Przejdź do treści

Co oznacza termin „przepuklina oponowo-rdzeniowa”? Poznaj jej przyczyny, objawy oraz możliwości terapeutyczne

kobieta cierpiąca na ból zlokalizowany w okolicy karku
Fot. staras / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Nie, nie spodziewasz się dziecka. To tylko ciąża spożywcza”. O dolegliwościach układu pokarmowego opowiada lekarka Małgorzata Ponikowska
Wyjdź ze swojej głowy! Ile razy myślałeś o osobie spotkanej w windzie, ale bałeś się odezwać? Spot reklamujący obuwie świetnie pokazuje, co tracimy będąc nieśmiałymi
Młoda, przeziębiona kobieta siedzi w łózku, do połowy przykryta kołdrą, wyciera nos w chusteczkę, w ręku trzyma szklankę z herbatą
Czy można uodpornić się na działanie leków?
Najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu
Chcesz przyspieszyć trawienie? Oto najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu
Pamiętasz stres przed pierwszym razem? Kilka słów o tym, jak powinniśmy zacząć przygodę z seksem

Przepuklina oponowo-rdzeniowa jest wadą wrodzoną, której powstanie wiąże się z zaburzeniami rozwoju układu nerwowego w czasie pierwszych tygodni życia płodowego. Zawartość worka przepukliny stanowią opony mózgowia oraz fragmenty rdzenia kręgowego. Nieleczona wada może dawać objawy trwające całe życie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Przepuklina oponowo-rdzeniowa u dzieci jest wadą stosunkowo częstą, gdyż występuje 1 na 2000 żywo urodzonych noworodków. Częstość występowania wady jest około 2-krotnie większa u dziewczynek. Rozwój przepukliny oponowo-rdzeniowej jest wadą cewy nerwowej w okresie jej rozwoju i kształtowania w życiu płodowym, a dokładniej w jego pierwszych tygodniach. Ryzyko wystąpienia zaburzenia znacząco zmniejsza suplementacja kwasu foliowego u kobiet planujących ciążę oraz w czasie pierwszych miesięcy jej trwania. Zawartość worka przepukliny stanowią opony mózgowia oraz fragmenty rdzenia kręgowego. Przepuklina może wystąpić na różnym poziomie rdzenia. Objawy towarzyszące przepuklinie zależne są od lokalizacji i wielkości przepukliny. Podstawowym sposobem leczenia jest zabieg operacyjny.

ból brzucha

Co przyczynia się do rozwoju przepukliny oponowo-rdzeniowej?

Przepuklina oponowo-rdzeniowa należy do grupy wad określanych terminem dysraficznych. Oznacza to, iż powstają one na skutek zaburzeń zamykania się cewy nerwowej. Ma to miejsce w przypadku niewłaściwego rozwoju kości czaszki i kręgów, wówczas między nimi powstają ubytki. Przez takie szczeliny mogą przemieszczać się składowe układu nerwowego, co stanowi mechanizm powstawania przepukliny.

Do tej pory nie udało się dokładnie ustalić etiopatogenezy. Znany jest jednak czas ich powstawania – ma to miejsce około 4. tygodnia życia płodowego, gdyż właśnie wtedy cewa nerwowa powinna się zamknąć.

Do czynników predysponujących rozwój wady należy przede wszystkim niedobór kwasu foliowego – można temu jednak przeciwdziałać poprzez suplementowanie kwasu foliowego u kobiet planujących ciążę i w pierwszych jej miesiącach. Kolejnym czynnikiem są uwarunkowania genetyczne. Chociaż nie wykryto do tej pory konkretnych genów odpowiedzialnych za rozwój wady, wiadomo, że genetyka odgrywa tu pewną rolę. Dodatkowymi czynnikami są substancje teratogenne wykazujące szkodliwy wpływ na rozwój płodu. Należą do nich papierosy, alkohol, narkotyki, a także niektóre leki. Do rozwoju wady może również dochodzić przez działanie patogenów w trakcie infekcji u matki.

Przepuklina oponowo-rdzeniowa – objawy wady u dzieci

Wśród przepuklin możemy spotkać takie, których zawartość worka stanowią jedynie opony mózgowia. Takie przepukliny, zwłaszcza jeżeli mają niewielkie rozmiary, mogą pozostawać bezobjawowe. Są jedynie stwierdzane w badaniu i w żaden sposób nie upośledzają czynności chorego. W badaniu fizykalnym mogą być widoczne w postaci miękkiego, niebolesnego uwypuklenia pokrytego prawidłową skórą.

Przepukliny określane mianem oponowo-rdzeniowych w obrębie swojego worka zawierają i opony mózgowe, i fragmenty rdzenia kręgowego. Najczęstszą lokalizacją jest odcinek lędźwiowy lub krzyżowy kręgosłupa. Charakterystyczne jest to, że skóra je pokrywająca jest zmieniona, cienka, a czasem w ogóle brak jest pokrycia skórnego. Znajdujące się w tej okolicy włókna rdzeniowe odpowiadają głównie za ruch i czucie w obrębie kończyn dolnych oraz za czynność pęcherza moczowego. W związku z tym objawami przepukliny w takiej lokalizacji są porażenia kończyn dolnych z zaburzeniami czucia obejmującymi ich skórę, a także zaburzenia oddawania moczu (głównie związane z brakiem kontroli nad aktem mikcji). Zdarza się, iż konsekwencją przepukliny są wady kończyn dolnych (np. stopa końsko-szpotawa) czy podwichnięcia stawu biodrowego. Dzieciom z obecnością przepukliny oponowo-rdzeniowej bardzo często współtowarzyszy wodogłowie.

Zobacz także

Leczenie przepukliny oponowo-rdzeniowej

Podstawową metodą leczenia w przypadku tej wady anatomicznej jest zabieg operacyjny. Czasami może być przeprowadzony już w łonie matki albo tuż po urodzeniu dziecka lub w nieco późniejszym czasie. Zwłaszcza wczesna operacja wskazana jest w przypadku braku pokrycia skórą przepukliny, gdyż funkcjonowanie z takim zaburzeniem sprzyja zainfekowaniu tkanek układu nerwowego. Sam zabieg operacyjny nie stanowi zakończenia leczenia. Przy przepuklinie oponowo-rdzeniowej rehabilitacja powinna być włączana jak najwcześniej i prowadzona bardzo systematycznie, gdyż tylko takie postępowanie umożliwia korekcję wad anatomicznych w obrębie kończyn dolnych. Ponadto przy przepuklinie oponowo-rdzeniowej ćwiczenia pęcherza moczowego także mają istotne znaczenie dla późniejszego funkcjonowania. Na ogół opiekę nad dzieckiem z przepukliną powinni sprawować neurochirurg, ortopeda, urolog i rehabilitant.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta z nadżerką podczas konsultacji lekarskiej.

Nadżerka – objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Chirurdzy podczas operacji.

Czym zajmuje się chirurg i w jakich dziedzinach może się specjalizować?

Kobieta omawia z lekarką wynik scyntografii kości.

Scyntygrafia kości – na czym polega badanie i jak interpretować wyniki?

Laborantka trzymająca w dłoni pojemniczek z moczem.

Śluz w moczu – przyczyny, objawy i leczenie. Czy pasma śluzu w moczu zawsze świadczą o chorobie?

Kobieta z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi spoglądająca przez okno.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – objawy i standardowe metody leczenia

Kobieta z atopią podczas badania dermatologicznego.

Atopowe zapalenie skóry – objawy, przyczyny i leczenie. Pielęgnacja skóry atopowej.

Kobieta z bólem zęba rozmawia z dentystą przed zabiegiem ekstrakcji zęba.

Ekstrakcja zęba – jak wygląda proces usuwania zębów u chirurga i czego trzeba unikać po zabiegu?

Kobieta z rakiem przełyku podczas konsultacji lekarskiej.

Rak przełyku – nowotwór złośliwy o wielostopniowym rozwoju. Przyczyny, objawy i leczenie nowotworów przełyku

Kobieta hamująca krwotok z nosa chusteczką.

Krwotok z nosa: przyczyny, objawy, pierwsza pomoc. Jak można zapobiec takim krwotokom?

Kobieta podczas USG dopochwowego.

USG dopochwowe – bezpieczne i bezbolesne badanie profilaktyczne umożliwiające ocenę wewnętrznych narządów płciowych

ilustracja 3D nerek

Guz prawego i lewego nadnercza – jak wygląda leczenie?

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – badanie, normy. O czym świadczy podwyższona bilirubina całkowita?

Lampka wina i kobieta patrząca się przez okno

Zespół Otella – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby?

test na cholesterol

Lipidogram – jak interpretować wynik profilu lipidowego?

kobieta mierząca poziom cukru we krwi

Hiperinsulinemia – czy warto ją diagnozować? Jakie leczenie podjąć?

test na kwasice mleczanową

Kwasica mleczanowa w cukrzycy – jakie daje objawy i jakie leczenie podjąć?

kobieta z zasłoniętymi oczami

Habituacja – czym jest i jaki ma wpływ na zmysły człowieka?

grupa lekarzy

Neonatolog – specjalista dla najmłodszych dzieci

burgundowa wstążka symbolizująca świadomość o szpiczaku mnogim

Szpiczak mnogi – przyczyny, objawy, leczenie. Jaka jest średnia długość życia chorych ze złośliwym nowotworem szpiku kostnego?

kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Przyczyny, objawy oraz leczenie zapalenia przydatków. Czynniki zwiększające ryzyko stanu zapalnego

kobieta, która cierpi na zapalenie pęcherza

Jakie są objawy przeziębienia pęcherza moczowego i jak go leczyć?

badanie ciśnienia krwi

Wysoki puls – czy należy się niepokoić? W jaki sposób można skutecznie poradzić sobie tachykardią?

ilustracja lekarz+jelita w 3D

Zespół Lyncha – jakie są przyczyny i objawy dziedzicznego raka jelita grubego?

DNA w 3D

Zespół Angelmana – jakie są przyczyny i objawy tej choroby genetycznej?