Przejdź do treści

Co to jest tularemia? Objawy, diagnostyka i leczenie choroby

bakterie w 3D
Fot. Kateryna_Kon / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Twoja przyjaciółka się kaleczy
Twoja przyjaciółka się kaleczy? Oto 5 rzeczy, które warto jej powiedzieć, a także 3, których mówić nie wolno
Jak schudnąć, gdy masz 20, 30, 40 lat?
Jak bezpiecznie i skutecznie się odchudzać, gdy masz 20, 30, 40 lat?
Wegetariańskie leczo - papryka górą!
Przepis na wegetariańskie leczo z papryką
Ćwiczenia na wzmocnienie pleców. Propozycje trenerki Kasi Bigos
chrapanie
Kilka faktów o chrapaniu. Sprawdź, czy to dotyczy twojego chłopaka albo ciebie

Tularemia to rzadka, ostra choroba zakaźna wywoływana przez bakterie. Potocznie nazywana gorączką zajęczą, przenoszona jest na ludzi głównie poprzez kontakt z chorymi gryzoniami lub ukąszenie kleszczy, a jej najczęstszymi objawami są wysoka gorączka oraz powiększone węzły chłonne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Monika Kosznicka
lekarz

W zależności od drogi zakażenia istnieje kilka postaci tularemii, a każda manifestuje się nieco odmiennymi symptomami. Tularemia jest chorobą potencjalnie zagrażającą życiu, jednak istnieją skuteczne metody szybkiego diagnozowania oraz leczenia jej.

Bakterie pod kontrolą

Co to jest tularemia?

Tularemię, ostrą chorobę zakaźną ludzi oraz zwierząt, wywołują bakterie z rodzaju Francisella tularensis. Drobnoustroje te przenoszone są z chorego zwierzęcia (głównie z zajęcy i innych gryzoni) na człowieka lub na inne zwierzę poprzez skażenie skóry albo błon śluzowych (szczególnie oczu) zainfekowaną krwią i innymi płynami tkankowymi. Rzadziej do zakażenia dochodzi poprzez ukąszenie skóry przez zakażone kleszcze, komary czy bąki. Możliwe jest także wniknięcie bakterii do organizmu człowieka przez inhalację kurzu zanieczyszczonego odchodami chorych gryzoni, picie nieoczyszczonej wody z naturalnych zbiorników czy spożycie niedogotowanego mięsa zainfekowanego zwierzęcia. Co ważne, tularemia nie przenosi się między ludźmi, dlatego izolacja chorych nie jest wymagana. W Polsce choroba ta występuje bardzo rzadko. W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się myśliwi, rolnicy oraz osoby pracujące w masarniach.

Bakteria powodująca tularemię ulega namnażaniu w miejscu wniknięcia do organizmu oraz w regionalnych węzłach chłonnych, dlatego w zależności od drogi zakażenia rozwinąć się może kilka postaci tularemii, np. wrzodziejąco-gruczołowa (najczęstsza), płucna czy ustno-gardłowa.

Jakie są najczęstsze objawy tularemii?

Pierwsze objawy ogólnoustrojowe tularemii pojawiają się już po kilku dniach od zakażenia organizmu bakterią. Rozpoczynają się one gwałtowną gorączką z dreszczami i bólem głowy. Zazwyczaj występują także objawy grypopodobne: bóle mięśniowo-stawowe oraz zaburzenia ze strony układu pokarmowego – wymioty i biegunka. W zależności od drogi zakażenia pojawiają się specyficzne objawy miejscowe.

W okolicach ciała, w których doszło do ukąszenia komara czy ugryzienia przez zająca, bardzo często są wyczuwalne powiększone regionalne węzły chłonne. Rozwijają się także bolesne grudki, które po kilkunastu godzinach przekształcają się w owrzodzenia skóry, a potem w blizny. Po spożyciu skażonego mięsa takie rany pojawiać się mogą w jamie ustnej oraz w gardle. Po bezpośrednim kontakcie materiału zakaźnego z okiem powiększeniu węzłów chłonnych towarzyszy także zapalenie spojówek z nasilonym łzawieniem, bólem oczu oraz światłowstrętem.

Najgroźniejszą postacią jest tularemia płucna, wywoływana przez inhalację zainfekowanego bakteriami kurzu. Przebiega ona z objawami ciężkiego zapalenia płuc, a nawet sepsy i nieleczona szybko prowadzi do śmierci chorego.

Zobacz także

Na czym polega diagnostyka tularemii?

Niezwykle ważny jest szybki kontakt z lekarzem po zaobserwowaniu wyżej wymienionych objawów u osób, które miały kontakt z gryzoniami lub niedawno zostały ukąszone przez kleszcze czy komary. Objawy tularemii są niecharakterystyczne, a choroba ta jest niezwykle rzadka, dlatego jej diagnostyka często bywa bardzo trudna. Podstawowymi badaniami, które należy wykonać, są posiewy mikrobiologiczne – pobierane są wymazy ze zmian skórnych, plwociny, płynu opłucnowego, krwi, moczu czy aspiraty ze zmienionych chorobowo węzłów chłonnych. Jeżeli objawy choroby pojawiły się po spożyciu mięsa lub wody, konieczne jest także poddanie diagnostyce próbek pokarmu. Ostateczne rozpoznanie tularemii następuje po wyhodowaniu bakterii Francisella tularensis z badanego materiału biologicznego.

Jak przebiega leczenie tularemii?

Leczenie tularemii polega głównie na celowanej antybiotykoterapii (streptomycyna), skutecznej wobec bakterii wywołujących. Prowadzi to do eliminacji drobnoustrojów z organizmu chorego. Terapia taka trwa przeważnie około 2–3 tygodni. Zwykle jest to choroba w pełni wyleczalna, śmiertelność przy stosowaniu antybiotykoterapii to około 1–3%.

Należy także pamiętać o skutecznej profilaktyce tularemii, która obejmuje przede wszystkim szybkie usuwanie kleszczy ze skóry, stosowanie repelentów przeciw komarom, noszenie odpowiedniego ubioru w czasie spacerów w lesie, używanie masek ochronnych podczas sprzątania miejsc bytowania gryzoni, niespożywanie mięsa niewiadomego pochodzenia oraz unikanie kontaktu z chorymi lub martwymi zwierzętami.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

T. Kłapeć, Tularemia – wciąż groźna zoonoza. Praca poglądowa, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2011, t. 17, nr 3, s. 155-160.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

jak nie zarazić się od dziecka

Jesteś młodą matką i często zarażasz się od swojego dziecka? Sprawdź, jak tego uniknąć

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?