Przejdź do treści

Depresja starcza – objawy i leczenie depresji u seniora

Depresja starcza – objawy i leczenie depresji u seniora Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka
5 razy TAK dla wakacyjnego seksu
„Treść, która ma trafić do polskich szkół, krzywdzi, szkaluje i poniża”. Małgorzata Rozenek-Majdan o nowym podręczniku HiT
Łódzcy lekarze uratowali bliźniaki z syndromem podkradania. Ich matka uciekła przed wojną
Ziewasz, swędzi cię skóra, masz zimne dłonie? To mogą być objawy zaburzeń lękowych

Depresja starcza jest problemem zdrowotnym dotykającym co piątą osobę w wieku podeszłym. Czynniki związane z zaprzestaniem pracy zawodowej, obecnością chorób przewlekłych, utratą bliskiej osoby lub izolacją mogą zwiększać ryzyko rozwoju tej choroby. Jakie objawy daje depresja u seniora i na czym polega jej leczenie? Jak pomóc osobie starszej w depresji?

Czym jest depresja starcza?

Depresja starcza jest chorobą związaną z zaburzeniami nastroju występującymi u osób w podeszłym wieku (zwykle określanym jako 65 lat lub więcej). W jej przebiegu uczucia smutku, straty, złości i frustracji utrudniają codzienne funkcjonowanie przez okres co najmniej kilku tygodni.

Depresja u seniorów w wielu przypadkach mylnie uznawana jest za normalną część procesu starzenia się. W praktyce stanowi jednak częste schorzenie, które nieleczone przyczynia się do obniżenia jakości życia i zwiększenia ryzyka powstawania innych chorób. Szacuje się, że depresja dotyka co piątą osobę żyjącą w swojej społeczności. Częstość występowania choroby u osób mieszkających w domach opieki jest znacznie większa.

Kobieta

Depresja u seniora – przyczyny

Depresja u osób w podeszłym wieku jest wywołana przez czynniki, które można zaklasyfikować do różnych grup:

  • czynniki psychologiczne i społeczne – do rozwoju depresji u seniora mogą przyczyniać się m.in. śmierć bliskiej osoby, rozwód, brak aktywności i zaangażowania w lokalną społeczność, samotność,
  • czynniki biologiczne – związane z zaburzeniami w obrębie szlaków neuroprzekaźników w mózgu (serotoniny, noradrenaliny, dopaminy); dodatkowo ryzyko depresji u osób starszych zwiększa obecność chorób, w tym schorzeń układu krążenia, cukrzycy oraz demencji i innych chorób neurologicznych,
  • czynniki genetyczne – mutacje genetyczne mogą przyczyniać się do rozwoju depresji, choć ten czynnik częściej ma znaczenie wśród osób z chorobą diagnozowaną w młodym wieku,
  • czynniki związane z osobowością – ryzyko depresji u osób starszych zwiększa posiadanie osobowości lękliwej (unikającej) lub osobowości zależnej.
„Nie chodzi o samo mleko czy chleb” – jak pomagać seniorom w czasach epidemii, podpowiada Dr Paweł Grzesiowski, wykładowca Szkoły Zdrowia Publicznego, ekspert w dziedzinie profilaktyki zakażeń.

Objawy depresji starczej

Najbardziej typowym objawem depresji starczej jest długotrwałe uczucie smutku, które utrudnia normalne funkcjonowanie. O obecności tej choroby mogą świadczyć także:

  • utrata zainteresowania życiem,
  • trudności w czerpaniu radości z tego, co wcześniej ją przynosiło,
  • uczucie zmęczenia – nawet drobne działania wydają się wymagać bardzo dużego wysiłku,
  • utrata apetytu i niezamierzony spadek masy ciała,
  • uczucie niepokoju,
  • drażliwość,
  • chęć unikania ludzi,
  • problemy ze snem – w tym samoistne budzenie się wcześniej niż dotychczas lub nadmierna ilość snu,
  • trudności w utrzymaniu koncentracji,
  • utrata pewności siebie,
  • poczucie, że jest się niepotrzebnym,
  • uczucie bezradności,
  • poczucie winy – często za wydarzenia z przeszłości, odczuwanie w nasilony sposób,
  • bóle głowy lub problemy trawienne pojawiające bez wyraźnej przyczyny i/lub niepodatne na leczenie,
  • myśli samobójcze.
depresja, leczenie, diagnoza

Leczenie depresji starczej

Podstawowymi sposobami leczenia depresji u osób starszych są psychoterapia i farmakoterapia.

Psychoterapia pomaga osobom z depresją zrozumieć i wypracować sposoby radzenia sobie w trudnych sytuacjach, które mogą przyczyniać się do rozwoju depresji lub nasilenia odczuwania związanych z nią zaburzeń. Wspiera seniorów także w zmianie negatywnie oddziałujących na zdrowie psychiczne sposobów myślenia i zachowania. Często wykorzystywaną i skuteczną metodą jest terapia poznawczo-behawioralna.

Leki antydepresyjne dla osób starszych pozwalają złagodzić objawy choroby. Zwykle poprawa widoczna jest po okresie jednego do dwóch tygodni, choć na uzyskanie znacznego efektu farmakoterapii czasami trzeba poczekać dłużej (do około ośmiu tygodni).

Przyjmowanie leków na depresję może powodować występowanie skutków ubocznych, m.in. nudności i wymiotów, biegunek, senności i wzrostu masy ciała. W przypadku wystąpienia uciążliwych skutków ubocznych należy skonsultować się ze specjalistą, który dobierał leki. Bardzo ważne jest, żeby nie przerywać terapii farmakologicznej na własną rękę, ponieważ nagłe zaprzestanie przyjmowania preparatów u dużej części osób powoduje objawy odstawienia.

Leczenie depresji przy użyciu środków farmakologicznych trwa zwykle 6-12 miesięcy.

dziewczyna, depresja

Rokowania u osób z depresją starczą

Depresja wieku podeszłego jest chorobą uleczalną, a podjęcie terapii pomaga znacząco skrócić czas odczuwania jej objawów. Niestety, zaburzenia mogą nawracać – ponad połowa osób, u których wystąpił jeden epizod depresyjny doświadcza również kolejnego.

Jak pomóc osobie starszej w depresji?

Co możesz zrobić, żeby wesprzeć seniora chorującego na depresję?

  • Zachęć osobę z depresją do poszukania wykwalifikowanej pomocy psychologa lub psychiatry.
  • Zaoferuj pomoc przy wykonywaniu niektórych czynności związanych z codziennym życiem, np. zakupach, sprzątaniu lub gotowaniu.
  • Próbuj rozmawiać z osobą z depresją, uważnie słuchaj tego, co ma do powiedzenia, lecz nie narzucaj się.
  • Proponuj wspólne wyjścia z domu, np. na spacery (nie naciskaj jednak, jeśli osoba z depresją odmawia).

 

Bibliografia:

  1. Royal College of Psychiatrists (2014) Depression in older adults.
  2. National Institute of Mental Health Older Adults and Depression.
  3. Sekhon S., Patel J., Sapra A. (2021) Late Onset Depression.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Żeby pojawiło się wypalenie, wcześniej musiał wybuchnąć pożar. Wypalenie, depresja i zmęczenie to nie synonimy” – mówi Paulina Koszut

Marysia Warych / fot. Jarosław Stróżyk

Marysia Warych: „Ludzie myślą, że mamy dwa tryby: albo nie możemy wstać z łóżka, albo mamy halucynacje i słyszymy głosy. Tymczasem choroba afektywna dwubiegunowa ma różne oblicza”

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Depresja a serotonina / gettyimages

Szokujące wyniki badań: „Nie ma związku między depresją a niskim poziomem serotoniny”

„Uklękłam na ziemi i zaczęłam wyć”. Maja Bohosiewicz opowiedziała o początkach swojej depresji

Chcesz mieć udany dzień? Nie wstawaj lewą nogą!

Kobieta płacze

„Płacz nie jest tylko dla dzieci – płacz jest dla wszystkich. Nie ma się czego wstydzić” – pisze Aleksandra Dejewska

Gdy ich bliscy chorują, oni sami są cichymi pacjentami. Tak w Polsce wygląda opieka nad osobami ze schizofrenią

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

Kobieta

Depresja ma różne oblicza. O tym objawie rzadko się mówi

Przywiązywanie do fotela i zakładanie skarpetek na ręce? RPO pisze do MZ w sprawie "niestandardowych form opieki"

Przywiązywanie do fotela i zakładanie skarpetek na ręce? RPO pisze do ministra w sprawie „niestandardowych form opieki”

„Wszystko jest ciemne. Bez tonu, bez obrazu, nic nie ma sensu…” Tenisistka o próbie samobójczej. Wstrząsające wyznanie

„Ludzie myśleli, że nie ma streamów, bo imprezuję”- Paweł „Leh” Lehmann o walce z depresją

Jesteś ciągle zmęczona? Ekspertki wyjaśniają, z czego to może wynikać

Jesteś ciągle zmęczona? Ekspertki wyjaśniają, z czego to może wynikać

Choroby somatyczne – objawy, przyczyny i leczenie. Komu grozi somatyzacja?

„To powinna być norma, a nie coś dostępnego dla wybranej garstki bogaczy” – Małgorzata Halber w ostrych słowach o stanie psychiatrii w Polsce

„Nikomu o tym nie mówiłam, bo się wstydziłam”- olimpijka Agnieszka Kobus-Zawojska opowiedziała o walce z depresją

Zmarła najstarsza osoba na świecie. Chętnie dzieliła się sekretem długowieczności

Czy geny skazują nas na depresję? Biotechnolog Dawid Polak o tym, jak ta choroba może przenosić się z matki na dziecko

„Depresja to gniew skierowany do środka. Agresja wobec innych może być jednym z jej objawów” – mówi psycholożka Urszula Struzikowska-Marynicz

Dorota Kraskowska: Wojna w Ukrainie sprawia, że trauma u osób, które przeżyły II wojnę światową, wraca ze zdwojoną siłą. Czują się tak, jakby wszystko przeżywali na nowo

„Inwazja Rosji sprawiła, że u osób, które przeżyły II wojnę światową, trauma wraca ze zdwojoną siłą. Czują się tak, jakby wszystko przeżywały od nowa” — mówi traumatolożka Dorota Kraskowska

„Saszeńka, nasz mały aniołek jest już w niebie!”. Wpis mamy chłopca, który zginął uciekając przed Rosjanami, rozdziera serce

Opieka nad osobami starszymi – zasady i świadczenia. Gdzie szukać pomocy dla seniora

„Moje wspomnienia są dlatego tak pozytywnie ukrwione, bo tam była miłość”. Bogdan Frymorgen o życiu z ojcem i jego chorobą afektywną dwubiegunową

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido