porodem. Pierwszym z nich jest psychoterapia – regularne spotkania z psychologiem pozwolą znaleźć źródło lęku i spojrzeć na nie z innej perspektywy. W niektórych przypadkach tokofobii konieczne może być stosowanie odpowiednich leków. Przez szereg lat uczono lekarzy, że zażywanie leków przeciwdepresyjnych w ciąży jest niedozwolone. Praktyka wielu psychiatrów pokazuje jednak, że istnieją preparaty bezpieczne dla ciężarnych, a ryzyko w czasie ich zażywania jest nieporównywalnie mniejsze od narażania rozwijającego się płodu na duże stężenie kortyzolu, wywołane stresem u matki. W niektórych przypadkach dopuszcza się więc stosowanie niewielkich dawek leków, szczególnie od początku II trymestru, kiedy organy dziecka są już rozwinięte.

Kolejną bronią przeciw tokofobii jest wiedza o samym przebiegu porodu – warto zapoznać się z tym, jak poród wygląda i jakie mechanizmy fizjologiczne nim rządzą. Pewność tego, że kobiece ciało ma siłę, aby urodzić dziecko, może łagodzić lęk. Kobieta rodząca powinna mieć również świadomość swoich praw w czasie porodu. Swoistą terapią tokofobii jest również odpowiednie przygotowanie do porodu – w czasie ciąży, o ile to możliwe, warto uczęszczać na basen lub wykonywać inne ćwiczenia, które wzmocnią organizm przed tym ważnym dniem. Jeśli pojawia się strach przed pęknięciem krocza, warto regularnie wykonywać jego masaże i ćwiczyć mięśnie Kegla.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

seks analny

Ciekawi cię seks analny? Mamy dla ciebie 9 wskazówek, które pozwolą ci się do niego sensownie przygotować

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia