Przejdź do treści

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – objawy i standardowe metody leczenia

Kobieta z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi spoglądająca przez okno.
fizkes/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dlaczego przeziębiamy się od klimatyzacji?
Dlaczego przeziębiamy się od klimatyzacji?
Gosia Włodarczyk
„Presja, by jak najszybciej wrócić do formy, jest dla kobiet krzywdząca. Ciału trzeba dać czas na regenerację”. Rozmawiamy z fizjoterapeutką Gosią Włodarczyk
facet patrzy na tyłek kobiety
„Niezła dupa”, „fajne cycki” – kampania „To nie komplement!” pokazuje, że te zwroty nie mają nic wspólnego z pochwałami
Sex coach – kto to taki?
Pod lupę bierze seksualność i relacje intymne. Sex coach – kto to taki i czym różni się od seksuologa?
rozmowy kobiet
Na szefa, na męża, na pogodę, na korki. Na wszystko. Narzekanie rutyną dnia codziennego

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – znane także pod nazwą nerwicy natręctw – cechują się występowaniem nawracających myśli i/lub czynności, których niewykonanie związane jest u chorego z uczuciem lęku, niepokoju i cierpienia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Marta Dąbrowska
lekarz

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne dotykają coraz większej liczby ludzi w różnym wieku. Schorzenie to może pojawić się już u najmłodszych – najczęściej diagnozuje się od 10 roku życia. Nieco młodsze dzieci dość często wykazują odchylenia w zachowaniu, które określane są jako normalne, m.in.: obsesyjnie myją ręce czy też układają swoje zabawki w kolejności od najmniejszego do największego lub odwrotnie. W większości przypadków takie nawyki przechodzą jednak wraz z wiekiem.

Przyczyny zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego

Wymienia się wiele przyczyn powstawania zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Są one złożone i mało precyzyjne. Większość z nich ma jednak swój początek w okresie dzieciństwa. Do najczęstszych zaliczyć można m.in.: wcześnie powstałe poczucie odpowiedzialności i obowiązku, nadopiekuńczość rodziców czy też tragiczne przeżycia, podczas których dziecko błędnie zakłada powiązanie przyczyny tragedii z własną osobą. Innymi możliwymi powodami mogą być nieprawidłowości w budowie ośrodkowego układu nerwowego, czynniki genetyczne oraz obciążenie okołoporodowe.

Objawy zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych

Chorzy na zaburzenia obsesyjno-kompulsywne mogą doświadczać szerokiego wachlarza różnych objawów. Dzieli się je na dwie większe grupy: obsesji (myśli natrętnych) oraz kompulsji (czynności natrętnych). Pierwsze z nich mogą przybierać nasilony charakter i określane są przez chorych jako wstydliwe i przykre. Mimo że pojawiają się u pacjenta z dużą częstotliwością, to powstają wbrew jego woli i budzą jego sprzeciw. Do najczęstszych natręctw myśli zalicza się niepewność (kilkukrotne sprawdzanie, czy żelazko zostało wyłączone, drzwi do domu zamknięte, kurki z gazem zakręcone itp.), myśli o charakterze wulgarnym i obscenicznym, natrętne impulsy (pokusa zachowania się agresywne w miejscu publicznym lub w stosunku do najbliższej osoby – zazwyczaj impulsy takie nie są realizowane), luminacje (wielogodzinne i bezcelowe dumanie nad jednym tematem), lęki przed brudem oraz obsesja perfekcyjności.

Czynności natrętne są nawracające i muszą być wykonywane przez chorych systematycznie. Mogą one polegać na potrzebie bezustannego sprawdzania, czyszczenia, liczenia, poprawiania, układania, wykonania określonej sekwencji ruchów czy gromadzenia niepotrzebnych przedmiotów.

Zobacz także

Jak leczyć zaburzenia obsesyjno-kompulsywne?

Leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych jest długotrwałym procesem, wymagającym od chorego cierpliwości. Najskuteczniejsza metoda zakłada połączenie farmakoterapii oraz psychoterapii. Wszystko uzależnione jest od rodzaju schorzenia oraz stopnia jego zaawansowania.

Środkami pierwszego wyboru są leki przeciwdepresyjne, głównie inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i leki trójpierścieniowe. Leki takie przyjmuje się średnio w okresie od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Istotne jest stosowanie się do zaleceń lekarza. Odstawienie leczenia w trakcie okresu jego trwania może zakończyć się nawrotem, a nawet nasileniem objawów zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Co ciekawe, podczas terapii przepisuje się pacjentom dawki leków znacznie większe niż zalecane u chorych na depresję. Często dodatkowo zaleca się przyjmowanie środków uspokajających i nasennych, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta.

Bardzo dobre wyniki obserwuje się w przypadku leczenia psychoterapeutycznego, stosując terapię poznawczo-behawioralną. Prowadzona może być ona zarówno indywidualnie, jak i w sesjach grupowych. Pacjent wystawiony jest na bodziec, który wywołuje u niego pojawienie się lub nasilenie natręctwa i musi skonfrontować swoje myśli i czyny z zaistniałą sytuacją. Nie jest to niestety łatwe i wymaga praktyki i cierpliwości. Pozytywne efekty obserwuje się aż u 75% leczonych tą metodą. W większości przypadków możliwa jest pełna remisja objawów.

Co po zakończeniu leczenia?

Czas leczenia zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych jest kwestią indywidualną i zależy od wielu czynników: regularności przyjmowania leków, uczestniczenia w zajęciach terapeutycznych oraz szkolenia zdobytych umiejętności. Po zakończonej terapii należy szczególną troską otoczyć swoje zdrowie psychiczne i fizyczne. Nie wolno zapominać o aktywności fizycznej i zdrowej diecie, ponieważ oba te czynniki mają duży wpływ na samopoczucie. Nie mniej ważne są także kontakty międzyludzkie i wsparcie bliskich osób.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Dbajmy o siebie całościowo. To jest najważniejsze. Maseczka na twarz nie wystarczy.” Ciało i zdrowo – warsztaty dla dziewczyn, które chcą dobrze i zdrowo żyć!

Barbara Falenta z książką "Mamy dla Mamy"

„Nie musisz gotować trzydaniowych obiadów, ani chodzić po domu w sukience i w szpilkach”. Barbara Falenta o macierzyństwie z dystansem i książce „Mamy dla Mamy”

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

Zainteresują cię również:

Krwiak na oku starszej osoby

Krwiak w badaniu obrazowym – czy będą coś robić?

Kobiecie wykonywane jest badanie na cukier przy użyciu urządzenia

Jakie są objawy hipoglikemii? Jak pomóc osobie z niedocukrzeniem?

Uśmiechnięta lekarz balneolog.

Czym zajmuje się lekarz balneolog? Czy leczenie minerałami jest skuteczne?

Kobieta z chorobą Beheceta podczas wizyty lekarskiej.

Czym jest choroba Behceta? Jakie są przyczyny jej powstania, objawy, diagnostyka oraz metody leczenia?

Chirurdzy podczas torakotomii.

Torakotomia – przebieg, wskazania i rekonwalescencja po zabiegu

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasaki u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

badanie ANA - fiolka

ANA – z czym związany jest dodatni wynik przeciwciał przeciwjądrowych?

krwinki w 3D

Fibrynoliza – na czym polega? Jakie jest jej zastosowanie?

Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.

Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży

kobieta, którą boli kolano

Sklerotyzacja podchrzęstna jako objaw choroby zwyrodnieniowej stawów

smutne dziecko

Mutyzm wybiórczy i zaburzenia lękowe u dzieci – objawy, leczenie

kobieta mająca problemy z pęcherzem

Czym jest nykturia? W jakich chorobach występuje? Czy da się ją wyleczyć?

nerki w 3D

Mocznica – co to jest? Kiedy może dojść do mocznicy?

bolący nadgarstek

Choroba i rak Pageta – różnice, objawy, leczenie

sprzęt do lewatywy

Czym jest lewatywa? Jak wykonać ją samodzielnie w domu?

Kobieta podczas pobierania krwi.

Jonogram – co to za badanie? Normy i interpretacja wyników

kobieta z bólem pleców

Czym jest termolezja? Wskazania do zabiegu oraz jego skutki uboczne

problemy skórne

Czym jest atrofia i których narządów może dotyczyć? Przyczyny oraz leczenie zaniku tkanek

uzależniające substancje

Epidermolysis bullosa i inne choroby pęcherzowe skóry. Przyczyny, objawy i leczenie

uzależniające substancje

Co to są uzależnienia behawioralne? Przykłady oraz metody leczenia

niemowlę

Jakie są przyczyny zapadniętego ciemiączka?

Kobieta przed histeroskopią rozmawia z lekarką.

Histeroskopia – dowiedz się, jak się do niej przygotować i jakie są zalecenia po zabiegu

serotonin na kartce

Czym jest zespół serotoninowy? Jak się objawia? Jak wygląda leczenie?