Przejdź do treści

Leki immunosupresyjne – czym są i jak działają na organizm?

Leki immunosupresyjne - czym są i jak działają na organizm?
Leki immunosupresyjne - czym są i jak działają na organizm? The Lore Com/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Policjantki
95-lecie powołania Policji Kobiecej. Z tej okazji policjantki nagrały film, w którym pokazują, jak łączą pracę z życiem prywatnym
Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną
Zespół złego wchłaniania/Getty Images
Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?
Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?

Leki immunosupresyjne to farmaceutyki stosowane w celu obniżenia odpowiedzi odpornościowej organizmu. Znajdują one zastosowanie przede wszystkim u chorych po przeszczepieniu narządów, a także cierpiących na choroby autoimmunologiczne czy alergie. Leczenie immunosupresyjne może być stosowane stale lub tylko przez określony czas. Leki immunosupresyjne mogą być stosowane w postaci tabletek doustnych, iniekcji czy preparatów aplikowanych miejscowo na skórę. Jak każde leki, także immunosupresanty mogą wywoływać skutki uboczne, istnieją ponadto przeciwwskazania do ich stosowania.

Rodzaje leków immunosupresyjnych

Leki immunosupresyjne stosowane są w celu wywołania zjawiska immunosupresji, czyli obniżenia odporności pacjenta. Wydawać mogłoby się, że takie działanie jest nielogiczne – wszak zazwyczaj dążymy do wspomagania funkcjonowania układu immunologicznego. Jednak istnieją sytuacje kliniczne, które wymagają stłumienia odporności organizmu – mowa m. in. o przeszczepach narządów oraz chorobach autoimmunologicznych.

Jakie są najczęściej stosowane immunosupresyjne leki? Lista tego typu farmaceutyków jest długa. W terapii immunosupresyjnej stosowane są następujące grupy leków immunosupresyjnych:

  • leki cytostatyczne (cyklofosfamid, azatiopryna) wpływające na procesy podziałów komórkowych; tego typu leki znajdują zastosowanie po przeszczepieniu narządów oraz szpiku kostnego, a także w przebiegu łuszczycy, reumatoidalnego zapalenia stawów
  • inhibitory kinazy serynowo – treoninowej (sirolimus, ewerolimus), blokujące aktywność enzymu mTOR; kinaza mTOR, czyli kinaza serynowo – treoninowa reguluje procesy proliferacji komórek, ich wzrostu oraz syntezy materiału genetycznego; inhibitory kinazy mTOR znajdują zastosowanie w terapii nowotworów trzustki, nerki i piersi, a ponadto zapobiegają odrzuceniu przeszczepionych narządów
  • inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus) blokują aktywność białka kalcyneuryny, przez co wpływają na ograniczenie aktywności limfocytów T; leki te wykorzystywane są w leczeniu ostrego odrzucenia przeszczepu, a także  w profilaktyce odrzucenia przeszczepionych narządów; ponadto leki immunosupresyjne z tej grupy okazują się być skuteczne w zapobieganiu reakcji „przeszczep przeciw gospodarzowi” po przeszczepieniu szpiku kostnego
  • glikokortykosteroidy (prednizon, metyloprednizon), których działanie sprowadza się do modyfikowania działania układu immunologicznego, działania przeciwzapalnego, przeciwalergicznego oraz immunosupresyjnego; glikokortykosteroidy zapobiegają odrzuceniu przeszczepu, a także łagodzą przebieg schorzeń autoimmunologicznych i alergicznych
  • przeciwciała monoklonalne (basiliksimab) pozyskiwane metodą inżynierii genetycznej i wykorzystywane w profilaktyce ostrego odrzucenia nerki
  • pozostałe leki immunosupresyjne (sole kwasu mykofenolanowego), hamujące aktywność limfocytów B i T oraz stosowane w zapobieganiu ostremu odrzuceniu przeszczepu.
Autorka książki "Nawracające infekcje"

Leki immunosupresyjne po przeszczepie narządów

Jednym z najczęstszych zastosowań leków immunosupresyjnych jest zapobieganie odrzuceniu przeszczepu narządu. Przeszczepiony narząd może być traktowany przez organizm biorcy jako ciało obce, co może prowadzić do aktywowania układu odpornościowego w celu zniszczenia obcej tkanki. Taka reakcja organizmu może prowadzić do odrzucenia przeszczepu o charakterze ostrym lub przewlekłym. W celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepu konieczne jest stłumienie aktywności układu immunologicznego – i w tym celu stosowane są leki immunosupresyjne. Leki te mogą być stosowane okresowo lub stale; konieczne jest monitorowanie funkcjonowania przeszczepionego narządu i – w miarę możliwości – redukowanie dawek leków immunosupresyjnych. Niekiedy jednak konieczne jest stosowanie leków immunosupresyjnych do końca życia.

Najczęściej stosowane leki immunosupresyjne po przeszczepie nerki czy innych narządów to inhibitory kalcyneuryny, inhibitory mTOR, sole kwasu mykofenolanowego oraz glikokortykosteroidy. Zazwyczaj równocześnie stosowanych jest kilka leków, a rodzaj terapii immunosupresyjnej i czas jej trwania zależny jest od rodzaju przeszczepianego narządu, istnienia współistniejących schorzeń oraz stopnia ryzyka immunologicznego.

Leki immunosupresyjne w chorobach autoimmunologicznych

Istotą schorzeń autoimmunologicznych jest nieprawidłowa aktywność układu immunologicznego – dochodzi do syntezy autoprzeciwciał, czyli przeciwciał skierowanych przeciwko własnym tkankom organizmu. Leczenie immunosupresyjne ma na celu ograniczenie syntezy autoprzeciwciał, a tym samym – złagodzenie objawów choroby i postępującego uszkodzenia tkanek. Leki immunosupresyjne stosowane są w przebiegu takich schorzeń autoimmunologicznych jak:

Leki immunosupresyjne – skutki uboczne

Przyjmowanie leków immunosupresyjnych wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Jednym z najczęstszych jest oczywiście większa podatność na infekcje wirusowe, bakteryjne oraz grzybicze, co wynika ze stłumienia naturalnej odporności organizmu. Wówczas groźne mogą okazać się nawet te patogeny, które zazwyczaj nie wywołują żadnych infekcji bądź prowadzą do rozwoju infekcji o łagodnym przebiegu. Inne powikłania po stosowaniu leczenia immunosupresyjnego to wzrost ryzyka niektórych nowotworów, zwłaszcza szyjki macicy, pęcherza moczowego, skóry czy wątroby oraz nerek. Ponadto zwiększa się ryzyko rozwoju takich schorzeń przewlekłych jak cukrzyca typu 2, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, wrzody żołądka czy uszkodzenia wątroby oraz nerek.

Immunosupresyjne leki – przeciwwskazania

Najważniejszym przeciwwskazaniem do stosowania leków immunosupresyjnych jest ciąża oraz karmienie piersią. W przypadku terapii inhibitorami kinazy mTOR konieczne jest stosowanie przez kobiety antykoncepcji hormonalnej, co wynika z potencjalnego negatywnego wpływu leków na płód. Takie postępowanie konieczne jest w czasie stosowania leku oraz przez dwa – trzy miesiące po zakończeniu terapii.

 

Bibliografia:

Hartono Ch. i in., Immunosuppressive drug therapy; Cold Spring Harb Perspect Med., 2013, Sept, 3 (9)

Allison T., Immunosuppressive therapy in transplantation; Nurs Clin North Am, 51 (1)

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Stosowanie NLPZ / istock

Stosując lek, warto znać orientacyjny czas jego działania. Czy wiesz, ile działa twój lek przeciwbólowy?

pelargonia afrykańska

Pelargonia afrykańska – jakie ma właściwości i zastosowanie?

Polski lek na koronawirusa? Prawdopodobnie już pod koniec sierpnia

Polski lek na koronawirusa? Prawdopodobnie już pod koniec sierpnia

Odporność organizmu / unsplash

5 sygnałów z organizmu, które wskazują, że coś jest nie tak z naszą odpornością

Chcesz wzmocnić odporność? Dołącz do diety te produkty

lekarze w maseczkach, koronawirus, lek na koronawirusa

Wreszcie jest skuteczny lek na koronawirusa? Świetny wynik badań nad zastosowaniem interferonu

Co może się stać, jeśli nie przestrzegasz zaleceń lekarzy?

Masło czosnkowe - przepis i pomysły na dania

Masło czosnkowe – jak zrobić i do czego dodawać?

Probówki w laboratorium

Ile będzie kosztować remdesivir – lek na COVID-19? Za kurację trzeba będzie zapłacić prawie 10 tysięcy złotych

Lek na COVID-19? Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków przestrzega: uważaj na fałszywe produkty

Lek na COVID-19? Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków przestrzega: uważaj na fałszywe produkty

Polekowe wypadanie włosów / unsplash

Czy leki mogą powodować łysienie? Ekspert Kosmetyczny wyjaśnia

Tajemnice koronawirusa, których nikt nie potrafi wytłumaczyć

6 błędów, które popełniamy, przyjmując lekarstwa. Zobacz, które nawyki lepiej zmienić

WHO ogłosiło przełom w poszukiwaniu leku na COVID-19. "To pierwsze sprawdzone leczenie, które zmniejsza śmiertelność u pacjentów z COVID-19"

WHO ogłosiło przełom w walce z COVID-19. Jest pierwszy lek, którego skuteczność została potwierdzona klinicznie

kobieta z dzieckiem w aptece

W aptekach zabraknie leków? Przedstawiciele branży farmaceutycznej ostrzegają

przeziębiona kobieta

Przeziębienie – objawy, jakie leki na przeziębienie stosować?

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

Jonoforeza. Na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Jonoforeza – na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Chora kobieta z gorączką

Jak szybko zachorować na grypę? Oto skuteczne sposoby!

Czym jest toczeń i jak wygląda jego leczenie?

Toczeń rumieniowaty układowy, skórny, polekowy – objawy i sposoby leczenia

badanie ANA - fiolka

ANA – w jakich chorobach ANA jest dodatnie? Jak pozbyć się przeciwciał ANA?

Smutny chłopiec z atopowym zapaleniem skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) – objawy, przyczyny, zasady pielęgnacji

Gdy skończy się pandemia – co możesz zrobić dla poprawienia swojej odporności

Gdy skończy się pandemia – co możesz zrobić dla poprawienia swojej odporności?

4 patenty na wzmocnienie odporności. Tylko naturalne składniki

4 patenty na wzmocnienie odporności. Tylko naturalne składniki

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami