Przejdź do treści

Czym jest i jak wygląda drżenie samoistne? Przyczyny, objawy i leczenie zaburzeń pracy układu pozapiramidowego

kobieta trzyma za nadgarstek
Fot. Orawan / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Przetrwaj upały - mamy nowe patenty
Jak przetrwać upał? Osiem nieoczywistych sposobów na ochłodę
Kobieta
Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki? Wyjaśnia lekarka Anna Ratajczak
Kobiety w laboratorium
Koronawirus SARS-CoV-2 wyciekł z laboratorium? „Dowody są przytłaczające”
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu

Drżenie samoistne to objaw zaburzenia pracy układu pozapiramidowego polegający na występowaniu mimowolnych drżeń kończyn górnych i głowy, ale też innych części ciała. Samoistne drżenie rąk nasila się między innymi pod wpływem stresu i wykonywania precyzyjnych czynności.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Drżenie samoistne mięśni może rozwinąć się u osób w każdym wieku, jednak najczęściej dotyczy pacjentów będących w drugiej i szóstej dekadzie życia. Miewa podłoże genetyczne lub charakter idiopatyczny, czyli nieznany. W leczeniu stosuje się głównie farmakoterapię, która łagodzi objawy.

Co to jest drżenie samoistne?

Drżenie samoistne określane jest również jako choroba Minora. Charakteryzuje się rytmicznymi ruchami o niewielkiej amplitudzie (głównie rąk, głowy i języka), które wpływają na jakość głosu. Rzadziej obserwuje się ruchy kończyn dolnych, twarzy i tułowia. Samoistne drżenie mięśni cechuje drżenie głównie kinetyczne – występujące i nasilające się podczas wykonywania precyzyjnych ruchów, jak pisanie czy otwieranie drzwi kluczem, określane również jako drżenie zamiarowe lub ataktyczne. Drżenie samoistne może przybrać też charakter statyczny, jednak pojawia się dopiero z czasem trwania choroby. Schorzenie nie ma wpływu na długość życia. Najczęściej pojawia się w drugiej i szóstej dekadzie życia i może powodować upośledzenie sprawności fizycznej i psychospołecznej.

Starsza kobieta z chorobą Parkinsona podczas rehabilitacji

Przyczyny samoistnego drżenia rąk

Drżenie samoistne głowy i rąk może mieć podłoże genetyczne, czyli rodzinne, dziedziczone w sposób autosomalny dominujący, w którego przebiegu stwierdza się mutacje genów FET 1 oraz ETM. Drżenie samoistne, które nie powstało na skutek dziedziczenia, określane jest jako idiopatyczne, czyli o nieustalonej etiologii.

Objawy drżenia samoistnego

Objawy drżenia samoistnego mogą pojawić się w młodym wieku (około 20 roku życia) w postaci rodzinnej. Przebieg i obraz choroby początkowo jest łagodny, ale z tendencją do nasilania. Samoistne drżenie mięśni dotyczy głównie rąk, z biegiem czasu amplituda drgań wzrasta i rozprzestrzenia się na mięśnie kończyn dolnych, głowy, języka i głosu. Poza dyskomfortem psychicznym wywołanym drżącym ciałem coraz silniejsze mimowolne ruchy wpływają na pogorszenie jakości funkcjonowania motorycznego, czyli precyzyjności ruchów rąk i chodzenia w linii prostej. Z kolei objawy drżenia idiopatycznego pojawiają się zazwyczaj około 60 roku życia. Często obserwuje się również tzw. drżenie ortostatyczne, czyli drganie nóg z poczuciem niestabilności i równowagi zanikające podczas chodzenia lub siedzenia.

Samoistne drżenie mięśni charakteryzuje się nasileniem objawów pod wpływem stresu, z kolei w trakcie odpoczynku i spokoju psychicznego objawy widocznie się zmniejszają.

Zobacz także

Drżenie samoistne – różnicowanie i diagnoza

Samoistne drżenie mięśni może być objawem wielu chorób neurologicznych, metabolicznych czy demielinizacyjnych. Jednostkami podobnymi do drżenia samoistnego są: choroba Parkinsona i inne zespoły parkinsonizmu, drżenia na tle emocjonalnym, psychogennym czy abstynenckim, zatrucia lekami i substancjami toksycznymi, drżenia móżdżkowe, dystonie mięśniowe i drżenia o podłożu metabolicznym. Dla prawidłowego zdiagnozowania samoistnego drżenia rąk opracowano kryteria rozpoznawania, których spełnienie wskazuje na drżenie samoistne i jednocześnie wyklucza inne potencjalne choroby. Do kryteriów podstawowych zalicza się obustronne, statyczne i kinetyczne drżenie rąk, brak innych objawów neurologicznych oraz odosobnione i współwystępujące drżenie głowy bez cech dystonii, czyli przybierania przez pacjenta nienaturalnych pozycji ciała wywołanych mimowolnymi skurczami i skręcaniem ciała.

Leczenie samoistnego drżenia rąk

Drżenie samoistne ma charakter nieuleczalny, mimo że objawy można skutecznie wygaszać farmakoterapią. Leczenie tego typu to pierwsza faza terapeutyczna, która osłabia drżenia rąk i głowy, znacznie wpływa na poprawę codziennego funkcjonowania i łagodzi dyskomfort psychiczny. Leczenie drżenia samoistnego można wzbogacić o terapię zajęciową, w szczególności ergoterapię, czyli usprawnianie poprzez pracę. Pacjentom z samoistnym drżeniem mięśniowym poleca się treningi motoryki małej z zastosowaniem np. obciążników na nadgarstki lub przedmiotów cięższych niż te codziennego użytku, np. ciężkie kubki czy naczynia stabilizujące ręce i łagodzące amplitudy drgań. W przypadku nasilania objawów, niewystarczających efektów leczenia i znacznego pogorszenia jakości życia rozważa się leczenie neurochirurgiczne polegające na celowym uszkodzeniu określonych struktur mózgowia bądź ich stymulacji poprzez wszczepienie elektrod i połączenie ich z rozrusznikiem znajdującym się pod skórą w obszarze klatki piersiowej.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, t. II, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2005.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Terapia… lasem

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Móżdżek – budowa, funkcje, choroby i badanie móżdżku

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?