Przejdź do treści

Hormony steroidowe – funkcje oraz zaburzenia

tabletki podłużne i okrągłe
Źródło: StockAdobre Fot. nestonik
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Hormony steroidowe są niewielkimi związkami chemicznymi, których receptory zlokalizowane są w jądrze komórek. Bez trudu przenikają przez błony komórkowe.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Hormony steroidowe, dzięki swoim właściwościom, znalazły liczne zastosowanie terapeutyczne, głównie w środowisku sportowym. Związane są z tym kontrowersje, szczególnie w odniesieniu do dopingu. Wyróżnia się obecnie pięć klas hormonów steroidowych, które są wytwarzane przez ludzki organizm – androgeny, estrogeny, glikokortykoidy, mineralokortykoidy oraz gestageny. Wszystkie te klasy różnią się nie tylko funkcjonalnie, ale i strukturalnie. Hormony steroidowe działają przez receptory znajdujące się wewnątrz komórek i dopiero po połączeniu wywołują kaskadę zmian na poziomie molekularnym.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
PROMOCJA
Odporność, Promocje
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
Kobieta patrzy w obiektyw

Hormony steroidowe synteza

Głównym substratem służącym do syntezy hormonów steroidowych jest cholesterol. Podlega on działaniu enzymów występujących w mitochondrium. Cholesterol przekształca się następnie w pregnenolon i trafia do cytozolu, by ostatecznie przybrać postać progesteronu.

Hormony steroidowe mechanizm działania

  • mineralokortykoidy wydzielane są przez korę nadnerczy. Za ich produkcję odpowiadają m.in. jony sodowe obecne w kanalikach dystalnych nerek oraz dynamiczne zmiany w objętości krwi krążącej. Główną ich funkcją jest regulowanie gospodarką wodno-elektrolitową;
  • glikokortykosteroidy biorą udział w metabolizmie białka, tłuszczów oraz węglowodanów. Ich rola polega na mobilizacji organizmu w sytuacjach stresowych. Ma to miejsce, zarówno jeśli chodzi o stres fizyczny, jak i emocjonalny. Glikokortykosteroidy modulują również odpornością, biorą udział w regulowaniu ciśnienia krwi oraz wpływają na metabolizm kości. Jednym z najbardziej znanych glikokortykosteroidów jest kortyzol, czyli hormon stresu;
  • gestageny to hormony produkowane przez ciałko żółte jajników. Hormony ten biorą udział w procesie zapłodnienia, przygotowując macicę do implantacji zarodka i utrzymania ciąży;
  • estrogeny produkowane są przede wszystkim przez jajniki oraz łożysko. U ludzi obecne są trzy rodzaje estrogenów: estron, estradiol oraz estriol. Najważniejszym z nich jest estradiol, produkowany w największej ilości. Biorą udział w przemianie lipidów, wzroście narządów płciowych, hamowaniu wzrostu gruczołów łojowych oraz kontrolują metabolizm kostny;
  • androgeny, czyli testosteron i androsteron – testosteron jest głównym hormonem męskim związanym z płcią. Odpowiada za rozwój męskich narządów płciowych oraz za spermatogenezę. Hormon ten ma również działa anaboliczne, co oznacza, że wzmaga syntezę białek, pobudzając czynności krwiotwórcze i wpływając na rozrost mięśni szkieletowych.

Zobacz także

Kiedy przyjmuje się hormony steroidowe?

Leki sterydowe są szeroko stosowane, jednakże głównie jako leki przeciwzapalne. Niestety ten rodzaj leków niesie ze sobą wiele skutków ubocznych i powikłań. Dlatego przyjmuje się ich stosowanie tylko wówczas, gdy korzyści z leczenia są większe niż potencjalne skutki uboczne. Przy niewielkich infekcjach organizm człowieka jest w stanie poradzić sobie sam, gdyż produkuje kortyzol – skuteczny w walce z odczynem zapalnym. Duża ilość kortyzolu wpływa na proces pobudzania substancji prozapalnych o nazwie cytokiny. Są jednak sytuacje, gdy organizm człowieka nie jest w stanie sprostać tak dużej potrzebie produkcji kortyzolu. Wówczas konieczny jest lek sterydowy, który w sposób indukowany zmniejszy stan zapalny.

Sterydy anaboliczne okryte są złą sławą. I nie bez kozery. Mówi się też o nich jako o „odżywkach”, jednakże nie ma w nich nic naturalnego. Środki chemiczne przyjmowane głównie przez kulturystów mają działanie zbliżone do testosteronu. Mało kto z osób zażywających sterydy anaboliczne wie, że poza przyrostem masy mięśniowej, mogą one wywierać bardzo negatywny wpływ na resztę organizmu. Przede wszystkim uszkadzają wątrobę, powodują zakrzepicę żył i tętnic i przyczyniają się do powstania nadciśnienia tętniczego. Ich długotrwałe przyjmowanie może również zakończyć się zwyrodnieniem stawów, łysieniem oraz bezpłodnością. Mimo że sterydy przyjmowane są przede wszystkim przez mężczyzn, skutki ich stosowania przez kobiety są równie niebezpieczne. U kobiet przewlekle przyjmujących anaboliki dochodzi do zaburzenia cyklu miesięcznego, pojawienia się owłosienia na ciele i twarzy, a także obniżenia głosu.

W związku z licznymi skutkami ubocznymi, jakimi grozi przyjmowanie sterydów, należy ograniczyć ich przyjmowanie. Jest to oczywiście kwestia indywidualna i decyzja musi być ostatecznie podjęta przez lekarza prowadzącego mającego na względzie powagę schorzenia.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć? Lekarka wyjaśnia, z czego to może wynikać

Budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć? Lekarka wyjaśnia, z czego to może wynikać

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Joga hormonalna – sposób na równowagę

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

×