Przejdź do treści

Badanie FSH – ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?

Badanie FSH - ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?
Badanie FSH - ile wynosi norma i jak interpretować wyniki? George Gvasalia/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta
Jak wygląda kwestia szczepień na COVID-19 u ozdrowieńców? Wyjaśnia prawniczka
Co wiesz na temat alergii? Rusza kolejna edycja ogólnopolskiej akcji edukacyjnej „Skonsultuj z Farmaceutą”
Magdalena Jutrzenka: Praca mnie ratuje. Pozwala mi przez ładnych kilka godzin nie myśleć o chorobie Alexa
Magdalena Jutrzenka: Praca mnie ratuje. Pozwala mi przez ładnych kilka godzin nie myśleć o chorobie Alexa
Uważaj na barwnik E171 w produktach spożywczych. Może mieć działanie rakotwórcze i uszkadzać DNA
Kobieta
Załatwiasz się na zapas? Uważaj, przez to czekają cię częstsze wizyty w toalecie

Hormon folikulotropowy FSH to związek uwalniany przez przedni płat przysadki mózgowej i oddziałujący na jajniki, który wraz z hormonem luteinizującym LH reguluje cykl miesięczny kobiety. Hormon ten obecny jest także w organizmie mężczyzny, gdzie jego rolą jest oddziaływanie na nabłonek plemnikotwórczy. Zarówno wysoki, jak i niski poziom FSH mają znaczenie kliniczne, wpływając m. in. na zaburzenie płodności. Z tego względu badania FSH wykonywane są zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, a także u dziewcząt i chłopców w okresie dojrzewania.

 

FSH – co to jest?

Hormon folikulotropowy FSH to hormon uwalniany przez przedni płat przysadki, pod wpływem działania gonadoliberyny GnRH. Hormon FSH w organizmie kobiety oddziałuje na jajniki, regulując prawidłowy przebieg cyklu miesięcznego. Wydzielanie hormonu skorelowane jest z poszczególnymi fazami cyklu miesięcznego. W pierwszej fazie cyklu, czyli fazie folikularnej, dochodzi do dojrzewania pęcherzyka jajnikowego, a rolą hormonu FSH jest wówczas stymulacja rozwoju pęcherzyka. W tej fazie cyklu utrzymywany jest początkowo wysoki poziom FSH. Po uwolnieniu komórki jajowej, czyli po owulacji poziom FSH zaczyna stopniowo spadać i w fazie lutealnej osiąga najniższe wartości. Wówczas rolę hormonu folikulotropowego jest stymulowanie powstania ciałka żółtego. Warto podkreślić, że dla prawidłowego przebiegu cyklu miesięcznego ogromne znaczenie ma odpowiedni stosunek LH do FSH.

Rolą hormonu FSH u mężczyzn jest stymulowanie wzrostu cewek nasiennych oraz produkcji plemników, a także normalizuje aktywność testosteronu, czyli najważniejszego męskiego hormonu płciowego.

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

FSH – kiedy badać?

Wskazaniem do oznaczania poziomu FSH we krwi są przede wszystkim zaburzenia cyklu miesięcznego u kobiet. Nie jest to oczywiście jedyne wskazanie do oznaczania FSH. Kiedy badać poziom hormonu? Oznaczanie hormonu folikulotropowego służy m. in. dokładnemu określeniu czasu owulacji oraz rezerwy jajnikowej (ilości pęcherzyków pierwotnych w jajniku), może być także wykonywane w celu potwierdzenia menopauzy. Oznaczanie FSH wskazane jest także w przebiegu rozmaitych schorzeń jajników, zwłaszcza zespołu policystycznych jajników czy niewydolności jajników. Badanie krwi FSH wykonywane jest także w przebiegu zaburzeń dojrzewania u dziewcząt i chłopców. Z kolei badanie FSH u mężczyzn wykonywane jest w diagnostyce przyczyn niepłodności.

Badanie FSH – co to jest?

Poziom FSH najczęściej oznaczany jest w próbce krwi. Nie ma potrzeby specjalnego przygotowania się do badania, nie należy zjawić się na badaniu na czczo. Rzadziej poziom FSH oznaczany jest w próbce moczu i wówczas konieczne jest przeprowadzenie dobowej zbiórki moczu, co przez wiele osób odbierane jest jako bardzo uciążliwe. Zalecane jest wykonanie oznaczenia poziomu FSH między 2 a 5 dniem cyklu miesięcznego; jeśli badanie wykonywane jest w innych fazach cyklu, wówczas optymalny czas na przeprowadzenie badania to 12 – 14 dzień cyklu (owulacja) oraz 21 dzień cyklu (faza lutealna). Dla prawidłowej interpretacji wyników badań, oznaczanie poziomu hormonu folikulotropowego warto wykonać jednocześnie z badaniem poziomu hormonu LH, estradiolu, progesteronu czy testosteronu.

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Normy FSH

Poziom FSH we krwi zmienia się w trakcie cyklu miesięcznego. Norma FSH różna jest ponadto dla kobiet w ciąży czy okresie menopauzy. Oczywiście – występują różnice w poziomie FSH u kobiet i mężczyzn. Prawidłowe normy FSH u kobiet w okresie rozrodczym przedstawiają się następująco:

  • FSH w fazie folikularnej: 3 – 20 mIU/ l
  • FSH podczas owulacji: 9 – 26 mIU/ l
  • FSH w fazie lutealnej: 1 – 12 mIU/ l

W ciąży odnotowywane jest znikome stężenie FSH, menopauza natomiast cechuje się poziomem hormonu w przedziale 18 – 153 mIU/ l. Z kolei poziom FSH u mężczyzn to 1 – 12 mIU/ l. Podane normy mają charakter orientacyjny i mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi laboratoriami. W celu prawidłowej interpretacji wyników badania FSH należy wziąć pod uwagę to, w którym dniu cyklu zostało wykonane oznaczanie; ponadto uwzględnić należy wyniki badania pozostałych hormonów.

Niskie FSH – co oznacza?

Niskie FSH zazwyczaj powiązane jest ze współwystępowaniem obniżonego poziomu LH i  towarzyszy niewydolności przysadki lub podwzgórza. Wówczas towarzyszące niskiemu poziomowi FSH objawy to zaburzenia płodności, spadek libido, nieregularne cykle miesięczne. Niekiedy w okresie dojrzewania stwierdzany jest niskie FSH. Co oznacza taki wynik? Wskazuje na opóźnione dojrzewanie płciowe, wynikające m. in. z zaburzeń w funkcjonowaniu jajników lub jąder, nowotworów, zaburzeń odżywiania (anoreksja), przewlekłych infekcji czy takich chorób wrodzonych jak zespół Klinefeltera.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Wysokie FSH – co oznacza?

Podwyższone wyniki FSH u kobiet wskazują na pierwotną niewydolność jajników, której przyczyna może być okres menopauzalny, wady wrodzone jajników czy brak wykształcenia jajników. Kolejne przyczyny podwyższonego poziomu FSH u kobiet to:

  • choroby nadnerczy
  • zespół policystycznych jajników PCOS (dla prawidłowej interpretacji wyniku badania konieczne jest jednoczesne oznaczenie poziomu LH; prawidłowy stosunek LH do FSH to około 1, natomiast w przebiegu PCOS stosunek ten wynosi powyżej 1,5, podczas gdy w niedoczynności przysadki przyjmuje wartości poniżej 0,6)
  • chemioterapia lub napromienianie
  • guzy jajników
  • zaburzenie syntezy hormonów steroidowych wynikające z niedoboru 17 – alfa – hydroksylazy
  • choroby tarczycy

Z kolei wysokie FSH u mężczyzn może wskazywać na gruczolaka przysadki, a także pierwotną niedoczynność jąder, będącą konsekwencją uszkodzenia jąder czy infekcji.

Oznaczenie poziomu FSH pozwala na ocenę rezerwy jajnikowej, która oceniana jest przy podejrzeniu niepłodności kobiecej. Wynik FSH w przedziale 9 – 12 mIU/ l wskazuje na zredukowaną rezerwę jajnikową, a poziom hormonu pomiędzy 12 a 18 mIU/ l – na kończącą się rezerwę jajnikową. Z kolei hormon folikulotropowy powyżej 18 mIU/ l świadczy o wyczerpanej rezerwie jajnikowej.

 

Bibliografia:

Wallach J., Interpretacja badań laboratoryjnych; Wyd. MediPage, 2011

Daya S., Follicle – stimulating Hormone in clinical practice: an update; Treat Endocrinol 3 (3), 161 – 71

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Upadek z wysokości – udzielenie pierwszej pomocy

Choroby krtani – przyczyny, objawy i metody leczenia

Szczepienie

Rosja zatwierdziła do użytku jednodawkową szczepionkę Sputnik Light

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Rak brodawki Vatera – przyczyny, objawy, leczenie

Najczęstsze wrodzone wady serca u dorosłych i dzieci

Kobieta w maseczce ochronnej

Naukowcy potwierdzili 11 wariantów koronawirusa na Śląsku. Wśród badanych próbek stwierdzono także wariant brazylijski

Masz niedoczynność tarczycy i zaburzony lipidogram? Sprawdź, z czego to może wynikać i kiedy pojawia się powód do niepokoju

Zaburzony lipidogram przy niedoczynności tarczycy? Dietetyczka wyjaśnia, skąd ten problem

Czy depresję można odziedziczyć? Tłumaczy Anna Morawska-Borowiec, prezes Fundacji „Twarze depresji”

Szczepionka przeciw COVID-19 dopuszczona dla dzieci. Jednak na razie zgoda dotyczy tylko jednego kraju i jednego preparatu

Szczepionka przeciw COVID-19 dopuszczona dla dzieci. Zgoda dotyczy tylko jednego kraju i jednego preparatu

Zaszczepiłaś się przeciw COVID-19? Eksperci ostrzegają: nie publikuj zdjęcia zaświadczenia w mediach społecznościowych

Zaszczepiłaś się przeciw COVID-19? Eksperci ostrzegają: nie publikuj zdjęcia zaświadczenia w mediach społecznościowych

Zarostowe zapalenie oskrzelików – przyczyny i leczenie

Lekarka ze szczepionką

Polska odkupi zapas szczepionek od Danii? Premier napisał w tej sprawie list

Przyczyną migreny nie jest tylko odwodnienie. Nowe badanie może zmotywować cię do zmiany diety

Przyczyną migreny nie jest tylko odwodnienie. Nowe badanie zmotywuje cię do zmiany diety

Z koronawirusem chcieli wsiąść do samolotu. Teraz grozi im nawet 8 lat więzienia

Chcieli wsiąść do samolotu z koronawirusem. Teraz grozi im nawet 8 lat więzienia

Jakie badania zrobić po COVID-19? Ozdrowieńcy a powikłania po koronawirusie

Czy po szczepionce przeciw COVID-19 można pić alkohol? Brytyjscy eksperci nie mają wątpliwości

Czy po szczepionce przeciw COVID-19 można pić alkohol? Brytyjscy eksperci nie mają wątpliwości

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska o SIBO: Nagle mój brzuch zaczął wyglądać, jakbym była w ciąży. Nie wiedziałam, o co chodzi [WIDEO]

Kobieta w maseczce ochronnej

Indyjski wariant koronawirusa w Polsce. Wykryto dwa ogniska zakażeń

Suchość w ustach, krwawiące dziąsła, ruszający się ząb? Zbadaj swoją tarczycę!

Szczepionka

Dania wycofuje preparat Johnson & Johnson z programu szczepień

Mężczyzna otrzymuje szczepionkę

Szczepienia na COVID-19 w zakładach pracy. Ruszyła rejestracja

Książę Harry na koncercie Vax Live/ fot. GettyImages

„Szczepionkę należy rozdać każdemu i wszędzie” – apelował książę Harry na wielkim koncercie promującym szczepienia na COVID-19

Kolejny wariant koronawirusa wykryty we Włoszech. „Interesujący z dwóch powodów”/fot. iStock

Kolejny wariant koronawirusa wykryty we Włoszech. „Interesujący z dwóch powodów”

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?