Przejdź do treści

Wścieklizna – objawy, leczenie, przeciwdziałanie | HelloZdrowie

wściekły pies
Fot. Mat Hayward/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Niskie ciśnienie rozkurczowe - przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania
Niskie ciśnienie rozkurczowe – przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania
Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?
Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?
Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobieta na plaży w swetrze i kapeluszu
„Kryzys psychiczny może spotkać mnie, ciebie, twoją matkę, brata, przyjaciółkę… każdego” – pisze lekarka z okazji Marszu Żółtej Wstążki
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu

Objawy wścieklizny są zróżnicowane. Choroba może przebiegać w sposób gwałtowny, z wyraźną agresją i pobudzeniem chorego. Wścieklizna może również przyjąć postać porażenną – cichą. Choroba jest bardzo niebezpieczna, ponieważ cechuje się szczególnie wysoką śmiertelnością, zwłaszcza jeśli wystąpią objawy kliniczne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Wściekliznę wywołują wirusy. Choroba zajmuje ośrodkowy układ nerwowy i przebiega pod postacią ostrej infekcji. Klinicznie najważniejszą cechą wścieklizny jest zapalenie mózgu. Objawy wścieklizny manifestują się od 4 do 8 tygodni od zakażenia. Obecnie nie ma postępowania leczniczego w sytuacji wystąpienia objawów wścieklizny.

Drogi przenoszenia wirusa wścieklizny

Typową przyczyną wścieklizny jest pogryzienie przez chore zwierze. Wirus dostaje się do organizmu przez uszkodzenia w skórze oraz oślinienie rany. Wścieklizna jest chorobą odzwierzęca, tzn. że infekcja następuje poprzez kontakt ze zwierzętami. W Europie najczęściej zarażonym zwierzęciem jest lis rudy. Szczególnie niebezpieczne są pokąsania przez nietoperze, które są nosicielami wirusa. Ugryzienia te mogą być trudne do zauważenia z racji nikłych śladów, zostawianych przez zęby nietoperzy. Ryzyko zakażenia wścieklizną stanowi kontakt ze śliną chorego człowieka. Sytuacje potencjalnie groźne to np. korzystanie z tych samych sztućców co chory, kontakty seksualne oraz pocałunki w usta. Zwyczajne kontakty z chorym nie stanowią ryzyka.

Czym i kiedy może nas zarazić zwierzę?

Objawy wścieklizny u człowieka

Typowo okres wylęgania wścieklizny wynosi od 4 do 8 tygodni. Jest on jednak zależny od czynników, takich jak ogólne zdrowie chorego, zjadliwości wirusa, rozległości ekspozycji oraz odległości od miejsca wniknięcia wirusa do ośrodkowego układu nerwowego. Wstępne, mało charakterystyczne objawy wścieklizny u ludzi to:

  • pogorszenie samopoczucia,
  • ból głowy,
  • problemy ze snem – bezsenność/nadmierna senność,
  • gorączka,
  • ból oraz zmiana czucia w miejscu ugryzienia,
  • nudności i wymioty,
  • ból brzucha,
  • ból karku,
  • biegunka.

Kolejnym symptomem występującym po pierwszych objawach wścieklizny są zaburzenia psychiki chorego. Do napadowo występujących objawów należą: pobudzenie psychoruchowe, halucynacje wzrokowe i słuchowe oraz zaburzenia świadomości. Ponadto mogą wystąpić drgawki, zaburzenia pracy serca i oddechu. Stan nagłego pobudzenia może pojawić się samoistnie lub wynikać z działania bodźców wzrokowych, słuchowych lub dotykowych. Jednym z bardziej charakterystycznych objawów wścieklizny jest opór chorego przed przyjmowaniem płynów i krztuszenie się w trakcie picia. Wodowstręt w połowie przypadków jest spowodowany lękiem przed silnym skurczem przepony, który jest wywołany przez przełykanie. Wszelkie bodźce nasuwające na myśl akty przełykania wywołują stan pobudzenia, skutkujący wystąpieniem skurczu przepony, drgawek oraz zaburzeń akcji serca i oddechu. Patologiczne skurcze przepony są konsekwencją uszkodzenia motoneuronów wdechowych. Objawem wścieklizny jest wystąpienie niedowładów i porażenia wiotkiego. Do tych dolegliwości dołączają się zaburzenia układu hormonalnego, równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej. W następnym okresie choroby występuje śpiączka i nasilenie się wszystkich zaburzeń. W początkowym okresie objawów wścieklizny w przerwie między napadami chory jest współpracujący, często świadomy swojej choroby. Jeżeli faza pobudzenia psychoruchowego jest słabo zaznaczona lub nie występuje wcale, to wówczas jest to postać wścieklizny cichej, której głównym objawem są niedowłady i porażenie.

Zobacz także

Objawy wścieklizny u zwierząt

Wścieklizna u psa objawia się zmianą zachowania i charakteru. Zwierzęta spokojne często stają się agresywne, natomiast te agresywne stają się posłuszne i spokojne. Wszelkie dziwne zachowania, np. gryzienie powietrza, połykanie kamieni, są skutkiem omamów wzrokowych. Chore zwierzęta nierzadko przejawiają nieuzasadnioną agresję względem ludzi. Następne objawy wścieklizny to postępujące porażenie kończyn, trudności w przełykaniu, wyciekająca bokiem ślina, opadająca żuchwa oraz zez. Objawem wścieklizny u psa jest również zmiana charakteru szczekania, spowodowana porażeniem strun głosowych. Objawy wścieklizny u kota są podobne do występujących u psów. Nagła zmiana charakteru pupila jest wskazaniem do bacznego obserwowania zwierzęcia. Zdrowe, dziko żyjące zwierzęta unikają kontaktu z ludźmi. Chore na wściekliznę stają się śmiałe i przestają odczuwać lęk przed człowiekiem.

Wścieklizna – leczenie i przeciwdziałanie

Nie ma skutecznego leczenia w przypadku wystąpienia objawów wścieklizny u ludzi. Szczególnie ważne są więc zasady postępowania po ekspozycji. W przypadku ugryzienia, ranę należy dokładnie kilka razy przemyć wodą z mydłem, po czym spłukać czystą wodą. Następnie stosuje się środki odkażające, np. jodynę. W cięższych przypadkach ranę opracowuje się chirurgicznie. Następnie osoba narażona na ekspozycję otrzymuje cykl szczepień przeciwko wściekliźnie. Osoby zawodowo narażone na kontakt ze wścieklizną oraz podróżujące w rejony znacznego ryzyka powinny obowiązkowo się szczepić. W przypadkach ciężkich pogryzień poza szczepionkami podaje się immunoglobulinę przeciw wściekliźnie.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Choroby zakaźne i pasożytnicze, red. J. Cianciara, J. Juszczyk, t. II, Lublin 2012, s 732–738

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

kobieta podczas badań

Biorezonans – na czym polega, jak działa i czy jest skuteczny?

ipodwiązanie jajników

Podwiązanie jajników – zabieg, metody i skutki kobiecej sterylizacji

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?