Przejdź do treści

Choroby układu nerwowego – najczęstsze (i rzadsze) choroby

Choroby układu nerwowego - najczęstsze (i rzadsze) choroby
Choroby układu nerwowego - najczęstsze (i rzadsze) choroby Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Układ nerwowy to najważniejszy układ w organizmie człowieka, który kontroluje czynność wszystkich innych układów. Układ nerwowy dzieli się na ośrodkowy układ nerwowy i obwodowy układ nerwowy – i każdy z tych elementów narażony jest na rozwój licznych schorzeń. Choroby układu nerwowego mogą mieć charakter ostry lub przewlekły, a powikłania niektórych z nich mogą być przyczyną poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu, a nawet śmierci. Choroby naczyniowe układu nerwowego, choroby zapalne układu nerwowego czy schorzenia neurodegeneracyjne mogą prowadzić do pojawienia się zaburzeń neurologicznych, a także objawów ogólnoustrojowych.

Ośrodkowy układ nerwowy – choroby naczyniowe

Choroby naczyniowe układu nerwowego dotyczą wszelkich zaburzeń w przepływie krwi w mózgu; zaburzenia te mogą mieć charakter trwały lub przejściowy. Jedną z najczęściej występujących chorób naczyniowych mózgu jest miażdżyca naczyń krwionośnych. Miażdżyca mózgu rozwija się na podłożu odkładania się blaszek miażdżycowych w ścianach naczyń mózgowych, co prowadzi do zwężenia światła naczyń i zaburzeń przepływu krwi. W konsekwencji może dojść do postępującego niedotlenienia mózgu. Jednym z najpoważniejszych powikłań miażdżycy mózgu jest udar niedokrwienny mózgu, czyli obumarcie części mózgu unaczynionej przez naczynie krwionośne objęte miażdżycą, w którym przepływ krwi został znacząco ograniczony lub całkowicie zahamowany. Objawy udaru niedokrwiennego mózgu to bóle głowy, wymioty, niedowład twarzy, porażenie połowicze, zaburzenia mowy, drgawki czy utrata przytomności.

Udar krwotoczny mózgu (krwotok śródmózgowy) ma zazwyczaj gwałtowny przebieg i jest konsekwencją pęknięcia naczynia mózgowego, tętniaka, zaburzenia krzepliwości krwi czy nowotworów mózgu. Objawy udaru krwotocznego są podobne do objawów udaru niedokrwiennego, mogą mieć jednak bardziej nasilony charakter i nagły początek. Z kolei krwotok podpajęczynówkowy to krwotok do przestrzeni podpajęczynówkowej mózgu, spowodowany pęknięciem tętniaka czy urazem głowy. Tego typu krwotok objawia się przede wszystkim silnymi bólami głowy i wymiotami, a w przypadku wystąpienia takich powikłań jak obrzęk mózgu – utratą przytomności, porażeniem kończyn czy śpiączką. Wspomniany tętniak to patologiczne poszerzenie światła naczynia mózgowego, zazwyczaj spowodowane nadciśnieniem lub mające charakter wrodzony; ściany tętniaka są cieńsze i osłabione.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł

Choroby infekcyjne ośrodkowego układu nerwowego

Choroby infekcyjne układu nerwowego mogą być spowodowane przez rozmaite patogeny – wirusy, bakterie, grzyby czy priony. Wirusowe choroby infekcyjne ośrodkowego układu nerwowego mogą przybierać postać zapalenia mózgu oraz zapalenia opon mózgowych. Wirusowe zapalenie mózgu nie jest częstą chorobą i zazwyczaj wywołane są przez takie wirusy jak:

  • wirus opryszczki Herpes simplex,
  • enterowirusy,
  • adenowirusy,
  • wirus Epsteina-Barr,
  • wirus odry,
  • wirus różyczki,
  • wirus cytomegalii,
  • wirus świnki,
  • wirus poliomyelitis (wywołujący występującą obecnie sporadycznie chorobę Heinego – Medina).

Występuje gorączka, bóle głowy, drgawki, utrata przytomności, niedowłady i porażenia, a w skrajnych przypadkach – śmierć. Bakteryjne zapalenie mózgu może mieć przebieg cięższy niż zapalenie wirusowe i występuje bardzo rzadko, a częściej dochodzi do rozwoju bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Spowodowane może być ono przez bakterie przenikające przez jamę nosowo-gardłową, rzadziej skórę, które wraz z krwią docierają do opon mózgowo-rdzeniowych. Zazwyczaj są to bakterie Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Listeria monocytogenes, Escherichia coli. Wspomniane bakterie odpowiadają za rozwój ropnego zakażenia opon mózgowo-rdzeniowych; z kolei aseptyczne (nieropne) choroby zapalne układu nerwowego spowodowane są przez bakterie Borrelia burgdorferi, a także krętki Leptospira czy prątki gruźlicy. Objawy wspólne dla bakteryjnych chorób infekcyjnych układu nerwowego obejmują gorączkę, dreszcze, nudności i wymioty, sztywność karku, światłowstręt. Może dojść do nadmiernej senności czy utraty przytomności. Powikłania to sepsa, niewydolność krążenia i śmierć.

Grzybicze zapalenie mózgu wywołane jest przez grzyby Cryptococcus, Aspergillus oraz Candida i spotykane jest przede wszystkim u osób z obniżoną odpornością. Zapalenie mózgu może być także wywołane przez pasożyty Toxoplasma, Toxocara, Plasmodium czy Trypanosoma.

Kobieta z zapaleniem mózgu leży w szpitalu.

Choroby neurodegeneracyjne

Schorzenia neurodegeneracyjne to wrodzone lub nabyte choroby przebiegające z postępującą utratą neuronów. Ryzyko rozwoju nabytych chorób neurodegeneracyjnych wzrasta wraz z wiekiem i wiąże się z występowaniem tzw. zespołów otępiennych. Najczęściej występujące choroby neurodegeneracyjne to choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, pląsawica Huntingtona. U podłoża tych schorzeń może leżeć kumulowanie nieprawidłowych związków w obrębie mózgu, zaburzenia syntezy neuroprzekaźników czy zmiany zwyrodnieniowe i zanikowe neuronów. Objawy chorób neurodegeneracyjnych są zróżnicowane w zależności od obszaru układu nerwowego objętego chorobą. Może wystąpić demencja, problemy z pamięcią i koncentracją, zaburzenia orientacji, zaburzenia mowy, wahania nastrojów. Inne symptomy mogą dotyczyć napadów drgawkowych, zaburzeń równowagi i koordynacji ruchowej.

Choroby obwodowego układu nerwowego

Choroby obwodowego układu nerwowego, czyli neuropatie, to schorzenia nerwów obwodowych. Wrodzone neuropatie to bardzo rzadkie choroby układu nerwowego, spowodowane mutacjami zaburzającymi czynność nerwów obwodowych. Znacznie częściej spotykane są nabyte choroby obwodowego układu nerwowego, które mogą być spowodowane przez następujące czynniki:

  • cukrzyca, w przebiegu której dochodzi do uszkodzenia włókien nerwowych spowodowanych zbyt wysokim poziomem glukozy we krwi,
  • nadużywanie alkoholu,
  • stosowanie niektórych leków (chemioterapeutyki, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwwirusowe),
  • urazy mechaniczne uszkadzające nerwy,
  • ucisk na nerw, odpowiedzialny za rozwój m. in. zespołu cieśni nadgarstka,
  • schorzenia autoimmunologiczne,
  • infekcje wirusowe, bakteryjne i pasożytnicze.

Neuropatie objawiają się uczuciem mrowienia, zaburzeniami czucia dotyku czy temperatury, dolegliwościami bólowymi, osłabieniem siły mięśniowej i stopniowym zanikiem mięśni.


Bibliografia:

  1. Wald E., Infective agents in the central nervous system; Neurosurgery Clinics, Apr 1992, vol. 3

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak działać i pracować efektywnie, by nie przesadzić i nie stać się więźniem własnych celów, radzi psycholog Monika Romanowska: „Do tego trzeba uruchomić swój wewnętrzny barometr”

„Wspomnienia wywołane obrazem albo dźwiękiem są emocjonalnie znacznie mniej nasycone niż te wywołane przez zapachy” – mówi prof. Ewa Czerniawska

Lekarka na sali operacyjnej

Niezwykła operacja mózgu na przytomnej pacjentce. Na sali potrzebny był tłumacz

Nerw sromowy – budowa, funkcje, przyczyny neuralgii nerwu sromowego

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra / istock

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

„Ważny jest ruch, ale równie istotne jest to, jaki on pozostawia w nas ślad”. O Metodzie Feldenkraisa i edukacji ruchowej jako drogi do samopoznania mówi Marta Górna-Wiszniewska

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera /fot. Getty Images

„Do gabinetu przyprowadzają mężów, u których zauważyły kłopoty z pamięcią, a okazuje się, że problem dotyczy także ich”. Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera

Dr Howard Tucke

Jest najstarszym neurologiem na świecie. Radzi, jak utrzymać mózg w dobrej kondycji przez lata

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

12-latek może zostać odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Rodzice przegrali walkę z brytyjskim Sądem Najwyższym

12-latek miał być odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Sądowa batalia rodziców z lekarzami

Skrzypaczka operowa w trakcie operacji usunięcia guza mózgu... grała na skrzypcach. To wideo trzeba zobaczyć!

Pacjentka grała na skrzypcach w trakcie operacji usunięcia guza mózgu. „Niesamowity pokaz mocy nauki!”

"W pewnym momencie nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć" - mówi Emilia Clerke o afazji

„Nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć” – mówi Emilia Clarke o afazji

Kąpał się w jeziorze. Doszło do zakażenia amebą „zżerającą mózg”

×