Przejdź do treści

Trypofobia – co to jest? Objawy i leczenie

Trypofobia - lęk przed dziurkami
Trypofobia — co to jest? / iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Blisko 80 proc. kobiet niepełnosprawnych doświadcza przemocy. „Czują się uwięzione, bez wsparcia, boją się ubezwłasnowolnienia”
Blisko 80 proc. kobiet niepełnosprawnych doświadcza przemocy. „Czują się uwięzione, bez wsparcia, boją się ubezwłasnowolnienia”
Szczepienia na koronawirusa dla dzieci? Minister zdrowia odpowiada
Szczepienia na koronawirusa dla dzieci? Minister zdrowia odpowiada
Źle śpisz? Przyczyna może być prozaiczna
Ekstrawertycy i introwertycy powoli odchodzą do przeszłości. Sprawdź, czy jesteś ambiwertykiem
Kobieta ćwiczy
Ćwiczenia na poprawę mobilności barków oraz odciążenie kręgosłupa w części lędźwiowej. Spróbuj!

Trypofobia, czyli strach przed dziurkami, objawia się lękiem przed skupiskiem małych otworów bądź wstrętem odczuwanym na ich widok. Jak sobie z nią radzić? Jakie ma podłoże? Czy trypofobię można leczyć?

Co to jest trypofobia?

Słowo trypofobia pochodzi z greckiego i jest połączeniem słów „trypo”, czyli drążyć, wiercić oraz „fobos”, czyli lęk. Pod pojęciem trypofobii kryje się podświadomy strach i wstręt przed dużą liczbą dziurek na pojedynczej płaszczyźnie. Może go powodować dosłownie wszystko, np:

  • bąbelki w gazowanym napoju,
  • dziury w żółtym serze,
  • arkusze folii bąbelkowej.

Tak więc osoba, która cierpi na trypofobię, może być narażona na czynnik generujący lęk dosłownie wszędzie. Co ciekawe, do tej pory naukowcom nie udało się określić, co faktycznie jest przyczyną tej fobii. Niektórzy klasyfikują ją jako strach pierwotny i podejrzewają, że może wynikać z procesu ewolucji.

Czy trypofobia jest chorobą?

Osoby, które do tej pory nie spotkały się z trypofobią, podchodzą do sprawy bardzo sceptycznie. Podobnie zresztą jak część lekarzy i terapeutów, którzy twierdzą, że fobia ta nie ma negatywnego wpływu na codzienne funkcjonowanie. Nic bardziej mylnego. Osoby, które cierpią na trypofobię, mogą się czuć niezrozumiałe, wyśmiewane i ignorowane przez ludzi z najbliższego otoczenia. Może się to przekładać na ich poczucie własnej wartości, spadek pewności siebie i poczucie wyobcowania.

Liczne eksperymenty i badania udowadniają, że trypofobia ma rację bytu i faktycznie są ludzie, którzy na nią cierpią. Natomiast oficjalnie fobia ta nie została do tej pory uznana za zaburzenie psychiczne i próżno szukać jej w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych. Naukowcy jednak nie zaprzestają kolejnych eksperymentów, gdyż chcą odkryć, czy fobia ta rzeczywiście ma swoje uzasadnienie w psychologii.

Objawy trypofobii

Osoba, która zmaga się z trypofobią, w momencie działania czynnika stresogennego odczuwa niepokój, który w skrajnych przypadkach może prowadzić nawet do paniki. Do objawów związanych z opisywaną fobią można zaliczyć:

  • przyspieszone bicie serca na widok licznych dziur na małej płaszczyźnie,
  • automatyczne odwrócenie wzroku w drugą stronę,
  • ból głowy,
  • dreszcze,
  • uczucie duszności,
  • trzęsienie dłoni,
  • nagła panika,
  • uczucie wstrętu.
Dziewczyna na lotnisku

Leczenie trypofobii

Niektórzy terapeuci i naukowcy proponują wypróbować sposób tzw. wygaszania fobii. Polega on na tym, by osoba, która boryka się z negatywnymi skojarzeniami i emocjami związanymi z dziurkami, zaczęła tworzyć pozytywne emocje. Powinno się to odbywać stopniowo, bez żadnego przymusu. Wynikiem regularnego kontaktu osoby z przedmiotem czy zjawiskiem, które generuje lęk, może być właśnie wyciszenie fobii.

Przyczyny trypofobii według naukowców

Istnieje wiele koncepcji, które tłumaczą trypofobię i jej przyczyny. Jedną z najpopularniejszych jest ta, według której kropki czy dziurki ułożone na kontrastującej z nimi płaszczyźnie mogą kojarzyć się z jadowitymi zwierzętami, które powodują właśnie lęk i wstręt.

Inna teoria z kolei tłumaczy trypofobię jako automatyczną reakcję na obrazy i zjawiska, z którymi człowiek nie chce mieć nic wspólnego. Wymienia się tu m.in. zaraźliwe choroby skóry czy nieestetycznie wyglądające wysypki.

Czym jest fobia?

Fobie to inaczej zaburzenie nerwicowe, które objawiają się uporczywym lękiem przed określonymi sytuacjami, zjawiskami lub przedmiotami. Z lękiem tym wiąże się unikanie przyczyn go wywołujących, co może utrudniać funkcjonowanie w społeczeństwie.

Fobie mogą być powodowane przez rozmaite czynniki. Nie ma reguły, która jasno wyjaśniałaby to zjawisko. Poszczególne fobie mogą być wyuczone, wiązać się ze wstrząsającymi doświadczeniami z przeszłości, ale również ich przyczyny można szukać w uwarunkowaniach biologicznych.

 

Źródła:

  1. Cole, Geoff G.; Wilkins, Arnold J. (October 2013). „Fear of Holes” (PDF). Psychological Science. 24 (10): 1980–1985.
  2. Martínez-Aguayo, Juan Carlos; Lanfranco, Renzo C.; Arancibia, Marcelo; Sepúlveda, Elisa; Madrid, Eva (2018). „Trypophobia: What Do We Know So Far? A Case Report and Comprehensive Review of the Literature”. Frontiers in Psychiatry. 9: 15.

 

 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zespół lęku uogólnionego – czym jest, objawy i leczenie

Kwasica oddechowa – przyczyny, objawy, leczenie

Anya Taylor-Joy: W chwili stresu trzeba zrobić krok w tył i powiedzieć sobie: nikt nie umiera, nie jesteś chirurgiem, wszystko będzie dobrze

Monika Winek

Monika Winek: Lęk pozwala nam przetrwać. Nie walcz, nie uciekaj, naucz się go przeżywać

Trauma – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie, PTSD

Osobowość unikająca (APVD) – objawy, przyczyny, leczenie

Osobowość zależna (DPD) – co to jest, przyczyny, leczenie

Hipochondria – objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?

6 faktów na temat lęku, które pomogą go oswoić

Mózg pełen różnych emocji

Stres – objawy, skutki. Jak radzić sobie ze stresem?

Perfekcjonizm prowadzi do wielu chorób. Jak ich uniknąć?

Stany lękowe/iStockphoto

Osoby ze stanami lękowymi mogą doskonale funkcjonować. Oto osiem symptomów, które o tym świadczą

Hydrofobia czy tylko strach? Jak oswoić się z wodą i nauczyć pływać, pytamy instruktorkę i psychologa

Wydaje ci się, że nie jesteś poddenerwowana? Te symptomy mogą temu przeczyć

Kobieta wchodzi w obrazek

Fobia społeczna – jak sobie z nią poradzić? Poznaj 6 zasad pracy nad lękiem społecznym

fobia społeczna

Jak czuje się osoba z fobią społeczną? „Pomnóżcie lęk razy sto. Aby był tak silny, że wręcz paraliżujący. Aż poczujecie, że naprawdę palicie się ze wstydu”

objawy nerwicy

Lęk, zamartwianie się, niepokój, nadmierne pocenie się. Masz te objawy? To może być zaburzenie lękowe

Przed tobą zdalna sesja na studiach? Jak to przejść z sukcesem radzi psycholożka

Przed tobą zdalna sesja na studiach? Jak to przejść z sukcesem radzi psycholożka

Kobieta cierpiąca na agorafobię wyglądająca przez okno zza firanki

Agorafobia – jak radzić sobie z lękiem przed przestrzenią? Kiedy konieczna jest terapia?

Efekt nocebo, czyli jak doprowadzić się do choroby siłą umysłu

Efekt nocebo, czyli jak doprowadzić się do choroby siłą umysłu

Lęk w czasach pandemii / rawpixel

Jak nie karmić lęku? Specjaliści wyjaśniają, co w dobie pandemii jest ważne dla naszego zdrowia psychicznego

Smutna kobieta - GAD

Czym jest GAD i jakie są jego objawy? Tłumaczy psycholożka Anna Cyklińska

kobieta w oknie

Koronawirus stygmatyzacji. Bardziej od choroby boimy się innych?

Joanna Zawanowska, psycholożka i psychoterapeutka/archiwum prywatne

„Koronawirus nie sprawi, że przestaniemy sobie podawać ręce” – przekonuje Joanna Zawanowska, psycholożka i psychoterapeutka

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?