Przejdź do treści

Co to jest tularemia? Objawy, diagnostyka i leczenie choroby

bakterie w 3D
Fot. Kateryna_Kon / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog
4 sposoby na pogodzenie się
Jak się skutecznie pogodzić? Skorzystaj ze wskazówek psychologa
Chwile, kiedy dziecko wyrasta z małej fasolki, warte są każdej sekundy. Zobacz galerię niesamowitej radości z oczekiwania
Judy Chicago, matka chrzestna waginy: feminizm jest humanizmem
Chleb bez mąki. Wzbogać swoje wielkanocne menu o zdrowe pieczywo

Tularemia to rzadka, ostra choroba zakaźna wywoływana przez bakterie. Potocznie nazywana gorączką zajęczą, przenoszona jest na ludzi głównie poprzez kontakt z chorymi gryzoniami lub ukąszenie kleszczy, a jej najczęstszymi objawami są wysoka gorączka oraz powiększone węzły chłonne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Monika Kosznicka
lekarz

W zależności od drogi zakażenia istnieje kilka postaci tularemii, a każda manifestuje się nieco odmiennymi symptomami. Tularemia jest chorobą potencjalnie zagrażającą życiu, jednak istnieją skuteczne metody szybkiego diagnozowania oraz leczenia jej.

Bakterie pod kontrolą

Co to jest tularemia?

Tularemię, ostrą chorobę zakaźną ludzi oraz zwierząt, wywołują bakterie z rodzaju Francisella tularensis. Drobnoustroje te przenoszone są z chorego zwierzęcia (głównie z zajęcy i innych gryzoni) na człowieka lub na inne zwierzę poprzez skażenie skóry albo błon śluzowych (szczególnie oczu) zainfekowaną krwią i innymi płynami tkankowymi. Rzadziej do zakażenia dochodzi poprzez ukąszenie skóry przez zakażone kleszcze, komary czy bąki. Możliwe jest także wniknięcie bakterii do organizmu człowieka przez inhalację kurzu zanieczyszczonego odchodami chorych gryzoni, picie nieoczyszczonej wody z naturalnych zbiorników czy spożycie niedogotowanego mięsa zainfekowanego zwierzęcia. Co ważne, tularemia nie przenosi się między ludźmi, dlatego izolacja chorych nie jest wymagana. W Polsce choroba ta występuje bardzo rzadko. W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się myśliwi, rolnicy oraz osoby pracujące w masarniach.

Bakteria powodująca tularemię ulega namnażaniu w miejscu wniknięcia do organizmu oraz w regionalnych węzłach chłonnych, dlatego w zależności od drogi zakażenia rozwinąć się może kilka postaci tularemii, np. wrzodziejąco-gruczołowa (najczęstsza), płucna czy ustno-gardłowa.

Jakie są najczęstsze objawy tularemii?

Pierwsze objawy ogólnoustrojowe tularemii pojawiają się już po kilku dniach od zakażenia organizmu bakterią. Rozpoczynają się one gwałtowną gorączką z dreszczami i bólem głowy. Zazwyczaj występują także objawy grypopodobne: bóle mięśniowo-stawowe oraz zaburzenia ze strony układu pokarmowego – wymioty i biegunka. W zależności od drogi zakażenia pojawiają się specyficzne objawy miejscowe.

W okolicach ciała, w których doszło do ukąszenia komara czy ugryzienia przez zająca, bardzo często są wyczuwalne powiększone regionalne węzły chłonne. Rozwijają się także bolesne grudki, które po kilkunastu godzinach przekształcają się w owrzodzenia skóry, a potem w blizny. Po spożyciu skażonego mięsa takie rany pojawiać się mogą w jamie ustnej oraz w gardle. Po bezpośrednim kontakcie materiału zakaźnego z okiem powiększeniu węzłów chłonnych towarzyszy także zapalenie spojówek z nasilonym łzawieniem, bólem oczu oraz światłowstrętem.

Najgroźniejszą postacią jest tularemia płucna, wywoływana przez inhalację zainfekowanego bakteriami kurzu. Przebiega ona z objawami ciężkiego zapalenia płuc, a nawet sepsy i nieleczona szybko prowadzi do śmierci chorego.

Zobacz także

Na czym polega diagnostyka tularemii?

Niezwykle ważny jest szybki kontakt z lekarzem po zaobserwowaniu wyżej wymienionych objawów u osób, które miały kontakt z gryzoniami lub niedawno zostały ukąszone przez kleszcze czy komary. Objawy tularemii są niecharakterystyczne, a choroba ta jest niezwykle rzadka, dlatego jej diagnostyka często bywa bardzo trudna. Podstawowymi badaniami, które należy wykonać, są posiewy mikrobiologiczne – pobierane są wymazy ze zmian skórnych, plwociny, płynu opłucnowego, krwi, moczu czy aspiraty ze zmienionych chorobowo węzłów chłonnych. Jeżeli objawy choroby pojawiły się po spożyciu mięsa lub wody, konieczne jest także poddanie diagnostyce próbek pokarmu. Ostateczne rozpoznanie tularemii następuje po wyhodowaniu bakterii Francisella tularensis z badanego materiału biologicznego.

Jak przebiega leczenie tularemii?

Leczenie tularemii polega głównie na celowanej antybiotykoterapii (streptomycyna), skutecznej wobec bakterii wywołujących. Prowadzi to do eliminacji drobnoustrojów z organizmu chorego. Terapia taka trwa przeważnie około 2–3 tygodni. Zwykle jest to choroba w pełni wyleczalna, śmiertelność przy stosowaniu antybiotykoterapii to około 1–3%.

Należy także pamiętać o skutecznej profilaktyce tularemii, która obejmuje przede wszystkim szybkie usuwanie kleszczy ze skóry, stosowanie repelentów przeciw komarom, noszenie odpowiedniego ubioru w czasie spacerów w lesie, używanie masek ochronnych podczas sprzątania miejsc bytowania gryzoni, niespożywanie mięsa niewiadomego pochodzenia oraz unikanie kontaktu z chorymi lub martwymi zwierzętami.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

T. Kłapeć, Tularemia – wciąż groźna zoonoza. Praca poglądowa, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2011, t. 17, nr 3, s. 155-160.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarz nakładający na plecy kobiety pijawkę, w celu wykonania hirudoterapii

W jakim celu wykonuje się hirudoterapię? Szanse i zagrożenia związane z leczeniem pijawkami lekarskimi

Kobieta na zabiegu peelingiem enzymatycznym

Jak działa peeling enzymatyczny? Efekty, przebieg zabiegu, wskazania i przeciwwskazania

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Na czym polega sedacja i w jakim celu się ją stosuje? Rodzaje, bezpieczeństwo i wskazania do sedacji

Kobieta na zabiegu osoczem bogatopłytkowym

Leczenie osoczem bogatopłytkowym – wszechstronne zastosowanie i efekty preparatu krwiopochodnego

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?