Przejdź do treści

Pasożyty przewodu pokarmowego – fakty i mity

Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Doskwiera ci ciągłe zmęczenie? To może być objaw poważnej dolegliwości. Zbadaj się
Zdrowe śniadanie do szkoły: orkiszowy omlet plus sok marchwiowy
Kobieta siedząca przy łóżku
Nie możesz zasnąć? Poznaj receptę na dobry sen według Kasi Bem
babcia i wnuczka
Jak kobiety funkcjonują po menopauzie? Rozmawiamy z genetyczką prof. Moniką Puzianowską-Kuźnicką
uśmiechnięta dziewczyna
Pesymizm nie opłaca się. Podpowiadamy jak być optymistą!

Jeśli masz psa lub kota, powinieneś się odrobaczyć; przyczyną alergii są pasożyty; a dzieci, które zgrzytają zębami, mają owsiki – to fakty czy mity? W internecie znajdziemy mnóstwo informacji o chorobach pasożytniczych. Kłopot w tym, że wśród nich jest wiele przekłamań. Z nimi rozprawi się ostatecznie nasz ekspert.

Mit nr 1: Zakażenia pasożytami są niezwykle powszechne (według niektórych źródeł nawet 100 proc. populacji)

W Polsce najczęstszą chorobą pasożytniczą jest owsica. Choruje na nią około 10 proc. dzieci, w niektórych środowiskach może nią być zakażonych nawet 40 proc. Druga w kolejności jest giardioza – do 10 proc. zakażonych w populacji dziecięcej (wg danych Państwowego Zakładu Higieny zapadalność w roku 2015 to 4,5 na 100 tys. mieszkańców). Glistnica i tasiemczyce to mniej niż 1 proc. zakażonych w naszej populacji. Zakażenia pozostałymi gatunkami pasożytów są incydentalne. Skąd zatem często tak zawyżone dane? To może wynikać np. ze stawiania rozpoznania robaczyc bez potwierdzenia laboratoryjnego, z brania pod uwagę wyników uzyskanych za pomocą metod nienaukowych (biorezonans, metoda żywej kropli krwi) bądź z pomyłek diagnostycznych (częste mylenie pod mikroskopem jaj glisty ludzkiej z pyłkami roślinnymi).

Mit nr 2: Dzieci należy odrobaczać profilaktycznie

Można rozważyć profilaktyczne podawanie leków u osób narażonych na stałą ekspozycję na owsiki (np. w internatach). W innych przypadkach jest to postępowanie niezalecane ze względu na możliwe wystąpienie działań niepożądanych leków przeciwpasożytniczych (np. dla albendazolu to: bóle i zawroty głowy, biegunka, bóle brzucha, wysypka, pokrzywka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona) i na ryzyko narastania oporności na obecnie dostępne leki przy jednocześnie realnie dość niskim ryzyku bycia zakażonym (według raportów WHO Polska należy do krajów o rzadkim występowaniu chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego). Dodatkowo stosowane powszechnie leki w jednej dawce działają tylko na owsiki i glistę ludzką. Zdecydowanie najważniejsza jest profilaktyka, czyli przestrzeganie podstawowych zasad higieny (częste mycie rąk, dokładne mycie warzyw i owoców itp.).

Mit nr 3: Eozynofilia w badaniach krwi jest typowa dla występowania pasożytów

Eozynofilia to zwiększenie w rozmazie krwi ilości eozynofilów powyżej 4 proc. Istnieje bardzo wiele przyczyn, dla których może ona być obserwowana. Wśród nich, oprócz chorób pasożytniczych, wymienia się m.in.: choroby alergiczne, szkarlatynę, kolagenozy, choroby nowotworowe, stan po splenektomii, stan po radioterapii, zaburzenia immunologiczne, chorobę Addisona, eozynofilię polekową (np. po penicylinie, fenotiazynie). Rozpoznanie zakażenia pasożytami jelitowymi tylko na podstawie stwierdzenia eozynofilii w surowicy krwi byłoby więc błędem i mogłoby skutkować opóźnieniem w diagnostyce i leczeniu innych poważnych chorób.

Mit nr 4: Pasożyty zawsze nasilają objawy alergii albo są jej przyczyną

Na podstawie do tej pory przeprowadzonych badań naukowych w dalszym ciągu nie jest jasny związek między zakażeniami pasożytami jelitowymi a objawami alergii. W niektórych badaniach wykazano, że mogą one nasilać stopień ciężkości astmy czy objawów alergii, jak np. wysypek. W innych natomiast zaobserwowano, że osoby zakażone pasożytami rzadziej chorują na astmę i rzadziej cierpią z powodu alergii bądź też jej objawy są u nich znacznie mniej nasilone (co potwierdzałyby dane z krajów rozwijających się, gdzie infekcje pasożytnicze są bardzo częste, natomiast znacznie rzadziej rozpoznaje się alergie i astmę), podobny związek zaobserwowano również w przypadku chorób autoimmunologicznych (zapalenia jelit, stawów, cukrzyca t. 1 itd.). Jednocześnie obserwuje się negatywny wpływ masywnego zakażenia na układ odpornościowy, co może wręcz skutkować zmniejszoną skutecznością szczepień ochronnych w krajach rozwijających się, z uwagi na upośledzoną reakcję immunologiczną przy zetknięciu się z antygenami obecnymi w szczepionkach.

Mit 5: Najczęstszym źródłem pasożytów są zwierzęta domowe, dlatego koniecznie należy odrobaczać osoby je posiadające

Do gatunków pasożytów, które mogą współwystępować u ludzi i u zwierząt domowych, zalicza się: Giardia lamblia i Toxoplasma gondii, a także Toxocara canis i cati, które to jednak nie osiągają stadium osobnika dojrzałego, tylko pozostają w organizmie człowieka w postaci larw osiedlających się w tkankach. Nie jest zalecane rutynowe odrobaczanie ludzi mających zwierzęta domowe, jako że na żaden z tych gatunków nie działają typowo stosowane leki przeciwpasożytnicze podawane w standardowych dawkach. Możliwe jest także zakażenie tasiemcem psim (Dipylidium caninum), dochodzi do niego jednak tylko w przypadku połknięcia zakażonej pchły, co stanowi ogromną rzadkość. Najważniejsze jest pamiętanie o prawidłowych nawykach higienicznych, częste mycie rąk, sprzątanie psich odchodów z trawników, zabezpieczanie piaskownic przed zwierzętami, regularne odrobaczanie zwierząt domowych.

Mit nr 6: Zgrzytanie zębami, kaszel, bladość skóry i podkrążone oczy – to najczęstsze objawy zakażeń pasożytniczych u dzieci

Są to objawy niespecyficzne, które mogą się wiązać z wieloma innymi schorzeniami. Mogą występować pojedynczo lub wspólnie podczas zakażenia pasożytami jelitowymi, ale w żaden sposób nie można tylko na tej podstawie przesądzać o ich obecności w organizmie. Np. zgrzytanie zębami (bruksizm) u dzieci najczęściej jest związany z nadmiarem bodźców, sytuacji stresowych w ciągu dnia, w ten sposób rozładowywane jest napięcie. Wśród możliwych przyczyn bruksizmu wymienia się także skłonności rodzinne do takich zachowań, wady zgryzu czy też choroby w obrębie jamy ustnej, głowy, choroby przewodu pokarmowego, zaburzenia neurologiczne, hormonalne. Obecność pasożytów jelitowych odpowiada za nie tylko w niewielkim stopniu.

Mit nr 7: W diagnostyce zakażeń pasożytniczych skuteczne jest badanie żywej kropli krwi

Zgodnie z opinią Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych badanie żywej kropli krwi nie jest procedurą medyczną z zakresu diagnostyki laboratoryjnej, jest wykonywane przez osoby nieuprawnione, poza medycznym laboratorium diagnostycznym. Jako takie absolutnie nie może służyć do oceny stanu klinicznego pacjenta, a wszelkie wyniki uzyskane w ten sposób są niewiarygodne.

Mit nr 8: W diagnostyce i leczeniu zakażeń pasożytami jelitowymi skuteczny jest biorezonans

W żadnych badaniach naukowych nie udało się udowodnić, by biorezonans miał wyższą skuteczność niż placebo. Jego rzekomy mechanizm działania został uznany za pseudonaukę (urządzenie nie jest nawet w stanie w rzeczywistości wykonywać pomiaru fal elektromagnetycznych).

Mit nr 9: W leczeniu zakażeń pasożytniczych skuteczne są leki ziołowe i homeopatia

W chwili obecnej brak wystarczających danych w literaturze medycznej, które mogą być podstawą do stworzenia zaleceń dotyczących stosowania preparatów ziołowych w leczeniu zakażeń pasożytami. Niektóre z nich wydają się obiecujące, jednak konieczne są dalsze badania w celu określenia ich rzeczywistej skuteczności, odpowiedniego dawkowania i możliwych działań niepożądanych.

Brak jakichkolwiek rzetelnie przeprowadzonych badań naukowych, w których by wykazano, że preparaty homeopatyczne przewyższają swoją skutecznością działanie placebo. Teoretyczny mechanizm działania homeopatii nie ma żadnych podstaw naukowych, opiera się na wierze w ponadnaturalne właściwości zapamiętywania wody (w preparatach tych brak jest jakichkolwiek substancji aktywnych, po wielokrotnych rozcieńczeniach obecna jest jedynie sama woda).

Mit nr 10: Zawsze należy się odrobaczać całą rodziną

Podanie leków przeciwpasożytniczych wszystkim domownikom jest uzasadnione tylko w niektórych przypadkach. Do takich zalicza się potwierdzone laboratoryjnie rozpoznanie u jednego z członków rodziny zakażenia owsikami lub lambliami.

Podsumowując, wydaje się, że o ile pasożyty jelitowe jak najbardziej są obecne w naszej szerokości geograficznej, o tyle ich występowanie nie jest aż tak częste, jak się powszechnie uważa. Dopiero po potwierdzeniu laboratoryjnym zakażenia pasożytami jelitowymi lub po znalezieniu pasożytów albo ich fragmentów (np. członów tasiemca) w kale lekarz powinien wdrożyć odpowiednie leczenie.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

„Miednica to nasze kobiece centrum dowodzenia”. Mięśnie Kegla potrzebują treningu, fizjoterapeutka wyjaśnia jak to robić i w jaki sposób ciało nam się odwdzięczy

„Nie bójmy się negatywnych emocji, nie ukrywajmy ich, pokażmy dziecku, że one też są w porządku”. Psycholog Ewa Sękowska-Molga o depresji wśród dzieci

Zainteresują cię również:

Kobieta siedząca z termoforem

„Zbyt dużo seksu, za mało soku z żurawiny”. Obalamy mity o zapaleniu pęcherza

Marchewka to prawdziwy skarbiec zdrowia. Sprawdź, na co pozytywnie wpływa

Kobieta z dystorsją trzyma się za bolące kolano.

Dystorsja: rodzaje, objawy, przyczyny, leczenie. Różne definicje pojęcia

Kobieta podczas badania USG pod kątem wykrycia wielowodzia.

Wielowodzie, czyli nadmiar wód płodowych – przyczyny, objawy, zagrożenia, sposoby leczenia

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy: objawy, leczenie, rokowania

Kobieta z chorobą von Willebranda podczas konsultacji lekarskiej.

Choroba von Willebranda – na czym polega wrodzona skaza krwotoczna?

Zdrowy posiłek na stole

Odchudzanie a efekt jo-jo. O gubieniu kilogramów opowiada diabetolog prof. Leszek Czupryniak

Kobieta siedzi na podłodze i je

Znów spóźnia ci się okres? Trenujesz? Odchudzasz się? Poznaj możliwe przyczyny zaburzonego cyklu miesiączkowego

10 sposobów na to, by nie zwariować. Radzi Kasia Bem

dziewczyny z bielactwem

Bielactwo może być piękne! Zobacz galerię zwykłych, niezwykłych kobiet, które wyglądają jak dzieła sztuki

Czy przed okresem można…? – odpowiada lekarz Łukasz Stelmaszczyk

dłoń w rękawiczce jednorazowej trzymająca próbkę krwi

Kreatynina – marker pracy nerek. O czym świadczy jego wysoki i niski poziom?

kobieta trzymająca obiema rękami za bolące kolano

Artroza – choroba zwyrodnieniowa stawów: przyczyny, objawy, naturalne metody leczenia

trzy próbki krwi na białym tle

Biochemia krwi, czyli analiza podstawowych składników osocza. Jak interpretować wyniki?

zasmucona młoda kobieta siedząca w toalecie na sedesie

Zatwardzenie – jakie są sposoby na zaparcia? Zioła, dieta i inne domowe metody

jedno zdrowe oko kobiety i drugie z zapaleniem rogówki

Zapalenie rogówki – przyczyny, objawy i sposoby leczenia. Jak pozbyć się uciążliwej dolegliwości?

kobieta radząca sobie ze stresem w pracy w otoczeniu dwóch mężczyzn

Jakie są metody walki ze stresem? Znane techniki relaksacyjne

małe narzędzia ogrodowe i cebulki kwiatowe na tle wrzosów w ogrodzie

Hortiterapia w leczeniu pacjentów cierpiących na schorzenia somatyczne i psychiatryczne

wysypana soda ze słoiczka na drewnianą powierzchnię

Odgrzybianie organizmu – jak je właściwie przeprowadzić? Czy istnieją skuteczne metody?

młoda kobieta w kapeluszu opala się na plaży

Czym jest tanoreksja i jakie niesie zagrożenia? Leczenie tanoreksji

kobieta lekarz podłącza pacjentowi aparaturę do hemodializy

Czym jest hemodializa? Dowiedz się, jak wygląda życie ze sztuczną nerką

lekarz wprowadza cystoskopem wziernik do pęcherza moczowego pacjenta

Co to jest cystoskopia i jak się do niej przygotować – czyli wszystko, co warto wiedzieć przed badaniem

młoda kobieta z grymasem bólu na twarzy trzymająca się za gardło

Paciorkowce – poznaj wroga i wylecz go. Jakie daje objawy? Jak rozpoznać jego obecność?

lekarz w rękawiczkach wkłada próbki krwi do stojaka

Odczyn antystreptolizynowy (ASO) – co to za badanie? Wskazania i normy