Przejdź do treści

Pasożyty przewodu pokarmowego – co o nich wiesz?

Pasożyty przewodu pokarmowego – co o nich wiesz?
Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
koronawirus, kobieta w maseczce
Zaskakujący przypadek. Dwa zakażenia w dwa miesiące dwoma różnymi szczepami SARS-CoV-2
Na horyzoncie pojawił się nowy lek na koronawirusa. Badanie wykazało, że jest 27-krotnie bardziej skuteczny niż remdesiwir
Na horyzoncie pojawił się nowy lek na koronawirusa. Badanie wykazało, że jest 27-krotnie bardziej skuteczny niż remdesiwir
Kobieta w maseczce ochronnej
Francja i Austria zakazują noszenia maseczek materiałowych w miejscach publicznych!
Kresa biała – anatomia. Rozstęp i przepuklina kresy białej
Nastolatka siedzi na rampie
„Jedna placówka na ponad 27 tys. pacjentek”. Martyna Jałoszyńska o dostępie nastolatek do ginekologa

Zakażenia pasożytnicze przewodu pokarmowego to częste rozpoznanie, zwłaszcza u dzieci. Zwykle budzi ono obrzydzenie i lęk… Jak realne jest jednak to zagrożenie? W gąszczu informacji łatwo się pogubić, dlatego nasz ekspert przedstawi dane zgodne z aktualną wiedzą medyczną.

Choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego stanowią jedno z głównych zagadnień medycyny tropikalnej, są jednak ważnym problemem także w naszej szerokości geograficznej. Do najczęstszych pasożytów jelitowych w Polsce zalicza się: owsiki, lamblie, glistę ludzką i tasiemca nieuzbrojonego, natomiast pozostałe gatunki wykrywane są sporadycznie.

Owsica

Jest najczęstszą chorobą pasożytniczą w Polsce. Wywołuje ją nicień Enterobius vermicularis – owsik o długości 2–13 mm, który za dnia przebywa w jelicie grubym, a w nocy bytuje na skórze odbytu i tam składa jaja. Jego jedynym żywicielem jest człowiek, a do zakażenia dochodzi głównie drogą pokarmową przez ręce skażone w wyniku kontaktu z chorą osobą lub jej rzeczami. Możliwa jest również droga inhalacyjna (połknięcie jaj unoszących się w powietrzu) lub autoinwazja poprzez połknięcie jaj znajdujących się na dłoniach, którymi była wcześniej drapana okolica odbytu. Najczęściej chorują dzieci, jako że dopiero uczą się prawidłowych nawyków higienicznych (zwłaszcza w internatach, domach dziecka, a także żłobkach czy przedszkolach).

Przebieg choroby bardzo często jest bezobjawowy. W przypadku wystąpienia objawów najczęściej chorzy skarżą się na świąd odbytu (u dziewczynek czasami także świąd sromu), zwłaszcza w nocy, co może prowadzić do bezsenności, a także na nadpobudliwość nerwową, zaburzenia wypróżniania, utratę łaknienia, bladość skóry albo podkrążone oczy. Rzadko są możliwe poważne powikłania w postaci np. zapalenia wyrostka robaczkowego czy zapalenia narządów w obrębie miednicy małej.

W celu rozpoznania owsicy badaniem diagnostycznym z wyboru jest znalezienie jaj na taśmie celofanowej naklejonej uprzednio na skórze odbytu lub w wymazie ze skóry odbytu, bądź też stwierdzenie obecności osobników dojrzałych bezpośrednio na skórze odbytu (w tym celu należy obejrzeć okolicę odbytu 2–3 godziny po zaśnięciu). Trzykrotne powtórzenie badania daje ponad 90 proc. szans na wykrycie jaj owsika.

W leczeniu stosowany jest albendazol, mebendazol lub pyrantel. Leczenie powinni otrzymać również wszyscy domownicy. Należy pamiętać o przestrzeganiu zasad higieny, codziennej porannej kąpieli, wygotowaniu i wyprasowaniu bielizny, pościeli i częstej ich zmianie, a także o stosowaniu diety z dużą zawartością błonnika, zapobieganiu zaparciom.

Giardioza (lamblioza)

Jest drugą po owsicy chorobą pasożytniczą pod względem częstotliwości występowania w Polsce. Wywołuje ją pierwotniak Giardia intestinalis (zwany także Giardia lamblia) bytujący w dwunastnicy i jelicie czczym. Występuje on w dwóch postaciach – cysty (postać zakaźna, obecna w stolcu) i trofozoitu (postać osiedlająca się w jelicie).

Do zakażenia dochodzi głównie drogą pokarmową, przez skażone ręce w wyniku kontaktu z chorym na lambliozę lub przez wodę (pitną, ale także rekreacyjną, np. podczas kąpieli w basenie, jeziorze) czy zanieczyszczony pokarm. Okres wylęgania trwa od kilku dni do kilku tygodni.

Najczęściej giardioza przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni. U części chorych mogą jednak występować objawy o różnym stopniu nasilenia. Do najczęstszych dolegliwości w przebiegu ostrego zakażenia należy kurczowy ból brzucha i biegunka (o przykrym zapachu, wodnista, bez krwi ani śluzu), brak apetytu. Może także dojść do wystąpienia przewlekłej biegunki tłuszczowej, która utrzymuje się przez dłuższy czas lub pojawia się okresowo. Wśród rzadszych objawów wymienia się wysypki, reaktywne zapalenie stawów, zapalenia oskrzeli, niedokrwistość, zahamowanie rozwoju. Choroba łatwo się szerzy w środowiskach zamkniętych (w żłobkach, przedszkolach, internatach). Do czynników ryzyka szczególnie ciężkiego przebiegu choroby zalicza się zaburzenia odporności, zakażeniu sprzyja również np. celiakia, mukowiscydoza, niedokwaśność żołądka (np. podczas stosowania leków hamujących wydzielanie kwasu solnego w żołądku).

Podstawową metodą diagnostyczną w wykrywaniu giardiozy jest badanie mikroskopowe stolca na obecność cyst, stosuje się także wykrywanie antygenów G. lamblia w stolcu metodą immunoenzymatyczną ELISA (zdarzają się jednak dość często wyniki fałszywie dodatnie). Czasami konieczne bywa badanie treści pokarmowej w dwunastnicy na obecność trofozoitów lub nawet badanie wycinka błony śluzowej dwunastnicy. W badaniu surowicy krwi może być obecna niewielka eozynofilia.

W leczeniu stosuje się metronidazol lub tynidazol. Podanie leków przeciwpasożytniczych ze względów epidemiologicznych zaleca się wszystkim osobom, u których postawiono rozpoznanie lambliozy, oraz osobom zamieszkującym z nimi pod jednym dachem.

Glistnica

Jest to choroba wywoływana przez glistę ludzką (Ascaris lumbricoides), robaka obłego o długości 15–35 cm bytującego w świetle jelita cienkiego. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową przez niemyte warzywa, owoce lub przez ręce zabrudzone ziemią skażoną jajami glisty.

Po połknięciu inwazyjnych jaj w jelicie cienkim uwalniają się z nich larwy, które wnikają do układu krwionośnego, przechodzą do wątroby, potem do serca, następnie migrują do płuc, gdzie przechodzą do światła pęcherzyków płucnych, skąd wędrują do drzewa oskrzelowego i gardła, tam zostają połknięte i ponownie trafiają do jelita cienkiego, gdzie osiągają postać dojrzałą. Cały proces trwa około 2–3 miesięcy, a dorosłe glisty żyją 1–2 lata. Chory nie jest zakaźny dla osób z jego otoczenia.

Przebieg choroby bywa dość często bezobjawowy. Migrujące larwy w przypadku masywnej inwazji mogą wywoływać kaszel, duszność, wysypki uczuleniowe, eozynofilię krwi. Objawy te ustępują samoistnie w ciągu kilku tygodni. Z obecnością osobników dorosłych wiążą się natomiast bóle brzucha, wzdęcia, nudności, biegunki, ale i zaparcia, zaburzenia snu, zahamowanie rozwoju. W skrajnych przypadkach może dojść do niedrożności przewodu pokarmowego, przewodów żółciowych czy trzustkowych.

W celu rozpoznania glistnicy bada się stolec na obecność jaj, próbki powinny być pobrane trzykrotnie. W morfologii krwi obwodowej można stwierdzić eozynofilię.

Do leczenia używa się albendazolu, mebendazolu oraz pyrantelu.

Tasiemczyca

W Polsce zwykle jest wywoływana obecnością tasiemca nieuzbrojonego (Taenia saginata). Pozostałe gatunki tasiemców występują sporadycznie. Ma on ok. 10 m długości. Człowiek zakaża się poprzez zjedzenie surowego mięsa z wągrami (bydło jest żywicielem pośrednim).

Często choroba przebiega bez objawów, mogą jednak występować bóle brzucha, nudności, zaparcia albo biegunka, chudnięcie.

Do rozpoznania tasiemczycy często dochodzi przypadkowo po znalezieniu w kale członów. Można również wykonać badanie kału. U części pacjentów w badaniu krwi obwodowej pojawi się eozynofilia.

Lekiem stosowanym w leczeniu tasiemczyc jest prazykwantel.

W następnej części rozprawiamy się z najczęstszymi mitami związanymi z chorobami pasożytniczymi przewodu pokarmowego.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Staw kolanowy – budowa, urazy, jak wzmocnić kolana

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Hello My Hero. Jesika Misztal – bije w niej męskie serce, a ciało pokryte jest bliznami

Naukowcy alarmują: aby zatrzymać pandemię COVID-19, konieczne może być szczepienie zwierząt

Naukowcy alarmują: aby zatrzymać pandemię COVID-19, konieczne może być szczepienie zwierząt

Sprawdziłyśmy, ile osób szczepi się dziennie w poszczególnych województwach. W jednym regionie jest ich zaskakująco mało

Ludzie na koncercie

Lek. Bartosz Fiałek wzburzony weekendowymi imprezami: ludzie, których ignorancja przekracza „dach świata”

Izrael zostanie „hermetycznie zamknięty”? Izraelska minister turystyki: to ekstremalny krok i naruszenie podstawowych praw

Izrael zostanie „hermetycznie zamknięty” z powodu koronawirusa? Premier: wyprzedzamy cały świat

Zmiana kolejności szczepień przeciw COVID-19

Zmiana kolejności szczepień przeciw COVID-19. Kto i w jakiej sytuacji będzie mógł przyjąć preparat wcześniej?

Melatonina – czym jest i jak działa? Badanie melatoniny

Kobieta w basenie

Wracasz z wakacji? Blanka Lipińska wyjaśniła, w jaki sposób legalnie uniknęła kwarantanny

Starsza pani układa bukiet kwiatów w wazonie

Ruszyły szczepienia populacyjne. „Brakuje nam wyłącznie szczepionek” – mówi Michał Dworczyk

Zmęczona kobieta w łóżku przykrywa się poduszką

Najwyższa pora zwolnić. Jak poznać, że twój organizm dopomina się o mniejsze tempo?

Zakaz rozmów w autobusie i tramwaju? Takie obostrzenie może zacząć obowiązywać w Niemczech

Zakaz rozmów w autobusie i tramwaju? Takie obostrzenie może zacząć obowiązywać w Niemczech

Dr Paweł Grzesiowski

Kiedy lekarz może odmówić szczepienia? Odpowiada dr Paweł Grzesiowski [WIDEO]

Palisz papierosy? Oto, co powinnaś jeść

Jak wzmocnić odporność dziecka? 5 sprawdzonych sposobów

Gorąca kąpiel – za i przeciw. Komu nie służy kąpiel w gorącej wodzie?

Będą opóźnienia w dostawie szczepionki AstraZeneca do Europy. To zła wiadomość dla Polski

Będą opóźnienia w dostawie szczepionki AstraZeneca do Europy. To zła wiadomość dla Polski

Serce w tarapatach. Tych sygnałów nie ignoruj!

Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby

Kobieta

Wciąż słyszymy o potrzebie suplementacji witaminy B12. Jak ocenić jej realny poziom we krwi?

Nowa mutacja koronawirusa dotarła do Polski. KE szykuje ograniczenia w związku rozprzestrzenianiem się tego i innych nowych wariantów

Nowa mutacja koronawirusa dotarła do Polski. KE szykuje ograniczenia w związku rozprzestrzenianiem się tego i innych nowych wariantów

Gigantyczne kolejki przed przychodniami i brak terminów. Rozpoczęły się zapisy na szczepienia dla seniorów 70 plus

Gigantyczne kolejki przed przychodniami i brak terminów. Rozpoczęły się zapisy na szczepienia dla seniorów 70 plus

Seks dobry na wszystko, nawet na trądzik? Przyjrzyjmy się tym i innym zależnościom dotyczących zmian trądzikowych

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Klara Roterska

Klara Roterska: Nikt nie chciał wpisać mi w kartę leczenia słowa „gwałt”, wpisywali „przykre zdarzenie”

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?