Przejdź do treści

Czym jest i jak wygląda drżenie samoistne? Przyczyny, objawy i leczenie zaburzeń pracy układu pozapiramidowego

kobieta trzyma za nadgarstek
Fot. Orawan / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ćwicz kręgosłup - to proste!
Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę
„Hashimoto nie jest wskazaniem do stosowania diety bezglutenowej”. O zależności pomiędzy hashimoto a dietą eliminacyjną, rozmawiamy z endokrynolożką i dietetyczką
Wiosenna pizza na zielonym spodzie
kobieta nurkująca w wodzie
Freediving – podwodna medytacja
lekarka Małgorzata Ponikowska
„Selen to czarny koń wśród suplementów w chorobie Hashimoto”. Lekarka Małgorzata Ponikowska o wspomaganiu chorób tarczycy selenem

Drżenie samoistne to objaw zaburzenia pracy układu pozapiramidowego polegający na występowaniu mimowolnych drżeń kończyn górnych i głowy, ale też innych części ciała. Samoistne drżenie rąk nasila się między innymi pod wpływem stresu i wykonywania precyzyjnych czynności.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Drżenie samoistne mięśni może rozwinąć się u osób w każdym wieku, jednak najczęściej dotyczy pacjentów będących w drugiej i szóstej dekadzie życia. Miewa podłoże genetyczne lub charakter idiopatyczny, czyli nieznany. W leczeniu stosuje się głównie farmakoterapię, która łagodzi objawy.

Co to jest drżenie samoistne?

Drżenie samoistne określane jest również jako choroba Minora. Charakteryzuje się rytmicznymi ruchami o niewielkiej amplitudzie (głównie rąk, głowy i języka), które wpływają na jakość głosu. Rzadziej obserwuje się ruchy kończyn dolnych, twarzy i tułowia. Samoistne drżenie mięśni cechuje drżenie głównie kinetyczne – występujące i nasilające się podczas wykonywania precyzyjnych ruchów, jak pisanie czy otwieranie drzwi kluczem, określane również jako drżenie zamiarowe lub ataktyczne. Drżenie samoistne może przybrać też charakter statyczny, jednak pojawia się dopiero z czasem trwania choroby. Schorzenie nie ma wpływu na długość życia. Najczęściej pojawia się w drugiej i szóstej dekadzie życia i może powodować upośledzenie sprawności fizycznej i psychospołecznej.

Starsza kobieta z chorobą Parkinsona podczas rehabilitacji

Przyczyny samoistnego drżenia rąk

Drżenie samoistne głowy i rąk może mieć podłoże genetyczne, czyli rodzinne, dziedziczone w sposób autosomalny dominujący, w którego przebiegu stwierdza się mutacje genów FET 1 oraz ETM. Drżenie samoistne, które nie powstało na skutek dziedziczenia, określane jest jako idiopatyczne, czyli o nieustalonej etiologii.

Objawy drżenia samoistnego

Objawy drżenia samoistnego mogą pojawić się w młodym wieku (około 20 roku życia) w postaci rodzinnej. Przebieg i obraz choroby początkowo jest łagodny, ale z tendencją do nasilania. Samoistne drżenie mięśni dotyczy głównie rąk, z biegiem czasu amplituda drgań wzrasta i rozprzestrzenia się na mięśnie kończyn dolnych, głowy, języka i głosu. Poza dyskomfortem psychicznym wywołanym drżącym ciałem coraz silniejsze mimowolne ruchy wpływają na pogorszenie jakości funkcjonowania motorycznego, czyli precyzyjności ruchów rąk i chodzenia w linii prostej. Z kolei objawy drżenia idiopatycznego pojawiają się zazwyczaj około 60 roku życia. Często obserwuje się również tzw. drżenie ortostatyczne, czyli drganie nóg z poczuciem niestabilności i równowagi zanikające podczas chodzenia lub siedzenia.

Samoistne drżenie mięśni charakteryzuje się nasileniem objawów pod wpływem stresu, z kolei w trakcie odpoczynku i spokoju psychicznego objawy widocznie się zmniejszają.

Zobacz także

Drżenie samoistne – różnicowanie i diagnoza

Samoistne drżenie mięśni może być objawem wielu chorób neurologicznych, metabolicznych czy demielinizacyjnych. Jednostkami podobnymi do drżenia samoistnego są: choroba Parkinsona i inne zespoły parkinsonizmu, drżenia na tle emocjonalnym, psychogennym czy abstynenckim, zatrucia lekami i substancjami toksycznymi, drżenia móżdżkowe, dystonie mięśniowe i drżenia o podłożu metabolicznym. Dla prawidłowego zdiagnozowania samoistnego drżenia rąk opracowano kryteria rozpoznawania, których spełnienie wskazuje na drżenie samoistne i jednocześnie wyklucza inne potencjalne choroby. Do kryteriów podstawowych zalicza się obustronne, statyczne i kinetyczne drżenie rąk, brak innych objawów neurologicznych oraz odosobnione i współwystępujące drżenie głowy bez cech dystonii, czyli przybierania przez pacjenta nienaturalnych pozycji ciała wywołanych mimowolnymi skurczami i skręcaniem ciała.

Leczenie samoistnego drżenia rąk

Drżenie samoistne ma charakter nieuleczalny, mimo że objawy można skutecznie wygaszać farmakoterapią. Leczenie tego typu to pierwsza faza terapeutyczna, która osłabia drżenia rąk i głowy, znacznie wpływa na poprawę codziennego funkcjonowania i łagodzi dyskomfort psychiczny. Leczenie drżenia samoistnego można wzbogacić o terapię zajęciową, w szczególności ergoterapię, czyli usprawnianie poprzez pracę. Pacjentom z samoistnym drżeniem mięśniowym poleca się treningi motoryki małej z zastosowaniem np. obciążników na nadgarstki lub przedmiotów cięższych niż te codziennego użytku, np. ciężkie kubki czy naczynia stabilizujące ręce i łagodzące amplitudy drgań. W przypadku nasilania objawów, niewystarczających efektów leczenia i znacznego pogorszenia jakości życia rozważa się leczenie neurochirurgiczne polegające na celowym uszkodzeniu określonych struktur mózgowia bądź ich stymulacji poprzez wszczepienie elektrod i połączenie ich z rozrusznikiem znajdującym się pod skórą w obszarze klatki piersiowej.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, t. II, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2005.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?