Przejdź do treści

Leki immunosupresyjne – czym są i jak działają na organizm?

Leki immunosupresyjne - czym są i jak działają na organizm?
Leki immunosupresyjne - czym są i jak działają na organizm? The Lore Com/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
W lipcu może zabraknąć nawet 215 leków – podaje Ministerstwo Zdrowia. Na liście Clexane, Humulin czy Berodual
Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować
Taka ciąża zdarza się raz na 70 milionów. 35-latka spodziewa się dwóch par bliźniąt
To miała być zwykła infekcja. Okazało się, że 12-latka ma trzecie stadium groźnego nowotworu
Ignoruj zagrożenia, pamiętaj o lansie, nadużywaj słońca…Sposobów na zepsuty urlop jest znacznie więcej!

Leki immunosupresyjne to farmaceutyki stosowane w celu obniżenia odpowiedzi odpornościowej organizmu. Znajdują one zastosowanie przede wszystkim u chorych po przeszczepieniu narządów, a także cierpiących na choroby autoimmunologiczne czy alergie. Leczenie immunosupresyjne może być stosowane stale lub tylko przez określony czas. Leki immunosupresyjne mogą być stosowane w postaci tabletek doustnych, iniekcji czy preparatów aplikowanych miejscowo na skórę. Jak każde leki, także immunosupresanty mogą wywoływać skutki uboczne, istnieją ponadto przeciwwskazania do ich stosowania.

Rodzaje leków immunosupresyjnych

Leki immunosupresyjne stosowane są w celu wywołania zjawiska immunosupresji, czyli obniżenia odporności pacjenta. Wydawać mogłoby się, że takie działanie jest nielogiczne – wszak zazwyczaj dążymy do wspomagania funkcjonowania układu immunologicznego. Jednak istnieją sytuacje kliniczne, które wymagają stłumienia odporności organizmu – mowa m. in. o przeszczepach narządów oraz chorobach autoimmunologicznych.

Jakie są najczęściej stosowane immunosupresyjne leki? Lista tego typu farmaceutyków jest długa. W terapii immunosupresyjnej stosowane są następujące grupy leków immunosupresyjnych:

  • leki cytostatyczne (cyklofosfamid, azatiopryna) wpływające na procesy podziałów komórkowych; tego typu leki znajdują zastosowanie po przeszczepieniu narządów oraz szpiku kostnego, a także w przebiegu łuszczycy, reumatoidalnego zapalenia stawów
  • inhibitory kinazy serynowo – treoninowej (sirolimus, ewerolimus), blokujące aktywność enzymu mTOR; kinaza mTOR, czyli kinaza serynowo – treoninowa reguluje procesy proliferacji komórek, ich wzrostu oraz syntezy materiału genetycznego; inhibitory kinazy mTOR znajdują zastosowanie w terapii nowotworów trzustki, nerki i piersi, a ponadto zapobiegają odrzuceniu przeszczepionych narządów
  • inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus) blokują aktywność białka kalcyneuryny, przez co wpływają na ograniczenie aktywności limfocytów T; leki te wykorzystywane są w leczeniu ostrego odrzucenia przeszczepu, a także  w profilaktyce odrzucenia przeszczepionych narządów; ponadto leki immunosupresyjne z tej grupy okazują się być skuteczne w zapobieganiu reakcji „przeszczep przeciw gospodarzowi” po przeszczepieniu szpiku kostnego
  • glikokortykosteroidy (prednizon, metyloprednizon), których działanie sprowadza się do modyfikowania działania układu immunologicznego, działania przeciwzapalnego, przeciwalergicznego oraz immunosupresyjnego; glikokortykosteroidy zapobiegają odrzuceniu przeszczepu, a także łagodzą przebieg schorzeń autoimmunologicznych i alergicznych
  • przeciwciała monoklonalne (basiliksimab) pozyskiwane metodą inżynierii genetycznej i wykorzystywane w profilaktyce ostrego odrzucenia nerki
  • pozostałe leki immunosupresyjne (sole kwasu mykofenolanowego), hamujące aktywność limfocytów B i T oraz stosowane w zapobieganiu ostremu odrzuceniu przeszczepu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Autorka książki "Nawracające infekcje"

Leki immunosupresyjne po przeszczepie narządów

Jednym z najczęstszych zastosowań leków immunosupresyjnych jest zapobieganie odrzuceniu przeszczepu narządu. Przeszczepiony narząd może być traktowany przez organizm biorcy jako ciało obce, co może prowadzić do aktywowania układu odpornościowego w celu zniszczenia obcej tkanki. Taka reakcja organizmu może prowadzić do odrzucenia przeszczepu o charakterze ostrym lub przewlekłym. W celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepu konieczne jest stłumienie aktywności układu immunologicznego – i w tym celu stosowane są leki immunosupresyjne. Leki te mogą być stosowane okresowo lub stale; konieczne jest monitorowanie funkcjonowania przeszczepionego narządu i – w miarę możliwości – redukowanie dawek leków immunosupresyjnych. Niekiedy jednak konieczne jest stosowanie leków immunosupresyjnych do końca życia.

Najczęściej stosowane leki immunosupresyjne po przeszczepie nerki czy innych narządów to inhibitory kalcyneuryny, inhibitory mTOR, sole kwasu mykofenolanowego oraz glikokortykosteroidy. Zazwyczaj równocześnie stosowanych jest kilka leków, a rodzaj terapii immunosupresyjnej i czas jej trwania zależny jest od rodzaju przeszczepianego narządu, istnienia współistniejących schorzeń oraz stopnia ryzyka immunologicznego.

Leki immunosupresyjne w chorobach autoimmunologicznych

Istotą schorzeń autoimmunologicznych jest nieprawidłowa aktywność układu immunologicznego – dochodzi do syntezy autoprzeciwciał, czyli przeciwciał skierowanych przeciwko własnym tkankom organizmu. Leczenie immunosupresyjne ma na celu ograniczenie syntezy autoprzeciwciał, a tym samym – złagodzenie objawów choroby i postępującego uszkodzenia tkanek. Leki immunosupresyjne stosowane są w przebiegu takich schorzeń autoimmunologicznych jak:

Leki immunosupresyjne – skutki uboczne

Przyjmowanie leków immunosupresyjnych wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Jednym z najczęstszych jest oczywiście większa podatność na infekcje wirusowe, bakteryjne oraz grzybicze, co wynika ze stłumienia naturalnej odporności organizmu. Wówczas groźne mogą okazać się nawet te patogeny, które zazwyczaj nie wywołują żadnych infekcji bądź prowadzą do rozwoju infekcji o łagodnym przebiegu. Inne powikłania po stosowaniu leczenia immunosupresyjnego to wzrost ryzyka niektórych nowotworów, zwłaszcza szyjki macicy, pęcherza moczowego, skóry czy wątroby oraz nerek. Ponadto zwiększa się ryzyko rozwoju takich schorzeń przewlekłych jak cukrzyca typu 2, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, wrzody żołądka czy uszkodzenia wątroby oraz nerek.

Immunosupresyjne leki – przeciwwskazania

Najważniejszym przeciwwskazaniem do stosowania leków immunosupresyjnych jest ciąża oraz karmienie piersią. W przypadku terapii inhibitorami kinazy mTOR konieczne jest stosowanie przez kobiety antykoncepcji hormonalnej, co wynika z potencjalnego negatywnego wpływu leków na płód. Takie postępowanie konieczne jest w czasie stosowania leku oraz przez dwa – trzy miesiące po zakończeniu terapii.

 

Bibliografia:

Hartono Ch. i in., Immunosuppressive drug therapy; Cold Spring Harb Perspect Med., 2013, Sept, 3 (9)

Allison T., Immunosuppressive therapy in transplantation; Nurs Clin North Am, 51 (1)

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ile ważna jest recepta? Czym różni się recepta papierowa od e-recepty?

Lek na nadciśnienie zniknął z aptek. Kolejne dostawy nie są planowane

Lek na nadciśnienie zniknął z aptek. Kolejne dostawy nie są planowane

W aptekach brakuje aż 39 leków. Wśród nich są antybiotyki i preparaty dla chorych na cukrzyce

W aptekach brakuje aż 39 leków. Wśród nich są antybiotyki i preparaty dla chorych na cukrzycę

Lek o działaniu rozszerzającym naczynia wycofany z obrotu. Sprawdź, czy nie masz go w apteczce

Lek o działaniu rozszerzającym naczynia wycofany z obrotu. Sprawdź, czy nie masz go w apteczce

slonce

Słońce a leki. Przy jakich tabletkach powinnaś uważać latem?

To szansa dla 150 mln ludzi na całym świecie. FDA zatwierdziła nowy lek

Ponad 90 proc. Polaków jest odpornych na koronawirusa? Niedzielski: Wynik daje nam pewien komfort bezpieczeństwa

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Leki

Czy w trakcie pobytu w szpitalu trzeba mieć swoje leki, które przyjmujemy na co dzień? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Może nas czekać przełom w leczeniu cukrzycy i otyłości. Badania nowego leku są bardzo obiecujące

Może nas czekać przełom w leczeniu cukrzycy i otyłości. Badania nowego leku są bardzo obiecujące

86-letnia pacjentka przyjmowała 36 leków jednocześnie. "Lekarze nie mówili, żeby poprzednie odstawić"

86-letnia pacjentka przyjmowała 36 leków jednocześnie. „Lekarze nie mówili, żeby poprzednie odstawić”

Kobieta pije z kubka

Wydaje ci się, że niewinne kilka łyków soku, herbaty czy kawy do popicia leków ci nie zaszkodzi? Nic bardziej mylnego!

Internetowe Konto Pacjenta doczekało się kolejnej funkcji. To ułatwienie dla wielu z nas

Lek na nadciśnienie tętnicze wycofany z obrotu. Pracowników apteki zaniepokoił jeden istotny szczegół

Lek na nadciśnienie tętnicze wycofany z obrotu. Pracowników apteki zaniepokoił jeden istotny szczegół

ACTH – czym jest? Badanie i wskazania do niego, normy

Choroba Devica – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. "Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu"

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. „Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu”

Zmiana składu leku Letrox / pexels

Popularny lek stosowany w leczeniu chorób tarczycy z nowym składem. Producent ostrzega

„Lekarka na roślinach” o nietypowym sposobie na wzmocnienie odporności: Przytulajmy się na zdrowie!

Fakty i mity: Przeziębienie pęcherza

„Nie siadaj na betonie, bo złapiesz wilka”, czyli przeziębienie pęcherza. Czy to prawda?

KE dopuściła do obrotu nowy lek zapobiegający COVID-19 / iStock

Jest nowy lek, który ochroni przed COVID-19. Jak działa Evusheld?

Wirus RVS atakuje coraz więcej dzieci

Jest lek, który pokona wirusa RSV. Niebezpieczny patogen najbardziej zagraża niemowlętom i małym dzieciom

Mini kapsułki wyleczą raka? Pierwsze testy przeszły pomyślnie

Mini kapsułki wyleczą raka? Pierwsze testy wyszły pomyślnie

Znak ewakuacyjny

7 kroków, by pokonać atak paniki. Jak się zachować, kiedy spotyka dziecko albo kogoś bliskiego?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×