Przejdź do treści

Charakterystyka spastyczności – przyczyny, objawy, wpływ rehabilitacji ruchowej na stan wzmożonego napięcia

rehabilitant ćwiczy z kobietą leżącą na łóżku
Fot. Photographee.eu / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
6 prostych sposobów na pogorszenie odporności dziecka
Wabi-sabi, czyli niedoskonałe jest piękne
Koniec hygge, czas na wabi-sabi. Niedoskonałe jest piękne!
Motywacjo, gdzie jesteś!? Co zrobić, by odnaleźć w sobie chęci do działania?
6 mitów o raku, w które nadal wierzymy
Ból pleców ‒ jak sobie pomóc?

Spastyczność, obok dystonii i sztywności, jest najczęściej występującą formą wzmożonego napięcia mięśniowego. W zależności od stopnia patologii spastyczność mięśni ogranicza codzienne funkcjonowanie motoryczne, często wywołuje ból i jest przyczyną przykurczy stawowo-mięśniowych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Spastyczność poudarowa to jedna z wielu przyczyn stanu wzmożonego napięcia mięśniowego, rozwijająca się w przebiegu udaru mózgu i wymagająca kompleksowej rehabilitacji. Leczenie spastyczności to wielowymiarowe i zwykle długotrwałe postępowanie, uwzględniające m.in. fizjoterapię, psychoterapię, terapię zajęciową i farmakoterapię.

Mężczyzna trzyma się za głowę z powodu objawów udaru mózgu

Co to jest spastyczność?

Spastyczność oznacza nieprawidłowe, nadmierne napięcie mięśni, charakteryzujące się wzmożeniem odruchów ścięgnistych, czyli oporem stawianym przez mięśnie i aktywne struktury ruchowe w reakcji na rozciąganie, w zależności od szybkości, stopnia i kierunku rozciągania. Spastyczność zwykle powoduje zaburzone wzorce ułożeń dotkniętych nią części ciała, czyli kończyn. Spastyczność kończyn jest częścią obrazu towarzyszącego niedowładowi, co nasila dysfunkcję, wywołuje dolegliwości bólowe i stanowi wskazanie do rehabilitacji. Leczenie spastyczności powinno rozpocząć się możliwie najwcześniej po zdiagnozowaniu, wystąpienia pierwszych objawów i zapobiegawczo przed jej rozwinięciem w przypadku osób z grupy ryzyka. Nieleczona spastyczność kończyn dolnych lub górnych może prowadzić do powstania przykurczy oraz nieodwracalnych zmian w obrębie układu kostnego i mięśniowo-stawowego danej okolicy ciała. Spastyczność jest odróżniana od innych zaburzeń charakteryzujących się nadmiernym napięciem mięśniowym, np. sztywności mięśni czy dystonii.

Spastyczność mięśni: objawy i przyczyny

Spastyczność rozwija się na drodze uszkodzenia lub zaburzenia równowagi mechanizmów odpowiedzialnych za regulację aktywności ruchowej organizmu w ośrodkowym układzie nerwowym, tzn. pomiędzy aktywnością pobudzającą i hamującą układ ruchu w mózgu a odruchową aktywnością rdzenia kręgowego. W takiej sytuacji dochodzi do przewagi odruchów rdzeniowych powodujących nadmierne mimowolne napięcie mięśni. Spastyczność jest przejawem schorzeń rozwijających się na skutek uszkodzeń centralnego układu nerwowego, np. udaru mózgu, mózgowego porażenia dziecięcego, urazów czaszkowo-mózgowych i rdzeniowych, stwardnienia rozsianego, chorób neuronów ruchowych, niedotlenienia mózgu czy na tle zaburzeń i wad genetycznych. Objawy spastyczności są charakterystyczne w sytuacji, kiedy mięśnie wykazują właściwości oporowe w reakcji na rozciąganie. Wcześniej mięśnie są zwykle wiotkie, czyli o obniżonym napięciu, a wszelkie odruchy osłabione. Rozwijająca się spastyczność zapoczątkowuje serię zdarzeń poprzez powstawanie przykurczy mięśniowo-ścięgnistych, deformacji kości, sztywności i niestabilności stawów do mimowolnej aktywności mięśni o charakterze stałym lub przerywanym. Spastyczność charakteryzuje narastające napięcie mięśniowe zależne od szybkości i kierunku rozciągania, np. w trakcie rehabilitacji spastyczności, z tzw. objawem scyzorykowym, polegającym na narastaniu oporu do pewnego momentu, zwykle tylko po zapoczątkowaniu ruchu – później napięcie mięśniowe maleje i ruch można wykonać w większym zakresie. Spastyczność po udarze mózgu u dorosłych oraz spastyczność u dzieci w wyniku uszkodzenia rdzenia nerwowego zaburza, utrudnia i często znacznie ogranicza życie codzienne pacjenta, wywołując bolesne mimowolne skurcze, pogarszając samopoczucie i zaburzając sen.

Zobacz także

Spastyczność kończyn dolnych i górnych: rehabilitacja

Leczenie spastyczności stanowi duże wyzwanie ze względu na rozległość obrazu klinicznego. Rehabilitacja spastyczności ma na celu poprawę funkcjonalności motorycznej organizmu, głównie funkcji ręki i chodu, zmniejszenie dolegliwości bólowych, zapobieganie następstwom przykurczy, a także poprawę samodzielności, aktywności i zaradności osobistej. Leczenie spastyczności opiera się przede wszystkim na trzech metodach: rehabilitacji, czyli ruchowych ćwiczeniach spastyczności i innych technikach usprawniania, farmakoterapii i operacjach chirurgicznych. Wszechstronna rehabilitacja wykorzystuje m.in.:

  • fizjoterapię, czyli ćwiczenia ruchowe i zabiegi fizykoterapeutyczne obniżające napięcie mięśni, przywracające poprawne wzorce ruchowe, zapobiegające lub łagodzące postęp zmian wtórnych (przykurczy i innych deformacji). Leczenie spastyczności tego typu to także terapia zajęciowa – ergoterapia, arteterapia i socjoterapia;
  • leki na spastyczność mięśni, czyli środki podawane doustnie, np. benzodiazepiny; leki dokanałowe, np. balkohen w pompie (ITB) albo leczenie spastyczności toksyną botulinową (BTXA), tj. lekami podawanymi miejscowo (do mięśnia);
  • operacje neurochirurgiczne z implantacją stymulatorów hamujących lub pobudzających, a także operacje ortopedyczne wydłużające przyczepy ścięgniste i rekonstruujące zmiany kostne.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Joga powięziowa

„Na zajęciach jogi powięziowej masz czas, żeby zastanowić się, co się dzieje w twoim ciele, a ciało jest nośnikiem tego, co w głowie i w sercu” – mówi Patrycja Adaszewska, trenerka jogi powięziowej.

„Udowodniono, że kawa wykazuje szereg prozdrowotnych działań na pracę organizmu, dlatego znalazła się piramidzie prawidłowego żywienia”- mówi dr Agnieszka Jarosz

Aneta Cybula

„Jak ktoś dobrze wygląda, ładnie pachnie i umie się wysłowić, to nie może mieć HIV – osoby, które myślą w ten sposób, trafiają do szpitala już na etapie AIDS” – mówi dr Aneta Cybula, specjalistka chorób zakaźnych

Została mamą w wieku 16 lat

„Kobiety 30-letnie piszą do mnie, że jestem gówniarą i niepotrzebnie się chwalę synem. Że powinnam siedzieć w domu, zamiast wypisywać bzdury” – mówi Patrycja Koziej, która urodziła syna w wieku 16 lat

Zainteresują cię również:

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta rozciąga się

Mięśnie dna miednicy – jak ćwiczyć i co źle wpływa na ich pracę? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Kobieta trzyma w ręce miniaturę nienarodzonego dziecka

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho