Przejdź do treści

Czym jest poliglobulia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

czerwone krwinki 3D
Fot. pinkeyes / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ziemniaki w diecie / rawpixel
Czy ziemniaki rzeczywiście tuczą? Trener personalny wyjaśnia to na dobrym przykładzie
Robaczyca - objawy, zapobieganie.
Robaczyca – objawy u dzieci, dorosłych i zwierząt
Dwie kobiety w maseczkach jadą autobusem i rozmawiają ze sobą
Koronawirus. Dystans 2 metrów nie wystarczy. Zobacz, jak zarażony „obsypuje” wirusem swojego rozmówcę
Erytromelalgia - bolesny rumień kończyn
Erytromelalgia – bolesny rumień kończyn
Wizyta u ginekologa / istock
Fakty i mity związane z wizytą u ginekologa. Na nasze pytania odpowiada dr n. med. Grzegorz Głąb, ginekolog

Poliglobulia, czyli zwiększenie ilości czerwonych krwinek we krwi, może mieć rozmaite przyczyny. Najczęściej dotyczy osób z przewlekłymi chorobami płuc oraz serca. Przejawia się przede wszystkim zaburzeniami w krążeniu krwi, daje objawy, takie jak zawroty głowy czy problemy z widzeniem.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Kluczowe znaczenie w diagnostyce poliglobulii ma kontrola morfologii krwi, a dokładniej parametrów związanych z czerwonymi krwinkami. Leczenie poliglobulii polega głównie na eliminacji czynników ją wywołujących oraz wykonywaniu upustów krwi.

Co to jest poliglobulia?

Poliglobulia, inaczej nazywana nadkrwistością lub czerwienicą, to stan, w którym dochodzi w organizmie do zwiększenia ilości krwinek czerwonych, czyli erytrocytów. Są one odpowiedzialne za dostarczanie tlenu z płuc poprzez krew do wszystkich komórek w ciele. Odbywa się to dzięki obecności w erytrocytach hemoglobiny, czerwonego barwnika, który zdolny jest do nietrwałego wiązania tlenu. Krwinki czerwone, białe (leukocyty) oraz płytki krwi od momentu urodzenia produkowane są głównie w szpiku kostnym, znajdującym się w nasadach kości długich, np. w kości udowej, a także w kościach płaskich, np. w łopatce. Morfologia krwi obwodowej jest badaniem umożliwiającym dokładne określenie liczby czerwonych krwinek.

Zakres prawidłowy liczby erytrocytów (RBC) zależny jest od płci i wynosi dla kobiet 3,5–5,2 mln/µl; dla mężczyzn 4,2–5,4 mln/µl. Poliglobulię oznaczają wyniki przekraczające górną granicę normy. Zawsze równocześnie wzrasta także ilość hemoglobiny (norma dla kobiet 12–16 g/dl, dla mężczyzn 14–18 g/dl) oraz hematokryt krwi (prawidłowe wartości dla kobiet to 37–47%, dla mężczyzn 40–54%).

Jakie są przyczyny poliglobulii?

Ze względu na przyczyny powstawania poliglobulię podzielić można na pierwotną oraz wtórną. Poliglobulia pierwotna jest wynikiem nieprawidłowego funkcjonowania szpiku kostnego, przez co dochodzi do niekontrolowanego namnażania się tam zmutowanej komórki macierzystej. Oprócz ilości krwinek czerwonych wzrasta wtedy liczba krwinek białych (leukocytów) oraz płytek krwi. Mówimy wówczas o czerwienicy prawdziwej, która należy do nowotworów mieloproliferacyjnych, a przyczyną jej powstawania jest mutacja w pojedynczym genie.

Poliglobulia wtórna jest wynikiem innego procesu chorobowego, najczęściej przewlekłego niedotlenienia organizmu. Aby zapewnić wystarczającą ilość dostarczanego tlenu i uniknąć rozwoju niewydolności oddechowej, zwiększa on wydzielanie przez nerki specjalnego hormonu, erytropoetyny, która działając na szpik kostny, przyczynia się do wzrostu produkcji jego „transporterów” we krwi, czyli właśnie czerwonych krwinek. Dzieje się tak przede wszystkim w schorzeniach płuc, takich jak zwłóknienie czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (PoChP) oraz we wrodzonych, siniczych wadach serca u dzieci (np. w tetralogii Fallota). Dotyczy to także długoletnich, nałogowych palaczy tytoniu, a także osób eksponowanych na działanie tlenku węgla. Wzrost liczby erytrocytów zaobserwować można ponadto u ludzi, którzy przez dłuższy czas narażeni byli na niższe ciśnienie parcjalne tlenu we wdychanym powietrzu, np. podczas pobytu w wysokich górach. Również nieprawidłowy wzrost wydzielania erytropoetyny w chorobach nerek (takich jak torbiele, rak), w chorobie Cushinga czy podczas sterydoterapii powoduje wzrost ilości erytrocytów. Liczba krwinek białych oraz płytek krwi pozostaje wtedy najczęściej prawidłowa.

Zobacz także

Jakie są objawy poliglobulii?

Nasilenie objawów poliglobulii wtórnej zależy przede wszystkim od zaawansowania choroby podstawowej oraz od liczby erytrocytów – wraz z ich wzrostem pogarszają się warunki krążenia krwi (staje się bardziej gęsta) w naczyniach krwionośnych, co powodować może następujące zaburzenia: bóle i zawroty głowy, zaburzenia widzenia, napadowe zaczerwienienia skóry rąk i stóp, sinoczerwone zabarwienie nosa, warg i uszu, szumy w uszach, duszność i przewlekłe uczucie zmęczenia. Do groźnych powikłań choroby należą nadciśnienie oraz zakrzepica tętnicza (mogąca powodować udar mózgu czy zawał serca). Czerwienica prawdziwa objawia się dodatkowo charakterystycznym świądem po gorącej kąpieli, spadkiem masy ciała oraz powiększeniem wątroby i śledziony.

Na czym polega leczenie poliglobulii?

Podstawowe znaczenie w terapii poliglobulii wtórnej ma usunięcie pierwotnej przyczyny jej powstania. Konieczna jest szeroka diagnostyka, np. rentgen (RTG) klatki piersiowej, spirometria, echokardiografia (ECHO serca), oraz ewentualnie specjalistyczne leczenie. Objawowo stosuje się upusty krwi (około 400 ml 2 razy w tygodniu), nawadnianie dożylne, leki przeciwpłytkowe (kwas acetylosalicylowy). W leczeniu poliglobulii stosuje się także leki przeciwnowotworowe – hydroksymocznik oraz interferon alfa.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A. Interna Szczeklika, Medycyna praktyczna, Kraków 2018

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Stopy i kwiatki

Masz uczucie ciężkich nóg? Zobacz, co najczęściej jest tego przyczyną i jak sobie pomóc. Wyjaśnia flebolog

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Hemoliza — czym jest rozpad krwinek, jakie zagrożenie ze sobą niesie i czym jest spowodowany?

Hemoliza – przyczyny, objawy i leczenie nadmiernego rozpadu erytrocytów

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Choroby serca - rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Choroby serca – rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Kobieta przegląda się w lustrze i widzi pryszcze na twarzy

Pryszcze – skąd się biorą i jak się ich pozbyć? Zdradzamy domowe sposoby

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku