Przejdź do treści

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – objawy i standardowe metody leczenia

Kobieta z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi spoglądająca przez okno.
fizkes/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca
Lacoste wypuściło wzruszającą reklamę o destrukcyjnej kłótni dwojga zakochanych
Trenujesz jak szalona i wciąż nie widzisz efektów? Diabeł tkwi w szczegółach!
Gluten – czym jest i kto powinien go unikać?
Gluten – czym jest i kto powinien go unikać?
Kiedy dziecięcą gondolę zamienić na spacerówkę i czym się kierować? Podpowiada na Instagramie Mama Fizjoterapeutka

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – znane także pod nazwą nerwicy natręctw – cechują się występowaniem nawracających myśli i/lub czynności, których niewykonanie związane jest u chorego z uczuciem lęku, niepokoju i cierpienia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne dotykają coraz większej liczby ludzi w różnym wieku. Schorzenie to może pojawić się już u najmłodszych – najczęściej diagnozuje się od 10 roku życia. Nieco młodsze dzieci dość często wykazują odchylenia w zachowaniu, które określane są jako normalne, m.in.: obsesyjnie myją ręce czy też układają swoje zabawki w kolejności od najmniejszego do największego lub odwrotnie. W większości przypadków takie nawyki przechodzą jednak wraz z wiekiem.

Przyczyny zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego

Wymienia się wiele przyczyn powstawania zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Są one złożone i mało precyzyjne. Większość z nich ma jednak swój początek w okresie dzieciństwa. Do najczęstszych zaliczyć można m.in.: wcześnie powstałe poczucie odpowiedzialności i obowiązku, nadopiekuńczość rodziców czy też tragiczne przeżycia, podczas których dziecko błędnie zakłada powiązanie przyczyny tragedii z własną osobą. Innymi możliwymi powodami mogą być nieprawidłowości w budowie ośrodkowego układu nerwowego, czynniki genetyczne oraz obciążenie okołoporodowe.

Objawy zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych

Chorzy na zaburzenia obsesyjno-kompulsywne mogą doświadczać szerokiego wachlarza różnych objawów. Dzieli się je na dwie większe grupy: obsesji (myśli natrętnych) oraz kompulsji (czynności natrętnych). Pierwsze z nich mogą przybierać nasilony charakter i określane są przez chorych jako wstydliwe i przykre. Mimo że pojawiają się u pacjenta z dużą częstotliwością, to powstają wbrew jego woli i budzą jego sprzeciw. Do najczęstszych natręctw myśli zalicza się niepewność (kilkukrotne sprawdzanie, czy żelazko zostało wyłączone, drzwi do domu zamknięte, kurki z gazem zakręcone itp.), myśli o charakterze wulgarnym i obscenicznym, natrętne impulsy (pokusa zachowania się agresywne w miejscu publicznym lub w stosunku do najbliższej osoby – zazwyczaj impulsy takie nie są realizowane), luminacje (wielogodzinne i bezcelowe dumanie nad jednym tematem), lęki przed brudem oraz obsesja perfekcyjności.

Czynności natrętne są nawracające i muszą być wykonywane przez chorych systematycznie. Mogą one polegać na potrzebie bezustannego sprawdzania, czyszczenia, liczenia, poprawiania, układania, wykonania określonej sekwencji ruchów czy gromadzenia niepotrzebnych przedmiotów.

Zobacz także

Jak leczyć zaburzenia obsesyjno-kompulsywne?

Leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych jest długotrwałym procesem, wymagającym od chorego cierpliwości. Najskuteczniejsza metoda zakłada połączenie farmakoterapii oraz psychoterapii. Wszystko uzależnione jest od rodzaju schorzenia oraz stopnia jego zaawansowania.

Środkami pierwszego wyboru są leki przeciwdepresyjne, głównie inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i leki trójpierścieniowe. Leki takie przyjmuje się średnio w okresie od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Istotne jest stosowanie się do zaleceń lekarza. Odstawienie leczenia w trakcie okresu jego trwania może zakończyć się nawrotem, a nawet nasileniem objawów zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Co ciekawe, podczas terapii przepisuje się pacjentom dawki leków znacznie większe niż zalecane u chorych na depresję. Często dodatkowo zaleca się przyjmowanie środków uspokajających i nasennych, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta.

Bardzo dobre wyniki obserwuje się w przypadku leczenia psychoterapeutycznego, stosując terapię poznawczo-behawioralną. Prowadzona może być ona zarówno indywidualnie, jak i w sesjach grupowych. Pacjent wystawiony jest na bodziec, który wywołuje u niego pojawienie się lub nasilenie natręctwa i musi skonfrontować swoje myśli i czyny z zaistniałą sytuacją. Nie jest to niestety łatwe i wymaga praktyki i cierpliwości. Pozytywne efekty obserwuje się aż u 75% leczonych tą metodą. W większości przypadków możliwa jest pełna remisja objawów.

Co po zakończeniu leczenia?

Czas leczenia zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych jest kwestią indywidualną i zależy od wielu czynników: regularności przyjmowania leków, uczestniczenia w zajęciach terapeutycznych oraz szkolenia zdobytych umiejętności. Po zakończonej terapii należy szczególną troską otoczyć swoje zdrowie psychiczne i fizyczne. Nie wolno zapominać o aktywności fizycznej i zdrowej diecie, ponieważ oba te czynniki mają duży wpływ na samopoczucie. Nie mniej ważne są także kontakty międzyludzkie i wsparcie bliskich osób.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.

Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości