Przejdź do treści

Co może powodować zakażenie wirusem EBV? Objawy, leczenie i badania

Chora kobieta w żółtej bluzce
fot.zinkevych/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nie nudź się treningiem – wykorzystaj gumy
Lato z klimą. Jak przetrwać i nie zachorować?
Fot: Unsplash
PCOS a spożywanie węglowodanów. Dietetyczka „Keep Fit In Style” objaśnia, jak powinna wyglądać dieta
Kobiecość to dla mnie… Kaja Szulczewska, założycielka „Ciałopozytyw” i jej definicja kobiecości
Komar azjatycki dotrze do Polski? Już jedno ukłucie tego owada może zabić. Entomolog wyjaśnia, jak go rozpoznać

Wirus EBV (wirus Epsteina-Barr) to patogen będący przyczyną mononukleozy zakaźnej, u większości ludzi wywołujący jedynie zakażenie utajone. Niemal każdy człowiek w populacji europejskiej ma przeciwciała przeciwko EBV.

Oprócz mononukleozy zakaźnej wirus EBV może przyczynić się do powstania zespołów limfoproliferacyjnych, chłoniaków oraz przewlekłego aktywnego zakażenia EBV (CAEBV). Samego zakażenia utajonego się nie leczy – interwencja ma miejsce w przypadku wystąpienia objawów i polega na ich łagodzeniu.

Jakie choroby wywołuje wirus EBV?

Wirus EBV, czyli Epsteina-Barr (ludzki herpeswirus 4, HHV-4), to jeden z częściej występujących u ludzi patogenów. Jest wirusem zawierającym materiał DNA. Zarazić się nim można poprzez bezpośredni kontakt z nosicielem patogenu. Atakuje on przede wszystkim limfocyty typu B. Zespół charakterystycznych objawów występujących w wyniku zakażenia EBV – mononukleozy zakaźnej, czyli choroby pocałunków – może dotknąć zarówno dzieci, jak i dorosłych. Zakażenie wirusem trwa w formie ukrytej do końca życia. Udowodniono, że EBV ma również potencjał onkogenny – zakażenie może się przyczyniać do powstania nowotworów, takich jak chłoniaki (największy związek odkryto z chłoniakiem Burkitta) oraz rak jamy nosowo-gardłowej. Zwiększone ryzyko powstania tych schorzeń występuje u osób z zaburzeniami układu odpornościowego: po przeszczepach, w trakcie leczenia immunosupresyjnego oraz chorych na AIDS.

Wirus EBV – objawy

Część infekcji u dorosłych przebiega bezobjawowo. Zakażenie EBV aktywne, pojawiające się pod postacią mononukleozy zakaźnej, rozpoczyna się typowo od 1–2-tygodniowych dolegliwości grypopodobnych. Następnie pacjent zaczyna odczuwać dyskomfort od strony gardła oraz migdałków – pojawia się ich zapalenie. Osoba chora ma problemy z połykaniem. Migdałki są obłożone nalotem, który może przypominać ten występujący w anginie paciorkowcowej. Temperatura w trakcie objawowego zakażenia EBV może osiągać 40 stopni. Dodatkowo może pojawić się obrzęk powiek, nasady nosa oraz łuków brwiowych. Charakterystyczne dla tej choroby jest również znaczne powiększenie się węzłów chłonnych, które stają się tkliwe. Objaw ten może utrzymywać się nawet 6 miesięcy. W 2.–3. tygodniu mononukleozy może powiększyć się śledziona. Wysypka pojawić się może w wyniku samego procesu chorobowego lub też po podaniu antybiotyku – ampicyliny. Objawy przewlekłego aktywnego zakażenia EBV (CAEBV) utrzymują się dłużej niż 6 miesięcy. Dolegliwości dotykają wielu narządów i układów. Do najważniejszych należą: gorączka, powiększenie się węzłów chłonnych, śledziony, zmniejszenie liczby wszystkich populacji krwinek we krwi, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie naczyniówki oka oraz nadmierny odczyn po ukąszeniach owadów.

Wirus EBV – leczenie

Leczenie przeprowadza się tylko w przypadku objawowych zakażeń. Leki przeciwwirusowe nie są zalecane. W przypadku zakażenia EBV przebiegającego pod postacią mononukleozy zakaźnej stosuje się leczenie objawowe: unikanie wysiłku (zwiększone ryzyko pęknięcia śledziony), odpoczynek, leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. W przypadku nasilonych problemów z oddychaniem, połykaniem lub reakcji uczuleniowej pod postacią wysypki po zastosowaniu penicylin do terapii dołącza się glikokortykosteroidy. Choroba ustępuje po niedługim czasie samoistnie.

Zobacz także

Badania wykonywane w celu wykrycia wirusa EBV

Do najważniejszych badań wykonywanych w celu wykrycia zakażenia należą badania serologiczne, wykrywające przeciwciała (swoiste oraz nieswoiste) skierowane przeciwko wirusowi EBV. Pomiar nieswoistych przeciwciał przeciwko EBV wykonuje się w przypadku niedostępności innych badań. Najważniejsze w diagnostyce są przeciwciała swoiste, które można podzielić na następujące grupy:

  • Przeciwciała przeciwko antygenowi kapsydowemu: anty-VCA IgM oraz IgG. Pierwsze z nich są stosowane w diagnostyce świeżego zakażenia. Przeciwciała anty-EBV IgG świadczą o przebytym zakażeniu.
  • Przeciwciała przeciwko wczesnemu antygenowi (anty-EA).
  • Przeciwciała przeciwko antygenom jądrowym (anty-EBNA) – świadczą o przebytym zakażeniu.

Oprócz powyższych badań serologicznych możliwe, choć rzadziej wykonywane, jest oznaczenie DNA wirusa EBV. Badanie wykonuje się z materiału pochodzącego z krwi, surowicy lub tkanek. Przydatne jest u osób z niedoborami odporności oraz w diagnostyce nowotworów.  Najczęściej wykonywanym badaniem w diagnostyce świeżego zakażenia jest pomiar przeciwciał anty-VCA IgM, natomiast po przebytej infekcji anty-VCA IgG oraz anty-EBNA. Cena badań na wirusa EBV (całego panelu serologicznego) wynosi ok. 70 zł. Koszt pojedynczych oznaczeń jest mniejszy. Przeciwciała przeciwko EBV IgG dodatnie występują niemal u wszystkich osób w populacji europejskiej. Szacuje się, że aż 90–95% dorosłych przeszło infekcję tym patogenem.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta na wakacjach

5 chorób, które możesz przywieźć z wakacji

Zdrowe pary na talerzu. Zobacz, co korzystnie jest łączyć w swoim menu

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?