Przejdź do treści

Poznaj swój chronotyp. Jesteś lwem, wilkiem, delfinem czy niedźwiedziem?

śpiąca dziewczyna
Poznaj swój chronotyp. Jesteś lwem, wilkiem, delfinem czy niedźwiedziem? / Pexels
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Żeby dobrze się czuć, często nie wystarczy tylko zadbać o dietę, sen, ruch i balans między pracą a odpoczynkiem. Wszystko to trzeba robić w odpowiednim dla nas momencie w ciągu doby. Jak rozpoznać ten moment? Podpowiada nasz chronotyp.

 

Czym jest chronotyp snu?

„Gdy wiesz, jaki jest twój chronotyp, znasz dystrybucję swoich hormonów w ciągu dnia” – przekonuje w swoim poradniku „Potęga KIEDY. Żyj w zgodzie ze swoim naturalnym rytmem” psycholog snu Michael Breus. Naukowiec uważa, że to, czy udział w biegu zakończymy sukcesem, zależy w dużej mierze od tego, czy treningi przed biegiem zaplanujemy tak, żeby odbywały się wtedy, gdy jesteśmy w najlepszej formie fizycznej i psychicznej.

Pora ta zależy od genów, w tym przede wszystkim od długości jednego konkretnego genu – PERIOD3, który reguluje cykl sen – czuwanie. Podobny mechanizm dotyczy też realizacji innych planów: ważnego projektu w pracy czy nawet udanego relaksu, po którym będziemy się czuć naprawdę wypoczęci (jeśli czujesz, że dopada cię wiosenne przesilenie, przyczyną może być właśnie gen PER3 – to on bowiem pomaga organizmowi dopasować się do sezonowych zmian).

Przykładami chronotypów są używane przez nas często zwroty takie jak „ranny ptaszek” sugerujący, że najlepiej funkcjonujemy tuż po świcie, czy „nocna sowa” opisujący osobę, która jest w najlepszej formie późnym wieczorem i w nocy. Breus opisał jednak cztery inne typy chronotypów. To lew, niedźwiedź, wilk i delfin.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł
PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Deep Focus from Plants 60 kaps. wegański
45,00 zł 60,00 zł
Zdrowie umysłu
Miralo Sen, Suplement na dobry sen, 20 kapsułek
20,99 zł
Zdrowie umysłu
WIMIN Głębokie skupienie, 30 kaps.
79,00 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
Dieta chronometryczna

Lew, czyli poranny myśliwy

Budzisz się przed budzikiem, już około 5.30? Najlepsza pora na bieganie albo siłownię to dla ciebie poranek? O 22 lubisz być już w łóżku? Twój ulubiony posiłek to śniadanie? Te cechy wskazują, że twój chronotyp to – zgodnie z klasyfikacją Michaela Breusa – lew, czyli poranny myśliwy. To oznacza, że najważniejsze zadania zawodowe wymagające koncentracji powinieneś wykonywać w porze przedpołudniowej.

Wilk, czyli nocny myśliwy

Jeśli najwięcej energii masz wieczorem, z największym apetytem zjadasz obiad lub wczesną kolację, a rano z łóżka wstajesz dopiero po tym, jak w twoim telefonie zabrzmi drzemka numer 3, twój chronotyp to prawdopodobnie wilk. Tym bardziej jeśli jesteś introwertykiem. Zdaniem psychologów w najlepszej formie fizycznej i intelektualnej jesteś wtedy wczesnym popołudniem. Wszystko wydaje się jasne: lew to odpowiednik rannego ptaszka. Wilk – nocnej sowy. Czym są w takim razie chronotypy niedźwiedzia i delfina?

 

Jakim somatotypem jesteś?

Niedźwiedź, czyli lubiący sen wędrownik

Zegar biologiczny niedźwiedzi zależy wprost od światła słonecznego: są aktywne w ciągu dnia, w nocy odpoczywają.

„Niedźwiedzie to dostosowujący się do otoczenia wędrownicy. Lubią spać i polować o każdej porze. Do tej kategorii należą otwarci ludzie lubiący dobrą zabawę, którzy mają wysokie zapotrzebowanie na sen” – opisuje Michael Breus.

Pora, kiedy te osoby najchętniej zdawałyby egzaminy, wykonywały prace fizyczne, brały udział w zebraniach, były najbardziej produktywne, to godziny późnoporanne i wczesnopopołudniowe. Pasuje to do ciebie? To bardzo możliwe, bo psychologowie przekonują, że niedźwiedź to najpopularniejszy chronotyp, który może mieć nawet połowa z nas.

Delfin, czyli bezsenny wędrownik

Ostatni chronotyp to delfin. Odpowiada on osobom neurotycznym, inteligentnym, które nie odczuwają potrzeby długiego snu.

„U prawdziwych delfinów śpi tylko jedna półkula mózgowa, a druga jednocześnie czuwa, koncentruje się na pływaniu i wypatrywaniu drapieżników” – czytamy u Breusa.

Właśnie delfiny cierpią często na bezsenność. I ich chronotyp zdaniem badaczy występuje najrzadziej – tylko raz na dziesięć przypadków.

Jak sobie radzić ze swoim chronotypem?

Wróćmy jeszcze na chwilę do genu PERIOD3, nazywanego w skrócie PER3. Zasada jest prosta: im dłuższy jest ten gen, tym więcej głębokiego snu potrzebujemy. Jednocześnie długi gen sprawia, że mamy tendencję do wczesnego wstawania. Jeśli PER3 jest krótki, wystarcza nam lekki sen w małych ilościach, ale mamy tendencję do wstawania późno i późnego kładzenia się do łóżka.

Zdaniem psychologów i genetyków chronotyp dziedziczymy po rodzicach. Jeśli chcemy mieć udany związek, byłoby świetnie, gdyby nasz partner lub partnerka mieli ten sam typ co my.

–To ułatwia planowanie dnia czy choćby dopasowanie się do siebie pod względem ochoty na seks. Łatwiej też jest spędzać razem czas na urlopie, bo obie osoby w tym samym czasie śpią i w tym samym czasie mają ochotę na aktywny odpoczynek – zauważa psycholog Tomasz Wojtoń. – Osobom z chronotypem wilka pozostaje życzyć tolerancyjnych szefów, którzy pozwolą na przykład przyjeżdżać później do pracy, gdy przekonamy ich, że w momencie, gdy będą pracować dłużej niż inni po południu, będą bardziej produktywni i skuteczni – dodaje psycholog.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Daria Łukowska / archiwum prywatne

„Nasz organizm wie, że noc jest od tego, by się regenerował. Jeżeli my to zaburzamy, on nie będzie miał na to czasu”. O tym, jak spać, żeby się wyspać, mówi Daria Łukowska

Dlaczego Polki nie śpią? Wyniki najnowszego badania zaskakują / istock

Dlaczego Polki nie śpią? Wyniki najnowszego badania zaskakują

Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł

Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł

Co robić, żeby nie pogarszać bezsenności? Wyjaśnia psycholożka Milena Wojnarowska

Co robić, żeby nie pogarszać bezsenności? Wyjaśnia psycholożka Milena Wojnarowska

Mudry – 10 układów dłoni, dzięki którym poprawisz swoje zdrowie fizyczne i psychiczne 

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Co robić wieczorem, by budzić się rano rześką i wyspaną? 5 nawyków, które zmieniają wszystko

Atak paniki, bezsenność, płacz? Sprawdź, czy nie masz zaburzeń adaptacyjnych

Jak szybko zasnąć? 10 porad na szybki sen

Jak szybko zasnąć? 10 porad na szybki sen

Ciepłe mleko na bezsenność?

Mleko pomaga zasnąć: prawda czy mit? Sprawdziłam

Kobieta leży wśród kwiatów

Kiedy liczenie baranów nie wystarczy… Dowiedz się, jak spać dobrze!

Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki? / Fot. Pexels

„Piasek mózgowy” może powodować bezsenność, występuje nawet u 30-latków. Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki, mówi neurolożka Magdalena Podbrożna

5 dolegliwości, które nie pozwalają się wyspać

Kozłek lekarski – na bezsenność, stany lękowe i PMS. Właściwości, dawkowanie i uprawa

Wiele osób po COVID-19 boryka się z zaburzeniami snu

Osoby, które przeszły COVID-19, mogą gorzej znieść zmianę czasu

Kobieta siedzi na łóżku

Nie możesz zasnąć? Poznaj receptę na dobry sen według Kasi Bem

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Kobieta leży w łóżku

Masz trudności z zasypianiem, mimo że przestrzegasz podstawowych zasad higieny snu? Poznaj 7 niecodziennych sposobów na bezsenność

Kobieta śpi w łóżku

Masz problemy z zasypianiem w nowym miejscu? Naukowcy dowiedli, w czym tkwi problem

Kobieta z kołdrą i kubkiem kawy, który trzyma w ręce

W jaki sposób stwierdzić, czy śpimy wystarczająco dużo? Wyjaśnia biotechnolog Dawid Polak

Anna Sierant /fot. archiwum prywatne

Stres, bezsenność i zszargane nerwy? Wypróbuj Naturell Ashwagandha! Ja sprawdziłam i polecam

Kobieta leży na trawie, ma zamknięte oczy

Jak spać, aby twój organizm najlepiej na tym skorzystał?

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Dlaczego kobiety sypiają lepiej i jak rozpoznać, że nasz sen jest dobrej jakości / fot. pexels

Dlaczego „power nap” nie jest dla każdego i jak rozpoznać, że nasz sen jest dobrej jakości – wyjaśnia dr n. med. Aleksandra Wierzbicka

×