Przejdź do treści

Zespół antyfosfolipidowy – przyczyny powstania, objawy, diagnostyka, leczenie

Kobieta z zespołem antyfosfolipidowym podczas konsultacji lekarskiej.
bnenin/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną
Zespół złego wchłaniania/Getty Images
Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?
Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?
Światowa Organizacja Zdrowia: lek na koronawirusa może nigdy nie powstać

Zespół antyfosfolipidowy jest schorzeniem autoimmunologicznym. Choroba polega na dysfunkcji układu odpornościowego, który produkuje przeciwciała antyfosfolipidowe atakujące własny organizm. Podstawowe objawy schorzenia to zakrzepica oraz niepowodzenia położnicze.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Zespół antyfosfolipidowy w ciąży jest szczególnie groźny, ponieważ znacznie zwiększa ryzyko poronienia lub obumarcia płodu. U nieleczonych kobiet częstotliwość utraty ciąży wynosi aż 80%. Choroba predysponuje również do tworzenia się zakrzepów w naczyniach krwionośnych. Leczenie schorzenia koncentruje się na minimalizowaniu ryzyka utraty ciąży oraz przeciwdziałaniu powstawania zakrzepów.

Choroby autoimmunologiczne - wizyta u dietetyka

Przyczyny powstania zespołu antyfosfolipidowego

Zespół antyfosfolipidowy jest zaliczany do grupy chorób autoimmunologicznych, czyli spowodowanych nieprawidłowym funkcjonowaniem układu odpornościowego. Komórki odpornościowe produkują przeciwciała, które atakują własny organizm. Są to tzw. autoprzeciwciała. Przyczyna tego stanu nie jest jednoznacznie określona. Uważa się, że do powstania choroby przyczyniają się indywidualne predyspozycje genetyczne oraz czynniki środowiskowe.

Zespół antyfosfolipidowy może być pierwotny albo wtórny. Pierwsze określenie dotyczy choroby, której obecności nie towarzyszą inne schorzenia. Wtórny zespół antyfosfolipidowy przebiega wraz z obecnością innych chorób. Zazwyczaj są to również schorzenia o podłożu autoimmunologicznym. Zespół antyfosfolipidowy i toczeń rumieniowaty układowy (SLE) to choroby często ze sobą współistniejące. Obie polegają na obecności krążących we krwi autoprzeciwciał.

Zespół antyfosfolipidowy jest chorobą, która znacznie częściej występuje u kobiet.

Objawy zespołu antyfosfolipidowego

Do podstawowych objawów zespołu antyfosfolipidowego zalicza się zakrzepicę oraz szeroko pojęte niepowodzenia położnicze. Zakrzepica jest najczęściej występującą dolegliwością w przebiegu choroby i w większości przypadków lokalizuje się w żyłach, rzadziej w tętnicach. Objawy choroby są zależne od lokalizacji zmian w naczyniach. Zakrzepy mogą pojawiać się w naczyniach całego ciała, jednak najczęściej powstają w żyłach głębokich kończyn dolnych, czego następstwem może być groźna dla życia zatorowość płucna. Objawy obecności zakrzepów w naczyniach narządów wewnętrznych są zróżnicowane. Mogą być nieobecne, słabo zaznaczone lub mieć gwałtowny przebieg. Zajęcie struktur serca może prowadzić do upośledzenia zastawek. Zakrzepica tętnic wieńcowych zwiększa prawdopodobieństwo zawału serca. Zajęcie naczyń nerkowych może z kolei doprowadzić do nadciśnienia tętniczego.

Objawy neurologiczne w zespole antyfosfolipidowym są związane z obecnością zakrzepów w naczyniach ośrodkowego układu nerwowego. Niedokrwienie mózgu objawia się zaburzeniami mowy, niedowładami, upośledzeniem czucia oraz przemijającą utratą wzroku w jednym oku. Są to symptomy charakterystyczne dla zajęcia przedniej części koła tętniczego zaopatrującego mózg. Rzadziej występujące dolegliwości związane z obecnością zakrzepów w naczyniach mózgu to zawroty głowy, niezdarne ruchy i podwojenie widzianego obrazu. Dolegliwości te spowodowane są niedokrwieniem obszaru unaczynionego przez tylne tętnice mózgu. Są to bardzo niebezpieczne objawy, które mogą poprzedzać lub symbolizować udar niedokrwienny. Zajęcie tętnic ocznych przez materiały zakrzepowe może prowadzić do krótkotrwałej lub stałej utraty wzroku.

Niepowodzenia położnicze to pojęcie obejmujące m.in. nawracające samoistne poronienia, poród przedwczesny (przed 37 tygodniem), zaburzenia wewnątrzmacicznego wzrostu płodu, niewydolność łożyskową oraz stan przedrzucawkowy. Obecność zespołu antyfosfolipidowego znacznie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia wymienionych komplikacji położniczych.

Do objawów skórnych zespołu antyfosfolipidowego zalicza się siność siatkowatą. Owrzodzenia i zmiany martwicze występują rzadko.

Zobacz także

Diagnostyka zespołu antyfosfolipidowego

Rozpoznanie choroby opiera się wystąpieniu przynajmniej jednego przypadku zakrzepicy naczyniowej lub utraty ciąży oraz stwierdzeniu w badaniu laboratoryjnym w kierunku zespołu antyfosfolipidowego obecności we krwi co najmniej jednego przeciwciała, charakterystycznego dla schorzenia.

Leczenie zespołu antyfosfolipidowego

Obecnie nie ma jednolitego sposobu leczenia choroby. Duże znaczenie ma profilaktyka pierwotna, która opiera się przeciwdziałaniu czynnikom ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, np. dieta w zespole antyfosfolipidowym musi być skoncentrowana na unikaniu tłuszczów nasyconych.

Leczenie przeciwzakrzepowe polega na przyjmowaniu leków, np. kwasu acetylosalicylowego czy heparyny drobnocząsteczkowej. We wtórnej postaci choroby lub stwierdzeniu małopłytkowości zastosowanie znajdują glikokortykosteroidy. W bardzo ciężkiej postaci choroby stosuje się dożylne wlewy immunoglobulin oraz plazmaferezę.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Interna Szczeklika 2015/16, red. P. Gajewski, Medycyna Praktyczna, Kraków 2015, s. 976–979.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

podróż samochodem a zakrzepica

Długa jazda samochodem jest torturą dla nóg. Jak podróżować, by ustrzec się zakrzepicy?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – objawy, ćwiczenia, leczenie

Czarno-białe zdjęcie kobiety, trzymającej się za szyję

Chłoniak – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

ćwiczenia na plecy

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

dłonie

Bolące żyły na rękach – zakrzepica czy nadciśnienie?

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Kobieta gładzi się po twarzy, ma zamknięte oczy.

Gronkowiec złocisty i skórny – objawy. Jak można zarazić się gronkowcem?

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Płytki krwi i ich badanie – co oznacza podwyższony i obniżony poziom?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta cierpiąca na epilepsję siedzi na łóżku z przymkniętymi oczami.

Padaczka – objawy, przyczyny, leczenie u dorosłych i dzieci

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Jestem zmęczona

Jestem zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

lekarz intrepretujący badania mózgu

Glejak mózgu – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami