Przejdź do treści

SIBO, czyli przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego. Jaka dieta może pomóc?

awokado
SIBO – gdy bakterie są tam, gdzie nie powinny. Co powinnaś jeść, jeśli się z nim zmagasz? Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) to przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego, inna jego nazwa to zespół rozrostu bakterii w jelicie cienkim. O co chodzi z tymi bakteriami – są dobre czy złe? Jakie są przyczyny SIBO i jaka dieta może być dla nas zbawieniem?

SIBO – co to jest?

SIBO to schorzenie, które występuje, kiedy w jelicie cienkim zaczynają pojawiać się bakterie, które zazwyczaj normalnie bytują w jelicie grubym. Przerost bakteryjny może wystąpić w jelicie, gdy bakterie z jednej części przewodu pokarmowego przemieszczają się do jelita cienkiego lub gdy naturalnie występujące bakterie w jelicie cienkim mnożą się za bardzo. Może pojawić się też, gdy aktywność mięśni jelita cienkiego jest zwolniona.

Bakterie w jelitach pełnią wiele ważnych funkcji – począwszy od trawienia pokarmu, poprzez produkcję niektórych witamin, na jakże ważnej stymulacji układu odpornościowego skończywszy. Dobre bakterie mają jednak swoje miejsce. Powinniśmy uważać na ich ewentualne migracje oraz przerosty. Jeżeli dojdzie do zaburzenia homeostazy panującej w jelicie cienkim, w konsekwencji może dojść także do zakłócenia prawidłowego trawienia i wchłaniania pokarmu, a nawet do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego.

SIBO – objawy

Objawy zespołu rozrostu bakterii w jelicie cienkim są podobne do innych zaburzeń trawienia, na przykład IBS czy nietolerancji laktozy. Do objawów SIBO możemy zaliczyć wszelkiego rodzaju dolegliwości ze strony układu pokarmowego, m.in.:

Istnieje również wiele innych nieswoistych objawów, które nie ograniczają się do symptomów żołądkowo-jelitowych, dlatego jeżeli podejrzewasz u siebie SIBO, najlepiej skonsultuj się z lekarzem.

Przyczyny SIBO

Występowanie SIBO wiąże się z różnymi stanami organizmu, takimi jak:

  • wirusowe zapalenie żołądka i jelit
  • nietolerancja glutenu
  • choroba Crohna
  • gastropareza
  • uszkodzenie nerwów
  • marskość
  • nadciśnienie wrotne
  • zespół jelita drażliwego
  • operacje powodujące zwężenia lub zrosty.

SIBO – diagnostyka

Diagnoza SIBO składa się z trzech metod. Należą do nich:

  • wodorowy test oddechowy – to szybka, nieinwazyjna i bezpieczna metoda diagnostyki. Aby przeprowadzić taki test, pacjent musi wypić specjalny roztwór, a kilka godzin później przeanalizować oddech.
  • badanie antybiotykowe – ta metoda diagnostyczna polega na rozpoczęciu leczenia SIBO antybiotykami i ocenie reakcji na podawane leki. Jest ona zazwyczaj bezpieczna, jednak trzeba natychmiast powiadomić lekarza, jeśli objawy nasilą się podczas przyjmowania antybiotyków.
  • biopsja – jest to inwazyjny test,  który jest uważany za najbardziej skuteczną metodę diagnostyczną przy SIBO. Polega na pobraniu próbek płynu z jelita cienkiego. Aby przeprowadzić taki test, umieszcza się w gardle cienką rurkę wyposażoną w endoskop. W ten sposób można mieć podgląd górnych struktur przewodu pokarmowego.

SIBO – leczenie

W leczeniu SIBO kluczowe miejsce zajmuje antybiotykoterapia. Leczenie trwa 2–4 tygodnie i opiera się na antybiotykach działających na tlenowe i beztlenowe bakterie Gram-ujemne. W leczeniu stosuje się również:

  • suplementacja – ponieważ niedobory żywieniowe związane z SIBO wynikają z zaburzeń wchłaniania, konieczne może być suplementacja dożylna zamiast doustnej;
  • leczenie choroby, która jest przyczyną SIBO – jeśli zmagasz się z problemem, który czyni cię podatną na zachorowanie na SIBO, odpowiednie leczenie może zmniejszyć przerost bakterii w jelicie cienkim.

Jaka dieta będzie odpowiednia przy SIBO?

Jeżeli okaże się, że przerost mikroflory jelitowej jest źródłem twoich problemów i dolegliwości, oprócz antybiotykoterapii zaleca się zastosowanie odpowiedniej diety wspomagającej leczenie, która opiera się przede wszystkim na eliminacji produktów będących pokarmem/pożywką dla niechcianych bakterii. Dzięki jej zastosowaniu możemy korzystnie wpłynąć na zmianę składu naszej mikroflory jelitowej. Obecnie wyróżnia się kilka specyficznych sposobów postępowania żywieniowego wspomagających leczenie przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego.

SCD – Specific Carbohydrate Diet

Dieta SCD – dieta specyficznych węglowodanów. Dieta ta stosowana jest głównie w leczeniu choroby Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejącego zapalenia okrężnicy, jednak przynosi również pozytywny wpływ u osób chorych na SIBO.

Polega na usunięciu wszystkich produktów zawierających węglowodany złożone (polisacharydy, niektóre oligosacharydy i disacharydy oraz alkohole wielowodorotlenowe). Czyli eliminujemy produkty zawierające laktozę, sacharozę, maltozę i izomaltozę oraz skrobię.

Pozostawiamy w diecie natomiast te węglowodany, które w łatwy sposób są wykorzystywane przez organizm (monosacharydy, pojedyncze cząsteczki glukozy, sacharozy i fruktozy, a także galaktozy) – są one szybko wchłaniane i nie pozostawiają niczego, co mogłoby być pożywką dla wzrostu bakterii.

Cierpiące na brak pożywienia bakterie zaczynają zmniejszać swoją liczebność, dzięki czemu przerost mikroflory jelitowej powoli zaczyna ustępować, zmniejsza się ilość niekorzystnych substancji, których obecność jest powiązana z przerostem mikroflory, poprawie ulega trawienie węglowodanów oraz wchłanianie, dzięki czemu organizm w końcu zaczyna być prawidłowo odżywiony, układ odpornościowy zaczyna pracować sprawniej, dając dodatkowe wsparcie w walce z bakteryjną inwazją SIBO.

Dieta SCD – napoje zalecane i niezalecane

Wskazane jest picie wody, dopuszczalne słabej herbaty lub kawy. Niewskazane natomiast jest picie kawy rozpuszczalnej, soków owocowych, mleka i alkoholi (szczególnie słodkich).

Produkty wskazane w diecie SCD:

  • Mleko migdałowe,
  • migdały,
  • jabłka,
  • morele,
  • karczochy,
  • szparagi,
  • awokado,
  • banany,
  • wołowina,
  • buraki,
  • jagody,
  • czarna fasola,
  • bok choy,
  • dynia,
  • kapusta,
  • olej rzepakowy,
  • kapary,
  • marchew,
  • orzechy nerkowca,
  • kalafior,
  • seler,
  • cukinia,
  • żurawina,
  • ogórki,
  • jajka,
  • figi,
  • orzechy laskowe,
  • ryby,
  • czosnek,
  • żelatyna,
  • imbir,
    grejpfrut,
  • winogrona,
  • zielona herbata,
  • jogurt SCD (domowy jogurt odpowiednio długo fermentowany, tak aby laktoza przekształciła się w procesie fermentacji w galaktozę),
  • kimchi,
  • por,
  • cytryna,
  • soczewica,
  • sałata,
  • mango,
  • nektarynki,
  • cebula,
  • pomarańcze,
  • brzoskwinie,
  • gruszki.

Produkty niewskazane w diecie SCD:

  • Aloes,
  • syrop z agawy,
  • glony,
  • drożdże,
  • ocet balsamiczny,
  • jęczmień,
  • kiełki fasoli,
  • gryka,
  • bulgur,
  • łopian,
  • maślanka,
  • przetwory owocowe,
  • warzywa przetworzone,
  • ciecierzyca,
  • czekolada,
  • kakao w proszku,
  • kawa,
  • kukurydza,
  • twaróg,
  • pszenica durum,
  • fasola,
  • kozieradka,
  • siemię lniane,
  • fruktoza,
  • guma guar,
  • lody,
  • koncentraty soków,
  • kefir,
  • keczup,
  • kalarepa,
  • pasternak,
  • syrop klonowy,
  • margaryny,
  • miód,
  • przetwory mięsne konserwowe,
  • mleko i przetwory mleczne,
  • mozzarella,
  • proso,
  • owies,
  • makaron,
  • ziemniaki,
  • komosa ryżowa,
  • ryż,
  • żyto,
  • soja,
  • orkisz.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Energia
Vigor UP! Fast o smaku owoców leśnych
23,07 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność
Naturell Immuno Hot, 10 saszetek
16,48 zł
Dieta FODMAP / pexels

GAPS Diet (Gut and Psychology Syndrome Diet)

Dieta GAPS wywodzi się od diety SCD. Powstała w związku z odkryciem, iż duża część problemów psychologicznych i neuropsychologicznych może mieć swoje podłoże w jelitach. Przynosi także pozytywne efekty w leczeniu SIBO.

Dieta skupia się na usuwaniu produktów ciężkostrawnych i szkodliwych dla flory jelitowej i zastąpieniu ich produktami wspomagającymi odbudowę prawidłowej mikroflory jelit. Dieta GAPS jest bardziej złożona niż dieta SCD, która opierała się jedynie na listach produktów wskazanych i przeciwwskazanych. Dieta GAPS dzieli się na kilka etapów, w każdym z nich rozszerzamy asortyment pożywienia, wprowadzając do diety dodatkowe pokarmy.

Produkty zalecane w diecie GAPS:

  • mięso,
  • podroby,
  • jaja,
  • duża liczba świeżych i gotowanych warzyw (wyłączając warzywa strączkowe),
  • kiszonki,
  • dojrzałe owoce,
  • awokado,
  • orzechy,
  • nasiona,
  • mleko kokosowe,
  • sól morska,
  • sól himalajska,
  • czosnek,
  • miód.

Produkty niewskazane w diecie GAPS:

  • cukier i jego pochodne,
  • aspartam,
  • słodycze,
  • alkohol,
  • przetworzone jedzenie,
  • zboża (w tym również ryż i kukurydza),
  • warzywa skrobiowe, takie jak ziemniaki czy buraki,
  • mleko i przetwory mleczne,
  • rośliny strączkowe,
  • soja,
  • kawa, czarna herbata.

Dieta LFD/FODMAP

Dieta FODMAP, a w zasadzie dieta low – FODMAP (Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides And Polyols) to dieta o zmniejszonej zawartości fermentujących węglowodanów i alkoholi polihydroksylowych. Ta modyfikacja diety jest również polecana przy innych schorzeniach układu pokarmowego, jak jelito drażliwe (IBS), choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

W diecie ograniczamy węglowodany łatwo fermentujące, które są słabo wchłaniane przez organizm (fruktoza, laktoza, fruktany oraz alkohole polihydroksylowe – do grupy tej zalicza się sztuczne środki słodzące, takie jak sorbitol, mannitol, maltitol, ksylitol).

Diety FODMAP nie stosujemy przez całe życie, jest to dieta dwuetapowa, po której właściwym zastosowaniu objawy zmniejszają się do tego stopnia, że możemy wrócić do zwyczajowego sposobu zdrowego odżywiania. W pierwszym etapie diety low – FODMAP eliminujemy na 6–8 tygodni produkty zawierające duże ilości FODMAP. Następnie w drugim jej etapie powoli zaczynamy wprowadzać produkty o większej ilości FODMAP, zwracając uwagę na indywidualne reakcje i tolerancję organizmu.

Produkty zalecane z niskim FODMAP:

  • warzywa: pomidory, ogórki, marchew, papryka, seler, dynia, kabaczek, ziemniaki, szczypior, fasola szparagowa, świeże zioła, cukinia, kukurydza, sałaty;
  • owoce: melon, pomarańcze, banany, mandarynki, winogrona, kiwi, jagody i truskawki, ananas, cytryna;
  • mleko i produkty mleczne: wszelkiego rodzaju produkty bezlaktozowe, twarde sery: cheddar, parmezan, ser szwajcarski, mozzarella, mleko roślinne (ryżowe, migdałowe);
  • źródła białka: mięso, ryby, drób, tofu, tempeh, jaja;
  • pieczywo i produkty zbożowe: bezglutenowe pieczywo, orkisz, ryż, owies, komosa ryżowa, płatki owsiane, makarony bezglutenowe.
  • orzechy i nasiona: migdały, pestki dyni, nasiona słonecznika, orzechy włoskie, ziemne, pekan, piniowe, makadamia, sezam.
  • inne: bezglutenowe herbatniki, wafle ryżowe, kukurydziane, do słodzenia stewia bądź syrop klonowy.

Produkty, na które powinniśmy zwrócić uwagę:

Trzeba dokładnie czytać etykiety gotowych kupowanych przez nas produktów, ponieważ często do ich przygotowania zostały użyte produkty niewskazane, jak cebula lub czosnek. Należy również uważać na sztuczne substancje słodzące czy syrop glukozowo-fruktozowy, który jest dodawany do większości produktów.

Produkty, które powinniśmy wyeliminować ze względu na wysokie FODMAP:

  • warzywa: szparagi, karczochy, cebula, czosnek, por, groszek cukrowy, buraki, kapusta, seler, kukurydza, kalafior, brokuły, brukselka, groszek zielony, pory, grzyby, koper włoski;
  • owoce: jabłka, gruszki, mango, arbuz, nektarynki, brzoskwinie, śliwki, morele, wszelkiego rodzaju owoce suszone i z puszki;
  • mleko i produkty mleczne: mleko krowie, owcze, kozie, przetwory mleczne, takie jak: jogurty, twarogi, kefiry, maślanki, śmietany, sery miękkie, kremy na bazie śmietany, lody na bazie śmietany;
  • źródła białka: rośliny strączkowe;
  • pieczywo i produkty zbożowe: pieczywo i produkty z pszenicy i żyta.
  • orzechy i nasiona: nerkowce, pistacje;
  • inne: krakersy, herbatniki, a także syrop glukozowo-fruktozowy, syrop z agawy.

Ciekawostka: jeżeli jesteśmy wegetarianami lub weganami i jedyne źródło białka w naszej diecie stanowią rośliny strączkowe, należy pamiętać o obróbce termicznej swoistej dla każdego ze strączków. Pomocnym może okazać się również glon o nazwie kombu, który dodajemy do gotowania w proporcji 1 część wodorostów na 6 części strączkowych. Ułatwi on trawienie i poprawi walory smakowe.

Dobrze dobrany plan żywieniowy może wspomóc walkę z przerostem mikroflory jelit, najważniejsze aby zacząć działać. Stosowanie opisanych w artykule wskazówek może pomóc, ale pamiętaj – nie ma uniwersalnej recepty dla każdego! Jeśli zauważysz u siebie objawy SIBO, skonsultuj się z lekarzem, bo dieta może wspomagać, ale nie zastępuje leczenia. Poszukaj także profesjonalnego dietetyka, który opracuje dla ciebie indywidualny plan działania.


Małgorzata Kujda – dietetyczka i właścicielka Kliniki Stylu Życia FIT UP CLINIC. Prywatnie właścicielka 3 psiaków. Dzięki nim prowadzi nie tylko zdrowy, ale także aktywny tryb życia.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kapsułka endoskopowa zastąpi gastroskopię i kolonoskopię? „Naszym celem jest, by badanie można było przeprowadzić całkowicie zdalnie w warunkach domowych”

kiszonki

Top 10 produktów na leniwe jelita

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?

Żółty, jasny, przezroczysty, zielonkawy – czy każdy śluz w kale wymaga oceny? Jak mu zapobiec?

Jak to się dzieje, że organizm potrafi oczyszczać jelita? Wyjaśnia dietetyczka Katarzyna Bednarska

Czym smarować rany przy odbycie? Skuteczne sposoby na hemoroidy

Jak skutecznie zatroszczyć się o swoją mikrobiotę? Ekspertka przedstawia 5 prostych zasad

Biotechnolożka o niebezpiecznej modzie na oczyszczanie jelit. „Przesiewajcie przez naukowe sito tego typu internetowe wymysły”

Hiszpania: Pionierski przeszczep jelita u rocznego dziecka. "Dziewczynka została już wypisana i jest w domu z rodzicami" / gettyimages

Pionierski przeszczep jelita u rocznego dziecka. „Dziewczynka została już wypisana i jest w domu z rodzicami”

Jak zmiękczyć twardy stolec, czyli szybki sposób na zaparcia u dzieci i dorosłych

Hemikolektomia – prawostronna i lewostronna. Co to jest? Ile trwa zabieg i kiedy jest wykonywany?

Jak prawidłowo robić kupę? Poznaj kilka wskazówek od pani doktor

Kobieta bawi się z dzieckiem

Zanieczyszczone powietrze wpływa na mikrobiom jelitowy dzieci. Naukowcy ostrzegają przed zwiększonym ryzykiem chorób

Lekarze jej dolegliwości zrzucali na ciążę. Okazało się, że ma nowotwór

Książeczka sanepidowska – co to? Jak i gdzie wyrobić dokument potrzebny w wielu zawodach

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

Pielęgniarka miała wzdęcia i zaparcia. Nie podejrzewała, że w jej ciele rozwija się rak jelita grubego

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Metoda 5R pomoże na problemy z jelitami / istock

Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

kobieta smutna siedzi na kanapie

Brak wypróżnienia – zwykłe zaparcia czy poważna choroba?

Uchyłki jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Najpopularniejsze

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta przed monitorem

Dziwne uczucie w głowie – przyczyny. Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×