Przejdź do treści

Choroba Addisona – przyczyny, objawy skórne, diagnostyka i leczenie niedoczynności kory nadnerczy

Kobieta z chorobą Addisona leży skulona na łóżku i trzyma się za brzuch.
milanmarkovic78/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
cienie pod oczami
Worki i cienie pod oczami ‒ jak się ich pozbyć? Pomóc mogą domowe sposoby
Bóle menstruacyjne - jak sobie z nimi poradzić? Podpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić? Podpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Kolacja - jeść, czy nie?/iStock
Co z tą kolacją? Jeść, czy nie jeść? A jeśli jeść, to o której?
szczepionka na grypę
Ograniczenia w zapisywaniu i wydawaniu szczepionek przeciw grypie na jednego pacjenta

Choroba Addisona jest zespołem objawów wywołanych długotrwałym niedoborem hormonów kory nadnerczy. Przyczyn jej powstania upatruje się głównie w procesach autoimmunologicznych, gdzie dochodzi do wytworzenia przeciwciał atakujących własne tkanki. Choroba Addisona wymaga leczenia farmakologicznego. Jego brak może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych, których skutkiem będzie śmierć chorego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Objawy niedoczynności nadnerczy są z reguły nieswoiste. Zmęczenie, zmiany nastroju, utrata masy ciała oraz problemy z układem pokarmowym mogą być błędnie interpretowane jako dolegliwości występujące w przebiegu zupełnie innych schorzeń. Jedynym symptomem charakterystycznym są towarzyszące chorobie Addisona objawy skórne w postaci ciemnych plam zlokalizowanych na powierzchni skóry, w miejscach narażonych na promieniowanie. Jakie badania trzeba wykonać, aby rozpoznać tę przypadłość?

kortyzol

Czym jest choroba Addisona?

Chorobę Addisona, inaczej cisawicę, określa się także jako pierwotną niedoczynność kory nadnerczy. Jest to zespół objawów spowodowanych niedoborem dwóch bardzo ważnych hormonów: kortyzolu i aldosteronu produkowanych przez ten parzysty narząd.

Produkcja kortyzolu jest bardzo istotna dla człowieka, ponieważ hormon ten bierze udział w metabolizmie białek, tłuszczów i cukrów. Niezbędny jest również aldosteron odpowiadający za stężenie sodu w organizmie, a tym samym za regulację ciśnienia tętniczego. Długotrwały niedobór tych hormonów prowadzi do zaburzeń metabolicznych i całkowitego wyniszczenia nadnerczy, czego skutkiem może być zgon chorego.

Z chorobą Addisona zmagają się głównie kobiety, większość po 60 roku życia. Jest ona dość rzadka. Spośród miliona osób diagnozuje się w zaledwie 40–110 przypadków.

Przyczyny choroby Addisona

Za podstawową przyczynę choroby Addisona uważa się zaburzenia w procesach autoimmunologicznych, w których dochodzi do produkcji przeciwciał atakujących własne tkanki, w tym tkankę kory nadnerczy. W efekcie następuje wyniszczenie ich struktury, czego rezultatem jest niedobór hormonów.

Autoimmunizacja nie jest jedynym czynnikiem sprawczym tej choroby. Spośród innych wymienia się:

  • gruźlicę nadnerczy,
  • nowotwory takie jak: rak płuc i nerek oraz chłoniaki,
  • choroby zakaźne np. histoplazmoza lub blastomykoza oraz AIDS i zakażenia mu towarzyszące,
  • zaburzenia metaboliczne takie jak: skrobiawica i hemochromatoza,
  • wady wrodzone, w tym: wrodzony przerost lub hipoplazja nadnerczy,
  • krwotoki nadnerczy,
  • nacieki ziarniniakowe np. sarkoidoza.

Przyczyną wystąpienia objawów w chorobie Addisona może być długotrwałe zażywanie niektórych leków takich jak: ketokonazol czy heparyna, które mają wpływ na zmniejszenie syntezy hormonów kory nadnerczy.

Zobacz także

Objawy choroby Addisona

Chorobę Addisona cechuje nieswoistość objawów, dlatego jej rozpoznanie powinno się opierać wyłącznie na badaniach diagnostycznych. Do klasycznych symptomów zalicza się zmęczenie, tendencję do omdleń, zaburzenia ze strony układu pokarmowego takie jak mdłości, wymioty i biegunka oraz ból mięśni i stawów. Chorzy z niedoczynnością kory nadnerczy mają potrzebę spożywania słonych potraw. Osoba chora szybko traci na wadze i żywi niechęć do innych pokarmów.

Odróżnienie choroby Addisona od innych schorzeń staje się łatwiejsze, gdy u chorego pojawiają się objawy skórne. Zazwyczaj jest zacienienie przypominające opaleniznę, które ujawnia się pod wpływem działania promieniowania słonecznego i jest zlokalizowane powierzchownie. Chory ma również niskie ciśnienie tętnicze.

Najwięcej objawów choroby Addisona ujawnia się na skutek stresu lub silnych emocji, co tłumaczy wahania nastrojów u chorego. Tego typu zachowania mogą być błędnie zinterpretowane, dlatego konieczna jest szczegółowa diagnostyka.

Rozpoznanie i leczenie

Przy chorobie Addisona diagnostyka opiera się głównie na badaniach hormonalnych. Chory musi oznaczyć stężenie kortyzolu i aldosteronu we krwi oraz wykonać test obciążenia kortykotropiną. Stymuluje się nią osobę badaną, a następnie mierzy poziom kortyzolu. Chorobę Addisona można wykluczyć, jeśli po stymulacji stężenie kortyzolu wzrośnie.

U chorych z podejrzeniem nadmiaru potasu we krwi wykonuje się elektrokardiografię (EKG). Inne badania zleca się rzadko, ponieważ nie mają one wpływu na rozpoznanie. Są przeprowadzane jedynie po to, aby wykluczyć lub potwierdzić zmiany w strukturze nadnerczy.

Chorobę Addisona leczy się farmakologicznie. Aby uzupełnić niedobory, pacjentom przepisuje się substytuty glikokortykosteroidów (hydrokortyzon), mineralokortykosteroidów (fludrokortyzon) lub androgenów (dehydroepiandrosteron). Schorzenie nie ma wpływu na płodność. W przypadku ciąży zaleca się jedynie modyfikację dawek leków.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, t. I, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, s. 1104–1106.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

szczepienie

Tężec – objawy, szczepionka, profilaktyka zakażenia

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić?

wątroba

Marskość wątroby – objawy, leczenie, rokowania, dieta

Kobieta oglądająca swoją skórę w poszukiwaniu liszajca

Liszajec zakaźny u dzieci i u dorosłych – leczenie i objawy

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – objawy, ćwiczenia, leczenie

Czarno-białe zdjęcie kobiety, trzymającej się za szyję

Chłoniak – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?