Przejdź do treści

Badanie FSH – ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?

Badanie FSH - ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?
Badanie FSH - ile wynosi norma i jak interpretować wyniki? George Gvasalia/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
4 rzeczy, które możesz zrobić przed wiosną, by wkroczyć w nią z nową energią
Permanentne zmęczenie. Z czego może wynikać?
Padł rekord zakażeń. MZ odnotowało ponad 50 tys. przypadków zarażenia koronawirusem ubiegłej doby
„Sprzątanie może przyczyniać się do otyłości u dzieci” – alarmuje chemiczka Sylwia Panek
Nie wierzysz w skuteczność szczepień przeciwko COVID-19? „Możesz mieć depresję” – mówią naukowcy

Hormon folikulotropowy FSH to związek uwalniany przez przedni płat przysadki mózgowej i oddziałujący na jajniki, który wraz z hormonem luteinizującym LH reguluje cykl miesięczny kobiety. Hormon ten obecny jest także w organizmie mężczyzny, gdzie jego rolą jest oddziaływanie na nabłonek plemnikotwórczy. Zarówno wysoki, jak i niski poziom FSH mają znaczenie kliniczne, wpływając m. in. na zaburzenie płodności. Z tego względu badania FSH wykonywane są zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, a także u dziewcząt i chłopców w okresie dojrzewania.

 

FSH – co to jest?

Hormon folikulotropowy FSH to hormon uwalniany przez przedni płat przysadki, pod wpływem działania gonadoliberyny GnRH. Hormon FSH w organizmie kobiety oddziałuje na jajniki, regulując prawidłowy przebieg cyklu miesięcznego. Wydzielanie hormonu skorelowane jest z poszczególnymi fazami cyklu miesięcznego. W pierwszej fazie cyklu, czyli fazie folikularnej, dochodzi do dojrzewania pęcherzyka jajnikowego, a rolą hormonu FSH jest wówczas stymulacja rozwoju pęcherzyka. W tej fazie cyklu utrzymywany jest początkowo wysoki poziom FSH. Po uwolnieniu komórki jajowej, czyli po owulacji poziom FSH zaczyna stopniowo spadać i w fazie lutealnej osiąga najniższe wartości. Wówczas rolę hormonu folikulotropowego jest stymulowanie powstania ciałka żółtego. Warto podkreślić, że dla prawidłowego przebiegu cyklu miesięcznego ogromne znaczenie ma odpowiedni stosunek LH do FSH.

Rolą hormonu FSH u mężczyzn jest stymulowanie wzrostu cewek nasiennych oraz produkcji plemników, a także normalizuje aktywność testosteronu, czyli najważniejszego męskiego hormonu płciowego.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

FSH – kiedy badać?

Wskazaniem do oznaczania poziomu FSH we krwi są przede wszystkim zaburzenia cyklu miesięcznego u kobiet. Nie jest to oczywiście jedyne wskazanie do oznaczania FSH. Kiedy badać poziom hormonu? Oznaczanie hormonu folikulotropowego służy m. in. dokładnemu określeniu czasu owulacji oraz rezerwy jajnikowej (ilości pęcherzyków pierwotnych w jajniku), może być także wykonywane w celu potwierdzenia menopauzy. Oznaczanie FSH wskazane jest także w przebiegu rozmaitych schorzeń jajników, zwłaszcza zespołu policystycznych jajników czy niewydolności jajników. Badanie krwi FSH wykonywane jest także w przebiegu zaburzeń dojrzewania u dziewcząt i chłopców. Z kolei badanie FSH u mężczyzn wykonywane jest w diagnostyce przyczyn niepłodności.

Badanie FSH – co to jest?

Poziom FSH najczęściej oznaczany jest w próbce krwi. Nie ma potrzeby specjalnego przygotowania się do badania, nie należy zjawić się na badaniu na czczo. Rzadziej poziom FSH oznaczany jest w próbce moczu i wówczas konieczne jest przeprowadzenie dobowej zbiórki moczu, co przez wiele osób odbierane jest jako bardzo uciążliwe. Zalecane jest wykonanie oznaczenia poziomu FSH między 2 a 5 dniem cyklu miesięcznego; jeśli badanie wykonywane jest w innych fazach cyklu, wówczas optymalny czas na przeprowadzenie badania to 12 – 14 dzień cyklu (owulacja) oraz 21 dzień cyklu (faza lutealna). Dla prawidłowej interpretacji wyników badań, oznaczanie poziomu hormonu folikulotropowego warto wykonać jednocześnie z badaniem poziomu hormonu LH, estradiolu, progesteronu czy testosteronu.

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Normy FSH

Poziom FSH we krwi zmienia się w trakcie cyklu miesięcznego. Norma FSH różna jest ponadto dla kobiet w ciąży czy okresie menopauzy. Oczywiście – występują różnice w poziomie FSH u kobiet i mężczyzn. Prawidłowe normy FSH u kobiet w okresie rozrodczym przedstawiają się następująco:

  • FSH w fazie folikularnej: 3 – 20 mIU/ l
  • FSH podczas owulacji: 9 – 26 mIU/ l
  • FSH w fazie lutealnej: 1 – 12 mIU/ l

W ciąży odnotowywane jest znikome stężenie FSH, menopauza natomiast cechuje się poziomem hormonu w przedziale 18 – 153 mIU/ l. Z kolei poziom FSH u mężczyzn to 1 – 12 mIU/ l. Podane normy mają charakter orientacyjny i mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi laboratoriami. W celu prawidłowej interpretacji wyników badania FSH należy wziąć pod uwagę to, w którym dniu cyklu zostało wykonane oznaczanie; ponadto uwzględnić należy wyniki badania pozostałych hormonów.

Niskie FSH – co oznacza?

Niskie FSH zazwyczaj powiązane jest ze współwystępowaniem obniżonego poziomu LH i  towarzyszy niewydolności przysadki lub podwzgórza. Wówczas towarzyszące niskiemu poziomowi FSH objawy to zaburzenia płodności, spadek libido, nieregularne cykle miesięczne. Niekiedy w okresie dojrzewania stwierdzany jest niskie FSH. Co oznacza taki wynik? Wskazuje na opóźnione dojrzewanie płciowe, wynikające m. in. z zaburzeń w funkcjonowaniu jajników lub jąder, nowotworów, zaburzeń odżywiania (anoreksja), przewlekłych infekcji czy takich chorób wrodzonych jak zespół Klinefeltera.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Wysokie FSH – co oznacza?

Podwyższone wyniki FSH u kobiet wskazują na pierwotną niewydolność jajników, której przyczyna może być okres menopauzalny, wady wrodzone jajników czy brak wykształcenia jajników. Kolejne przyczyny podwyższonego poziomu FSH u kobiet to:

  • choroby nadnerczy
  • zespół policystycznych jajników PCOS (dla prawidłowej interpretacji wyniku badania konieczne jest jednoczesne oznaczenie poziomu LH; prawidłowy stosunek LH do FSH to około 1, natomiast w przebiegu PCOS stosunek ten wynosi powyżej 1,5, podczas gdy w niedoczynności przysadki przyjmuje wartości poniżej 0,6)
  • chemioterapia lub napromienianie
  • guzy jajników
  • zaburzenie syntezy hormonów steroidowych wynikające z niedoboru 17 – alfa – hydroksylazy
  • choroby tarczycy

Z kolei wysokie FSH u mężczyzn może wskazywać na gruczolaka przysadki, a także pierwotną niedoczynność jąder, będącą konsekwencją uszkodzenia jąder czy infekcji.

Oznaczenie poziomu FSH pozwala na ocenę rezerwy jajnikowej, która oceniana jest przy podejrzeniu niepłodności kobiecej. Wynik FSH w przedziale 9 – 12 mIU/ l wskazuje na zredukowaną rezerwę jajnikową, a poziom hormonu pomiędzy 12 a 18 mIU/ l – na kończącą się rezerwę jajnikową. Z kolei hormon folikulotropowy powyżej 18 mIU/ l świadczy o wyczerpanej rezerwie jajnikowej.

 

Bibliografia:

Wallach J., Interpretacja badań laboratoryjnych; Wyd. MediPage, 2011

Daya S., Follicle – stimulating Hormone in clinical practice: an update; Treat Endocrinol 3 (3), 161 – 71

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Badanie IgG, IgM – jak przeprowadzić, wynik, interpretacja

Aminotransferaza asparaginianowa (AST, GOT) – co to jest? Norma

FT4 – badanie, norma, co oznacza niskie i wysokie fT4

owoce morza

Kobalt – właściwości, niedobór, źródła, alergia na kobalt

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki? / shutterstock

Morfologia krwi – jakie są normy, jak interpretować wyniki?

Badanie TSH wykonywane jest w diagnostyce chorób tarczycy.

Badanie TSH – co to jest i kiedy należy je robić

młoda kobieta

Fosfataza alkaliczna – o czym nam mówi i jak interpretować wyniki?

dłoń w rękawiczce jednorazowej trzymająca próbkę krwi

Kreatynina – norma, niska i podwyższona kreatynina

Norma cukru we krwi - jak powinno się ją badać i jakie są jej parametry?

Norma cukru we krwi – jak wygląda badanie i jakie przyjmuje wartości?

test na cholesterol

Lipidogram – jak interpretować wynik profilu lipidowego?

czerwone krwinki w 3D

Aminotransferaza alaninowa (ALT, AlAT) – co to jest i kiedy jest podwyższona?

Pudełko na badanie moczu przygotowane przed badaniem

Badanie moczu – jak się przygotować?

Aceton w moczu – przyczyny, objawy, leczenie

Kwasica metaboliczna – przyczyny, objawy, leczenie

Dziewczynka w oknie, opiera się łokciami o parapet

COVID-19 może wpłynąć na mózg i układ nerwowy dzieci. Najnowsze badania naukowców

PAN apeluje do rządu o natychmiastowe działania w związku z piątą falą pandemii

PAN apeluje do rządu o natychmiastowe działania w związku z piątą falą pandemii. „Dramat skrajnej niewydolności systemu opieki zdrowotnej może dotknąć wszystkich”

Hepatomegalia – przyczyny, objawy i leczenie powiększonej wątroby

Hipoplazja szkliwa – przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

WHO: Europa zmierza w kierunku pokonania pandemii

WHO: region Europy zmierza w kierunku końca pandemii

PozytywNika

Chubby chasing i feedersi, czyli z czym spotykają się kobiety plus size [WIDEO]

Karboksyhemoglobina – badanie i interpretacja wyniku, objawy zatrucia tlenkiem węgla

Stenty w sercu - co to jest? Zabieg wszczepienia stentów

Nie lekceważ tych objawów. To może być serce

Hiperkortyzolemia – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

para w łóżku

5 błędów, które popełniają mężczyźni podczas seksu

×