Przejdź do treści

Choroba Addisona – przyczyny, objawy skórne, diagnostyka i leczenie niedoczynności kory nadnerczy

Kobieta z chorobą Addisona leży skulona na łóżku i trzyma się za brzuch.
milanmarkovic78/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest wysiłkowe nietrzymanie moczu? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Wysiłkowe nietrzymanie moczu. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Kobieta w maseczce ochronnej
Nie wierzysz, że maseczki ochronne zabezpieczają przed wirusem? Zobacz ten filmik
Mleka roślinne
W jakich produktach szukać wapnia przy diecie bezmlecznej? Wyjaśnia naturopatka
Coraz młodsze kobiety mają zakrzepicę. Jak nie zachorować?
Kuchnia azjatycka
Syndrom chińskiej restauracji – jakie są objawy? Wyjaśnia alergolożka Joanna Jamroz-Brzeska

Choroba Addisona jest zespołem objawów wywołanych długotrwałym niedoborem hormonów kory nadnerczy. Przyczyn jej powstania upatruje się głównie w procesach autoimmunologicznych, gdzie dochodzi do wytworzenia przeciwciał atakujących własne tkanki. Choroba Addisona wymaga leczenia farmakologicznego. Jego brak może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych, których skutkiem będzie śmierć chorego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Objawy niedoczynności nadnerczy są z reguły nieswoiste. Zmęczenie, zmiany nastroju, utrata masy ciała oraz problemy z układem pokarmowym mogą być błędnie interpretowane jako dolegliwości występujące w przebiegu zupełnie innych schorzeń. Jedynym symptomem charakterystycznym są towarzyszące chorobie Addisona objawy skórne w postaci ciemnych plam zlokalizowanych na powierzchni skóry, w miejscach narażonych na promieniowanie. Jakie badania trzeba wykonać, aby rozpoznać tę przypadłość?

kortyzol

Czym jest choroba Addisona?

Chorobę Addisona, inaczej cisawicę, określa się także jako pierwotną niedoczynność kory nadnerczy. Jest to zespół objawów spowodowanych niedoborem dwóch bardzo ważnych hormonów: kortyzolu i aldosteronu produkowanych przez ten parzysty narząd.

Produkcja kortyzolu jest bardzo istotna dla człowieka, ponieważ hormon ten bierze udział w metabolizmie białek, tłuszczów i cukrów. Niezbędny jest również aldosteron odpowiadający za stężenie sodu w organizmie, a tym samym za regulację ciśnienia tętniczego. Długotrwały niedobór tych hormonów prowadzi do zaburzeń metabolicznych i całkowitego wyniszczenia nadnerczy, czego skutkiem może być zgon chorego.

Z chorobą Addisona zmagają się głównie kobiety, większość po 60 roku życia. Jest ona dość rzadka. Spośród miliona osób diagnozuje się w zaledwie 40–110 przypadków.

Przyczyny choroby Addisona

Za podstawową przyczynę choroby Addisona uważa się zaburzenia w procesach autoimmunologicznych, w których dochodzi do produkcji przeciwciał atakujących własne tkanki, w tym tkankę kory nadnerczy. W efekcie następuje wyniszczenie ich struktury, czego rezultatem jest niedobór hormonów.

Autoimmunizacja nie jest jedynym czynnikiem sprawczym tej choroby. Spośród innych wymienia się:

  • gruźlicę nadnerczy,
  • nowotwory takie jak: rak płuc i nerek oraz chłoniaki,
  • choroby zakaźne np. histoplazmoza lub blastomykoza oraz AIDS i zakażenia mu towarzyszące,
  • zaburzenia metaboliczne takie jak: skrobiawica i hemochromatoza,
  • wady wrodzone, w tym: wrodzony przerost lub hipoplazja nadnerczy,
  • krwotoki nadnerczy,
  • nacieki ziarniniakowe np. sarkoidoza.

Przyczyną wystąpienia objawów w chorobie Addisona może być długotrwałe zażywanie niektórych leków takich jak: ketokonazol czy heparyna, które mają wpływ na zmniejszenie syntezy hormonów kory nadnerczy.

Zobacz także

Objawy choroby Addisona

Chorobę Addisona cechuje nieswoistość objawów, dlatego jej rozpoznanie powinno się opierać wyłącznie na badaniach diagnostycznych. Do klasycznych symptomów zalicza się zmęczenie, tendencję do omdleń, zaburzenia ze strony układu pokarmowego takie jak mdłości, wymioty i biegunka oraz ból mięśni i stawów. Chorzy z niedoczynnością kory nadnerczy mają potrzebę spożywania słonych potraw. Osoba chora szybko traci na wadze i żywi niechęć do innych pokarmów.

Odróżnienie choroby Addisona od innych schorzeń staje się łatwiejsze, gdy u chorego pojawiają się objawy skórne. Zazwyczaj jest zacienienie przypominające opaleniznę, które ujawnia się pod wpływem działania promieniowania słonecznego i jest zlokalizowane powierzchownie. Chory ma również niskie ciśnienie tętnicze.

Najwięcej objawów choroby Addisona ujawnia się na skutek stresu lub silnych emocji, co tłumaczy wahania nastrojów u chorego. Tego typu zachowania mogą być błędnie zinterpretowane, dlatego konieczna jest szczegółowa diagnostyka.

Rozpoznanie i leczenie

Przy chorobie Addisona diagnostyka opiera się głównie na badaniach hormonalnych. Chory musi oznaczyć stężenie kortyzolu i aldosteronu we krwi oraz wykonać test obciążenia kortykotropiną. Stymuluje się nią osobę badaną, a następnie mierzy poziom kortyzolu. Chorobę Addisona można wykluczyć, jeśli po stymulacji stężenie kortyzolu wzrośnie.

U chorych z podejrzeniem nadmiaru potasu we krwi wykonuje się elektrokardiografię (EKG). Inne badania zleca się rzadko, ponieważ nie mają one wpływu na rozpoznanie. Są przeprowadzane jedynie po to, aby wykluczyć lub potwierdzić zmiany w strukturze nadnerczy.

Chorobę Addisona leczy się farmakologicznie. Aby uzupełnić niedobory, pacjentom przepisuje się substytuty glikokortykosteroidów (hydrokortyzon), mineralokortykosteroidów (fludrokortyzon) lub androgenów (dehydroepiandrosteron). Schorzenie nie ma wpływu na płodność. W przypadku ciąży zaleca się jedynie modyfikację dawek leków.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, t. I, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, s. 1104–1106.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Brak okresu – najczęstsze przyczyny spóźniającej się miesiączki

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

Prolaktyna - normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Prolaktyna – normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Jak układ hormonalny zmienia się z wiekiem? Wyjaśnia endokrynolog Joanna Ciołek

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?