Przejdź do treści

Czym jest i jak wygląda drżenie samoistne? Przyczyny, objawy i leczenie zaburzeń pracy układu pozapiramidowego

kobieta trzyma za nadgarstek
Fot. Orawan / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziewczyna hamak
5 patentów na wiosenne przemęczenie. Sprawdź, jak ustrzec się przed kacem po zimie
Zdrowy posiłek na stole
Odchudzanie a efekt jo-jo. O gubieniu kilogramów opowiada diabetolog prof. Leszek Czupryniak
Pomysł na małże
Masz ochotę na makaron? Spróbuj małży w towarzystwie koperku i białego wina
Kobieta siedzi na podłodze i je
Znów spóźnia ci się okres? Trenujesz? Odchudzasz się? Poznaj możliwe przyczyny zaburzonego cyklu miesiączkowego
10 sposobów na to, by nie zwariować. Radzi Kasia Bem

Drżenie samoistne to objaw zaburzenia pracy układu pozapiramidowego polegający na występowaniu mimowolnych drżeń kończyn górnych i głowy, ale też innych części ciała. Samoistne drżenie rąk nasila się między innymi pod wpływem stresu i wykonywania precyzyjnych czynności.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Drżenie samoistne mięśni może rozwinąć się u osób w każdym wieku, jednak najczęściej dotyczy pacjentów będących w drugiej i szóstej dekadzie życia. Miewa podłoże genetyczne lub charakter idiopatyczny, czyli nieznany. W leczeniu stosuje się głównie farmakoterapię, która łagodzi objawy.

Co to jest drżenie samoistne?

Drżenie samoistne określane jest również jako choroba Minora. Charakteryzuje się rytmicznymi ruchami o niewielkiej amplitudzie (głównie rąk, głowy i języka), które wpływają na jakość głosu. Rzadziej obserwuje się ruchy kończyn dolnych, twarzy i tułowia. Samoistne drżenie mięśni cechuje drżenie głównie kinetyczne – występujące i nasilające się podczas wykonywania precyzyjnych ruchów, jak pisanie czy otwieranie drzwi kluczem, określane również jako drżenie zamiarowe lub ataktyczne. Drżenie samoistne może przybrać też charakter statyczny, jednak pojawia się dopiero z czasem trwania choroby. Schorzenie nie ma wpływu na długość życia. Najczęściej pojawia się w drugiej i szóstej dekadzie życia i może powodować upośledzenie sprawności fizycznej i psychospołecznej.

Starsza kobieta z chorobą Parkinsona podczas rehabilitacji

Przyczyny samoistnego drżenia rąk

Drżenie samoistne głowy i rąk może mieć podłoże genetyczne, czyli rodzinne, dziedziczone w sposób autosomalny dominujący, w którego przebiegu stwierdza się mutacje genów FET 1 oraz ETM. Drżenie samoistne, które nie powstało na skutek dziedziczenia, określane jest jako idiopatyczne, czyli o nieustalonej etiologii.

Objawy drżenia samoistnego

Objawy drżenia samoistnego mogą pojawić się w młodym wieku (około 20 roku życia) w postaci rodzinnej. Przebieg i obraz choroby początkowo jest łagodny, ale z tendencją do nasilania. Samoistne drżenie mięśni dotyczy głównie rąk, z biegiem czasu amplituda drgań wzrasta i rozprzestrzenia się na mięśnie kończyn dolnych, głowy, języka i głosu. Poza dyskomfortem psychicznym wywołanym drżącym ciałem coraz silniejsze mimowolne ruchy wpływają na pogorszenie jakości funkcjonowania motorycznego, czyli precyzyjności ruchów rąk i chodzenia w linii prostej. Z kolei objawy drżenia idiopatycznego pojawiają się zazwyczaj około 60 roku życia. Często obserwuje się również tzw. drżenie ortostatyczne, czyli drganie nóg z poczuciem niestabilności i równowagi zanikające podczas chodzenia lub siedzenia.

Samoistne drżenie mięśni charakteryzuje się nasileniem objawów pod wpływem stresu, z kolei w trakcie odpoczynku i spokoju psychicznego objawy widocznie się zmniejszają.

Zobacz także

Drżenie samoistne – różnicowanie i diagnoza

Samoistne drżenie mięśni może być objawem wielu chorób neurologicznych, metabolicznych czy demielinizacyjnych. Jednostkami podobnymi do drżenia samoistnego są: choroba Parkinsona i inne zespoły parkinsonizmu, drżenia na tle emocjonalnym, psychogennym czy abstynenckim, zatrucia lekami i substancjami toksycznymi, drżenia móżdżkowe, dystonie mięśniowe i drżenia o podłożu metabolicznym. Dla prawidłowego zdiagnozowania samoistnego drżenia rąk opracowano kryteria rozpoznawania, których spełnienie wskazuje na drżenie samoistne i jednocześnie wyklucza inne potencjalne choroby. Do kryteriów podstawowych zalicza się obustronne, statyczne i kinetyczne drżenie rąk, brak innych objawów neurologicznych oraz odosobnione i współwystępujące drżenie głowy bez cech dystonii, czyli przybierania przez pacjenta nienaturalnych pozycji ciała wywołanych mimowolnymi skurczami i skręcaniem ciała.

Leczenie samoistnego drżenia rąk

Drżenie samoistne ma charakter nieuleczalny, mimo że objawy można skutecznie wygaszać farmakoterapią. Leczenie tego typu to pierwsza faza terapeutyczna, która osłabia drżenia rąk i głowy, znacznie wpływa na poprawę codziennego funkcjonowania i łagodzi dyskomfort psychiczny. Leczenie drżenia samoistnego można wzbogacić o terapię zajęciową, w szczególności ergoterapię, czyli usprawnianie poprzez pracę. Pacjentom z samoistnym drżeniem mięśniowym poleca się treningi motoryki małej z zastosowaniem np. obciążników na nadgarstki lub przedmiotów cięższych niż te codziennego użytku, np. ciężkie kubki czy naczynia stabilizujące ręce i łagodzące amplitudy drgań. W przypadku nasilania objawów, niewystarczających efektów leczenia i znacznego pogorszenia jakości życia rozważa się leczenie neurochirurgiczne polegające na celowym uszkodzeniu określonych struktur mózgowia bądź ich stymulacji poprzez wszczepienie elektrod i połączenie ich z rozrusznikiem znajdującym się pod skórą w obszarze klatki piersiowej.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, t. II, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2005.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

„Miednica to nasze kobiece centrum dowodzenia”. Mięśnie Kegla potrzebują treningu, fizjoterapeutka wyjaśnia jak to robić i w jaki sposób ciało nam się odwdzięczy

„Nie bójmy się negatywnych emocji, nie ukrywajmy ich, pokażmy dziecku, że one też są w porządku”. Psycholog Ewa Sękowska-Molga o depresji wśród dzieci

Zainteresują cię również:

Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.

Niedobór żelaza – dlaczego jest taki niebezpieczny i jak go uzupełnić?

Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.

Żelazo – pierwiastek na wagę złota. Skąd go brać?

Kobieta z metaplazją podczas konsultacji lekarskiej.

Metaplazja – na czym polega i czym różni się od dysplazji?

Kobieta dostaje zastrzyk z heparyny.

Heparyna – działanie, skutki uboczne, przeciwwskazania do stosowania

Mężczyźnie jest pobierana krew, na pierwszym planie są widoczne probówki

Neutropenia – co to jest? Dowiedz się, jakie są jej przyczyny, czym może się objawiać oraz jak wygląda skuteczne leczenie

Para odbywa stosunek seksualny

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

Kobieta siedzi półnaga w białej bieliźnie i na wysokości krocza trzyma różową wstążkę

Jakie są objawy raka sromu? Co to za choroba, jakie są opcje terapeutyczne i rokowania?

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie mogą być skutki lobotomii?

Kobieta w zaawansowanej ciąży w bluzce w paski siedzi na kanapie

Co to jest rzucawka ciążowa? Jakie są jej przyczyny, czym może się przejawiać i jak wygląda leczenie?

Niemowlę bardzo płacze

Co to jest wirus RSV? Objawy, leczenie i profilaktyka zakażenia

Kobieta z dalekowzrocznością podczas badania okulistycznego.

Dalekowzroczność: na czym polega i jak ją korygować?

Dziewczyna cierpiąca na bigoreksję przegląda się w lustrze.

Bigoreksja – zaburzony obraz własnego ciała. Jakie są objawy choroby?

Chora kobieta w żółtej bluzce

Co może powodować zakażenie wirusem EBV? Objawy, leczenie i badania

Kobieta w zaawansowanej ciąży leży w domu na kanapie

Co to jest test PAPPA? Jakie są wskazania do jego wykonania oraz jak interpretować wyniki testu?

Kobieta z zapaleniem mózgu leży w szpitalu.

Bakteryjne i wirusowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta trzyma się za brzuch w czerwonym zaznaczonym miejscu

Splenomegalia – jakie mogą być przyczyny i objawy powiększenia śledziony?

Kobieta z zespołem antyfosfolipidowym podczas konsultacji lekarskiej.

Zespół antyfosfolipidowy – przyczyny powstania, objawy, diagnostyka, leczenie

Kobieta w ciąży łyka tabletki

Czym jest zatrucie ciążowe? Przyczyny, objawy oraz leczenie nadciśnienia w ciąży

Kobieta z niewydolnością krążenia trzyma się za klatkę piersiową.

Niewydolność krążenia – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta cierpiąca na raka narki trzyma się za obolałe miejsca.

Czym jest rak nerki? Jakie są jego rodzaje, objawy, rokowania i metody leczenia?

Kobieta z rakiem pcherza moczowego trzyma się za brzuch.

Jak objawia się rak pęcherza moczowego? Czy jest wyleczalny?

Kobieta podczas konsultacji lekarskiej.

Zespół Cushinga – choroba endokrynologiczna o wielu objawach

Chłopiec zakażony mięsakiem zakaźnym podczas badania dermatologicznego.

Mięczak zakaźny – choroba, która dotyka nie tylko dzieci

Kobieta cierpiąca na narkolepsję ziewa.

Narkolepsja, czyli kiedy nie możesz wygrać ze snem. Czy narkolepsja jest groźna?