Biegunka u dziecka jest sygnałem, że doszło do podrażnienia jelit przez patogeny lub toksyczne substancje, zawarte na przykład w lekach. Mechanizmem obronnym jest przyspieszenie perystaltyki, a tym samym częstsze oddawanie stolca i zmiana jego konsystencji. Każde dziecko chociaż raz w życiu przeszło rozwolnienie. Biegunka występuje także u niemowląt karmionych piersią.
Jak wygląda biegunka u niemowlaka – objawy
Obowiązująca definicja stworzona przez Światową Organizację Zdrowia za biegunkę u niemowlątuznaje oddanie co najmniej 3 stolców w ciągu doby, które są wodniste lub półpłynne i mogą zawierać w sobie resztki niestrawionego pokarmu, śluz lub krew. Kryteria te dotyczą dzieci, które są karmione pokarmem sztucznym.
Biegunka u niemowląt karmionych piersią ma miejsce wtedy, gdy zmienia się konsystencja kału na niemal lub całkiem płynną, przybiera zielonkawy kolor i podwaja się jego ilość. Liczba stolców na dobę nie ma aż takiego znaczenia, ponieważ u dzieci spożywających mleko matki wypróżnianie się kilka razy na dobę jest fizjologiczne.
Rozwolnienie może przebiegać bez dodatkowych dolegliwości. Często jednak poza luźnymi stolcami pojawiają się także:
- ból brzucha,
- wymioty,
- wzdęcia,
- brak apetytu,
- niepokój i rozdrażnienie,
- osłabienie, złe samopoczucie, senność.
Rolki
Biegunka u niemowląt – przyczyny
Rozwolnienie u niemowląt nie musi oznaczać groźnej choroby. Często jego przyczyna jest błaha i łatwa do wyeliminowania. Jednak rodziców powinny martwić powikłania nieodpowiednio leczonej dolegliwości. Biegunka u noworodków, niemowląt i rocznych dzieci powstaje z tych samych powodów. Są to najczęściej:
- wirusowe infekcje przewodu pokarmowego, za które odpowiadają rotawirusy,
- zakażenie przewodu pokarmowego przez bakterie: E. coli, Salmonella, gronkowce,
- pasożyty,
- alergia lub nietolerancja pokarmowa (gluten, laktoza),
- uczulenie na mleko,
- spożycie nieświeżego pokarmu,
- nieprawidłowa dieta mamy karmiącej piersią,
- przyjmowanie antybiotyków,
- infekcje, które nie dotyczą układu pokarmowego (zapalenie ucha, układu moczowego, górnych dróg oddechowych).
Możliwe jest pojawienie się biegunki u niemowlaka przy ząbkowaniu. Towarzyszą jej obfite ślinienie się dziecka, niepokój, płacz, gorączka i uporczywe wkładanie do buzi palców. Postępowanie jest takie samo jak w przypadku rozwolnienia wywołanego innymi czynnikami.
Biegunka u dziecka z krwią lub śluzem
Widoczny w stolcu śluz podczas biegunki nie powinien stanowić powodów do obaw. Śluz jest produkowany przez błonę śluzową przewodu pokarmowego. Składa się z wody, białka i związków soli. Jego rolą jest ochrona jelit i ułatwienie przesuwania resztek pokarmowych. Podczas rozwolnienia ilość wydzieliny naturalnie się zwiększa, dlatego może być widoczna w kale.
Biegunka u dziecka z krwią świadczy o zakażeniu bakteryjnym, pasożytniczym lub alergii pokarmowej. Objawem są widoczne czerwone nitki w stolcu lub na pampersie. Najczęściej biegunka z krwią wskazuje na infekcję bakteryjną lub pasożytniczą. Należy skonsultować się z lekarzem i wykonać badanie laboratoryjne próbki kału.
Biegunka u niemowlaka – kiedy do lekarza?
Rozwolnienie nie powinno być bagatelizowane, zawsze należy skonsultować je z lekarzem. Szczególnie niebezpieczne są biegunka i wymioty u noworodka. Stan dziecka może ulec wtedy szybkiej zmianie, zwłaszcza jeżeli dojdzie do groźnego dla zdrowia i życia odwodnienia, spowodowanego nadmierną utratą płynów i elektrolitów. Należy niezwłocznie udać się do szpitala, jeżeli dziecko:
- jest osłabione i podsypiające,
- ma wysuszone usta,
- nie oddaje moczu,
- płacze bez łez,
- ma chrypkę,
- jego ciemiączko jest zapadnięte.
Co na biegunkę u dziecka? Leki
Leczenie biegunki u niemowląt polega głównie na intensywnym nawadnianiu doustnym. Maluch powinien wypić co najmniej tyle płynów ile stracił, a na każdy oddany stolec dodatkowe 50 ml. Dopajać należy niegazowaną wodą, w której można rozpuścić elektrolity kupione w aptece. Obecnie nie stosuje się środków hamujących dolegliwości. Leki na biegunkę u dziecka dostępne bez recepty mają na celu zapobieganie odwodnieniu, odbudowę fizjologicznej flory bakteryjnej i ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego.
Biegunka u dziecka – domowe sposoby
Domowe sposoby na biegunkę u niemowlaka mają na celu złagodzenie objawów. Nie zastąpią one wizyty u lekarza. Aby złagodzić ból brzucha, należy delikatnie go masować okrężnymi ruchami zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Można podać do picia herbatkę ziołową, która poprawi perystaltykę jelit. Dieta przy biegunce u dziecka jest istotna i przyspiesza leczenie. Nie należy przerywać karmienia piersią. Maluchom, które piją mleko modyfikowane, podaje się w tym czasie hipoalergiczne mieszanki. Starsze niemowlęta powinny jeść kleik ryżowy, gotowaną marchewkę lub kaszkę.