Przejdź do treści

Za stwierdzeniem „źle spałam” kryje się o wiele więcej niż kłopoty z zasypianiem. Co męczy nas w nocy?

Zły sen Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Przetrwaj upały - mamy nowe patenty
Jak przetrwać upał? Osiem nieoczywistych sposobów na ochłodę
Kobieta
Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki? Wyjaśnia lekarka Anna Ratajczak
Kobiety w laboratorium
Koronawirus SARS-CoV-2 wyciekł z laboratorium? „Dowody są przytłaczające”
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu

Sen zazwyczaj kojarzy się z przyjemnością, jaką daje odpoczynek po ciężkim dniu. Są jednak ludzie, którzy po zamknięciu powiek zaczynają doświadczać koszmarów niemających wiele wspólnego z wybujałą wyobraźnią.

Wracasz do domu, zmęczony po całym dniu pracy, jesz kolację, czytasz albo oglądasz film i w końcu nadchodzi ten błogi moment – oczy zaczynają się kleić, lądujesz w łóżku i zamierzasz przez najbliższe kilka godzin odpoczywać. Nie dla wszystkich sprawa jest tak oczywista…

Bezsenność – choroba cywilizacyjna

Bezsenność to choroba cywilizacyjna, która dotyka już ponad 30 proc. Polaków. Przewracanie się z boku na bok przez pół nocy czy wybudzanie po kilkudziesięciu minutach snu powodują stałe uczucie zmęczenia i rozdrażnienie. Oprócz tak oczywistych skutków długotrwały niedobór snu może prowadzić do poważnych zdrowotnych konsekwencji. Badacze z Michigan State University odkryli, że niewystarczająca ilość snu powoduje zniekształcenia pamięci. Uczestnikom eksperymentu pokazano symulowane włamanie. Osoby, które od 24 godzin nie zażyły snu, oraz te, którym zapewniono możliwość przespania jedynie pięciu godzin, dużo gorzej radziły sobie z zapamiętaniem szczegółów oraz odtworzeniem sekwencji zdarzeń niż wypoczęci uczestnicy badania. Według amerykańskiego Centrum Kontroli i Prewencji Chorób chroniczny niedobór snu jest jedną z głównych przyczyn wypadków samochodowych czy przemysłowych. Może także prowadzić do przewlekłych chorób takich jak nadciśnienie i cukrzyca.

Trudności z zasypianiem powodowane są zazwyczaj przez nadmierną ilość stresu oraz niewłaściwą higienę snu. Istnieją jednak rzadkie genetyczne schorzenia, które całkowicie uniemożliwiają zapadnięcie w sen. Jednym z nich jest tak zwana śmiertelna bezsenność rodzinna. Choroba ta wywoływana jest przez mutację genów zaburzającą pracę tej części mózgu, która kontroluje proces snu. Dotknięta nią osoba nagle przestaje spać – fizyczne zmęczenie wkrótce prowadzi do stanów depresyjnych, halucynacji, fobii i ataków paniki. Niestety, wciąż nie wynaleziono lekarstwa – podanie środków nasennych wywołuje jedynie śpiączkę, z której żaden chory jeszcze się nie wybudził. Na szczęście to niezwykle rzadki syndrom – dotyka jedynie około 40 rodzin na całym świecie.

Nicole Radomska

Koszmary senne

Każdy z nas z pewnością doświadczył realistycznych snów, po których budził się zlany potem, we łzach i zmęczony bardziej niż przed pójściem do łóżka. Takie epizody zdarzają się dosyć rzadko, chyba że akurat cierpimy na jedno z koszmarnych schorzeń związanych z zaburzeniami snu. Często okazują się one mniej bolesne dla nas samych niż dla śpiącej obok osoby. Jednym z nich są lęki nocne, na które częściej cierpią dzieci niż dorośli. Chociaż to nic poważnego i z wiekiem zazwyczaj przemija – przypomina sceny niczym z horroru. Śpiąca osoba w środku nocy otwiera oczy, siada na łóżku i zaczyna krzyczeć. Nie sposób jej uspokoić, gdyż tak naprawdę pozostaje w bardzo głębokim śnie.

Po wszystkim, jak gdyby nigdy nic, uspokaja się i wraca do przerwanego błogiego snu. Jednak świadek takiego zdarzenia może już z kolei odczuwać objawy przejściowej bezsenności. Prawdziwie koszmarnym doświadczeniem musi też być „syndrom eksplodującej głowy”. Przypadłość o dramatycznej nazwie objawia się podczas zasypiania. Osoba, która akurat wpada w objęcia Morfeusza, nagle słyszy głośny wystrzał, huk a czasem widzi także jasne rozbłyski – wszystko to dzieje się we wnętrzu jej mózgu. Objaw ten przypomina uczucie lekkiego wstrząsu czy wrażenie spadania w momencie zasypiania, które to towarzyszą większości ludzi. Jednak jego intensywność jest dużo większa, co często wywołuje panikę u osoby cierpiącej na ten syndrom. Nic jednak nie jest gorsze od koszmaru na jawie. Do takiego z pewnością można zaliczyć paraliż senny.

Paraliż senny, czyli działanie demona?

Zjawisko występuje wówczas, gdy nasze ciało już śpi, pozostając w fazie głębokiego relaksu, natomiast nasz umysł ciągle jest aktywny i w pełni świadomy. Nie jesteśmy w stanie poruszać kończynami ani nawet otworzyć oczu. W tym stanie często pojawiają się także senne halucynacje nasilające lęk towarzyszący chwilowym sparaliżowaniem, a nawet duszności, za które w dawnych czasach obwiniano zmorę – demona sadowiącego się śpiącemu na piersi. Chociaż dzisiaj jesteśmy w stanie naukowo obalić ludowe wierzenia, samo przeżycie paraliżu sennego musi pozostawiać równie upiorne wrażenie jak dawniej…

Warto dbać o jakość snu. Bo zdecydowanie najczęściej źle śpimy nie z powodu rozmaitych chorób, ale dlatego, że nie przygotowujemy odpowiednio się do odpoczynku. Chcecie to zmienić? Podejmijcie nasze wyzwanie!

Zdrowy sen może zapewnić nam dbanie o jego właściwą higienę. W Centrum Stworzone dla Zdrowia w Gdańsku poznacie wiele medycznych ciekawostek dotyczących snu i zdrowego stylu życia. Więcej znajdziecie także na profilu Stworzone dla Zdrowia.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Niewyspana nie siadaj za kierownicę! Brak snu działa jak alkohol / istock

Niewyspana nie siadaj za kierownicę! Brak snu działa jak alkohol

Drzemka – i moc jest z Tobą! Dlaczego sen w ciągu dnia jest na wagę złota?

Jak pozycje snu wpływają na nasz organizm? Wyjaśnia fizjoterapeuta / istock

Jak pozycje snu wpływają na nasz organizm? Wyjaśnia fizjoterapeuta

zaburzenia snu w pandemii

Dr n. med. Michał Skalski: Szacuje się, że co trzeci-czwarty ozdrowieniec będzie cierpiał z powodu zaburzeń lękowo-depresyjnych

Moczenie nocne u dzieci i dorosłych – przyczyny, leczenie

Artur Rakowski / Archiwum prywatne

Artur Rakowski: adaptogenów nie możemy traktować jako polisy na niedbale prowadzone życie

sen, pandemia

Sen pomaga zwalczyć COVID-19 – wskazują badania

Masz problemy ze snem? Dołącz sezam do swojej diety!

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Kobieta

5 błędów, które popełniasz przed 10 rano

5 dolegliwości, które nie pozwalają się wyspać

Melatonina – czym jest i jak działa? Badanie melatoniny

Kim Cattrall: Bezsenność? To jakby trzytonowy goryl siedział mi na piersi

Ewa Wojciechowska

Less Stress From Plants, czyli suplementacja dla wszystkich, którzy chcą naturalnie zadbać o swój układ nerwowy. Przetestowałam!

„Bezsenność nie bierze się znikąd. Jest objawem czegoś, co dzieje się głębiej w nas. Chcąc dotrzeć do przyczyny, trzeba spojrzeć na siebie wielopoziomowo” – mówi Karolina Szaciłło

Ślinienie podczas snu – przyczyny, skutki, zapobieganie

poranne wstawanie

7 rzeczy, które ułatwią poranne wstawanie

Smatrfon

7 powodów, żeby odpocząć od smartfona

5 zaskakujących przyczyn kłopotów ze snem

Źle śpisz? Przyczyna może być prozaiczna

Chroniczne zmęczenie – psychotest, przyczyny, zapobieganie

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

zmęczenie kobieta

Ciągłe zmęczenie – objawy, przyczyny, choroby. Jak je pokonać?

kobieta zgrzytająca zębami

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?