Przejdź do treści

Wzmożone napięcie u niemowlaka i dorosłych – czy się objawia i jak je skutecznie leczyć?

mięśnie w 3D
Fot. peterschreiber.media / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kolory migreny. Jakie światło zmniejsza ból głowy?
Zimnem czy ciepłem – jak pokonać częste dolegliwości?
Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!
kot w kuchni
10 rzeczy, których lepiej pozbyć się z kuchni
Zerwij z „Czy zasługuję?” i ciesz się życiem. Jesteś tego warta!

Wzmożone napięcie mięśniowe (tzw. hipertonia) to stan, w którym obserwuje się wyraźnie nadmierne napięcie mięśni kończyn i mięśni posturalnych utrudniające prawidłowe funkcjonowanie ruchowe pacjenta. Rozległość i objawy zaburzeń motorycznych organizmu zależą od stopnia uszkodzenia układu nerwowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Rehabilitacja wzmożonego napięcia mięśniowego jest niezbędna do ograniczenia postępu spastyczności i rozwinięcia powikłań wynikających z hipokinezy, np. przykurczów stawowych czy nieprawidłowych wzorców ruchowych. Zdiagnozowane wzmożone napięcie mięśniowe u noworodka należy poddać leczeniu możliwie szybko, aby ułatwić prawidłowy rozwój motoryczny i zapobiec problemom psychofizycznym w przyszłości.

Bolą mięśnie? To nie "zakwasy"!

Czym jest wzmożone napięcie mięśniowe?

Wzmożone napięcie mięśniowe u dorosłych i dzieci to nadmierne napięcie mięśni szkieletowych, głównie kończyn i grzbietu, będące wynikiem uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, czyli struktur rdzenia kręgowego bądź komórek tkanki mózgowej na skutek czynników wrodzonych lub nabytych. Wzmożone napięcie mięśniowe charakteryzuje się wyraźnym oporem na bierne rozciąganie mięśni, który wzrasta w miarę postępu szybkości ruchu i zmiany kierunku rozciągania oraz mimowolną aktywnością mięśni o charakterze stałym lub przerywanym. Wzmożone napięcie mięśniowe należy odróżnić od innych zaburzeń napięcia mięśniowego, np. sztywności czy dystonii.

Przyczyny wzmożonego napięcia mięśniowego

Przyczyn schorzenia doszukuje się w zaburzeniach pracy ośrodkowego układu nerwowego. Wzmożone napięcie mięśniowe mogą wywołać czynniki pierwotne i nabyte, np. wzmożone napięcie mięśniowe u niemowlaka może wynikać z chorób uwarunkowanych genetycznie, niewystarczająco rozwiniętej kory mózgowej kształtującej się w trakcie życia płodowego za sprawą działania bodźców toksycznych i chemicznych od matki, niedotlenienia czy uszkodzenia mechanicznego podczas porodu. Wzmożone napięcie mięśniowe u starszych dzieci może powstać w wyniku chorób nowotworowych układu nerwowego, zatrucia szkodliwymi substancjami czy urazów mechanicznych głowy i kręgosłupa. Z kolei wzmożone napięcie mięśniowe u dorosłych wywołać może szereg chorób, np. stwardnienie rozsiane, udar mózgu czy choroba Parkinsona.

Zobacz także

Objawy wzmożonego napięcia mięśniowego

Wzmożone napięcie mięśniowe przybiera charakterystyczny obraz w zależności do wieku pacjenta, np.:

  • objawy wzmożonego napięcia mięśniowego u niemowlaka to m.in.: mocno zaciśnięte pięści i skrzyżowane nogi, nieustępujące nawet podczas ciepłych kąpieli; prężenie się podczas leżenia na plecach i na boku; ciało układające się w łuk przypominający literę „C”; napinanie ciała wyraźnie mocniej po jednej stronie; opór mięśni nóg w trakcie zmiany pieluchy lub trzymania na rękach; kłopoty ze ssaniem; ogólny niepokój, drażliwość, płaczliwość,
  • objawy wzmożonego napięcia mięśniowego u dzieci starszych to dodatkowo trudności w utrzymaniu równowagi podczas siadania i stania, a także kłopoty z chodzeniem,
  • objawy wzmożonego napięcia mięśniowego u dzieci w wieku szkolnym to m.in. niezborność ruchowa motoryki małej; upośledzenie koordynacji wzrokowo-ruchowej; nieprawidłowy chód; koślawe kolana; słabsze wyniki kondycyjne obserwowane szczególnie na lekcjach wychowania fizycznego w szkole, podczas zabaw i zajęć pozaszkolnych,
  • objawy wzmożonego napięcia mięśniowego u dorosłych to głównie zniesienie odruchów powierzchniowych z jednoczesnym nasileniem odruchów głębokich, a także:
    • tzw. objaw scyzoryka, czyli reakcja mięśni na rozciąganie charakteryzująca się początkowym silnym oporem,
    • tzw. objaw rury ołowianej, czyli opór mięśni i innych struktur miejscowego układu ruchu wyczuwalny przez cały czas trwania ruchu  biernego, np. prostowania łokcia,
    • tzw. objaw koła zębatego, czyli wyczuwalny opór mięśni pojawiający się skokami.

Ćwiczenia i rehabilitacja przy wzmożonym napięciu mięśniowym

Wzmożone napięcie mięśniowe wymaga leczenia bez względu na zaawansowanie choroby. Leczenie obejmuje m.in.:

  • farmakoterapię obniżającą napięcie mięśniowe,
  • fizykoterapię o działaniu rozluźniającym, np. naświetlanie promieniami IR, okłady, hydromasaże, masaże, elektroterapia,
  • ćwiczenia na wzmożone napięcie mięśniowe poprawiające wzorce ruchowe i opóźniające wtórne zmiany jak przykurcze i deformacje stawów. Ćwiczenia na wzmożone napięcie mięśniowe u dzieci i dorosłych oparte są przede wszystkim na założeniach metod Vojty i NDT Bobath. Terapia Vojty, czyli kierunkowa stymulacja poprzez odpowiednie ułożenie bądź uciśnięcie określonych stref na ciele pacjenta ma na celu wywołanie w nim potrzeby wykonywania ściśle określonego, a zarazem prawidłowego wzorca ruchowego. Z kolei NDT Bobath polega na hamowaniu patologicznych wzorców ruchowych i nauce postępowania zgodnie z naturalnym rozwojem ruchowym.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

zapalenie ucha

Zapalenie ucha u dzieci – jak wyglądają objawy? Czy są domowe sposoby leczenia?

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

O co pytasz swoje dziecko, kiedy odbierasz je z przedszkola? Psycholog wyjaśnia, których pytań lepiej unikać

Jak chronić dziecko przed upałem?

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Dziewczynka w basenie

Martwisz się o swoje dziecko? Nie pozwalaj mu pływać w dmuchanych akcesoriach

„Gdyby w jednym miejscu spotkały się wszystkie matki, nie byłoby już więcej wojen”. Dobrze powiedziane. Poznaj jeszcze inne budujące cytaty o macierzyństwie

kobieta w ciąży pije kawę

„Poproszę kawę dla ciężarnej”, czyli kofeinowy dylemat kobiety w ciąży

W jakiej wannie kąpać niemowlaka? Wanienki z wyprofilowanym kształtem zrobią dziecku krzywdę? Tłumaczy fizjoterapeutka niemowląt

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Zastanawiałaś się kiedyś, jak wyglądałoby twoje dzieciństwo, gdybyś urodziła się w innym państwie? Uğur Gallenkuş znów szokuje. Jego zdjęcia są skuteczniejsze niż tysiąc słów

dziecko wózek upał

„Nie wkładaj dziecka do szklarni!” – mówi lek. med. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, Mama Pediatra

samotnosc

Samotność ciąży. Felieton Ewy Kalety

Dlaczego warto budzić dzieci kwadrans wcześniej?

dzieci myją zbęby

Dobry zwyczaj – nie pożyczaj. Twoje dziecko jedzie na zieloną szkołę? Sprawdź, czym i dlaczego nie powinno się dzielić

kobieta rozciąga się

Mięśnie dna miednicy – jak ćwiczyć i co źle wpływa na ich pracę? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

dziecko i zabawki

Minimalizm a dzieci. Czy da się kupować mniej?

5 rzeczy, które trzeba wiedzieć o inhalacji

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki