Przejdź do treści

Zwężenie tętnic szyjnych – przyczyny, objawy. Jak leczyć?

Zwężenie tętnic szyjnych – objawy, przyczyny. Jak leczyć? Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu. „Będą mi przypominały o mojej walce z endometriozą”
Dorota Szelągowska
Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!
Jest nowa metoda diagnozowania raka piersi. Może być nawet o 37 proc. bardziej skuteczna od tradycyjnych sposobów
Jest nowa metoda wykrywania raka piersi. Może podnieść skuteczność diagnozy nawet o 37 proc.
Nowy lek doustny w zapobieganiu COVID-19
Nowy doustny lek przeciwwirusowy na COVID-19. Pfizer rozpoczął drugą fazę testów
Ręka chorej
„1/3 pacjentów, którzy przeżyją, wyjdzie do domu z uszkodzonymi nerkami”. Ekspert ostrzega przed nową epidemią, spowodowaną COVID-19

Tętnice szyjne mają ogromne znaczenie dla ukrwienia mózgu, a ich zwężenie związane jest z upośledzeniem przepływu krwi. W zdecydowanej większości przypadków problem ten występuje u pacjentów z miażdżycą. Nie można go lekceważyć, ponieważ może doprowadzić do udaru mózgu. W jaki sposób objawia się zwężenie tętnic szyjnych? I jak je można leczyć? Odpowiadamy.

Co to jest zwężenie tętnic szyjnych?

Zwężenie tętnic szyjnych to choroba, która najczęściej spowodowana jest miażdżycą. Kiedy dochodzi do upośledzenia krwi przez te naczynia, pojawiają się zaburzenia funkcjonowania mózgu. Ze względu na to, że w ludzkim organizmie istnieją mechanizmy, które chronią mózg przed niedokrwieniem, symptomy choroby pojawiają się dopiero wtedy, gdy doszło do zwężenia tętnicy szyjnej w 70 proc.

Do zwężenia tętnic najczęściej dochodzi w wyniku rozwidlenia tętnicy szyjnej wspólnej – dotyczy to 40 proc. przypadków. Zwężenie tętnic szyjnych jest przyczyną 20 proc. udarów. W 80. proc. zwężenie tętnic szyjnych diagnozowane jest dopiero podczas udaru niedokrwiennego mózgu. Co więcej, ryzyko ponownego udaru przez rok od tego incydentu wynosi 10-15 proc. natomiast w ciągu następnych pięciu lat – 30-40 proc.

Niedrożność tętnicy - przyczyny i formy leczenia

Zwężenie tętnic szyjnych – przyczyny

W ogromnej większości przypadków przyczyna zwężenia tętnic szyjnych tkwi w zmianach miażdżycowych. Blaszka miażdżycowa wykształca się najczęściej w pierwszym fragmencie tętnicy szyjnej wewnętrznej, tuż za podziałem tętnicy wewnętrznej wspólnej. Doprowadza do stopniowego zwężania światła naczynia, przyczyniając się do przewlekłego niedokrwienia. Zdarza się, że niestabilna blaszka odrywa się od ściany naczynia, powodując zator tętnicy szyjnej, który nagle odcina przepływ krwi. Komórki, w których nie ma dostatecznego stężenia tlenu i glukozy, przestają działać prawidłowo, a jeśli niedokrwienie utrzymuje się przez dłuższy czas, dochodzi do ich sukcesywnego obumierania.

Do zwężenia tętnic szyjnych może dojść również w wyniku zakrzepicy, zapalenia naczyń, radioterapii, tętniaka, wad wrodzonych i nabytych, esowatego zgięcia tętnicy, zapalenia tętnic oraz przerostu włóknisto-mięśniowego.

Pojawianiu się zwężenia tętnicy szyjnej sprzyjają takie czynniki, jak:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • cukrzyca,
  • palenie papierosów,
  • hipercholesterolemia,
  • brak aktywności fizycznej,
  • otyłość.
zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zwężenie tętnic szyjnych – objawy

Zwężenie tętnic szyjnych to stan, który przez wiele miesięcy i lat może nie dawać żadnych objawów – wówczas mówi się o „zwężeniu bezobjawowym”. Często wykrywa się go przez przypadek, podczas badań diagnostycznych wykonywanych z innych powodów bądź też na podstawie szmeru naczyniowego na szyi. Etap ten określa się mianem „stadium 0”.

W przebiegu choroby mogą pojawić się epizody przemijającego niedokrwienia mózgu (TIA). Są to krótkie, przemijające maksymalnie po 24 godzinach objawy neurologiczne lub oczne. W większości przypadków trwają one zaledwie kilka minut, po czym stan pacjenta wraca do normy. Zwykle spowodowany jest on zatorowością będącą efektem blaszki miażdżycowej lub skrzepliny. Rzadziej jego przyczyną jest hipoperfuzja, czyli zmniejszony przepływ krwi.

Objawy, które mogą świadczyć o zwężeniu tętnic szyjnych i które pojawiają się na tym etapie, to:

  • zaburzenia czuciowe, porażenia i niedowłady po stronie przeciwnej od zawężonej tętnicy (często obejmują kończynę górną i głowę, a czasem też kończynę dolną),
  • bóle głowy,
  • zawroty głowy,
  • zaburzenia świadomości lub/i pamięci,
  • szumy uszne,
  • problemy z równowagą,
  • problemy z widzeniem w postaci przemijającej ślepoty lub rozmaitych wrażeń wzrokowych (w formie mroczków, błysków), pojawiają się one od strony zwężonej tętnicy,
  • szmer nad tętnicą szyjną (występuje przy zwężeniach powyżej 90 proc.).

Następnie może pojawiać się niedokrwienny deficyt neurologiczny (RIND). Od poprzedniego etapu różni się on jedynie długością trwania – powyższe objawy mogą utrzymywać się nawet przez kilka dni. Kolejnym etapem choroby (który nie musi nastąpić) jest postępujący, a następnie dokonany udar mózgu.

Zgłoszono pierwsze przypadki zatorów tętnic mózgu po szczepionce koncernu AstraZeneca

Jak zapobiec zwężeniu tętnic szyjnych?

Aby zapobiec tworzeniu się blaszek miażdżycowych warto:

  • utrzymywać prawidłową masę ciała,
  • przestać palić papierosy oraz nie palić biernie,
  • uprawiać regularną aktywność fizyczną (a szczególnie ćwiczenia aerobowe, jak np. chodzenie),
  • regularnie wykonywać badania laboratoryjne,
  • leczyć choroby współistniejące (szczególnie cukrzycę i nadciśnienie tętnicze),
  • spożywać niskokaloryczne pokarmy, z niewielką ilością cholesterolu oraz nasyconych kwasów tłuszczowych.

Jeśli chodzi o samą dietę, jej bazą powinien być błonnik, zawarty np. w kaszy, płatkach owsianych, pieczywie pełnoziarnistym oraz warzywach i owocach. Czerwone mięso warto zastąpić rybami i drobiem. Należy zachować też umiar w jedzeniu słodyczy oraz soleniu potraw.

ból brzucha

Zwężenie tętnic szyjnych – diagnostyka

Aby zdiagnozować problem zwężenia tętnic szyjnych, lekarz przeprowadza z pacjentem wywiad oraz osłuchuje tętnice. Jeśli pojawia się szmer, może to świadczyć o ich zwężeniu. Najczęściej chorobę rozpoznaje się podczas USG Dopplerowskiego. W niektórych przypadkach wykonuje się też angio-TK i angio-MR, dzięki którym można ocenić stan tętnic wewnątrzczaszkowych oraz wykryć ogniska udaru. Jeśli metody te nie pozwalają oszacować stopnia zwężenia, stosuje się angiografię klasyczną.

Jak leczyć zwężenie tętnic szyjnych?

Jeśli chodzi o leczenie farmakologiczne zwężenia tętnic szyjnych, pacjent powinien do końca życia stosować lek przeciwpłytkowy – kwas acetylosalicylowy (np. aspirynę). Jeżeli istnieją przeciwwskazania do jego przyjmowania, wykorzystuje się klopidogrel. Lekarze przepisują pacjentom nieraz także leki obniżające poziom cholesterolu.

W przypadku omawianego problemu często stosuje się również endarterektomię, czyli operacyjne usuwanie blaszki miażdżycowej (która prowadzi do problemu zatkanych tętnic szyjnych).

angioplastyka balonowa w poszerzaniu naczyń krwionośnych

Czasem lekarze decydują się także na plastykę wewnątrznaczyniową tętnicy, wraz z wszczepieniem stentu. Zabieg udrażniania tętnic szyjnych wykonuje się, gdy:

  • nastąpiło zwężenie tętnic o ponad 70 proc. u pacjentów z symptomami neurologicznymi,
  • nastąpiło zwężenie tętnic o ponad 70 proc. u pacjentów, u których nie występują objawy, lecz po drugiej stronie ciała zauważalne jest podobne zwężenie,
  • nastąpiło zwężenie tętnic o ponad 70 proc. po jednej stronie ciała lub obu, u pacjentów, u których występują lub nie występują objawy zatkanych tętnic, ale konieczne jest przeprowadzenie rozległego zabiegu operacyjnego.

Zabieg chirurgiczny minimalizuje ryzyko pojawianie się ewentualnego udaru mózgu w większym stopniu niż leczenie farmakologiczne.

Istnieje kilka przeciwwskazań do wykonania operacji:

  • niedrożność tętnic szyjnych,
  • udar dokonany,
  • tętniak tętnic wewnątrzczaszkowych,
  • ciężkie choroby współistniejące.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK442025/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4572017/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5576141/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7416573/
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28723054/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Choroba Rendu-Oslera-Webera – objawy i leczenie

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Idiopatyczne częstoskurcze komorowe – charakterystyka

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Lot samolotem a ryzyko zakrzepicy żylnej. Komentarz flebologa

Obawiasz się podróży samolotem z uwagi na ryzyko zakrzepicy żylnej? Flebolog podpowiada, jak można je zminimalizować

Ostre niedokrwienie kończyn dolnych – objawy, przyczyny

Kapnometria i kapnografia – wskazania, normy, wyniki

Zespół górnego otworu klatki piersiowej – objawy, leczenie

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych – przyczyny, objawy

Rozwarstwienie aorty – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Antagoniści witaminy K – wskazania, zasady leczenia i dieta

Omdlenia kardiogenne – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Mruki sercowe – czym się charakteryzują i kiedy występują?

Ubytek przegrody przedsionkowej (ASD) – objawy wady serca

Zwężenie drogi odpływu prawej/lewej komory serca – przyczyny i leczenie

Zespół preekscytacji – czym jest, jakie są objawy i leczenie?

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka, operacja, powikłania

Częstoskurcz przedsionkowy – przyczyny, objawy, leczenie

Trzepotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie

Tętniak aorty – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Jaki filtr do opalania dla osoby z żylakami jest najlepszy? Odpowiadają flebolog i dermatolog

Jaki filtr do opalania jest najlepszy dla kogoś, kto ma żylaki? Odpowiadają flebolog i dermatolog

W jaki sposób nieświadomie robimy krzywdę swojej szyi? Ostrzega fizjoterapeuta Kamil Kozakowski

W jaki sposób nieświadomie robimy krzywdę swojej szyi? Ostrzega fizjoterapeuta Kamil Kozakowski

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?