Przejdź do treści

Zapalenie opłucnej – co to za choroba? Poznaj jej przyczyny, objawy, powikłania i jak leczyć stan zapalny

Lekarz bada pacjenta, który leży w masce tlenowej
Fot. auremar/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zapalenie opłucnej jest często powikłaniem po stanach zapalnych płuc lub zabiegach chirurgicznych klatki piersiowej. W jego przebiegu płyn gromadzi się w jamie opłucnej, co zaburza pracę i rozprężanie płuc. Choroba jest groźna, nieleczona może zakończyć się zgonem. Terapia czasami ogranicza się do podawania leków, a czasem konieczny jest zabieg.

Opłucna to surowicza błona, która otacza płuca. Pozostaje stale wilgotna, dzięki czemu możliwy jest swobodny oddechowy ruch płuc. Błona składa się z dwóch warstw: ściennej i trzewnej. Przestrzeń między nimi to jama opłucnowa, która w warunkach fizjologicznych zawiera kilka mililitrów płynu surowiczego. To dzięki niemu płuca w czasie oddechu poruszają się bez tarcia. Powikłaniem stanów zapalnych i nowotworów płuc może być zapalenie opłucnej. Przy jego przebiegu dochodzi do gromadzenia się płynu w jamie opłucnej. Zwiększona ilość płynu powoduje ucisk tkanki płucnej i uniemożliwia jej prawidłowe rozprężanie. Objawy zapalenia opłucnej w dużej mierze zależą od ilości płynu w jamie opłucnowej. Zapalenie opłucnej wymaga leczenia, gdyż choroba może być zagrożeniem dla życia. Czasami wystarczające jest leczenie farmakologiczne, czasem niezbędny jest zabieg.

Zapalenie opłucnej: przyczyny i typy schorzenia

Możemy wyróżnić pierwotne i wtórne zapalenie opłucnej. O pierwotnym mówimy, kiedy stan zapalny obejmuje jedynie opłucną i nie dochodzi do zmian w miąższu płuc. Zdecydowanie częściej diagnozowane jest wtórne zapalenie, w którym opłucna zostaje zainfekowana przez proces zapalny toczący się w miąższu płuc. Najczęściej stwierdzamy współwystępujące zapalenie płuc i opłucnej. Do procesu zapalnego opłucnej prowadzić może też gruźlica, nowotwory płuc i zatorowość płucna. Zdarza się, że zapalenie opłucnej rozwija się po urazie klatki piersiowej najczęściej przebiegającym ze złamaniem żeber. Mogą prowadzić do niego również zabiegi operacyjne w obrębie klatki piersiowej. Wymaga podkreślenia fakt, że zapalenie opłucnej może być wynikiem również chorób niezwiązanych z narządami klatki piersiowej, takimi jak np. niewydolność wątroby, zaburzenia pracy nerek, zapalenie trzustki, czy zaburzeń hormonalnych. Wyróżniamy cztery podstawowe typy zapalenia otrzewnej: wysiękowe, wysiękowe ropne (kiedy płyn zostanie zakażony bakteriami), wysiękowe krwotoczne i włóknikowe (dochodzi do powstawania zrostów między blaszkami opłucnej).

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
Kobieta z astmą oskrzelową przyjmuje leki

Zapalenie opłucnej: objawy choroby

Stan zapalny opłucnej rozwija się szybko, więc objawy pojawiają się nagle. Pierwszym z nich jest kłujący, przeszywający ból w klatce piersiowej, który najczęściej przybiera konkretną lokalizację (nie jest to ból rozlany). Charakterystyczne jest znaczne nasilenie dolegliwości bólowych w fazie szczytowej wdechu. Ból uniemożliwia prawidłowe oddychanie, gdyż chory odruchowo „spłyca” oddech, aby uniknąć dolegliwości. To prowadzi do pogorszenia utlenowania organizmu. Dolegliwości bólowe wzmagają się także w czasie zmian ciśnienia w klatce piersiowej i ruchów – przy kaszlu, kichaniu, zmianie pozycji ciała, skrętach tułowia. Charakterystyczne jest znikanie bólu w czasie wstrzymania oddechu oraz w chwili, kiedy chory położy się na stronie klatki piersiowej objętej procesem zapalnym. Dodatkowo dolegliwościom bólowym towarzyszą: nieproduktywny kaszel, stany podgorączkowe i gorączka. Wraz ze zwiększającą się ilością płynu w opłucnej może pojawić się duszność, która stanowi zagrożenie dla życia.

Zobacz także

Powikłania zapalenia opłucnej

Utrzymujący się wysięk w jamie opłucnej może prowadzić do powstawania zrostów, co z kolei jest przyczyną tzw. zwłóknienia klatki piersiowej. Na skutek nieprawidłowej wentylacji rozwija się niewydolność oddechowa. Zapalenie opłucnej może być także przyczyną przerostu prawej komory serca. Zdarza się, że stan ograniczony do opłucnej rozszerza się na cały organizm poprzez krew, dochodzi wówczas do rozwoju posocznicy.

Zapalenie opłucnej: leczenie przyczynowe i objawowe

W pierwszej kolejności powinno się odpowiedzieć na pytania: gdzie powinno się odbywać leczenie oraz przy zapaleniu opłucnej ile trwa leczenie? W aspekcie zapalenia opłucnej leczenie szpitalne jest jak najbardziej wskazane. Jego zakres w dużej mierze zależy od przyczyny choroby. Właściwe leczenie przyczyny powinno prowadzić do ustąpienia dolegliwości związanych z zapaleniem opłucnej. Ważne jest także prowadzenie ćwiczeń oddechowych oraz układanie pacjenta na chorej stronie, najlepiej z wałkiem umieszczonym pod klatką piersiową. Jeżeli ilość płynu w jamie opłucnej jest znaczna, wskazane bywa nakłucie i ewakuacja płynu, czasem niezbędne może być też założenie drenażu.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kobieta - ból zeba

Co zrobić, kiedy boli ząb? Poznaj domowe sposoby, które przyniosą Ci ulgę!

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Uważano go za defekt skóry, a chorym podawano arszenik, jod i olej z wątroby dorsza. Jak kiedyś leczono toczeń

„Przekonanie, że większe i głębsze oddechy lepiej dotleniają organizm, jest błędne” – mówi lek. med. Elżbieta Dudzińska zajmująca się pracą z oddechem

Bruzdy na paznokciach – podłużne, poprzeczne. Przyczyny i leczenie bruzd na paznokciach

„Medycyna konwencjonalna nie stoi w sprzeczności z medycyną integralną czy holistycznym podejściem do zdrowia. Przeciwnie, jest jej częścią” – mówi Orina Krajewska

Nazywano go „złotem duszy”, wierząc, że poprawia nastrój, podawano z winem i gotowano w ryżu. Jak kiedyś leczono złotem

Kobieta

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

Kobieta kładzie niemowlę do łóżeczka

Niezwykły projekt polskich uczniów. Stworzyli kamizelkę wykrywającą zanik oddechu u noworodka

Wsłuchaj się w swój oddech. Może on wiele powiedzieć o twoim stanie zdrowia

„Dzięki współpracy z pacjentami czuję spokój i nie boję się chorób” – mówi Robert Statkiewicz, osoba współtworząca aplikację „Pacjenci Pacjentom”, członkum zarządu Fundacji Ludzie i Medycyna

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Jak polskie uzdrowiska zarabiają na smogu? Paulina Górska przedstawia wyniki najnowszego badania

Jak polskie uzdrowiska zarabiają na smogu? Paulina Górska przedstawia szokujące wyniki najnowszego badania

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

×