Przejdź do treści

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca
Fot. Africa Studio / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Unsplash
Ocet spirytusowy czy jabłkowy? Sprawdź, czym się od siebie różnią
Tort cytrusowo-szpinakowy
Tort cytrusowo-szpinakowy. Smak, którego nie sposób zapomnieć!
Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj
Ciało bogini za nic się nie wini. Dzięki akcji Aleksandry Domańskiej tysiące kobiet pokochało swoje ciało
Czerniak – 8 rzeczy, których możesz o nim nie wiedzieć

Przeszczep serca jest operacją, którą wykonuje się w przypadku ciężkiej niewydolności narządu, gdy zawiodły inne metody leczenia. Procedura polega na pobraniu organu od martwego dawcy i umieszczeniu go zamiast chorego narządu. Jest to skomplikowana operacja kardiochirurgiczna, którą wykonuje się w specjalistycznych ośrodkach.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Chorzy z ciężką niewydolnością serca mogą zostać zakwalifikowani do przeszczepu po wykonaniu szeregu badań diagnostycznych oraz wykluczeniu przeciwwskazań. Operację wykonuje się również u dzieci. Głównym wskazaniem w tym przypadku są wrodzone wady anatomiczne.

Wskazania i przeciwwskazania do przeszczepu serca

Wskazaniem do wykonania przeszczepu serca u ludzi dorosłych jest ciężka niewydolność narządu. Stan ten może być spowodowany przez kardiomiopatie. Są to choroby mięśnia sercowego wywoływane przez różne czynniki (np. genetyczne, nabyte lub wtórne do innych zaburzeń), które prowadzą do osłabienia funkcjonowania narządu. Do innych przyczyn ciężkiej niewydolności serca należą: zaawansowana choroba niedokrwienna serca (najczęściej spowodowana miażdżycą tętnic wieńcowych) i dysfunkcje wrodzone (np. wada zastawkowa).

Najczęstszą przyczyną wykonywania przeszczepu serca u dzieci jest obecność wad wrodzonych uniemożliwiających prawidłowe funkcjonowanie. Są to zaburzenia, które mogą zostać wykryte w okresie prenatalnym, czyli przed urodzeniem. U starszych dzieci wskazaniem do przeprowadzenia operacji może być ciężka niewydolność narządu spowodowana chorobami.

Kwalifikacja do przeszczepu serca jest procesem, który pozwoli ustalić możliwość przeprowadzenia operacji u chorego. Diagnostyka obejmuje wykonanie badań umożliwiających m.in. ocenę funkcjonowania układu oddechowego, krążeniowego, krwionośnego. Pacjenta bada się również pod kątem występowania chorób ogólnoustrojowych (np. cukrzycy), nowotworowych i infekcyjnych. Istotna jest też ocena funkcjonowania poszczególnych narządów, np. nerek. Analiza psychospołeczna pozwala z kolei określić zdolność pacjenta do prowadzenia określonego stylu życia po operacji. Kolejnym kryterium kwalifikacyjnym jest wiek. Pierwszeństwo w kolejce oczekujących na operację przeszczepu serca mają ludzie przed 70 rokiem życia.

Przeciwwskazania do przeszczepu serca mogą być względne i bezwzględne. Do pierwszych zalicza się występowanie innych chorób u pacjentów, takich jak otyłość, osteoporoza, przebyty udar mózgu bądź zator tętnicy płucnej. Wymienione schorzenia zmniejszają szansę powodzenia operacji. Do przeciwwskazań bezwzględnych należą: nieodwracalne nadciśnienie płucne, niewydolność wątroby/nerek, aktywna infekcja, czynna choroba nowotworowa. Istotnym przeciwwskazaniem jest brak współpracy chorego z lekarzami. Osoby uzależnione od narkotyków, alkoholicy oraz chorzy psychicznie nie są kwalifikowani do przeszczepu serca z racji dużego ryzyka nieprzestrzegania zaleceń przed operacją i po niej.

Kwalifikacja chorego do zabiegu jest długotrwałym procesem, który wymaga szczegółowej oceny funkcjonowania całego organizmu. Wstępna diagnoza pozwala na określenie szansy powodzenia zabiegu.

choroba kawasaki i leki

Jak wygląda przeszczep serca?

Przeszczep serca jest operacją kardiochirurgiczną, która polega umiejscowieniu narządu od dawcy w miejsce chorego u biorcy. Serce pobiera się od zmarłego dawcy pod warunkiem, że za życia nie wyraził on sprzeciwu w kwestii oddania organów po śmierci. Operacja przeszczepu serca trwa długo, co najmniej kilka godzin. Na czas trwania zabiegu wpływa wiele czynników, m.in. doświadczenie zespołu wykonującego zabieg, warunki anatomiczne oraz stan pacjenta.

Klasyczna technika operacyjna polega na połączeniu naczyń tętniczych wychodzących z serca dawcy (aorta i pień płucny) do naczyń biorcy. Tylna część prawego i lewego przedsionka serca operowanego pacjenta zostaje pozostawiona.

Zobacz także

Życie po przeszczepie serca

Chory po przeszczepie serca do końca życia musi przestrzegać licznych zaleceń. W celu zmniejszenia ryzyka odrzutu przeszczepu pacjenci przyjmują leki immunosupresyjne, których celem jest tłumienie odpowiedzi ze strony układu odpornościowego.

Rehabilitacja po przeszczepie serca polega na przestrzeganiu zasad zdrowego stylu życia. Pacjenci powinni kontrolować masę ciała, dbać o regularne wykonywanie umiarkowanej aktywności fizycznej. Po operacji należy wykonywać lekkie ćwiczenia fizyczne, które umożliwią powrót do zdrowia i wzrost siły. Początkowo wskazane są np. krótkie spacery, z czasem można dołączyć jazdę na rowerze czy jogging. Wysoce niewskazane jest picie alkoholu i palenie papierosów.

Większość pacjentów z przeszczepionym sercem twierdzi, że ich komfort życia po operacji z czasem znacznie się poprawił.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

J. Korewicki, Przeszczep serca jest nadal metodą z wyboru w leczeniu chorych z ciężką niewydolnością serca, Cardiology Journal, 2009; 16, 6, s. 493–499.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta przemawia do publiczności

Stres popijasz kawą? Uważaj na serce. O tym, czy przyspieszone bicie serca jest dla nas groźne, mówi kardiolog

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Twój chłopak chrapie? To mogą być objawy problemów z sercem

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Odczuwasz lęk, niepokój i nierówne bicie serca? Sprawdź, jakie są tego przyczyny

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?