Przejdź do treści

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – objawy i standardowe metody leczenia

Kobieta z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi spoglądająca przez okno.
fizkes/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
6 prostych sposobów na pogorszenie odporności dziecka
Wabi-sabi, czyli niedoskonałe jest piękne
Koniec hygge, czas na wabi-sabi. Niedoskonałe jest piękne!
Motywacjo, gdzie jesteś!? Co zrobić, by odnaleźć w sobie chęci do działania?
6 mitów o raku, w które nadal wierzymy
Ból pleców ‒ jak sobie pomóc?

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – znane także pod nazwą nerwicy natręctw – cechują się występowaniem nawracających myśli i/lub czynności, których niewykonanie związane jest u chorego z uczuciem lęku, niepokoju i cierpienia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne dotykają coraz większej liczby ludzi w różnym wieku. Schorzenie to może pojawić się już u najmłodszych – najczęściej diagnozuje się od 10 roku życia. Nieco młodsze dzieci dość często wykazują odchylenia w zachowaniu, które określane są jako normalne, m.in.: obsesyjnie myją ręce czy też układają swoje zabawki w kolejności od najmniejszego do największego lub odwrotnie. W większości przypadków takie nawyki przechodzą jednak wraz z wiekiem.

Przyczyny zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego

Wymienia się wiele przyczyn powstawania zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Są one złożone i mało precyzyjne. Większość z nich ma jednak swój początek w okresie dzieciństwa. Do najczęstszych zaliczyć można m.in.: wcześnie powstałe poczucie odpowiedzialności i obowiązku, nadopiekuńczość rodziców czy też tragiczne przeżycia, podczas których dziecko błędnie zakłada powiązanie przyczyny tragedii z własną osobą. Innymi możliwymi powodami mogą być nieprawidłowości w budowie ośrodkowego układu nerwowego, czynniki genetyczne oraz obciążenie okołoporodowe.

Objawy zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych

Chorzy na zaburzenia obsesyjno-kompulsywne mogą doświadczać szerokiego wachlarza różnych objawów. Dzieli się je na dwie większe grupy: obsesji (myśli natrętnych) oraz kompulsji (czynności natrętnych). Pierwsze z nich mogą przybierać nasilony charakter i określane są przez chorych jako wstydliwe i przykre. Mimo że pojawiają się u pacjenta z dużą częstotliwością, to powstają wbrew jego woli i budzą jego sprzeciw. Do najczęstszych natręctw myśli zalicza się niepewność (kilkukrotne sprawdzanie, czy żelazko zostało wyłączone, drzwi do domu zamknięte, kurki z gazem zakręcone itp.), myśli o charakterze wulgarnym i obscenicznym, natrętne impulsy (pokusa zachowania się agresywne w miejscu publicznym lub w stosunku do najbliższej osoby – zazwyczaj impulsy takie nie są realizowane), luminacje (wielogodzinne i bezcelowe dumanie nad jednym tematem), lęki przed brudem oraz obsesja perfekcyjności.

Czynności natrętne są nawracające i muszą być wykonywane przez chorych systematycznie. Mogą one polegać na potrzebie bezustannego sprawdzania, czyszczenia, liczenia, poprawiania, układania, wykonania określonej sekwencji ruchów czy gromadzenia niepotrzebnych przedmiotów.

Zobacz także

Jak leczyć zaburzenia obsesyjno-kompulsywne?

Leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych jest długotrwałym procesem, wymagającym od chorego cierpliwości. Najskuteczniejsza metoda zakłada połączenie farmakoterapii oraz psychoterapii. Wszystko uzależnione jest od rodzaju schorzenia oraz stopnia jego zaawansowania.

Środkami pierwszego wyboru są leki przeciwdepresyjne, głównie inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i leki trójpierścieniowe. Leki takie przyjmuje się średnio w okresie od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Istotne jest stosowanie się do zaleceń lekarza. Odstawienie leczenia w trakcie okresu jego trwania może zakończyć się nawrotem, a nawet nasileniem objawów zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Co ciekawe, podczas terapii przepisuje się pacjentom dawki leków znacznie większe niż zalecane u chorych na depresję. Często dodatkowo zaleca się przyjmowanie środków uspokajających i nasennych, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta.

Bardzo dobre wyniki obserwuje się w przypadku leczenia psychoterapeutycznego, stosując terapię poznawczo-behawioralną. Prowadzona może być ona zarówno indywidualnie, jak i w sesjach grupowych. Pacjent wystawiony jest na bodziec, który wywołuje u niego pojawienie się lub nasilenie natręctwa i musi skonfrontować swoje myśli i czyny z zaistniałą sytuacją. Nie jest to niestety łatwe i wymaga praktyki i cierpliwości. Pozytywne efekty obserwuje się aż u 75% leczonych tą metodą. W większości przypadków możliwa jest pełna remisja objawów.

Co po zakończeniu leczenia?

Czas leczenia zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych jest kwestią indywidualną i zależy od wielu czynników: regularności przyjmowania leków, uczestniczenia w zajęciach terapeutycznych oraz szkolenia zdobytych umiejętności. Po zakończonej terapii należy szczególną troską otoczyć swoje zdrowie psychiczne i fizyczne. Nie wolno zapominać o aktywności fizycznej i zdrowej diecie, ponieważ oba te czynniki mają duży wpływ na samopoczucie. Nie mniej ważne są także kontakty międzyludzkie i wsparcie bliskich osób.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Joga powięziowa

„Na zajęciach jogi powięziowej masz czas, żeby zastanowić się, co się dzieje w twoim ciele, a ciało jest nośnikiem tego, co w głowie i w sercu” – mówi Patrycja Adaszewska, trenerka jogi powięziowej.

„Udowodniono, że kawa wykazuje szereg prozdrowotnych działań na pracę organizmu, dlatego znalazła się piramidzie prawidłowego żywienia”- mówi dr Agnieszka Jarosz

Aneta Cybula

„Jak ktoś dobrze wygląda, ładnie pachnie i umie się wysłowić, to nie może mieć HIV – osoby, które myślą w ten sposób, trafiają do szpitala już na etapie AIDS” – mówi dr Aneta Cybula, specjalistka chorób zakaźnych

Została mamą w wieku 16 lat

„Kobiety 30-letnie piszą do mnie, że jestem gówniarą i niepotrzebnie się chwalę synem. Że powinnam siedzieć w domu, zamiast wypisywać bzdury” – mówi Patrycja Koziej, która urodziła syna w wieku 16 lat

Zainteresują cię również:

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Akcja "Nie świruj, idź na wybory"

Akcja „Nie świruj, idź na wybory” w ogniu krytyki. Nagrania ośmieszają osoby chore psychicznie

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

istockphoto.com

„Był alkohol? W takiej sytuacji ciężko mówić o gwałcie. Ofiara może przecież nie pamiętać…”. Nasza czytelniczka opisała, co spotkało ją w szpitalu psychiatrycznym

Psychoza - czym jest, jakie są jej rodzaje, objawy i leczenie?

Psychoza – czym jest, jakie są jej rodzaje, objawy i leczenie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Nike

Kończy się świat, w którym nie podejmujemy trudnych tematów. Nowa kampania Nike walczy z depresją i próbami samobójczymi

Młoda dziewczyna o smutnej minie siedząca przed laptopem

Stany lękowe – czy mnie boli czy tylko myślę, że boli?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

Schizofrenia - czym jest, jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Schizofrenia – czym jest? Jakie są jej objawy i jak wygląda leczenie?

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

Masz zaburzenia lękowe? Wydaje ci się, że nie jesteś nikomu potrzebna? Zobacz ilustracje, które powinna zobaczyć każda osoba z problemami zdrowia psychicznego

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Kobieta trzyma w ręce miniaturę nienarodzonego dziecka

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho