Przejdź do treści

Leki immunosupresyjne – czym są i jak działają na organizm?

Leki immunosupresyjne - czym są i jak działają na organizm?
Leki immunosupresyjne - czym są i jak działają na organizm? The Lore Com/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Łuszczyca a macierzyństwo / istock
Kobiety chore na łuszczycę też mogą zaplanować macierzyństwo
Przedwczesny wytrysk - jakie są jego przyczyny i jak leczyć?
Przedwczesny wytrysk – jakie są jego przyczyny i jak leczyć?
Żarówka i napis: stop celebryzacji pseudonauki
Stop celebrytyzacji pseudonauki. Fundacje przeciwko rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji przez celebrytów
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie
Stopy i kwiatki
Masz uczucie ciężkich nóg? Zobacz, co najczęściej jest tego przyczyną i jak sobie pomóc. Wyjaśnia flebolog

Leki immunosupresyjne to farmaceutyki stosowane w celu obniżenia odpowiedzi odpornościowej organizmu. Znajdują one zastosowanie przede wszystkim u chorych po przeszczepieniu narządów, a także cierpiących na choroby autoimmunologiczne czy alergie. Leczenie immunosupresyjne może być stosowane stale lub tylko przez określony czas. Leki immunosupresyjne mogą być stosowane w postaci tabletek doustnych, iniekcji czy preparatów aplikowanych miejscowo na skórę. Jak każde leki, także immunosupresanty mogą wywoływać skutki uboczne, istnieją ponadto przeciwwskazania do ich stosowania.

Rodzaje leków immunosupresyjnych

Leki immunosupresyjne stosowane są w celu wywołania zjawiska immunosupresji, czyli obniżenia odporności pacjenta. Wydawać mogłoby się, że takie działanie jest nielogiczne – wszak zazwyczaj dążymy do wspomagania funkcjonowania układu immunologicznego. Jednak istnieją sytuacje kliniczne, które wymagają stłumienia odporności organizmu – mowa m. in. o przeszczepach narządów oraz chorobach autoimmunologicznych.

Jakie są najczęściej stosowane immunosupresyjne leki? Lista tego typu farmaceutyków jest długa. W terapii immunosupresyjnej stosowane są następujące grupy leków immunosupresyjnych:

  • leki cytostatyczne (cyklofosfamid, azatiopryna) wpływające na procesy podziałów komórkowych; tego typu leki znajdują zastosowanie po przeszczepieniu narządów oraz szpiku kostnego, a także w przebiegu łuszczycy, reumatoidalnego zapalenia stawów
  • inhibitory kinazy serynowo – treoninowej (sirolimus, ewerolimus), blokujące aktywność enzymu mTOR; kinaza mTOR, czyli kinaza serynowo – treoninowa reguluje procesy proliferacji komórek, ich wzrostu oraz syntezy materiału genetycznego; inhibitory kinazy mTOR znajdują zastosowanie w terapii nowotworów trzustki, nerki i piersi, a ponadto zapobiegają odrzuceniu przeszczepionych narządów
  • inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus) blokują aktywność białka kalcyneuryny, przez co wpływają na ograniczenie aktywności limfocytów T; leki te wykorzystywane są w leczeniu ostrego odrzucenia przeszczepu, a także  w profilaktyce odrzucenia przeszczepionych narządów; ponadto leki immunosupresyjne z tej grupy okazują się być skuteczne w zapobieganiu reakcji „przeszczep przeciw gospodarzowi” po przeszczepieniu szpiku kostnego
  • glikokortykosteroidy (prednizon, metyloprednizon), których działanie sprowadza się do modyfikowania działania układu immunologicznego, działania przeciwzapalnego, przeciwalergicznego oraz immunosupresyjnego; glikokortykosteroidy zapobiegają odrzuceniu przeszczepu, a także łagodzą przebieg schorzeń autoimmunologicznych i alergicznych
  • przeciwciała monoklonalne (basiliksimab) pozyskiwane metodą inżynierii genetycznej i wykorzystywane w profilaktyce ostrego odrzucenia nerki
  • pozostałe leki immunosupresyjne (sole kwasu mykofenolanowego), hamujące aktywność limfocytów B i T oraz stosowane w zapobieganiu ostremu odrzuceniu przeszczepu.
Autorka książki "Nawracające infekcje"

Leki immunosupresyjne po przeszczepie narządów

Jednym z najczęstszych zastosowań leków immunosupresyjnych jest zapobieganie odrzuceniu przeszczepu narządu. Przeszczepiony narząd może być traktowany przez organizm biorcy jako ciało obce, co może prowadzić do aktywowania układu odpornościowego w celu zniszczenia obcej tkanki. Taka reakcja organizmu może prowadzić do odrzucenia przeszczepu o charakterze ostrym lub przewlekłym. W celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepu konieczne jest stłumienie aktywności układu immunologicznego – i w tym celu stosowane są leki immunosupresyjne. Leki te mogą być stosowane okresowo lub stale; konieczne jest monitorowanie funkcjonowania przeszczepionego narządu i – w miarę możliwości – redukowanie dawek leków immunosupresyjnych. Niekiedy jednak konieczne jest stosowanie leków immunosupresyjnych do końca życia.

Najczęściej stosowane leki immunosupresyjne po przeszczepie nerki czy innych narządów to inhibitory kalcyneuryny, inhibitory mTOR, sole kwasu mykofenolanowego oraz glikokortykosteroidy. Zazwyczaj równocześnie stosowanych jest kilka leków, a rodzaj terapii immunosupresyjnej i czas jej trwania zależny jest od rodzaju przeszczepianego narządu, istnienia współistniejących schorzeń oraz stopnia ryzyka immunologicznego.

Leki immunosupresyjne w chorobach autoimmunologicznych

Istotą schorzeń autoimmunologicznych jest nieprawidłowa aktywność układu immunologicznego – dochodzi do syntezy autoprzeciwciał, czyli przeciwciał skierowanych przeciwko własnym tkankom organizmu. Leczenie immunosupresyjne ma na celu ograniczenie syntezy autoprzeciwciał, a tym samym – złagodzenie objawów choroby i postępującego uszkodzenia tkanek. Leki immunosupresyjne stosowane są w przebiegu takich schorzeń autoimmunologicznych jak:

Leki immunosupresyjne – skutki uboczne

Przyjmowanie leków immunosupresyjnych wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Jednym z najczęstszych jest oczywiście większa podatność na infekcje wirusowe, bakteryjne oraz grzybicze, co wynika ze stłumienia naturalnej odporności organizmu. Wówczas groźne mogą okazać się nawet te patogeny, które zazwyczaj nie wywołują żadnych infekcji bądź prowadzą do rozwoju infekcji o łagodnym przebiegu. Inne powikłania po stosowaniu leczenia immunosupresyjnego to wzrost ryzyka niektórych nowotworów, zwłaszcza szyjki macicy, pęcherza moczowego, skóry czy wątroby oraz nerek. Ponadto zwiększa się ryzyko rozwoju takich schorzeń przewlekłych jak cukrzyca typu 2, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, wrzody żołądka czy uszkodzenia wątroby oraz nerek.

Immunosupresyjne leki – przeciwwskazania

Najważniejszym przeciwwskazaniem do stosowania leków immunosupresyjnych jest ciąża oraz karmienie piersią. W przypadku terapii inhibitorami kinazy mTOR konieczne jest stosowanie przez kobiety antykoncepcji hormonalnej, co wynika z potencjalnego negatywnego wpływu leków na płód. Takie postępowanie konieczne jest w czasie stosowania leku oraz przez dwa – trzy miesiące po zakończeniu terapii.

 

Bibliografia:

Hartono Ch. i in., Immunosuppressive drug therapy; Cold Spring Harb Perspect Med., 2013, Sept, 3 (9)

Allison T., Immunosuppressive therapy in transplantation; Nurs Clin North Am, 51 (1)

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Gdy skończy się pandemia – co możesz zrobić dla poprawienia swojej odporności

Gdy skończy się pandemia – co możesz zrobić dla poprawienia swojej odporności?

4 patenty na wzmocnienie odporności. Tylko naturalne składniki

4 patenty na wzmocnienie odporności. Tylko naturalne składniki

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

8 sposobów na poprawienie odporności w czasie epidemii

8 sposobów na poprawienie odporności w czasie epidemii

Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?

Interakcje leków – czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?

Dieta w czasie kwarantanny - jak wzmocnić organizm i nie przytyć?

Dieta w czasie kwarantanny – jak wzmocnić organizm i nie przytyć?

Aspiryna w słoiczku na leki

Aspiryna nie dla dzieci. Może powodować zagrożenie zdrowia a nawet życia. Ostrzega farmaceutka

Słoiki z kiszonymi ogórkami. Ręka wkłada ogórka do słoika

Kiszonki idealne na wzmocnienie odporności. Poznaj korzyści płynące z jedzenia kiszonych warzyw

Kurkuma i jej właściwości. Zalety i przeciwwskazania

Kurkuma i jej właściwości. Zalety i przeciwwskazania

Jak być osobą silną immunologicznie? Ważne, by rozwijać w sobie siedem cech.

Osoba silna immunologicznie – jak nią zostać? Psycholożka podaje 7 cech, które powinnaś w sobie rozwijać

Gorycz w ustach - co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Gorycz w ustach – co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Tajemnicze choroby

Tajemnicze choroby. Mimo postępu w nauce, wciąż nie wiemy, co je wywołuje

Farmaceutka w aptece - koronawirus

Ministerstwo Zdrowia wprowadziło reglamentację leków Arechin i Plaquenil. Mają trafić przede wszystkich do szpitali z chorymi na COVID-19

Leki przeciwwirusowe - na grypę i inne wirusy

Leki przeciwwirusowe – na grypę i inne wirusy

Fakty i mity: Przeziębienie pęcherza

„Nie siadaj na betonie, bo złapiesz wilka”, czyli przeziębienie pęcherza. Czy to prawda?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Złote mleko (z kurkumą)

Złote mleko – sprawdź przepisy na mleko z kurkumą i ich właściwości

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Zaburzenia lękowe - co to, objawy, diagnoza, leczenie

Zaburzenia lękowe – czym są? Jak sobie z nimi radzić?

Półka w aptece z lekami

Polska zatwierdziła Arechin, jako lek wspomagający w leczeniu koronawirusa

Dr Wojciech Falęcki

Odporność kobiet w ciąży. Dr Wojciech Falęcki o tym, jak powinno się o nią zadbać

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Leki w aptece

Choroba Parkinsona. Chorzy muszą się liczyć z przerwami dostępu do leku

Tabletki w misce

GIF aktualizuje informację w sprawie ryzyka obecności nitrozoamin w popularnych lekach na cukrzycę, zgagę i wrzody żołądka. Co ustalono?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?