Przejdź do treści

Trypofobia – co to jest? Objawy i leczenie

Trypofobia - lęk przed dziurkami
Trypofobia — co to jest? / iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ćwiczenia ogólnorozwojowe – co powinnyśmy o nich wiedzieć?
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie? Położna Kasia o kontrowersyjnym trendzie
kobieta w ciąży
Wykonanie testu na koronawirusa to wymóg niezbędny do odbycia porodu rodzinnego? Jest stanowisko NFZ
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi

Trypofobia, czyli strach przed dziurkami, objawia się lękiem przed skupiskiem małych otworów bądź wstrętem odczuwanym na ich widok. Jak sobie z nią radzić? Jakie ma podłoże? Czy trypofobię można leczyć?

Co to jest trypofobia?

Słowo trypofobia pochodzi z greckiego i jest połączeniem słów „trypo”, czyli drążyć, wiercić oraz „fobos”, czyli lęk. Pod pojęciem trypofobii kryje się podświadomy strach i wstręt przed dużą liczbą dziurek na pojedynczej płaszczyźnie. Może go powodować dosłownie wszystko, np:

  • bąbelki w gazowanym napoju,
  • dziury w żółtym serze,
  • arkusze folii bąbelkowej.

Tak więc osoba, która cierpi na trypofobię, może być narażona na czynnik generujący lęk dosłownie wszędzie. Co ciekawe, do tej pory naukowcom nie udało się określić, co faktycznie jest przyczyną tej fobii. Niektórzy klasyfikują ją jako strach pierwotny i podejrzewają, że może wynikać z procesu ewolucji.

Czy trypofobia jest chorobą?

Osoby, które do tej pory nie spotkały się z trypofobią, podchodzą do sprawy bardzo sceptycznie. Podobnie zresztą jak część lekarzy i terapeutów, którzy twierdzą, że fobia ta nie ma negatywnego wpływu na codzienne funkcjonowanie. Nic bardziej mylnego. Osoby, które cierpią na trypofobię, mogą się czuć niezrozumiałe, wyśmiewane i ignorowane przez ludzi z najbliższego otoczenia. Może się to przekładać na ich poczucie własnej wartości, spadek pewności siebie i poczucie wyobcowania.

Liczne eksperymenty i badania udowadniają, że trypofobia ma rację bytu i faktycznie są ludzie, którzy na nią cierpią. Natomiast oficjalnie fobia ta nie została do tej pory uznana za zaburzenie psychiczne i próżno szukać jej w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych. Naukowcy jednak nie zaprzestają kolejnych eksperymentów, gdyż chcą odkryć, czy fobia ta rzeczywiście ma swoje uzasadnienie w psychologii.

Objawy trypofobii

Osoba, która zmaga się z trypofobią, w momencie działania czynnika stresogennego odczuwa niepokój, który w skrajnych przypadkach może prowadzić nawet do paniki. Do objawów związanych z opisywaną fobią można zaliczyć:

  • przyspieszone bicie serca na widok licznych dziur na małej płaszczyźnie,
  • automatyczne odwrócenie wzroku w drugą stronę,
  • ból głowy,
  • dreszcze,
  • uczucie duszności,
  • trzęsienie dłoni,
  • nagła panika,
  • uczucie wstrętu.
Dziewczyna na lotnisku

Leczenie trypofobii

Niektórzy terapeuci i naukowcy proponują wypróbować sposób tzw. wygaszania fobii. Polega on na tym, by osoba, która boryka się z negatywnymi skojarzeniami i emocjami związanymi z dziurkami, zaczęła tworzyć pozytywne emocje. Powinno się to odbywać stopniowo, bez żadnego przymusu. Wynikiem regularnego kontaktu osoby z przedmiotem czy zjawiskiem, które generuje lęk, może być właśnie wyciszenie fobii.

Przyczyny trypofobii według naukowców

Istnieje wiele koncepcji, które tłumaczą trypofobię i jej przyczyny. Jedną z najpopularniejszych jest ta, według której kropki czy dziurki ułożone na kontrastującej z nimi płaszczyźnie mogą kojarzyć się z jadowitymi zwierzętami, które powodują właśnie lęk i wstręt.

Inna teoria z kolei tłumaczy trypofobię jako automatyczną reakcję na obrazy i zjawiska, z którymi człowiek nie chce mieć nic wspólnego. Wymienia się tu m.in. zaraźliwe choroby skóry czy nieestetycznie wyglądające wysypki.

Czym jest fobia?

Fobie to inaczej zaburzenie nerwicowe, które objawiają się uporczywym lękiem przed określonymi sytuacjami, zjawiskami lub przedmiotami. Z lękiem tym wiąże się unikanie przyczyn go wywołujących, co może utrudniać funkcjonowanie w społeczeństwie.

Fobie mogą być powodowane przez rozmaite czynniki. Nie ma reguły, która jasno wyjaśniałaby to zjawisko. Poszczególne fobie mogą być wyuczone, wiązać się ze wstrząsającymi doświadczeniami z przeszłości, ale również ich przyczyny można szukać w uwarunkowaniach biologicznych.

 

Źródła:

  1. Cole, Geoff G.; Wilkins, Arnold J. (October 2013). „Fear of Holes” (PDF). Psychological Science. 24 (10): 1980–1985.
  2. Martínez-Aguayo, Juan Carlos; Lanfranco, Renzo C.; Arancibia, Marcelo; Sepúlveda, Elisa; Madrid, Eva (2018). „Trypophobia: What Do We Know So Far? A Case Report and Comprehensive Review of the Literature”. Frontiers in Psychiatry. 9: 15.

 

 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Wydaje ci się, że nie jesteś poddenerwowana? Te symptomy mogą temu przeczyć

Stany lękowe/iStockphoto

Osoby ze stanami lękowymi mogą doskonale funkcjonować. Oto osiem symptomów, które o tym świadczą

Kobieta wchodzi w obrazek

Fobia społeczna – jak sobie z nią poradzić? Poznaj 6 zasad pracy nad lękiem społecznym

fobia społeczna

Jak czuje się osoba z fobią społeczną? „Pomnóżcie lęk razy sto. Aby był tak silny, że wręcz paraliżujący. Aż poczujecie, że naprawdę palicie się ze wstydu”

objawy nerwicy

Lęk, zamartwianie się, niepokój, nadmierne pocenie się. Masz te objawy? To może być zaburzenie lękowe

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Przed tobą zdalna sesja na studiach? Jak to przejść z sukcesem radzi psycholożka

Przed tobą zdalna sesja na studiach? Jak to przejść z sukcesem radzi psycholożka

Kobieta cierpiąca na agorafobię wyglądająca przez okno zza firanki

Agorafobia – jak radzić sobie z lękiem przed przestrzenią? Kiedy konieczna jest terapia?

Efekt nocebo, czyli jak doprowadzić się do choroby siłą umysłu

Efekt nocebo, czyli jak doprowadzić się do choroby siłą umysłu

Lęk w czasach pandemii / rawpixel

Jak nie karmić lęku? Specjaliści wyjaśniają, co w dobie pandemii jest ważne dla naszego zdrowia psychicznego

Smutna kobieta - GAD

Czym jest GAD i jakie są jego objawy? Tłumaczy psycholożka Anna Cyklińska

kobieta w oknie

Koronawirus stygmatyzacji. Bardziej od choroby boimy się innych?

Joanna Zawanowska, psycholożka i psychoterapeutka/archiwum prywatne

„Koronawirus nie sprawi, że przestaniemy sobie podawać ręce” – przekonuje Joanna Zawanowska, psycholożka i psychoterapeutka

7 kroków by pokonać atak paniki

7 kroków by pokonać atak paniki. Jak się zachować, kiedy spotyka dziecko albo kogoś bliskiego?

Neurotyzm — czym jest ten typ osobowości?

Neurotyzm – czym jest ten typ osobowości?

Masz zaburzenia lękowe? Wydaje ci się, że nie jesteś nikomu potrzebna? Zobacz ilustracje, które powinna zobaczyć każda osoba z problemami zdrowia psychicznego

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

Julia Wieniawa w wideo Atari Wu

Julia Wieniawa, Maffashion i Gabi Drzewiecka w klipie o nerwicy lękowej. To część kampanii „Po drugiej stronie lustra”

Strach jest wrogiem szczęśliwego życia. Dlaczego się boimy?

dziecko pod prysznicem

Charakterystyka ablutofobii – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed wodą

Ciężarna kobieta cierpiąca na tokofobię podczas konsultacji lekarskiej.

Tokofobia – skąd się bierze lęk przed porodem i jak sobie z nim radzić? Czy taki lęk można leczyć?

igła, plaster

Czym objawia się hemofobia? Jak przebiega leczenie i jakie są przyczyny lęku przed krwią?

Dziewczyna na lotnisku

„Jestem spraraliżowana na myśl o locie samolotem”. Czy ze strachu da się wyleczyć? Porozmawialiśmy z psychologiem i dziewczynami

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę