Przejdź do treści

Badanie FSH – ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?

Badanie FSH - ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?
Badanie FSH - ile wynosi norma i jak interpretować wyniki? George Gvasalia/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zabawki
„Stereotypowe oczekiwania dotyczące płci ograniczają potencjał dzieci” – alarmuje Magda Korczyńska, autorka bloga „Jak wychowywać dziewczynki”
chińska szczepionka w Polsce?
Polski rząd rozważa zakup chińskich szczepionek przeciwko COVID-19. Nie będzie to jednak proste
Kobieta
Co musisz wiedzieć o zwolnieniu lekarskim od psychiatry? Wyjaśnia lek. Joanna Adamiak
Kąpiel kwasowęglowa – rodzaje, wskazania, działanie, cena
Endometrioza a ciąża. Jak zostać mamą przy endometriozie?

Hormon folikulotropowy FSH to związek uwalniany przez przedni płat przysadki mózgowej i oddziałujący na jajniki, który wraz z hormonem luteinizującym LH reguluje cykl miesięczny kobiety. Hormon ten obecny jest także w organizmie mężczyzny, gdzie jego rolą jest oddziaływanie na nabłonek plemnikotwórczy. Zarówno wysoki, jak i niski poziom FSH mają znaczenie kliniczne, wpływając m. in. na zaburzenie płodności. Z tego względu badania FSH wykonywane są zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, a także u dziewcząt i chłopców w okresie dojrzewania.

 

FSH – co to jest?

Hormon folikulotropowy FSH to hormon uwalniany przez przedni płat przysadki, pod wpływem działania gonadoliberyny GnRH. Hormon FSH w organizmie kobiety oddziałuje na jajniki, regulując prawidłowy przebieg cyklu miesięcznego. Wydzielanie hormonu skorelowane jest z poszczególnymi fazami cyklu miesięcznego. W pierwszej fazie cyklu, czyli fazie folikularnej, dochodzi do dojrzewania pęcherzyka jajnikowego, a rolą hormonu FSH jest wówczas stymulacja rozwoju pęcherzyka. W tej fazie cyklu utrzymywany jest początkowo wysoki poziom FSH. Po uwolnieniu komórki jajowej, czyli po owulacji poziom FSH zaczyna stopniowo spadać i w fazie lutealnej osiąga najniższe wartości. Wówczas rolę hormonu folikulotropowego jest stymulowanie powstania ciałka żółtego. Warto podkreślić, że dla prawidłowego przebiegu cyklu miesięcznego ogromne znaczenie ma odpowiedni stosunek LH do FSH.

Rolą hormonu FSH u mężczyzn jest stymulowanie wzrostu cewek nasiennych oraz produkcji plemników, a także normalizuje aktywność testosteronu, czyli najważniejszego męskiego hormonu płciowego.

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

FSH – kiedy badać?

Wskazaniem do oznaczania poziomu FSH we krwi są przede wszystkim zaburzenia cyklu miesięcznego u kobiet. Nie jest to oczywiście jedyne wskazanie do oznaczania FSH. Kiedy badać poziom hormonu? Oznaczanie hormonu folikulotropowego służy m. in. dokładnemu określeniu czasu owulacji oraz rezerwy jajnikowej (ilości pęcherzyków pierwotnych w jajniku), może być także wykonywane w celu potwierdzenia menopauzy. Oznaczanie FSH wskazane jest także w przebiegu rozmaitych schorzeń jajników, zwłaszcza zespołu policystycznych jajników czy niewydolności jajników. Badanie krwi FSH wykonywane jest także w przebiegu zaburzeń dojrzewania u dziewcząt i chłopców. Z kolei badanie FSH u mężczyzn wykonywane jest w diagnostyce przyczyn niepłodności.

Badanie FSH – co to jest?

Poziom FSH najczęściej oznaczany jest w próbce krwi. Nie ma potrzeby specjalnego przygotowania się do badania, nie należy zjawić się na badaniu na czczo. Rzadziej poziom FSH oznaczany jest w próbce moczu i wówczas konieczne jest przeprowadzenie dobowej zbiórki moczu, co przez wiele osób odbierane jest jako bardzo uciążliwe. Zalecane jest wykonanie oznaczenia poziomu FSH między 2 a 5 dniem cyklu miesięcznego; jeśli badanie wykonywane jest w innych fazach cyklu, wówczas optymalny czas na przeprowadzenie badania to 12 – 14 dzień cyklu (owulacja) oraz 21 dzień cyklu (faza lutealna). Dla prawidłowej interpretacji wyników badań, oznaczanie poziomu hormonu folikulotropowego warto wykonać jednocześnie z badaniem poziomu hormonu LH, estradiolu, progesteronu czy testosteronu.

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Normy FSH

Poziom FSH we krwi zmienia się w trakcie cyklu miesięcznego. Norma FSH różna jest ponadto dla kobiet w ciąży czy okresie menopauzy. Oczywiście – występują różnice w poziomie FSH u kobiet i mężczyzn. Prawidłowe normy FSH u kobiet w okresie rozrodczym przedstawiają się następująco:

  • FSH w fazie folikularnej: 3 – 20 mIU/ l
  • FSH podczas owulacji: 9 – 26 mIU/ l
  • FSH w fazie lutealnej: 1 – 12 mIU/ l

W ciąży odnotowywane jest znikome stężenie FSH, menopauza natomiast cechuje się poziomem hormonu w przedziale 18 – 153 mIU/ l. Z kolei poziom FSH u mężczyzn to 1 – 12 mIU/ l. Podane normy mają charakter orientacyjny i mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi laboratoriami. W celu prawidłowej interpretacji wyników badania FSH należy wziąć pod uwagę to, w którym dniu cyklu zostało wykonane oznaczanie; ponadto uwzględnić należy wyniki badania pozostałych hormonów.

Niskie FSH – co oznacza?

Niskie FSH zazwyczaj powiązane jest ze współwystępowaniem obniżonego poziomu LH i  towarzyszy niewydolności przysadki lub podwzgórza. Wówczas towarzyszące niskiemu poziomowi FSH objawy to zaburzenia płodności, spadek libido, nieregularne cykle miesięczne. Niekiedy w okresie dojrzewania stwierdzany jest niskie FSH. Co oznacza taki wynik? Wskazuje na opóźnione dojrzewanie płciowe, wynikające m. in. z zaburzeń w funkcjonowaniu jajników lub jąder, nowotworów, zaburzeń odżywiania (anoreksja), przewlekłych infekcji czy takich chorób wrodzonych jak zespół Klinefeltera.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Wysokie FSH – co oznacza?

Podwyższone wyniki FSH u kobiet wskazują na pierwotną niewydolność jajników, której przyczyna może być okres menopauzalny, wady wrodzone jajników czy brak wykształcenia jajników. Kolejne przyczyny podwyższonego poziomu FSH u kobiet to:

  • choroby nadnerczy
  • zespół policystycznych jajników PCOS (dla prawidłowej interpretacji wyniku badania konieczne jest jednoczesne oznaczenie poziomu LH; prawidłowy stosunek LH do FSH to około 1, natomiast w przebiegu PCOS stosunek ten wynosi powyżej 1,5, podczas gdy w niedoczynności przysadki przyjmuje wartości poniżej 0,6)
  • chemioterapia lub napromienianie
  • guzy jajników
  • zaburzenie syntezy hormonów steroidowych wynikające z niedoboru 17 – alfa – hydroksylazy
  • choroby tarczycy

Z kolei wysokie FSH u mężczyzn może wskazywać na gruczolaka przysadki, a także pierwotną niedoczynność jąder, będącą konsekwencją uszkodzenia jąder czy infekcji.

Oznaczenie poziomu FSH pozwala na ocenę rezerwy jajnikowej, która oceniana jest przy podejrzeniu niepłodności kobiecej. Wynik FSH w przedziale 9 – 12 mIU/ l wskazuje na zredukowaną rezerwę jajnikową, a poziom hormonu pomiędzy 12 a 18 mIU/ l – na kończącą się rezerwę jajnikową. Z kolei hormon folikulotropowy powyżej 18 mIU/ l świadczy o wyczerpanej rezerwie jajnikowej.

 

Bibliografia:

Wallach J., Interpretacja badań laboratoryjnych; Wyd. MediPage, 2011

Daya S., Follicle – stimulating Hormone in clinical practice: an update; Treat Endocrinol 3 (3), 161 – 71

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Mężczyzna siedzi przy komputerze z dziećmi

WHO: liczenie na to, że pandemia skończy się w 2021 roku jest nierealistyczne

Benjamin Netanjahu

Premier Izraela Benjamin Netanjahu w zabawnym spocie walczy z fake newsami na temat szczepionek przeciw COVID-19

Ketokonazol – co to za lek, działanie i przeciwwskazania

Dlaczego porównywanie jakości szczepionek przeciw COVID-19 na podstawie ich skuteczności jest błędem? Tłumaczy lekarz Bartosz Fiałek

Nowy wirus, bliski krewny SARS-CoV-2, znaleziony w lodówce. Próbka pochodzi sprzed... 10 lat

Nowy wirus, bliski krewny SARS-CoV-2, znaleziony w lodówce. Próbka przeleżała tam…10 lat

600 tysięcy szczepionek dotrze do Polski. To preparaty dwóch koncernów farmaceutycznych

600 tysięcy szczepionek dotrze do Polski. To preparaty dwóch koncernów farmaceutycznych

Która szczepionka chroni w 100 proc. przed ciężkim przebiegiem COVID-19 i hospitalizacją? Odpowiada farmaceutka

Która szczepionka chroni w 100 proc. przed ciężkim przebiegiem COVID-19 i hospitalizacją? Odpowiada farmaceutka

Prototyp wrocławskiej szczepionki przeciwko COVID-19 jest już gotowy. Teraz pora na testy na zwierzętach

Prototyp wrocławskiej szczepionki przeciwko COVID-19 jest już gotowy. Teraz pora na testy na zwierzętach

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

Lekarz wyprosił kobietę, bo była w przyłbicy. Stwierdził, że stwarza zagrożenie dla innych pacjentów

Lekarz wyprosił kobietę, ponieważ była w przyłbicy. Sprawą zajął się Rzecznik Praw Pacjenta

W Rosji odnotowano pierwsze przypadki nowego wirusa ptasiej grypy u ludzi. "Wszystkie osoby pozostają pod obserwacją"

Odnotowano pierwsze przypadki nowego wirusa ptasiej grypy u ludzi. „Wszystkie osoby pozostają pod obserwacją”

Szczepionka AstraZeneca także dla osób w wieku 65-69 lat. W związku z tym inna grupa będzie musiała zaczekać dłużej na swoją kolej

Wdowi garb – przyczyny, objawy, ćwiczenia, jak się pozbyć

Królowa Elżbieta II zachęca do szczepień. „Powinniśmy myśleć raczej o innych ludziach niż o sobie” – uważa

W USA pojawił się nowy wariant koronawirusa. Jedna mutacja szczepu szczególnie niepokoi naukowców

Aranda de Duero

Hiszpańskie miasto obwieszcza, że jest pierwszym, które pokonało pandemię COVID-19

Dzieci malują pisanki

Szczyt zakażeń koronawirusem przewidywany tuż przed Wielkanocą. Kolejne święta w domach?

Ból brzucha, wzdęcia, uczucie pełności? To mogą być objawy nietolerancji laktozy

Budapeszt

Węgry pierwszym krajem UE, który stosuje chińską szczepionkę Sinopharm przeciw COVID-19

Ponad milion Polaków otrzymało dwie dawki szczepionki przeciw COVID-19

Ponad milion Polaków otrzymało dwie dawki szczepionki przeciw COVID-19

Leki refundowane – marzec 2021. Na nowej liście zabraknie m.in. Olaparybu, Spiolto Respimatu czy Myozyme

Pierwsze szczepionki w ramach projektu COVAX dotarły do Ghany. „To doniosła okazja” – podkreślają UNICEF i WHO

chora na cukrzycę

Naukowcy stworzyli „sztuczną, inteligentną i w pełni zautomatyzowana trzustkę”. Świetna wiadomość dla cukrzyków

„Zaszczep się przeciwko koronawirusowi na wakacjach”. Turystyka szczepionkowa coraz bardziej popularna

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?