Przejdź do treści

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – objawy i standardowe metody leczenia

Kobieta z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi spoglądająca przez okno.
fizkes/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Facebook.com
„Jesteś piękna! Nieważne, czy masz po ciąży wystający brzuch, bliznę po cesarce czy bardziej wiszące cycki” – młoda mama pokazała prawdziwe zdjęcie po porodzie
Unsplash
Dlaczego warto jeść tłuste ryby? Specjaliści z „Czytamy etykiety” wyjaśniają
Chcesz podkręcić swój seksualny apetyt? Sprawdź, czy twoja dieta jest bogata w tę witaminę
5 sygnałów, że należy zbadać cukier we krwi
istockphoto
„Że Niby Fit” na Instagramie: 5 kroków, jak nie przytyć w wakacje

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – znane także pod nazwą nerwicy natręctw – cechują się występowaniem nawracających myśli i/lub czynności, których niewykonanie związane jest u chorego z uczuciem lęku, niepokoju i cierpienia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne dotykają coraz większej liczby ludzi w różnym wieku. Schorzenie to może pojawić się już u najmłodszych – najczęściej diagnozuje się od 10 roku życia. Nieco młodsze dzieci dość często wykazują odchylenia w zachowaniu, które określane są jako normalne, m.in.: obsesyjnie myją ręce czy też układają swoje zabawki w kolejności od najmniejszego do największego lub odwrotnie. W większości przypadków takie nawyki przechodzą jednak wraz z wiekiem.

Przyczyny zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego

Wymienia się wiele przyczyn powstawania zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Są one złożone i mało precyzyjne. Większość z nich ma jednak swój początek w okresie dzieciństwa. Do najczęstszych zaliczyć można m.in.: wcześnie powstałe poczucie odpowiedzialności i obowiązku, nadopiekuńczość rodziców czy też tragiczne przeżycia, podczas których dziecko błędnie zakłada powiązanie przyczyny tragedii z własną osobą. Innymi możliwymi powodami mogą być nieprawidłowości w budowie ośrodkowego układu nerwowego, czynniki genetyczne oraz obciążenie okołoporodowe.

Objawy zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych

Chorzy na zaburzenia obsesyjno-kompulsywne mogą doświadczać szerokiego wachlarza różnych objawów. Dzieli się je na dwie większe grupy: obsesji (myśli natrętnych) oraz kompulsji (czynności natrętnych). Pierwsze z nich mogą przybierać nasilony charakter i określane są przez chorych jako wstydliwe i przykre. Mimo że pojawiają się u pacjenta z dużą częstotliwością, to powstają wbrew jego woli i budzą jego sprzeciw. Do najczęstszych natręctw myśli zalicza się niepewność (kilkukrotne sprawdzanie, czy żelazko zostało wyłączone, drzwi do domu zamknięte, kurki z gazem zakręcone itp.), myśli o charakterze wulgarnym i obscenicznym, natrętne impulsy (pokusa zachowania się agresywne w miejscu publicznym lub w stosunku do najbliższej osoby – zazwyczaj impulsy takie nie są realizowane), luminacje (wielogodzinne i bezcelowe dumanie nad jednym tematem), lęki przed brudem oraz obsesja perfekcyjności.

Czynności natrętne są nawracające i muszą być wykonywane przez chorych systematycznie. Mogą one polegać na potrzebie bezustannego sprawdzania, czyszczenia, liczenia, poprawiania, układania, wykonania określonej sekwencji ruchów czy gromadzenia niepotrzebnych przedmiotów.

Zobacz także

Jak leczyć zaburzenia obsesyjno-kompulsywne?

Leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych jest długotrwałym procesem, wymagającym od chorego cierpliwości. Najskuteczniejsza metoda zakłada połączenie farmakoterapii oraz psychoterapii. Wszystko uzależnione jest od rodzaju schorzenia oraz stopnia jego zaawansowania.

Środkami pierwszego wyboru są leki przeciwdepresyjne, głównie inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i leki trójpierścieniowe. Leki takie przyjmuje się średnio w okresie od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Istotne jest stosowanie się do zaleceń lekarza. Odstawienie leczenia w trakcie okresu jego trwania może zakończyć się nawrotem, a nawet nasileniem objawów zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Co ciekawe, podczas terapii przepisuje się pacjentom dawki leków znacznie większe niż zalecane u chorych na depresję. Często dodatkowo zaleca się przyjmowanie środków uspokajających i nasennych, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta.

Bardzo dobre wyniki obserwuje się w przypadku leczenia psychoterapeutycznego, stosując terapię poznawczo-behawioralną. Prowadzona może być ona zarówno indywidualnie, jak i w sesjach grupowych. Pacjent wystawiony jest na bodziec, który wywołuje u niego pojawienie się lub nasilenie natręctwa i musi skonfrontować swoje myśli i czyny z zaistniałą sytuacją. Nie jest to niestety łatwe i wymaga praktyki i cierpliwości. Pozytywne efekty obserwuje się aż u 75% leczonych tą metodą. W większości przypadków możliwa jest pełna remisja objawów.

Co po zakończeniu leczenia?

Czas leczenia zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych jest kwestią indywidualną i zależy od wielu czynników: regularności przyjmowania leków, uczestniczenia w zajęciach terapeutycznych oraz szkolenia zdobytych umiejętności. Po zakończonej terapii należy szczególną troską otoczyć swoje zdrowie psychiczne i fizyczne. Nie wolno zapominać o aktywności fizycznej i zdrowej diecie, ponieważ oba te czynniki mają duży wpływ na samopoczucie. Nie mniej ważne są także kontakty międzyludzkie i wsparcie bliskich osób.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Hello my Hero. Dominika Jeżewska, Pani Łuska: zaczęłam widzieć więcej szczęścia w łuszczycy, bawić się nią i doceniać, że dzięki niej dbam o wiele bardziej o swój organizm

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

Masz zaburzenia lękowe? Wydaje ci się, że nie jesteś nikomu potrzebna? Zobacz ilustracje, które powinna zobaczyć każda osoba z problemami zdrowia psychicznego

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?