Przejdź do treści

Badanie fizykalne – co to jest i na czym polega?

Badanie fizykalne – co to jest i na czym polega? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Aby można było przeprowadzić skuteczne leczenie niezbędna jest prawidłowa diagnoza. Badanie fizykalne to tylko część bardziej rozbudowanego procesu. Może je przeprowadzić lekarz, pielęgniarka lub położna. Badanie fizykalne ma na celu poznanie kondycji zdrowotnej pacjenta i w razie potrzeby podjęcie odpowiednich działań. Dowiedz się, jakie są różnice pomiędzy poszczególnymi rodzajami badania fizykalnego.  

 

Na czym polega badanie fizykalne? 

Badanie fizykalne to inaczej badanie przedmiotowe. Ma na celu zebranie informacji o stanie zdrowia pacjenta. Do badania fizykalnego wykorzystywane są takie metody, jak:  

  • oglądanie,
  • obmacywanie (palpacja),
  • opukiwanie,
  • osłuchiwanie. 

Badanie fizykalne jest bazową i jednocześnie najważniejszą metodą diagnostyczną. Musi je poprzedzić wywiad lekarski, pielęgniarski lub położniczy. W czasie takiego wywiadu lekarz dowiaduje się o aktualnym stanie pacjenta. Wywiad lekarski może obejmować zarówno aktualne objawy, jak i wcześniej przebyte choroby. Badanie fizykalne w połączeniu z wywiadem lekarskim stanowi podstawę do zlecenia dalszych badań diagnostycznych, o ile zachodzi taka potrzeba.  

Jak przygotować się do badania fizykalnego?  

Nie ma konieczności wcześniejszego przygotowywania się do badania fizykalnego. Jest nieinwazyjne i nie daje żadnych powikłań. Ewentualnie można zastanowić się nad tym, jakie pytania padną w wywiadzie lekarskim. One mogą nakierować lekarza na obszary, na które powinien zwrócić szczególną uwagę w czasie badania fizykalnego. Warto również nastawić dziecko psychicznie przed tego rodzaju badaniem. Dobrze jest mu wytłumaczyć, na czym będzie ono polegało, aby się nie bało badania, ani samego lekarza. 

 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
9 objawów, których nie powinnaś ignorować. Jeśli je masz, zrób badania

Badanie fizykalne – jak powinno zostać wykonane? 

Badanie fizykalne może odnosić się do jamy brzusznej, klatki piersiowej, układu krążenia, narządów rodnych i innych części ciała. Trochę inaczej będzie ono wyglądało u niemowlęcia, starszego dziecka, u kobiety, czy u mężczyzny. Szczegółowe wytyczne odnoszące się do przeprowadzania badania fizykalnego zależą od tego, z jakim problemem zdrowotnym trafia do lekarza pacjent. Podstawowe elementy badania fizykalnego, których nie można pomijać to: oglądanie, obmacywanie, opukiwanie i osłuchiwanie.  

Normy etyczne dotyczące badania fizykalnego 

Nawiązanie do norm etycznych znajduje się między innymi w Kodeksie etycznym Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego. Mówi się w nim o tym, że seksuolog jest zobowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej. Jednak to nie wszystko, musi również prowadzić badania diagnostyczne z poszanowaniem godności, intymności i komfortu osoby badanej. Badanie fizykalne może być przeprowadzone wyłącznie przez osobę z wykształceniem medycznym. Wytyczne dotyczące badania fizykalnego wykonywanego przez seksuologa są ustalane przez krajowego konsultanta do spraw seksuologii. 

 

Kobieta wśród kwitnących drzew

Kto wykonuje badanie fizykalne – pielęgniarka/położna/lekarz?  

Prawo do przeprowadzenia badania fizykalnego ma nie tylko lekarz, ale również położna i pielęgniarka. Warto tutaj jednak zaznaczyć, że pielęgniarka musi wcześniej odbyć specjalistyczny kurs. W czasie takiego szkolenia zdobędzie ona kompetencje potrzebne do samodzielnego i kompleksowego wykonania tego rodzaju badania oraz wyciągnięcia odpowiednich wniosków z badania, by prawidłowo zaplanować opiekę pielęgniarską nad pacjentem. Te same zalecenia odnoszą się do położnych. Zarówno pielęgniarka, jak i położna podobnie jak lekarz, przed wykonaniem badania fizykalnego powinna przeprowadzić wywiad z pacjentem.  

Różnice w badaniu kobiet, mężczyzn i dzieci 

Badania fizykalne kobiet i mężczyzn wyglądają bardzo podobnie. Największe różnice odnoszą się do dzieci, w szczególności do noworodków. Badanie fizykalne dziecka jest o wiele bardziej rozbudowane niż osoby dorosłej. W czasie badanie dziecka wykonuje się między innymi: pomiar obwodu głowy, wielkości ciemiączka czy badanie odruchów neurologicznych. Dodatkowo, to jak dokładnie będzie wyglądać takie badanie w dużym stopniu zależy od tego, czy dziecko jest zrelaksowane i współpracuje, czy nie.  

 

Bibliografia: 

  1. Padykuła, Marlena & Czaja, Ewa & Pieczyrak, Urszula & Kózka, Maria. (2017). The importance of physical examination in neurological nursing. Pielegniarstwo XXI wieku / Nursing in the 21st Century. 16. 46-51. 10.1515/pielxxiw-2017-0037. https://www.researchgate.net/publication/324926259_The_importance_of_physical_examination_in_neurological_nursing  
  1. Wioletta Mędrzycka-Dąbrowska, Renata Piotrkowska, Katarzyna Kwiecień-Jaguś, Piotr Jarzynkowski, Sandra Popiołek, Borgis Badanie fizykalne stosowane przez pielęgniarki na wybranych oddziałach szpitalnych, Medycyna Rodzinna 1/2018, s. 16-21 | DOI: 10.25121/MR.2018.21.1.16 http://www.czytelniamedyczna.pl/6266,badanie-fizykalne-stosowane-przez-pielgniarki-na-wybranych-oddziaach-szpitalnych.html  
  1. Kodeks etyczny Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego https://pts-seksuologia.pl/sites/strona/62/kodeks-etyczny-pts  
  1. Check-listy czynności i zabiegów pielęgniarskich : podstawy pielęgniarstwa i opieki położniczej : kierunek położnictwo. T. 2 / red. Augustyniuk Katarzyna, Grochans Elżbieta. – Szczecin : Wydawnictwo Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, 2020. – S. 253-255 https://integro.bs.katowice.pl/33205953079/ksiazka/check-listy-z-zakresu-badan-fizykalnych?bibFilter=3  
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Wysokie ciśnienie może zmieniać nasze zachowanie. W jaki sposób? Tłumaczą to naukowcy

„Zdziwiłabyś się, jak często ludzie przynoszą mocz w słoiku po dżemie!”. Diagnostka laboratoryjna o sekretach swojej pracy

Naukowcy z Poznania opatentowali metodę wykrywania genetycznej predyspozycji do agresywnego raka piersi

Czerwona kokardka na budynku w Warszawie

„HIV to nie wyrok, ale wciąż może się nim stać”. Czerwona kokardka przypomina o testach na HIV

Podkowa, szparka, bułeczka czy motylek – każda z nas ma inną. Jak zbudowana jest wagina?

Naukowcy z Oxfordu odkryli, jak powstaje cukrzyca. Okazuje się, że mechanizm jest inny, niż przypuszczano

kobieta podczas mammografii

BI-RADS 0-5. Co oznacza wynik mammografii w skali BI-RADS?

Adrian Szałek: „Wiedziałem, że rak piersi w znakomitej większości dotyka kobiet. Ale nigdy nie miało to dla mnie pejoratywnego wydźwięku, że choruję na chorobę, która nie jest męska”

Samobadanie piersi pod prysznicem? Aga Szuścik tłumaczy, dlaczego nie jest to najlepszy wybór / istock

Samobadanie piersi pod prysznicem? Aga Szuścik tłumaczy, dlaczego nie jest to najlepszy wybór

Kariotyp – co to jest, jak i kiedy należy zbadać nasz zestaw chromosomów? 

Ryan Reynolds

Ryan Reynolds sfilmował swoją pierwszą w życiu kolonoskopię. „Przegrałem zakład, ale opłacało się”

Lek na starzenie się wkrótce dostępny? Badacze na dobrej drodze do nowej terapii

Pomiary antropometryczne – rodzaje, wskaźniki. Co to jest antropometria ergonomiczna?

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad

Łysienie da się wyleczyć białkiem? Przełomowe odkrycie naukowców z Kalifornii

Witamina B6 pomoże w walce z depresją? Zaskakujące odkrycie naukowców

Masz słabą siłę chwytu? To może oznaczać poważne problemy zdrowotne

istockphoto.com

Kobieta w wieku 45 lat myślała, że zaszła w ciążę. Okazało się, że był to dynamicznie rosnący mięśniak macicy

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

„Lepiej przełamać wstyd, bo później będzie tylko gorzej”. O chorobach odbytu mówi Mateusz Sieradzan, znany w sieci jako Pan Pielęgniarka

Skan mózgu pozwoli na wykrycie alzheimera / istock

Chorobę Alzheimera można zdiagnozować za pomocą pojedynczego skanu mózgu. Nowe odkrycie naukowców

Zbadali, dlaczego młodzi nie chcą żyć. Na pierwszym miejscu brak wsparcia rodziców

„W jednej torebce zielonej herbaty jest do 400 gatunków owadów”. Zaskakujące odkrycie naukowców

Ma podwójną macicę, dwie pochwy i dwie miesiączki / pexels

Ma podwójną macicę, dwie pochwy i dwie miesiączki. O Leanne, popularnej TikTokerce, rozmawiamy z ginekolożką

×