Przejdź do treści

Hormony steroidowe – funkcje oraz zaburzenia

tabletki podłużne i okrągłe
Źródło: StockAdobre Fot. nestonik
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?
Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?
Zatkany kanalik – kiedy może się pojawić taki problem i jak temu zaradzić? Odpowiada Hafija
Zatkany kanalik – kiedy może się pojawić taki problem i jak temu zaradzić? Odpowiada Hafija
"Czy naprawdę ryzyko zakażenia przewyższa ryzyko łamania praw rodziców?". Centrum Nauki o Laktacji apeluje o złagodzenie przepisów dotyczących izolowania dzieci od matek po porodzie
„Czy naprawdę ryzyko zakażenia przewyższa ryzyko łamania praw rodziców?”. Centrum Nauki o Laktacji apeluje o złagodzenie przepisów dotyczących izolowania dzieci od matek po porodzie
Noworodek ze spiralą w ręku / Facebook.com
„W Wietnamie urodził się chłopczyk ze spiralą w rączce” – piszą media. Czy to możliwe? Mamy odpowiedź ginekologa

Hormony steroidowe są niewielkimi związkami chemicznymi, których receptory zlokalizowane są w jądrze komórek. Bez trudu przenikają przez błony komórkowe.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Hormony steroidowe, dzięki swoim właściwościom, znalazły liczne zastosowanie terapeutyczne, głównie w środowisku sportowym. Związane są z tym kontrowersje, szczególnie w odniesieniu do dopingu. Wyróżnia się obecnie pięć klas hormonów steroidowych, które są wytwarzane przez ludzki organizm – androgeny, estrogeny, glikokortykoidy, mineralokortykoidy oraz gestageny. Wszystkie te klasy różnią się nie tylko funkcjonalnie, ale i strukturalnie. Hormony steroidowe działają przez receptory znajdujące się wewnątrz komórek i dopiero po połączeniu wywołują kaskadę zmian na poziomie molekularnym.

Hormony steroidowe synteza

Głównym substratem służącym do syntezy hormonów steroidowych jest cholesterol. Podlega on działaniu enzymów występujących w mitochondrium. Cholesterol przekształca się następnie w pregnenolon i trafia do cytozolu, by ostatecznie przybrać postać progesteronu.

Hormony steroidowe mechanizm działania

  • mineralokortykoidy wydzielane są przez korę nadnerczy. Za ich produkcję odpowiadają m.in. jony sodowe obecne w kanalikach dystalnych nerek oraz dynamiczne zmiany w objętości krwi krążącej. Główną ich funkcją jest regulowanie gospodarką wodno-elektrolitową;
  • glikokortykosteroidy biorą udział w metabolizmie białka, tłuszczów oraz węglowodanów. Ich rola polega na mobilizacji organizmu w sytuacjach stresowych. Ma to miejsce, zarówno jeśli chodzi o stres fizyczny, jak i emocjonalny. Glikokortykosteroidy modulują również odpornością, biorą udział w regulowaniu ciśnienia krwi oraz wpływają na metabolizm kości. Jednym z najbardziej znanych glikokortykosteroidów jest kortyzol, czyli hormon stresu;
  • gestageny to hormony produkowane przez ciałko żółte jajników. Hormony ten biorą udział w procesie zapłodnienia, przygotowując macicę do implantacji zarodka i utrzymania ciąży;
  • estrogeny produkowane są przede wszystkim przez jajniki oraz łożysko. U ludzi obecne są trzy rodzaje estrogenów: estron, estradiol oraz estriol. Najważniejszym z nich jest estradiol, produkowany w największej ilości. Biorą udział w przemianie lipidów, wzroście narządów płciowych, hamowaniu wzrostu gruczołów łojowych oraz kontrolują metabolizm kostny;
  • androgeny, czyli testosteron i androsteron – testosteron jest głównym hormonem męskim związanym z płcią. Odpowiada za rozwój męskich narządów płciowych oraz za spermatogenezę. Hormon ten ma również działa anaboliczne, co oznacza, że wzmaga syntezę białek, pobudzając czynności krwiotwórcze i wpływając na rozrost mięśni szkieletowych.

Zobacz także

Kiedy przyjmuje się hormony steroidowe?

Leki sterydowe są szeroko stosowane, jednakże głównie jako leki przeciwzapalne. Niestety ten rodzaj leków niesie ze sobą wiele skutków ubocznych i powikłań. Dlatego przyjmuje się ich stosowanie tylko wówczas, gdy korzyści z leczenia są większe niż potencjalne skutki uboczne. Przy niewielkich infekcjach organizm człowieka jest w stanie poradzić sobie sam, gdyż produkuje kortyzol – skuteczny w walce z odczynem zapalnym. Duża ilość kortyzolu wpływa na proces pobudzania substancji prozapalnych o nazwie cytokiny. Są jednak sytuacje, gdy organizm człowieka nie jest w stanie sprostać tak dużej potrzebie produkcji kortyzolu. Wówczas konieczny jest lek sterydowy, który w sposób indukowany zmniejszy stan zapalny.

Sterydy anaboliczne okryte są złą sławą. I nie bez kozery. Mówi się też o nich jako o „odżywkach”, jednakże nie ma w nich nic naturalnego. Środki chemiczne przyjmowane głównie przez kulturystów mają działanie zbliżone do testosteronu. Mało kto z osób zażywających sterydy anaboliczne wie, że poza przyrostem masy mięśniowej, mogą one wywierać bardzo negatywny wpływ na resztę organizmu. Przede wszystkim uszkadzają wątrobę, powodują zakrzepicę żył i tętnic i przyczyniają się do powstania nadciśnienia tętniczego. Ich długotrwałe przyjmowanie może również zakończyć się zwyrodnieniem stawów, łysieniem oraz bezpłodnością. Mimo że sterydy przyjmowane są przede wszystkim przez mężczyzn, skutki ich stosowania przez kobiety są równie niebezpieczne. U kobiet przewlekle przyjmujących anaboliki dochodzi do zaburzenia cyklu miesięcznego, pojawienia się owłosienia na ciele i twarzy, a także obniżenia głosu.

W związku z licznymi skutkami ubocznymi, jakimi grozi przyjmowanie sterydów, należy ograniczyć ich przyjmowanie. Jest to oczywiście kwestia indywidualna i decyzja musi być ostatecznie podjęta przez lekarza prowadzącego mającego na względzie powagę schorzenia.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hormonalne przyczyny nadwagi i otyłości

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co mówi o stanie zdrowia?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie?

kobieta

Leptyna, czyli hormon sytości. Co powinnaś o nim wiedzieć? Tłumaczy dietetyczka kliniczna

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

Prolaktyna - normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Prolaktyna – normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę