Przejdź do treści

Zapalenie oskrzeli u dorosłych i u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie

Jakie są objawy zapalenia oskrzeli?
Zapalenie oskrzeli nie dotyczy jedynie dzieci. Fot. Africa Studio/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Nadmierna potliwość – o czym świadczy, jakie są przyczyny?
Szczepionka
Szczepionka na gruźlicę może uchronić nas przed koronawirusem?
Kobieta trzyma się za szyję
Ból i zesztywnienie mięśni karku – przyczyny, leczenie
Kobieta czesząca włosy
Problemy z włosami: łupież, wypadanie włosów, przetłuszczanie się. Co robić?

Nieleczone przeziębienie lub grypa mogą przerodzić się w ostre zapalenie oskrzeli. Objawem choroby jest najczęściej uporczywy kaszel, który utrzymuje się do 3 tygodni. Osoby palące papierosy są w grupie ryzyka przewlekłego zapalenia oskrzeli. Symptomy takie jak kaszel i duszności towarzyszą pacjentowi wtedy nawet kilka miesięcy w roku.

Przyczyny zapalenia oskrzeli

W większości przypadków zapalenie oskrzeli jest spowodowane przez infekcję wirusową (schorzenie nazywamy wtedy wirusowym zapaleniem oskrzeli). Zwykle wirusy wywołujące chorobę to te same patogeny, które powodują przeziębienie lub grypę. Znacznie rzadszym rodzajem schorzenia jest bakteryjne zapalenie oskrzeli.

W przebiegu choroby zazwyczaj dochodzi do infekcji, która powoduje podrażnienie dróg oddechowych i wywołuje stan zapalny. To powoduje, że zaczyna być produkowane więcej śluzu niż w normalnych warunkach. Kaszel (główny objaw zapalenia oskrzeli) jest reakcją organizmu na nadprodukcję tej wydzieliny. Do infekcji wywołującej zapalenie oskrzeli dochodzi drogą kropelkową.

Czynniki środowiskowe, takie jak palenie papierosów (także bierne), smog i substancje drażniące drogi oddechowe również mogą prowadzić do rozwoju zapalenia oskrzeli.

Ostre i przewlekłe zapalenie oskrzeli

Ostre zapalenie oskrzeli jest czasowym stanem zapalnym dróg oddechowych, trwa do 3 tygodni. Zapalenie oskrzeli u dzieci przybiera zwykle tę postać. Choroba pojawia się typowo zimą, w wielu przypadkach jako powikłanie przeziębienia lub grypy.

Zapalenie oskrzeli u dorosłych częściej niż u dzieci ma przewlekły charakter. Ten typ zapalenia oskrzeli diagnozowany jest, gdy kaszel występuje przez 3 miesiące w roku, co najmniej 2 lata z rzędu. Najbardziej powszechnie występuje u osób po 40. roku życia. Najczęstszą przyczyną przewlekłego zapalenia oskrzeli jest długotrwałe drażnienie błony śluzowej dróg oddechowych przez dymy, pary lub pyły.

Zapalenie oskrzeli – objawy

Początkowo objawy zapalenia oskrzeli przypominają przeziębienie. Głównym symptomem jest kaszel. Odksztuszana może być przezroczysta, żółtozielona lub zielonkawa wydzielina. Powszechne dolegliwości, na które skarżą się pacjenci to także:

  • ból gardła,
  • ból głowy,
  • katar,
  • zatkany nos,
  • ból mięśni,
  • osłabienie i męczliwość.

W ostrym zapaleniu oskrzeli kaszel może trwać kilka tygodni po tym, jak pozostałe objawy ustąpią. To prowadzi czasem do uczucia obolałej klatki piersiowej i mięśni brzucha. W przewlekłym zapaleniu oskrzeli często dodatkowo mogą pojawić się duszności.

Zapalenie oskrzeli bez kaszlu zdarza się niezmiernie rzadko. W trakcie trwania procesu zapalnego dochodzi prawie zawsze do nadprodukcji śluzu, która skutkuje występowaniem tego objawu. Zapalenie oskrzeli bez gorączki jest najczęściej spowodowane przewlekłym zapaleniem płuc, np. u palaczy. Zdarza się, że objawy zapalenia oskrzeli u dzieci rozwijają się słabiej (niektóre z nich mogą w ogóle się nie pojawić). Jest to związane z niedojrzałością układu odpornościowego u młodszych pacjentów.

Kobieta z astmą oskrzelową przyjmuje leki

Jak leczyć zapalenie oskrzeli?

Leczenie zapalenia oskrzeli jest w większości przypadków objawowe. Chory powinien prowadzić oszczędzający tryb życia w celu szybkiego ustąpienia dolegliwości i uniknięcia groźnych powikłań. Szczególne znaczenie ma więc leczenie domowe zapalenia oskrzeli, opierające się przede wszystkim na spędzaniu czasu w miejscu zamieszkania aż do ustąpienia objawów. Zalecane jest spożywanie dużej ilości płynów. Zapobiegają one odwodnieniu, na które narażeni są pacjenci z gorączką. Płyny rozrzedzają także wydzielinę – dzięki temu łatwiej jest ją odkrztusić. Na zatkany nos można zastosować np. spray na bazie wody morskiej. Skuteczne w łagodzeniu symptomów zapalenia oskrzeli często okazują się również inhalacje.

Antybiotyk na zapalenie oskrzeli nie powinien być stosowany, ponieważ chorobę wywołują zazwyczaj infekcje wirusowe, na które leki z tej grupy nie działają. Ostre zapalenie oskrzeli na ogół ustępuje bez farmakoterapii. W przewlekłym zapaleniu płuc kluczowe jest usunięcie czynnika, który powoduje podrażnienie dróg oddechowych.

Z pomocą w leczeniu zapalenia oskrzeli przychodzą również dostępne bez recepty środki farmakologiczne. Szeroki wybór leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych w postaci tabletek uzupełniają syropy na zapalenie oskrzeli, które ułatwiają odkrztuszanie zalegającej wydzieliny.

Należy być ostrożnym przy stosowaniu leków bez recepty przy zapaleniu oskrzeli u dzieci. U niemowląt mogą być podawane tylko wybrane leki (acetaminofen, ibuprofen). Dzieci nie powinny także zażywać aspiryny. Środków przeciwkaszlowych nie stosuje się na zapalenie oskrzeli u dzieci poniżej 4. roku życia. Skonsultuj się z lekarzem albo farmaceutą przed podawaniem jakichkolwiek środków farmaceutycznych dziecku.

Bardzo istotnym elementem leczenia zapalenia oskrzeli jest zaprzestanie palenia papierosów. Dym tytoniowy poraża nabłonek oddechowy, który chroni i oczyszcza oskrzela. W związku z tym palenie papierosów znacząco utrudnia skuteczne wyleczenie choroby.

Zapalenie oskrzeli – ile trwa?

Czas trwania zapalenia oskrzeli zależy od tego, z jaką postacią choroby mamy do czynienia. Ostre zapalenie oskrzeli trwa do 3 tygodni – typowo od 3 do 10 dni utrzymuje się pełnoobjawowa choroba, kaszel może pozostać u pacjenta dłużej jako jedyny objaw. Postać podostra schorzenia trwa od 3 do 8 tygodni, natomiast przewlekłe zapalenie oskrzeli – powyżej 8 tygodni.

Zapalenie oskrzeli – czy jest zaraźliwe?

Zapalenie oskrzeli jest wywołane najczęściej przez chorobotwórcze drobnoustroje, które dostają się do organizmu drogą kropelkową. Osoba chora rozprzestrzenia wirusy poprzez kaszel i kichanie. Chorzy powinni więc w miarę możliwości unikać kontaktu z innymi ludźmi, szczególnie z małymi dziećmi i osobami starszymi, oraz zachowywać zasady higieny.

Powikłania po zapaleniu oskrzeli

Najczęstszym powikłaniem zapalenia oskrzeli jest zapalenie płuc. Ta komplikacja pojawia się średnio u 1 na 20 pacjentów z zapaleniem oskrzeli. Na zwiększone ryzyko wystąpienia tego powikłania narażone są:

  • osoby starsze,
  • osoby palące papierosy,
  • pacjenci z towarzyszącymi innymi problemami zdrowotnymi, takimi jak choroby serca, wątroby, nerek,
  • osoby z osłabionym układem odpornościowym.

Zapalenie oskrzeli u niemowlaka – objawy

Zapalenie oskrzeli u niemowląt może przyjmować zupełnie inny obraz niż u dzieci starszych oraz u dorosłych. Bezobjawowe zapalenie oskrzeli u dzieci najmłodszych, które mają słabo rozwinięty odruch kaszlowy jest możliwe – czasami zmiany może wykryć lekarz dopiero podczas badania, osłuchując pacjenta.

Jak się objawia zapalenie oskrzeli u dzieci poniżej 1. roku życia? Oprócz symptomów typowych dla zapalenia oskrzeli u dorosłych, częściej występują problemy z odkrztuszaniem wydzieliny, wymioty, ból brzucha, niepokój, płaczliwość, spadek apetytu. Dodatkowo mogą wystąpić problemy z oddychaniem objawiające się świszczącym oddechem, uruchomieniem dodatkowych mięśni oddechowych (mięśni między żebrami, pod mostkiem), poruszaniem się skrzydełek nosa. Tak poważna duszność występuje jednak bardzo rzadko. Niemniej jednak, występowanie powyższych objawów zapalenia oskrzeli u niemowląt powinno w każdym przypadku zostać skonsultowane z pediatrą.

Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Źródła:

  1. National Health Service (2019) Bronchitis.
  2. Centers for Disease Control and Prevention (2019) Chest cold (Acute bronchitis).

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Stara toaleta, sławojka

Wróciłaś z urlopu? Pierwsze, co musisz zrobić, to spuścić wodę w toalecie

Szczepienie na grypę

Grypa – jak są jej objawy? Jak wygląda leczenie i jakie są powikłania?

Lekarz pokazuje na rentgen i tłumaczy pacjentce przyczyny zapalenia płuc

Zapalenie płuc – czym jest, jakie są jego objawy i sposoby leczenia?

prześwietlenie płuc

Rak płuc – objawy, rokowania, leczenie. Jakie są jego przyczyny?

Kobieta z objawami astmy przyjmuje leki przy lekarce

Astma oskrzelowa u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny, leczenie

kobieta lekarz trzyma w rękach zdjęcie rentgenowskie płuc

Płuca palacza – jak wyglądają i jak je oczyścić?

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

W szpitalu matka z córką chora na mukowiscydozę

Mukowiscydoza – jak długo się z nią żyje? Objawy, leczenie, dieta

szyja kobiety

Tracheotomia – czym jest ten zabieg? Wskazania i możliwe powikłania

Infekcje dróg oddechowych - jak leczyć i rozpoznać ich rodzaje?

Infekcje dróg oddechowych – jak leczyć i rozpoznać ich rodzaje?

lekarz trzymający zdjęcie rentgen

Rozedma płuc – co to jest, jakie są przyczyny i objawy? Na czym polega leczenie?

Kobieta w stanie hiperwentylacji podpiera się o blat w łazience.

Hiperwentylacja – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta w łóżku kaszle w chusteczkę

Fakty i mity na temat kaszlu. Wymienia farmaceutka

książka do anatomii, płuca

Samoistne włóknienie płuc – informacje o chorobie, objawach i leczeniu

Kaszel - co oznacza? / istock

Kaszel? Sprawdź co oznacza

kobieta

Brakuje ci tchu? Oto 12 możliwych przyczyn

Okłady ze smalcu gęsiego - sposób Anny Lewandowskiej na przeziębienie

Gęsi smalec na kaszel? Właściwości, zastosowanie

Profilaktyka / istock

Po co ci katar, gorączka, chrapanie? Wyjaśnia dr n. med. Łukasz Biały

Alergia na choinkę / istockphoto.com

Katar, kichanie i kaszel podczas świątecznych przygotowań? To może być alergia na choinkę

chore dziecko

Jak rozpoznać rodzaj kaszlu? Nie z każdym trzeba natychmiast pędzić do przychodni

Syrop – nie tylko na kaszel. Co powinien zawierać?

7 mitów o grypie. Znasz je wszystkie?

Zatoki

Zapalenie zatoki klinowej – przyczyny, objawy, leczenie

Co na kaszel? Podpowiadamy, jak wyleczyć go domowymi sposobami

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę