Przejdź do treści

Choroba Addisona – przyczyny, objawy skórne, diagnostyka i leczenie niedoczynności kory nadnerczy

Kobieta z chorobą Addisona leży skulona na łóżku i trzyma się za brzuch.
milanmarkovic78/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Gotowanie zupy
Co jeść w trakcie osłabienia i przeziębienia? Podpowiada lekarz rodzinny
Suszone śliwki / istock
Suszone śliwki – dlaczego warto włączyć je do diety? Agnieszka Pocztarska z „Czytamy Etykiety” wyjaśnia
Jak poprawić libido? Oto 7 produktów na zwiększenie potencji
Oko kobiety
Coś ci wpadło do oka? Okulista tłumaczy, co zrobić
Masz cukrzycę, ale nie bierzesz przepisanych leków? Diabetolog mówi nam o konsekwencjach

Choroba Addisona jest zespołem objawów wywołanych długotrwałym niedoborem hormonów kory nadnerczy. Przyczyn jej powstania upatruje się głównie w procesach autoimmunologicznych, gdzie dochodzi do wytworzenia przeciwciał atakujących własne tkanki. Choroba Addisona wymaga leczenia farmakologicznego. Jego brak może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych, których skutkiem będzie śmierć chorego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Objawy niedoczynności nadnerczy są z reguły nieswoiste. Zmęczenie, zmiany nastroju, utrata masy ciała oraz problemy z układem pokarmowym mogą być błędnie interpretowane jako dolegliwości występujące w przebiegu zupełnie innych schorzeń. Jedynym symptomem charakterystycznym są towarzyszące chorobie Addisona objawy skórne w postaci ciemnych plam zlokalizowanych na powierzchni skóry, w miejscach narażonych na promieniowanie. Jakie badania trzeba wykonać, aby rozpoznać tę przypadłość?

Czym jest choroba Addisona?

Chorobę Addisona, inaczej cisawicę, określa się także jako pierwotną niedoczynność kory nadnerczy. Jest to zespół objawów spowodowanych niedoborem dwóch bardzo ważnych hormonów: kortyzolu i aldosteronu produkowanych przez ten parzysty narząd.

Produkcja kortyzolu jest bardzo istotna dla człowieka, ponieważ hormon ten bierze udział w metabolizmie białek, tłuszczów i cukrów. Niezbędny jest również aldosteron odpowiadający za stężenie sodu w organizmie, a tym samym za regulację ciśnienia tętniczego. Długotrwały niedobór tych hormonów prowadzi do zaburzeń metabolicznych i całkowitego wyniszczenia nadnerczy, czego skutkiem może być zgon chorego.

Z chorobą Addisona zmagają się głównie kobiety, większość po 60 roku życia. Jest ona dość rzadka. Spośród miliona osób diagnozuje się w zaledwie 40–110 przypadków.

Przyczyny choroby Addisona

Za podstawową przyczynę choroby Addisona uważa się zaburzenia w procesach autoimmunologicznych, w których dochodzi do produkcji przeciwciał atakujących własne tkanki, w tym tkankę kory nadnerczy. W efekcie następuje wyniszczenie ich struktury, czego rezultatem jest niedobór hormonów.

Autoimmunizacja nie jest jedynym czynnikiem sprawczym tej choroby. Spośród innych wymienia się:

  • gruźlicę nadnerczy,
  • nowotwory takie jak: rak płuc i nerek oraz chłoniaki,
  • choroby zakaźne np. histoplazmoza lub blastomykoza oraz AIDS i zakażenia mu towarzyszące,
  • zaburzenia metaboliczne takie jak: skrobiawica i hemochromatoza,
  • wady wrodzone, w tym: wrodzony przerost lub hipoplazja nadnerczy,
  • krwotoki nadnerczy,
  • nacieki ziarniniakowe np. sarkoidoza.

Przyczyną wystąpienia objawów w chorobie Addisona może być długotrwałe zażywanie niektórych leków takich jak: ketokonazol czy heparyna, które mają wpływ na zmniejszenie syntezy hormonów kory nadnerczy.

Zobacz także

Objawy choroby Addisona

Chorobę Addisona cechuje nieswoistość objawów, dlatego jej rozpoznanie powinno się opierać wyłącznie na badaniach diagnostycznych. Do klasycznych symptomów zalicza się zmęczenie, tendencję do omdleń, zaburzenia ze strony układu pokarmowego takie jak mdłości, wymioty i biegunka oraz ból mięśni i stawów. Chorzy z niedoczynnością kory nadnerczy mają potrzebę spożywania słonych potraw. Osoba chora szybko traci na wadze i żywi niechęć do innych pokarmów.

Odróżnienie choroby Addisona od innych schorzeń staje się łatwiejsze, gdy u chorego pojawiają się objawy skórne. Zazwyczaj jest zacienienie przypominające opaleniznę, które ujawnia się pod wpływem działania promieniowania słonecznego i jest zlokalizowane powierzchownie. Chory ma również niskie ciśnienie tętnicze.

Najwięcej objawów choroby Addisona ujawnia się na skutek stresu lub silnych emocji, co tłumaczy wahania nastrojów u chorego. Tego typu zachowania mogą być błędnie zinterpretowane, dlatego konieczna jest szczegółowa diagnostyka.

Rozpoznanie i leczenie

Przy chorobie Addisona diagnostyka opiera się głównie na badaniach hormonalnych. Chory musi oznaczyć stężenie kortyzolu i aldosteronu we krwi oraz wykonać test obciążenia kortykotropiną. Stymuluje się nią osobę badaną, a następnie mierzy poziom kortyzolu. Chorobę Addisona można wykluczyć, jeśli po stymulacji stężenie kortyzolu wzrośnie.

U chorych z podejrzeniem nadmiaru potasu we krwi wykonuje się elektrokardiografię (EKG). Inne badania zleca się rzadko, ponieważ nie mają one wpływu na rozpoznanie. Są przeprowadzane jedynie po to, aby wykluczyć lub potwierdzić zmiany w strukturze nadnerczy.

Chorobę Addisona leczy się farmakologicznie. Aby uzupełnić niedobory, pacjentom przepisuje się substytuty glikokortykosteroidów (hydrokortyzon), mineralokortykosteroidów (fludrokortyzon) lub androgenów (dehydroepiandrosteron). Schorzenie nie ma wpływu na płodność. W przypadku ciąży zaleca się jedynie modyfikację dawek leków.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, t. I, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, s. 1104–1106.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

młoda kobieta

Oreksyna – tajemniczy hormon

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

istockphoto.com

7 objawów alarmujących, że powinnaś zbadać hormony

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.