Kiedy wykonać badanie hormonów? Menopauza to dobry moment

Jakie hormony warto zbadać w okresie menopauzy? 

Menopauza jest procesem wygaszania czynności osi podwzgórze-przysadka-jajnik. W następstwie tego ustają krwawienia miesiączkowe i owulacja. Proces ten wynika z zachodzących w organizmie przemian hormonalnych. Poziom FSH (hormonu folikulotropowego) zwiększa się nawet trzydzieści razy, a LH (hormonu luteinizującego) – ośmiokrotnie. Natomiast poziom estradiolu (a dokładnie 17beta-estradiolu) i progesteronu stopniowo spada. 

To właśnie ostatnie z wymienionych hormonów odpowiadają za dokuczliwe symptomy okołomenopauzalne. A ponieważ spowolnienie uwalniania 17beta-estradiolu przez jajniki następuje już po 40. roku życia, przez to i objawy klimakterium mogą być odczuwane nawet 13 lat przed tym, jak jajniki przestaną być aktywne. Pamiętaj jednak, że to kwestia bardzo indywidualna – historie innych kobiet, które przeszły już menopauzę lub właśnie doświadczają charakterystycznych symptomów, przeczytasz w Krótkiej Instrukcji. O Menopauzie.

Tabela norm hormonów płciowych w okresie menopauzy 

W poniższej tabeli zaprezentowane zostały normy dla hormonów, które warto zbadać w okresie okołomenopauzalnym. Dla lepszego zobrazowania zachodzących zmian zostały one porównane z zakresami referencyjnymi dla kobiet regularnie miesiączkujących (badanie w fazie folikularnej):

 Jak widać, dla menopauzy charakterystyczne są wzrosty LH i FSH (zaburzenia proporcji między nimi) przy jednoczesnym spadku progesteronu i estradiolu. To właśnie szczególnie wysoki przyrost FSH jest wykorzystywany jako ważny wskaźnik postępującego klimakterium. Jego stężenie wykrywają domowe testy na menopauzę, które kupisz w aptece za ok. 15-20 zł.

Tabela norm hormonów tarczycowych 

W okresie menopauzy często dochodzi do rozwoju zaburzeń funkcjonowania tarczycy. Najczęściej diagnozowanymi chorobami są nadczynność i niedoczynność gruczołu. W związku z tym endokrynolodzy zalecają, aby nie ograniczać diagnostyki wyłącznie do badań hormonów steroidowych (płciowych), ale też sprawdzić te ważne dla funkcjonowania gruczołu tarczowego. W poniższej tabeli zaprezentowane zostały zakresy referencyjne badań istotnych w diagnostyce schorzeń tarczycy:

Jak zbadać poziom hormonów? 

Jeśli zauważysz, że twoje miesiączki stają się coraz bardziej nieregularne i skąpe, zdecyduj się na badania hormonalne. Udaj się do laboratorium w pierwszym tygodniu nowego cyklu miesiączkowego (najlepiej między 3. a 5. dniem fazy folikularnej). Jeśli poza badaniem poziomu hormonów płciowych zdecydujesz się także na analizę stężenia T3, T4 i TSH, odwiedź laboratorium na czczo. Ostatni posiłek zjedz 12-14 godzin przed diagnostyką. Wszystkie badania wykonywane są na podstawie próbki krwi pobranej z żyły łokciowej.

Ile kosztuje badanie hormonów? 

Pakiet badań hormonalnych przy menopauzie nie należy do najtańszych. Za oznaczenie stężenia hormonów steroidowych (estradiolu, progesteronu, LH i FSH) zapłacisz około 130 zł (każde badanie kosztuje ok. 30-35 zł). Jeśli zdecydujesz się na dodatkowy pakiet tarczycowy (T3, T4, TSH), musisz liczyć się z dodatkowym kosztem na poziomie ok. 90 zł (każde badanie kosztuje ok. 25-30 zł). Pamiętaj jednak, że jeśli podczas wizyty refundowanej otrzymasz od lekarza skierowanie do laboratorium, wówczas koszty badań zostaną również zrefundowane.

Bibliografia:

1. Bielawska-Batorowicz E., Cieślik I., Cwalina E., Rola płci i wieku w tworzeniu obrazu kobiety w okresie menopauzy, Przegląd Menopauzalny 2003, nr 6, s. 68-73.
2. Matuszek B., Paszkowski T., Nowakowski A., Wybrane problemy tyreologiczne w okresie menopauzy – kiedy i jak leczyć?, Przegląd Menopauzalny 2010, nr 2, s. 63-66.
3. Rzewuska N., Okres przekwitania u kobiet. Hormonalna terapia wieku menopauzalnego, Warszawski Uniwersytet Medyczny.