Przejdź do treści

Zapalenie opłucnej – co to za choroba? Poznaj jej przyczyny, objawy, powikłania i jak leczyć stan zapalny

Lekarz bada pacjenta, który leży w masce tlenowej
Fot. auremar/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Wiele przepłakałam, bo straciłam najważniejszą część wyglądu każdej kobiety. Teraz wiem, że nie jestem z tego powodu gorsza”. Kobiety pokazują, że mimo łysienia czują się atrakcyjne
Zdrowy obiad za dychę
Przepisy na zdrowy obiad do 10 złotych!
3 problemy ze skórą głowy
Bulion, sałatka, a może stir-fry? Algożercy, szykujcie się na ucztę!
Raw bars - zdrowe mrożone batony
Raw bars – zdrowe mrożone batony

Zapalenie opłucnej jest często powikłaniem po stanach zapalnych płuc lub zabiegach chirurgicznych klatki piersiowej. W jego przebiegu płyn gromadzi się w jamie opłucnej, co zaburza pracę i rozprężanie płuc. Choroba jest groźna, nieleczona może zakończyć się zgonem. Terapia czasami ogranicza się do podawania leków, a czasem konieczny jest zabieg.

Opłucna to surowicza błona, która otacza płuca. Pozostaje stale wilgotna, dzięki czemu możliwy jest swobodny oddechowy ruch płuc. Błona składa się z dwóch warstw: ściennej i trzewnej. Przestrzeń między nimi to jama opłucnowa, która w warunkach fizjologicznych zawiera kilka mililitrów płynu surowiczego. To dzięki niemu płuca w czasie oddechu poruszają się bez tarcia. Powikłaniem stanów zapalnych i nowotworów płuc może być zapalenie opłucnej. Przy jego przebiegu dochodzi do gromadzenia się płynu w jamie opłucnej. Zwiększona ilość płynu powoduje ucisk tkanki płucnej i uniemożliwia jej prawidłowe rozprężanie. Objawy zapalenia opłucnej w dużej mierze zależą od ilości płynu w jamie opłucnowej. Zapalenie opłucnej wymaga leczenia, gdyż choroba może być zagrożeniem dla życia. Czasami wystarczające jest leczenie farmakologiczne, czasem niezbędny jest zabieg.

Zapalenie opłucnej: przyczyny i typy schorzenia

Możemy wyróżnić pierwotne i wtórne zapalenie opłucnej. O pierwotnym mówimy, kiedy stan zapalny obejmuje jedynie opłucną i nie dochodzi do zmian w miąższu płuc. Zdecydowanie częściej diagnozowane jest wtórne zapalenie, w którym opłucna zostaje zainfekowana przez proces zapalny toczący się w miąższu płuc. Najczęściej stwierdzamy współwystępujące zapalenie płuc i opłucnej. Do procesu zapalnego opłucnej prowadzić może też gruźlica, nowotwory płuc i zatorowość płucna. Zdarza się, że zapalenie opłucnej rozwija się po urazie klatki piersiowej najczęściej przebiegającym ze złamaniem żeber. Mogą prowadzić do niego również zabiegi operacyjne w obrębie klatki piersiowej. Wymaga podkreślenia fakt, że zapalenie opłucnej może być wynikiem również chorób niezwiązanych z narządami klatki piersiowej, takimi jak np. niewydolność wątroby, zaburzenia pracy nerek, zapalenie trzustki, czy zaburzeń hormonalnych. Wyróżniamy cztery podstawowe typy zapalenia otrzewnej: wysiękowe, wysiękowe ropne (kiedy płyn zostanie zakażony bakteriami), wysiękowe krwotoczne i włóknikowe (dochodzi do powstawania zrostów między blaszkami opłucnej).

Kobieta z astmą oskrzelową przyjmuje leki

Zapalenie opłucnej: objawy choroby

Stan zapalny opłucnej rozwija się szybko, więc objawy pojawiają się nagle. Pierwszym z nich jest kłujący, przeszywający ból w klatce piersiowej, który najczęściej przybiera konkretną lokalizację (nie jest to ból rozlany). Charakterystyczne jest znaczne nasilenie dolegliwości bólowych w fazie szczytowej wdechu. Ból uniemożliwia prawidłowe oddychanie, gdyż chory odruchowo „spłyca” oddech, aby uniknąć dolegliwości. To prowadzi do pogorszenia utlenowania organizmu. Dolegliwości bólowe wzmagają się także w czasie zmian ciśnienia w klatce piersiowej i ruchów – przy kaszlu, kichaniu, zmianie pozycji ciała, skrętach tułowia. Charakterystyczne jest znikanie bólu w czasie wstrzymania oddechu oraz w chwili, kiedy chory położy się na stronie klatki piersiowej objętej procesem zapalnym. Dodatkowo dolegliwościom bólowym towarzyszą: nieproduktywny kaszel, stany podgorączkowe i gorączka. Wraz ze zwiększającą się ilością płynu w opłucnej może pojawić się duszność, która stanowi zagrożenie dla życia.

Zobacz także

Powikłania zapalenia opłucnej

Utrzymujący się wysięk w jamie opłucnej może prowadzić do powstawania zrostów, co z kolei jest przyczyną tzw. zwłóknienia klatki piersiowej. Na skutek nieprawidłowej wentylacji rozwija się niewydolność oddechowa. Zapalenie opłucnej może być także przyczyną przerostu prawej komory serca. Zdarza się, że stan ograniczony do opłucnej rozszerza się na cały organizm poprzez krew, dochodzi wówczas do rozwoju posocznicy.

Zapalenie opłucnej: leczenie przyczynowe i objawowe

W pierwszej kolejności powinno się odpowiedzieć na pytania: gdzie powinno się odbywać leczenie oraz przy zapaleniu opłucnej ile trwa leczenie? W aspekcie zapalenia opłucnej leczenie szpitalne jest jak najbardziej wskazane. Jego zakres w dużej mierze zależy od przyczyny choroby. Właściwe leczenie przyczyny powinno prowadzić do ustąpienia dolegliwości związanych z zapaleniem opłucnej. Ważne jest także prowadzenie ćwiczeń oddechowych oraz układanie pacjenta na chorej stronie, najlepiej z wałkiem umieszczonym pod klatką piersiową. Jeżeli ilość płynu w jamie opłucnej jest znaczna, wskazane bywa nakłucie i ewakuacja płynu, czasem niezbędne może być też założenie drenażu.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Magia naturalnego oddechu. Jak prawidłowo oddychać?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?