Przejdź do treści

Hormony steroidowe – funkcje oraz zaburzenia

tabletki podłużne i okrągłe
Źródło: StockAdobre Fot. nestonik
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Co łączy labradora, cipkę i marchewkę? Być może pozornie nic, ale tak naprawdę mają jedną, bardzo istotną wspólną cechę
Sprawdź, czy prawidłowo sikasz! Dawid Polak wyjaśnia, jak nie popełniać częstych błędów
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad
Będzie dostępna szczepionka na boreliozę? Niedługo kluczowy etap badań
W szczecińskim szpitalu wykryto zarażenie błonicą. Pacjent nie żyje

Hormony steroidowe są niewielkimi związkami chemicznymi, których receptory zlokalizowane są w jądrze komórek. Bez trudu przenikają przez błony komórkowe.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Hormony steroidowe, dzięki swoim właściwościom, znalazły liczne zastosowanie terapeutyczne, głównie w środowisku sportowym. Związane są z tym kontrowersje, szczególnie w odniesieniu do dopingu. Wyróżnia się obecnie pięć klas hormonów steroidowych, które są wytwarzane przez ludzki organizm – androgeny, estrogeny, glikokortykoidy, mineralokortykoidy oraz gestageny. Wszystkie te klasy różnią się nie tylko funkcjonalnie, ale i strukturalnie. Hormony steroidowe działają przez receptory znajdujące się wewnątrz komórek i dopiero po połączeniu wywołują kaskadę zmian na poziomie molekularnym.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta patrzy w obiektyw

Hormony steroidowe synteza

Głównym substratem służącym do syntezy hormonów steroidowych jest cholesterol. Podlega on działaniu enzymów występujących w mitochondrium. Cholesterol przekształca się następnie w pregnenolon i trafia do cytozolu, by ostatecznie przybrać postać progesteronu.

Hormony steroidowe mechanizm działania

  • mineralokortykoidy wydzielane są przez korę nadnerczy. Za ich produkcję odpowiadają m.in. jony sodowe obecne w kanalikach dystalnych nerek oraz dynamiczne zmiany w objętości krwi krążącej. Główną ich funkcją jest regulowanie gospodarką wodno-elektrolitową;
  • glikokortykosteroidy biorą udział w metabolizmie białka, tłuszczów oraz węglowodanów. Ich rola polega na mobilizacji organizmu w sytuacjach stresowych. Ma to miejsce, zarówno jeśli chodzi o stres fizyczny, jak i emocjonalny. Glikokortykosteroidy modulują również odpornością, biorą udział w regulowaniu ciśnienia krwi oraz wpływają na metabolizm kości. Jednym z najbardziej znanych glikokortykosteroidów jest kortyzol, czyli hormon stresu;
  • gestageny to hormony produkowane przez ciałko żółte jajników. Hormony ten biorą udział w procesie zapłodnienia, przygotowując macicę do implantacji zarodka i utrzymania ciąży;
  • estrogeny produkowane są przede wszystkim przez jajniki oraz łożysko. U ludzi obecne są trzy rodzaje estrogenów: estron, estradiol oraz estriol. Najważniejszym z nich jest estradiol, produkowany w największej ilości. Biorą udział w przemianie lipidów, wzroście narządów płciowych, hamowaniu wzrostu gruczołów łojowych oraz kontrolują metabolizm kostny;
  • androgeny, czyli testosteron i androsteron – testosteron jest głównym hormonem męskim związanym z płcią. Odpowiada za rozwój męskich narządów płciowych oraz za spermatogenezę. Hormon ten ma również działa anaboliczne, co oznacza, że wzmaga syntezę białek, pobudzając czynności krwiotwórcze i wpływając na rozrost mięśni szkieletowych.

Zobacz także

Kiedy przyjmuje się hormony steroidowe?

Leki sterydowe są szeroko stosowane, jednakże głównie jako leki przeciwzapalne. Niestety ten rodzaj leków niesie ze sobą wiele skutków ubocznych i powikłań. Dlatego przyjmuje się ich stosowanie tylko wówczas, gdy korzyści z leczenia są większe niż potencjalne skutki uboczne. Przy niewielkich infekcjach organizm człowieka jest w stanie poradzić sobie sam, gdyż produkuje kortyzol – skuteczny w walce z odczynem zapalnym. Duża ilość kortyzolu wpływa na proces pobudzania substancji prozapalnych o nazwie cytokiny. Są jednak sytuacje, gdy organizm człowieka nie jest w stanie sprostać tak dużej potrzebie produkcji kortyzolu. Wówczas konieczny jest lek sterydowy, który w sposób indukowany zmniejszy stan zapalny.

Sterydy anaboliczne okryte są złą sławą. I nie bez kozery. Mówi się też o nich jako o „odżywkach”, jednakże nie ma w nich nic naturalnego. Środki chemiczne przyjmowane głównie przez kulturystów mają działanie zbliżone do testosteronu. Mało kto z osób zażywających sterydy anaboliczne wie, że poza przyrostem masy mięśniowej, mogą one wywierać bardzo negatywny wpływ na resztę organizmu. Przede wszystkim uszkadzają wątrobę, powodują zakrzepicę żył i tętnic i przyczyniają się do powstania nadciśnienia tętniczego. Ich długotrwałe przyjmowanie może również zakończyć się zwyrodnieniem stawów, łysieniem oraz bezpłodnością. Mimo że sterydy przyjmowane są przede wszystkim przez mężczyzn, skutki ich stosowania przez kobiety są równie niebezpieczne. U kobiet przewlekle przyjmujących anaboliki dochodzi do zaburzenia cyklu miesięcznego, pojawienia się owłosienia na ciele i twarzy, a także obniżenia głosu.

W związku z licznymi skutkami ubocznymi, jakimi grozi przyjmowanie sterydów, należy ograniczyć ich przyjmowanie. Jest to oczywiście kwestia indywidualna i decyzja musi być ostatecznie podjęta przez lekarza prowadzącego mającego na względzie powagę schorzenia.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. "Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna"

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×