Przejdź do treści

Hormony steroidowe – funkcje oraz zaburzenia

tabletki podłużne i okrągłe
Źródło: StockAdobre Fot. nestonik
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kaya Szulczewska: „Włosy pod pachami mogą być równie zadbane, piękne i pożądane, co te na głowie”
Kobieta stoi i trzyma się ręką za głowę
Spójrz na zdjęcie i sprawdź, czy twoja postawa ciała jest prawidłowa. Jak ją poprawić i na co zwrócić uwagę? Wyjaśnia fizjoterapeutka
lekarz myjący dłonie przed operacją
Lekarka wyjawia, jak doszło do tak szybkiego rozprzestrzeniania się koronawirusa we Włoszech. I podpowiada, co robić, jeśli podejrzewasz u siebie chorobę
ćwiczenia za biurkiem - kobieta w biurze
Ćwiczenia w pracy. Męczy cię ból karku? Sprawdź, jak sobie pomóc
Paweł Królikowski
Paweł Królikowski nie żyje. Aktor zmarł po długiej walce z chorobą

Hormony steroidowe są niewielkimi związkami chemicznymi, których receptory zlokalizowane są w jądrze komórek. Bez trudu przenikają przez błony komórkowe.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Hormony steroidowe, dzięki swoim właściwościom, znalazły liczne zastosowanie terapeutyczne, głównie w środowisku sportowym. Związane są z tym kontrowersje, szczególnie w odniesieniu do dopingu. Wyróżnia się obecnie pięć klas hormonów steroidowych, które są wytwarzane przez ludzki organizm – androgeny, estrogeny, glikokortykoidy, mineralokortykoidy oraz gestageny. Wszystkie te klasy różnią się nie tylko funkcjonalnie, ale i strukturalnie. Hormony steroidowe działają przez receptory znajdujące się wewnątrz komórek i dopiero po połączeniu wywołują kaskadę zmian na poziomie molekularnym.

Jak obniżyć poziom kortyzolu

Hormony steroidowe synteza

Głównym substratem służącym do syntezy hormonów steroidowych jest cholesterol. Podlega on działaniu enzymów występujących w mitochondrium. Cholesterol przekształca się następnie w pregnenolon i trafia do cytozolu, by ostatecznie przybrać postać progesteronu.

Hormony steroidowe mechanizm działania

  • mineralokortykoidy wydzielane są przez korę nadnerczy. Za ich produkcję odpowiadają m.in. jony sodowe obecne w kanalikach dystalnych nerek oraz dynamiczne zmiany w objętości krwi krążącej. Główną ich funkcją jest regulowanie gospodarką wodno-elektrolitową;
  • glikokortykosteroidy biorą udział w metabolizmie białka, tłuszczów oraz węglowodanów. Ich rola polega na mobilizacji organizmu w sytuacjach stresowych. Ma to miejsce, zarówno jeśli chodzi o stres fizyczny, jak i emocjonalny. Glikokortykosteroidy modulują również odpornością, biorą udział w regulowaniu ciśnienia krwi oraz wpływają na metabolizm kości. Jednym z najbardziej znanych glikokortykosteroidów jest kortyzol, czyli hormon stresu;
  • gestageny to hormony produkowane przez ciałko żółte jajników. Hormony ten biorą udział w procesie zapłodnienia, przygotowując macicę do implantacji zarodka i utrzymania ciąży;
  • estrogeny produkowane są przede wszystkim przez jajniki oraz łożysko. U ludzi obecne są trzy rodzaje estrogenów: estron, estradiol oraz estriol. Najważniejszym z nich jest estradiol, produkowany w największej ilości. Biorą udział w przemianie lipidów, wzroście narządów płciowych, hamowaniu wzrostu gruczołów łojowych oraz kontrolują metabolizm kostny;
  • androgeny, czyli testosteron i androsteron – testosteron jest głównym hormonem męskim związanym z płcią. Odpowiada za rozwój męskich narządów płciowych oraz za spermatogenezę. Hormon ten ma również działa anaboliczne, co oznacza, że wzmaga syntezę białek, pobudzając czynności krwiotwórcze i wpływając na rozrost mięśni szkieletowych.

Zobacz także

Kiedy przyjmuje się hormony steroidowe?

Leki sterydowe są szeroko stosowane, jednakże głównie jako leki przeciwzapalne. Niestety ten rodzaj leków niesie ze sobą wiele skutków ubocznych i powikłań. Dlatego przyjmuje się ich stosowanie tylko wówczas, gdy korzyści z leczenia są większe niż potencjalne skutki uboczne. Przy niewielkich infekcjach organizm człowieka jest w stanie poradzić sobie sam, gdyż produkuje kortyzol – skuteczny w walce z odczynem zapalnym. Duża ilość kortyzolu wpływa na proces pobudzania substancji prozapalnych o nazwie cytokiny. Są jednak sytuacje, gdy organizm człowieka nie jest w stanie sprostać tak dużej potrzebie produkcji kortyzolu. Wówczas konieczny jest lek sterydowy, który w sposób indukowany zmniejszy stan zapalny.

Sterydy anaboliczne okryte są złą sławą. I nie bez kozery. Mówi się też o nich jako o „odżywkach”, jednakże nie ma w nich nic naturalnego. Środki chemiczne przyjmowane głównie przez kulturystów mają działanie zbliżone do testosteronu. Mało kto z osób zażywających sterydy anaboliczne wie, że poza przyrostem masy mięśniowej, mogą one wywierać bardzo negatywny wpływ na resztę organizmu. Przede wszystkim uszkadzają wątrobę, powodują zakrzepicę żył i tętnic i przyczyniają się do powstania nadciśnienia tętniczego. Ich długotrwałe przyjmowanie może również zakończyć się zwyrodnieniem stawów, łysieniem oraz bezpłodnością. Mimo że sterydy przyjmowane są przede wszystkim przez mężczyzn, skutki ich stosowania przez kobiety są równie niebezpieczne. U kobiet przewlekle przyjmujących anaboliki dochodzi do zaburzenia cyklu miesięcznego, pojawienia się owłosienia na ciele i twarzy, a także obniżenia głosu.

W związku z licznymi skutkami ubocznymi, jakimi grozi przyjmowanie sterydów, należy ograniczyć ich przyjmowanie. Jest to oczywiście kwestia indywidualna i decyzja musi być ostatecznie podjęta przez lekarza prowadzącego mającego na względzie powagę schorzenia.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej…

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Renina i jej rola w nerkach

Renina i jej rola w nerkach

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Małgorzata Kożuchowska / Instagram.com

Małgorzata Kożuchowska od lat poważnie choruje. „Byłam wyczerpana, napuchnięta, czułam, że we wszystkim wyglądam słabo” – mówi aktorka

Kortykosteroidy — Czym są, jak działają oraz jakie mają zastosowanie i skutki uboczne?

Kortykosteroidy – czym są, jak działają oraz jakie mają zastosowanie i skutki uboczne?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Prolaktyna normy prawidłowe — sprawdź informacje o poziomach prolaktyny!

Prolaktyna normy prawidłowe – ile wynoszą?

Estriadol — jakie są wskazania do badania?

Estriadol – jakie są wskazania do zbadania jego poziomu?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?