Przejdź do treści

Zwężenie tętnic szyjnych – przyczyny, objawy. Jak leczyć?

Zwężenie tętnic szyjnych – objawy, przyczyny. Jak leczyć? Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę
8 kobiecych chorób, których objawem jest bolesny seks
Choroby, leki, a także hormony. Co jeszcze niszczy twoje życie seksualne?
Zastanawiasz się nad założeniem aparatu ortodontycznego? Opowiem ci, jak to jest
Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Tętnice szyjne mają ogromne znaczenie dla ukrwienia mózgu, a ich zwężenie związane jest z upośledzeniem przepływu krwi. W zdecydowanej większości przypadków problem ten występuje u pacjentów z miażdżycą. Nie można go lekceważyć, ponieważ może doprowadzić do udaru mózgu. W jaki sposób objawia się zwężenie tętnic szyjnych? I jak je można leczyć? Odpowiadamy.

Co to jest zwężenie tętnic szyjnych?

Zwężenie tętnic szyjnych to choroba, która najczęściej spowodowana jest miażdżycą. Kiedy dochodzi do upośledzenia krwi przez te naczynia, pojawiają się zaburzenia funkcjonowania mózgu. Ze względu na to, że w ludzkim organizmie istnieją mechanizmy, które chronią mózg przed niedokrwieniem, symptomy choroby pojawiają się dopiero wtedy, gdy doszło do zwężenia tętnicy szyjnej w 70 proc.

Do zwężenia tętnic najczęściej dochodzi w wyniku rozwidlenia tętnicy szyjnej wspólnej – dotyczy to 40 proc. przypadków. Zwężenie tętnic szyjnych jest przyczyną 20 proc. udarów. W 80. proc. zwężenie tętnic szyjnych diagnozowane jest dopiero podczas udaru niedokrwiennego mózgu. Co więcej, ryzyko ponownego udaru przez rok od tego incydentu wynosi 10-15 proc. natomiast w ciągu następnych pięciu lat – 30-40 proc.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Niedrożność tętnicy - przyczyny i formy leczenia

Zwężenie tętnic szyjnych – przyczyny

W ogromnej większości przypadków przyczyna zwężenia tętnic szyjnych tkwi w zmianach miażdżycowych. Blaszka miażdżycowa wykształca się najczęściej w pierwszym fragmencie tętnicy szyjnej wewnętrznej, tuż za podziałem tętnicy wewnętrznej wspólnej. Doprowadza do stopniowego zwężania światła naczynia, przyczyniając się do przewlekłego niedokrwienia. Zdarza się, że niestabilna blaszka odrywa się od ściany naczynia, powodując zator tętnicy szyjnej, który nagle odcina przepływ krwi. Komórki, w których nie ma dostatecznego stężenia tlenu i glukozy, przestają działać prawidłowo, a jeśli niedokrwienie utrzymuje się przez dłuższy czas, dochodzi do ich sukcesywnego obumierania.

Do zwężenia tętnic szyjnych może dojść również w wyniku zakrzepicy, zapalenia naczyń, radioterapii, tętniaka, wad wrodzonych i nabytych, esowatego zgięcia tętnicy, zapalenia tętnic oraz przerostu włóknisto-mięśniowego.

Pojawianiu się zwężenia tętnicy szyjnej sprzyjają takie czynniki, jak:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • cukrzyca,
  • palenie papierosów,
  • hipercholesterolemia,
  • brak aktywności fizycznej,
  • otyłość.
zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zwężenie tętnic szyjnych – objawy

Zwężenie tętnic szyjnych to stan, który przez wiele miesięcy i lat może nie dawać żadnych objawów – wówczas mówi się o „zwężeniu bezobjawowym”. Często wykrywa się go przez przypadek, podczas badań diagnostycznych wykonywanych z innych powodów bądź też na podstawie szmeru naczyniowego na szyi. Etap ten określa się mianem „stadium 0”.

W przebiegu choroby mogą pojawić się epizody przemijającego niedokrwienia mózgu (TIA). Są to krótkie, przemijające maksymalnie po 24 godzinach objawy neurologiczne lub oczne. W większości przypadków trwają one zaledwie kilka minut, po czym stan pacjenta wraca do normy. Zwykle spowodowany jest on zatorowością będącą efektem blaszki miażdżycowej lub skrzepliny. Rzadziej jego przyczyną jest hipoperfuzja, czyli zmniejszony przepływ krwi.

Objawy, które mogą świadczyć o zwężeniu tętnic szyjnych i które pojawiają się na tym etapie, to:

  • zaburzenia czuciowe, porażenia i niedowłady po stronie przeciwnej od zawężonej tętnicy (często obejmują kończynę górną i głowę, a czasem też kończynę dolną),
  • bóle głowy,
  • zawroty głowy,
  • zaburzenia świadomości lub/i pamięci,
  • szumy uszne,
  • problemy z równowagą,
  • problemy z widzeniem w postaci przemijającej ślepoty lub rozmaitych wrażeń wzrokowych (w formie mroczków, błysków), pojawiają się one od strony zwężonej tętnicy,
  • szmer nad tętnicą szyjną (występuje przy zwężeniach powyżej 90 proc.).

Następnie może pojawiać się niedokrwienny deficyt neurologiczny (RIND). Od poprzedniego etapu różni się on jedynie długością trwania – powyższe objawy mogą utrzymywać się nawet przez kilka dni. Kolejnym etapem choroby (który nie musi nastąpić) jest postępujący, a następnie dokonany udar mózgu.

Zgłoszono pierwsze przypadki zatorów tętnic mózgu po szczepionce koncernu AstraZeneca

Jak zapobiec zwężeniu tętnic szyjnych?

Aby zapobiec tworzeniu się blaszek miażdżycowych warto:

  • utrzymywać prawidłową masę ciała,
  • przestać palić papierosy oraz nie palić biernie,
  • uprawiać regularną aktywność fizyczną (a szczególnie ćwiczenia aerobowe, jak np. chodzenie),
  • regularnie wykonywać badania laboratoryjne,
  • leczyć choroby współistniejące (szczególnie cukrzycę i nadciśnienie tętnicze),
  • spożywać niskokaloryczne pokarmy, z niewielką ilością cholesterolu oraz nasyconych kwasów tłuszczowych.

Jeśli chodzi o samą dietę, jej bazą powinien być błonnik, zawarty np. w kaszy, płatkach owsianych, pieczywie pełnoziarnistym oraz warzywach i owocach. Czerwone mięso warto zastąpić rybami i drobiem. Należy zachować też umiar w jedzeniu słodyczy oraz soleniu potraw.

ból brzucha

Zwężenie tętnic szyjnych – diagnostyka

Aby zdiagnozować problem zwężenia tętnic szyjnych, lekarz przeprowadza z pacjentem wywiad oraz osłuchuje tętnice. Jeśli pojawia się szmer, może to świadczyć o ich zwężeniu. Najczęściej chorobę rozpoznaje się podczas USG Dopplerowskiego. W niektórych przypadkach wykonuje się też angio-TK i angio-MR, dzięki którym można ocenić stan tętnic wewnątrzczaszkowych oraz wykryć ogniska udaru. Jeśli metody te nie pozwalają oszacować stopnia zwężenia, stosuje się angiografię klasyczną.

Jak leczyć zwężenie tętnic szyjnych?

Jeśli chodzi o leczenie farmakologiczne zwężenia tętnic szyjnych, pacjent powinien do końca życia stosować lek przeciwpłytkowy – kwas acetylosalicylowy (np. aspirynę). Jeżeli istnieją przeciwwskazania do jego przyjmowania, wykorzystuje się klopidogrel. Lekarze przepisują pacjentom nieraz także leki obniżające poziom cholesterolu.

W przypadku omawianego problemu często stosuje się również endarterektomię, czyli operacyjne usuwanie blaszki miażdżycowej (która prowadzi do problemu zatkanych tętnic szyjnych).

angioplastyka balonowa w poszerzaniu naczyń krwionośnych

Czasem lekarze decydują się także na plastykę wewnątrznaczyniową tętnicy, wraz z wszczepieniem stentu. Zabieg udrażniania tętnic szyjnych wykonuje się, gdy:

  • nastąpiło zwężenie tętnic o ponad 70 proc. u pacjentów z symptomami neurologicznymi,
  • nastąpiło zwężenie tętnic o ponad 70 proc. u pacjentów, u których nie występują objawy, lecz po drugiej stronie ciała zauważalne jest podobne zwężenie,
  • nastąpiło zwężenie tętnic o ponad 70 proc. po jednej stronie ciała lub obu, u pacjentów, u których występują lub nie występują objawy zatkanych tętnic, ale konieczne jest przeprowadzenie rozległego zabiegu operacyjnego.

Zabieg chirurgiczny minimalizuje ryzyko pojawianie się ewentualnego udaru mózgu w większym stopniu niż leczenie farmakologiczne.

Istnieje kilka przeciwwskazań do wykonania operacji:

  • niedrożność tętnic szyjnych,
  • udar dokonany,
  • tętniak tętnic wewnątrzczaszkowych,
  • ciężkie choroby współistniejące.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK442025/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4572017/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5576141/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7416573/
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28723054/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak dbać o szyję, zanim pojawi się ból?

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. "Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu"

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. „Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu”

Kompresjoterapia – wskazania i przeciwwskazania, efekty

Malformacja – co to jest? Czy naczyniak mózgu jest niebezpieczny?

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to... zespół złamanego serca

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to… zespół złamanego serca

Hipotonia ortostatyczna – przyczyny, objawy i leczenie nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi

Obliteracja żylaków – efekty, powikłania i koszty skleroterapii

Zmęczona kobieta

9 sygnałów, że nie jesteś w formie. Sprawdź, czy nie powinnaś zatroszczyć się o swoją kondycję

Podwyższone ciśnienie od temperatury w domu. Jak to się dzieje?

Morsowanie a problemy z niewydolnością żylną - pomoże czy zaszkodzi? Wyjaśnia flebolog

Morsowanie a problemy z niewydolnością żylną. Czy zimowe kąpiele pomogą czy zaszkodzą? Wyjaśnia flebolog

Hemofilia – najbardziej znana ze skaz krwotocznych /fot. iStock

Hemofilia – najbardziej znana ze skaz krwotocznych

Udar mózgu (apopleksja) - objawy, przyczyny, leczenie

Udar mózgu (apopleksja) – objawy, przyczyny, leczenie

Co oznacza niski lub wysoki hematokryt?

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Choroby serca - rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Choroby serca – rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Płytki krwi (PLT, trombocyty) – norma, badanie. Niski i podwyższony poziom płytek krwi

Kobieta siedząca na toalecie martwiąca się krwią w kale

Co oznacza krew w kale u dzieci i dorosłych? Przyczyny, diagnostyka, choroby

Jakie są grupy krwi i na czym polega ich dziedziczenie?

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Mięśnie szyi – rodzaje, funkcje, ból. Jak je rozluźnić?

Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska

„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Choroba Rendu-Oslera-Webera – objawy i leczenie

Ciśnienie krwi - czym jest i jakie są jego normy? Kiedy występuje niedociśnienie, a kiedy nadciśnienie?

Ciśnienie krwi – prawidłowe, niskie, wysokie. Objawy

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

×