Przejdź do treści

Choroby nadnerczy – rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie

Choroby nadnerczy - rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie Olivia Hutcherson/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Bierzesz kilka opakowań antybiotyków rocznie? Internistka tłumaczy, co dzieje się z twoją wątrobą
Nowe rozporządzenie, więcej badań na tarczycę. „Jest jednak pewien warunek” zauważa Aleksandra Miszkiewicz
Dlaczego Polki nie śpią? Wyniki najnowszego badania zaskakują
Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża
Ciemno, zimno i smutno, czyli depresja sezonowa. „To nie jest zwykła jesienna chandra” – podkreśla Milena Wojnarowska. Jak odróżnić oba te stany?

Nadnercza to niewielkie gruczoły zlokalizowane nad nerkami. Rdzeń kory nadnerczy syntetyzuje aminy katecholowe – adrenalinę i noradrenalinę. Z kolei warstwa korowa syntetyzuje mineralokortykosteroidy (aldosteron) oraz glikokortykosteroidy (kortyzol). Choroby nadnerczy mogą dotyczyć zarówno warstwy korowej, jak i rdzeniowej i mają charakter nadczynności nadnerczy lub niedoczynności nadnerczy. Objawy nadczynności nadnerczy i niedoczynności nadnerczy są bardzo charakterystyczne, a diagnostyka wymaga oznaczenia poziomu hormonów nadnerczy we krwi lub w moczu.

Choroby nadnerczy

Nadnercza to parzyste gruczoły wydzielania wewnętrznego, odpowiedzialne za syntezę licznych hormonów warunkujących prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Część korowa nadnerczy odpowiada za syntezę takich hormonów jak kortyzol regulujący przebieg przemian metabolicznych i wspomagający pracę układu immunologicznego, a także aldosteron odpowiedzialny za regulowanie gospodarki wodno-elektrolitowej. Rdzeń nadnerczy syntetyzuje adrenalinę i noradrenalinę, czyli tzw. hormony ucieczki i walki, pobudzające pracę układu sercowo-naczyniowego.

Choroby nadnerczy mogą dotyczyć niedoczynności lub nadczynności rdzenia lub kory nadnerczy. Choroby te najczęściej przyjmują postać zespołu lub choroby Cushinga, choroby Crohna, choroby Addisona oraz guza chromochłonnego nadnerczy.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Przyczyny niedoczynności kory nadnerczy

Niedoczynność kory nadnerczy przebiega ze spadkiem syntezy hormonów nadnerczy. O niedoczynności pierwotnej nadnerczy mówimy wtedy, gdy spadek poziomu hormonów wynika z procesu chorobowego obejmującego nadnercza. Częstą postacią pierwotnej niedoczynności kory nadnerczy jest choroba Addisona, czyli spadek syntezy aldosteronu. Przyczyną tej postaci niedoczynności nadnerczy może być uszkodzenie nadnerczy w przebiegu:

  • gruźlicy nadnerczy,
  • urazów,
  • krwawień do nadnerczy,
  • guzów,
  • procesów autoimmunologicznych,
  • usunięcia nadnerczy,
  • hemochromatozy,
  • skrobiawicy.

Z kolei wtórna niedoczynność wynika z upośledzenia syntezy przez przysadkę hormonu tropowego ACTH, pobudzającego czynność wydzielniczą nadnerczy. Najczęstszą postacią niedoczynności wtórnej kory nadnerczy jest ograniczenie syntezy ACTH w odpowiedzi na długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów w terapii schorzeń zapalnych.

Niedoczynność kory nadnerczy – objawy

W przebiegu niewydolności nadnerczy, objawy niedoczynności nadnerczy dotyczą przede wszystkim niedoboru aldosteronu. Objawy chorych nadnerczy dotyczą wówczas zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, z charakterystycznym dla choroby Addisona spadkiem poziomu sodu i zwiększeniem poziomu potasu. Inne objawy choroby Addisona to brunatne zabarwienie skóry i błon śluzowych (cisawica), spadek ciśnienia tętniczego, osłabienie siły mięśniowej, nudności i wymioty, bóle brzucha, brak apetytu i spadek masy ciała.

ampułkostrzykawka z adrenalina / iStock

Przyczyny nadczynności kory nadnerczy

Nadczynność kory nadnerczy spowodowana może być spowodowana aktywnością gruczolaka nadnerczy, syntetyzującego w nadmiarze kortyzol (zespół Cushinga) lub aldosteron. Natomiast przyczyną wtórnej nadczynności nadnerczy jest zaburzenie w funkcjonowaniu przysadki lub synteza zbyt wysokich ilości hormonu adrenokortykotropowego pobudza nadnercza do wydzielania w nadmiarze kortyzolu (choroba Cushinga) lub aldosteronu.

Nadczynność kory nadnerczy – objawy

Objawy nadczynności nadnerczy w przebiegu zespołu lub choroby Cushinga wynikają ze zbyt wysokiego poziomu kortyzolu we krwi. Zaobserwować można kumulację tkanki tłuszczowej w górnej części ciała, z jednoczesnym zanikiem tkanki mięśniowej, głównie w obrębie kończyn dolnych. Pojawia się spowolnione gojenie ran, ścieńczenie skóry, fioletowoczerwone rozstępy. Zwiększa się ryzyko wystąpienia hiperglikemii i rozwoju cukrzycy, pojawia się nadciśnienie i większa podatność na infekcje.

Jeżeli dochodzi do wzrostu poziomu aldosteronu, wówczas objawy chorób nadnerczy to drętwienie kończyn, osłabienie mięśni, nadciśnienie tętnicze, bóle głowy oraz zaburzenia widzenia. Objawy te są konsekwencją zatrzymania wody i sodu w organizmie, a także obniżenia poziomu jonów potasu.

Nadczynność rdzenia nadnerczy – guz chromochłonny

Choroby nadnercza obejmujące rdzeń gruczołu mają najczęściej charakter guza chromochłonnego, który wydziela w nadmiarze aminy katecholowe. Zbyt wysokiemu poziomowi adrenaliny towarzyszy przede wszystkim nadciśnienie tętnicze, kołatanie serca, wzmożona potliwość oraz niepokój.

Choroby nadnerczy – jakie badania wykonać?

Kiedy podejrzewane są choroby nadnerczy, diagnostyka sprowadza się do wykonania badań laboratoryjnych oraz obrazowych. Jak zbadać nadnercza? Wskazane jest wykonanie tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego nadnerczy, a w razie potrzeby – także przysadki mózgowej. A jak zbadać nadnercza z krwi? Wykonywane przy podejrzeniu choroby nadnerczy badania laboratoryjne sprowadzają się do oznaczania we krwi, a niekiedy także w dobowej zbiórce moczu poziomu kortyzolu, aldosteronu, katecholamin czy ACTH.

Fitolizyna — co powinniśmy o niej wiedzieć i jak pomaga chronić nasz układ moczowy? Sprawdź!

Choroba nadnerczy u dzieci

U dzieci choroby nadnerczy najczęściej przyjmują postać jatrogennego zespołu Cushinga spowodowanego długotrwałą farmakoterapią glikokortykosteroidami. Możliwe jest także wystąpienie zespołu Cushinga wywołanego gruczolakorakiem przysadki syntetyzującym ACTH lub obecnością guza nadnerczy. Tego typu choroby nadnerczy są jednak rzadkie. Gdy pojawiają się choroby nadnerczy u dzieci, objawy są analogiczne jak u dorosłych.

Bibliografia:

  1. Starzyk J., Zespół Cushinga u dzieci i młodzieży; Pediatria po Dyplomie, 2014/05
  2. Choroby wewnętrzne. Kompedium Medycyny Praktycznej pod red. A. Szczeklika i P. Gajewskiego; Medycyna Praktyczna 2010
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Miała 18 lat, kiedy usłyszała, że został jej rok życia. Dziś chce nam przekazać 5 ważnych lekcji

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie / istock

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

Pień mózgu – budowa, funkcje, choroby i badania. Jakie objawy wskazują na jego uszkodzenie?

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. "Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna"

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Miała guza wielkości główki dziecka. Teraz przestrzega innych przed bagatelizowaniem bólu pleców

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

„Rak to nie wyrok. Ale ignorowanie go i czekanie, aż da rozsiew, redukuje szansę przeżycia do zera”- apeluje Tomasz Rezydent

Sophie Wilmes zawiesza swoje obowiązki, żeby opiekować się ciężko chorym mężem. „Decyzja budzi największy szacunek”

„Lekarka na roślinach” o nietypowym sposobie na wzmocnienie odporności: Przytulajmy się na zdrowie!

7 zgubnych nawyków dla układu moczowego / Fot. Pexels

7 zgubnych nawyków dla układu moczowego

Nieleczona skraca życie nawet o 10 lat. „Nie mówiłam o wszystkich objawach, bo bałam się oskarżeń o udawanie”. O życiu z akromegalią opowiada Katarzyna Marcinkowska

Rola selenu w chorobie Hashimoto

Niedoczynność kory nadnerczy – objawy, badania, rodzaje, leczenie

Kobieta z testem

Gonadotropina kosmówkowa – co to, funkcje, badanie beta hCG, normy

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×