Przejdź do treści

Co oznacza termin „przepuklina oponowo-rdzeniowa”? Poznaj jej przyczyny, objawy oraz możliwości terapeutyczne

kobieta cierpiąca na ból zlokalizowany w okolicy karku
Fot. staras / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
5 dolegliwości, które nie pozwalają się wyspać
Pierwszy pokaz ciałopozytywności w Polsce! Na Starówce w Warszawie kobiety plus size chodziły w samej bieliźnie
Detoks? Naturalnie! Zobacz, jak zrobiła to Kasia Bem
Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?
Kobieta siedzi w łózku pod pościelą i trzyma chusteczkę przy nosie
Krwotok z nosa – czy odchylać głowę do tyłu?

Przepuklina oponowo-rdzeniowa jest wadą wrodzoną, której powstanie wiąże się z zaburzeniami rozwoju układu nerwowego w czasie pierwszych tygodni życia płodowego. Zawartość worka przepukliny stanowią opony mózgowia oraz fragmenty rdzenia kręgowego. Nieleczona wada może dawać objawy trwające całe życie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Przepuklina oponowo-rdzeniowa u dzieci jest wadą stosunkowo częstą, gdyż występuje 1 na 2000 żywo urodzonych noworodków. Częstość występowania wady jest około 2-krotnie większa u dziewczynek. Rozwój przepukliny oponowo-rdzeniowej jest wadą cewy nerwowej w okresie jej rozwoju i kształtowania w życiu płodowym, a dokładniej w jego pierwszych tygodniach. Ryzyko wystąpienia zaburzenia znacząco zmniejsza suplementacja kwasu foliowego u kobiet planujących ciążę oraz w czasie pierwszych miesięcy jej trwania. Zawartość worka przepukliny stanowią opony mózgowia oraz fragmenty rdzenia kręgowego. Przepuklina może wystąpić na różnym poziomie rdzenia. Objawy towarzyszące przepuklinie zależne są od lokalizacji i wielkości przepukliny. Podstawowym sposobem leczenia jest zabieg operacyjny.

ból brzucha

Co przyczynia się do rozwoju przepukliny oponowo-rdzeniowej?

Przepuklina oponowo-rdzeniowa należy do grupy wad określanych terminem dysraficznych. Oznacza to, iż powstają one na skutek zaburzeń zamykania się cewy nerwowej. Ma to miejsce w przypadku niewłaściwego rozwoju kości czaszki i kręgów, wówczas między nimi powstają ubytki. Przez takie szczeliny mogą przemieszczać się składowe układu nerwowego, co stanowi mechanizm powstawania przepukliny.

Do tej pory nie udało się dokładnie ustalić etiopatogenezy. Znany jest jednak czas ich powstawania – ma to miejsce około 4. tygodnia życia płodowego, gdyż właśnie wtedy cewa nerwowa powinna się zamknąć.

Do czynników predysponujących rozwój wady należy przede wszystkim niedobór kwasu foliowego – można temu jednak przeciwdziałać poprzez suplementowanie kwasu foliowego u kobiet planujących ciążę i w pierwszych jej miesiącach. Kolejnym czynnikiem są uwarunkowania genetyczne. Chociaż nie wykryto do tej pory konkretnych genów odpowiedzialnych za rozwój wady, wiadomo, że genetyka odgrywa tu pewną rolę. Dodatkowymi czynnikami są substancje teratogenne wykazujące szkodliwy wpływ na rozwój płodu. Należą do nich papierosy, alkohol, narkotyki, a także niektóre leki. Do rozwoju wady może również dochodzić przez działanie patogenów w trakcie infekcji u matki.

Przepuklina oponowo-rdzeniowa – objawy wady u dzieci

Wśród przepuklin możemy spotkać takie, których zawartość worka stanowią jedynie opony mózgowia. Takie przepukliny, zwłaszcza jeżeli mają niewielkie rozmiary, mogą pozostawać bezobjawowe. Są jedynie stwierdzane w badaniu i w żaden sposób nie upośledzają czynności chorego. W badaniu fizykalnym mogą być widoczne w postaci miękkiego, niebolesnego uwypuklenia pokrytego prawidłową skórą.

Przepukliny określane mianem oponowo-rdzeniowych w obrębie swojego worka zawierają i opony mózgowe, i fragmenty rdzenia kręgowego. Najczęstszą lokalizacją jest odcinek lędźwiowy lub krzyżowy kręgosłupa. Charakterystyczne jest to, że skóra je pokrywająca jest zmieniona, cienka, a czasem w ogóle brak jest pokrycia skórnego. Znajdujące się w tej okolicy włókna rdzeniowe odpowiadają głównie za ruch i czucie w obrębie kończyn dolnych oraz za czynność pęcherza moczowego. W związku z tym objawami przepukliny w takiej lokalizacji są porażenia kończyn dolnych z zaburzeniami czucia obejmującymi ich skórę, a także zaburzenia oddawania moczu (głównie związane z brakiem kontroli nad aktem mikcji). Zdarza się, iż konsekwencją przepukliny są wady kończyn dolnych (np. stopa końsko-szpotawa) czy podwichnięcia stawu biodrowego. Dzieciom z obecnością przepukliny oponowo-rdzeniowej bardzo często współtowarzyszy wodogłowie.

Zobacz także

Leczenie przepukliny oponowo-rdzeniowej

Podstawową metodą leczenia w przypadku tej wady anatomicznej jest zabieg operacyjny. Czasami może być przeprowadzony już w łonie matki albo tuż po urodzeniu dziecka lub w nieco późniejszym czasie. Zwłaszcza wczesna operacja wskazana jest w przypadku braku pokrycia skórą przepukliny, gdyż funkcjonowanie z takim zaburzeniem sprzyja zainfekowaniu tkanek układu nerwowego. Sam zabieg operacyjny nie stanowi zakończenia leczenia. Przy przepuklinie oponowo-rdzeniowej rehabilitacja powinna być włączana jak najwcześniej i prowadzona bardzo systematycznie, gdyż tylko takie postępowanie umożliwia korekcję wad anatomicznych w obrębie kończyn dolnych. Ponadto przy przepuklinie oponowo-rdzeniowej ćwiczenia pęcherza moczowego także mają istotne znaczenie dla późniejszego funkcjonowania. Na ogół opiekę nad dzieckiem z przepukliną powinni sprawować neurochirurg, ortopeda, urolog i rehabilitant.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?