Przejdź do treści

Depresja starcza – objawy i leczenie depresji u seniora

Depresja starcza – objawy i leczenie depresji u seniora Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Depresja starcza jest problemem zdrowotnym dotykającym co piątą osobę w wieku podeszłym. Czynniki związane z zaprzestaniem pracy zawodowej, obecnością chorób przewlekłych, utratą bliskiej osoby lub izolacją mogą zwiększać ryzyko rozwoju tej choroby. Jakie objawy daje depresja u seniora i na czym polega jej leczenie? Jak pomóc osobie starszej w depresji?

Czym jest depresja starcza?

Depresja starcza jest chorobą związaną z zaburzeniami nastroju występującymi u osób w podeszłym wieku (zwykle określanym jako 65 lat lub więcej). W jej przebiegu uczucia smutku, straty, złości i frustracji utrudniają codzienne funkcjonowanie przez okres co najmniej kilku tygodni.

Depresja u seniorów w wielu przypadkach mylnie uznawana jest za normalną część procesu starzenia się. W praktyce stanowi jednak częste schorzenie, które nieleczone przyczynia się do obniżenia jakości życia i zwiększenia ryzyka powstawania innych chorób. Szacuje się, że depresja dotyka co piątą osobę żyjącą w swojej społeczności. Częstość występowania choroby u osób mieszkających w domach opieki jest znacznie większa.

Kobieta

Depresja u seniora – przyczyny

Depresja u osób w podeszłym wieku jest wywołana przez czynniki, które można zaklasyfikować do różnych grup:

  • czynniki psychologiczne i społeczne – do rozwoju depresji u seniora mogą przyczyniać się m.in. śmierć bliskiej osoby, rozwód, brak aktywności i zaangażowania w lokalną społeczność, samotność,
  • czynniki biologiczne – związane z zaburzeniami w obrębie szlaków neuroprzekaźników w mózgu (serotoniny, noradrenaliny, dopaminy); dodatkowo ryzyko depresji u osób starszych zwiększa obecność chorób, w tym schorzeń układu krążenia, cukrzycy oraz demencji i innych chorób neurologicznych,
  • czynniki genetyczne – mutacje genetyczne mogą przyczyniać się do rozwoju depresji, choć ten czynnik częściej ma znaczenie wśród osób z chorobą diagnozowaną w młodym wieku,
  • czynniki związane z osobowością – ryzyko depresji u osób starszych zwiększa posiadanie osobowości lękliwej (unikającej) lub osobowości zależnej.
„Nie chodzi o samo mleko czy chleb” – jak pomagać seniorom w czasach epidemii, podpowiada Dr Paweł Grzesiowski, wykładowca Szkoły Zdrowia Publicznego, ekspert w dziedzinie profilaktyki zakażeń.

Objawy depresji starczej

Najbardziej typowym objawem depresji starczej jest długotrwałe uczucie smutku, które utrudnia normalne funkcjonowanie. O obecności tej choroby mogą świadczyć także:

  • utrata zainteresowania życiem,
  • trudności w czerpaniu radości z tego, co wcześniej ją przynosiło,
  • uczucie zmęczenia – nawet drobne działania wydają się wymagać bardzo dużego wysiłku,
  • utrata apetytu i niezamierzony spadek masy ciała,
  • uczucie niepokoju,
  • drażliwość,
  • chęć unikania ludzi,
  • problemy ze snem – w tym samoistne budzenie się wcześniej niż dotychczas lub nadmierna ilość snu,
  • trudności w utrzymaniu koncentracji,
  • utrata pewności siebie,
  • poczucie, że jest się niepotrzebnym,
  • uczucie bezradności,
  • poczucie winy – często za wydarzenia z przeszłości, odczuwanie w nasilony sposób,
  • bóle głowy lub problemy trawienne pojawiające bez wyraźnej przyczyny i/lub niepodatne na leczenie,
  • myśli samobójcze.
depresja, leczenie, diagnoza

Leczenie depresji starczej

Podstawowymi sposobami leczenia depresji u osób starszych są psychoterapia i farmakoterapia.

Psychoterapia pomaga osobom z depresją zrozumieć i wypracować sposoby radzenia sobie w trudnych sytuacjach, które mogą przyczyniać się do rozwoju depresji lub nasilenia odczuwania związanych z nią zaburzeń. Wspiera seniorów także w zmianie negatywnie oddziałujących na zdrowie psychiczne sposobów myślenia i zachowania. Często wykorzystywaną i skuteczną metodą jest terapia poznawczo-behawioralna.

Leki antydepresyjne dla osób starszych pozwalają złagodzić objawy choroby. Zwykle poprawa widoczna jest po okresie jednego do dwóch tygodni, choć na uzyskanie znacznego efektu farmakoterapii czasami trzeba poczekać dłużej (do około ośmiu tygodni).

Przyjmowanie leków na depresję może powodować występowanie skutków ubocznych, m.in. nudności i wymiotów, biegunek, senności i wzrostu masy ciała. W przypadku wystąpienia uciążliwych skutków ubocznych należy skonsultować się ze specjalistą, który dobierał leki. Bardzo ważne jest, żeby nie przerywać terapii farmakologicznej na własną rękę, ponieważ nagłe zaprzestanie przyjmowania preparatów u dużej części osób powoduje objawy odstawienia.

Leczenie depresji przy użyciu środków farmakologicznych trwa zwykle 6-12 miesięcy.

dziewczyna, depresja

Rokowania u osób z depresją starczą

Depresja wieku podeszłego jest chorobą uleczalną, a podjęcie terapii pomaga znacząco skrócić czas odczuwania jej objawów. Niestety, zaburzenia mogą nawracać – ponad połowa osób, u których wystąpił jeden epizod depresyjny doświadcza również kolejnego.

Jak pomóc osobie starszej w depresji?

Co możesz zrobić, żeby wesprzeć seniora chorującego na depresję?

  • Zachęć osobę z depresją do poszukania wykwalifikowanej pomocy psychologa lub psychiatry.
  • Zaoferuj pomoc przy wykonywaniu niektórych czynności związanych z codziennym życiem, np. zakupach, sprzątaniu lub gotowaniu.
  • Próbuj rozmawiać z osobą z depresją, uważnie słuchaj tego, co ma do powiedzenia, lecz nie narzucaj się.
  • Proponuj wspólne wyjścia z domu, np. na spacery (nie naciskaj jednak, jeśli osoba z depresją odmawia).

 

Bibliografia:

  1. Royal College of Psychiatrists (2014) Depression in older adults.
  2. National Institute of Mental Health Older Adults and Depression.
  3. Sekhon S., Patel J., Sapra A. (2021) Late Onset Depression.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Świat wydaje się po prostu bezbarwny”. Milena Wojnarowska wyjaśnia, czym jest anhedonia i dlaczego nie wolno jej bagatelizować

Brain zaps, czyli wyładowania w mózgu. Mogą się pojawić, gdy odstawisz antydepresanty

Masz dzisiaj bardzo kiepski dzień? Przeczytaj 10 zdań mądrych kobiet, które motywują ludzi z dołkiem

„Latałam z wywieszonym jęzorem, nie lubiłam siebie i jeszcze sobie dowalałam, że jestem beznadziejna”. O wychodzeniu z depresji i pracoholizmu opowiada Dagny Kurdwanowska

Lęk separacyjny – u dzieci, niemowląt i dorosłych. Co to jest?

Para seniorów tańczy

Ryzyko demencji można zmniejszyć o 40 proc. Wystarczy wyeliminować jedną rzecz

Najnowsze odkrycie pozwoli zdiagnozować depresję poporodową, gdy kobieta jest jeszcze w ciąży? Wystarczy do tego badanie krwi / gettyimages

Najnowsze odkrycie pozwoli zdiagnozować depresję poporodową, gdy kobieta jest jeszcze w ciąży? Wystarczy do tego badanie krwi

Selena Gomez szczerze o swojej walce o zdrowie psychiczne. „Jestem wdzięczna, że żyję” / gettyimages

Selena Gomez szczerze o swojej walce o zdrowie psychiczne. „Jestem wdzięczna, że żyję”

Czy „depresja klimatyczna” istnieje? „Katastrofy pogodowe mogą poskutkować dużym kryzysem zdrowia psychicznego”

Depresja sezonowa

Ciemno, zimno i smutno, czyli depresja sezonowa. „To nie jest zwykła jesienna chandra” – podkreśla Milena Wojnarowska. Jak odróżnić oba te stany?

"Dlaczego te kobiety są grube?" - pyta trenerka personalna Marta Stoberska

„Dlaczego te kobiety są grube?” – pyta trenerka personalna Marta Stoberska. Jej odpowiedź może cię zaskoczyć

Kobieta leży na łóżku z pamiętnikiem w ręce

6 dowodów na to, że pisanie o emocjach służy zdrowiu

Bożydar Iwanow: „To choroba, z którą się cały czas zmagam. Cały czas jestem w leczeniu, jestem w terapii”

Dlaczego depresja powraca i jak temu zapobiegać? Wyjaśnia psycholożka Milena Wojnarowska

Dlaczego depresja powraca i jak temu zapobiegać? Wyjaśnia psycholożka Milena Wojnarowska

„Prób samobójczych jest znacznie więcej wśród kobiet niż mężczyzn” – mówi dr Halszka Witkowska, suicydolog i pomysłodawczyni projektu „Życie Warte Jest Rozmowy”

„Jeśli mam ochotę na seks, to nie mogę mieć depresji”. Najwyższy czas obalić często powtarzane mity

Filofobia – gdy miłość wywołuje atak paniki. Jakie są przyczyny strachu przed zakochaniem? 

Psycholożka Małgorzata Pawlińska

„Dziś wrażliwość kojarzy się ze słabością. Tymczasem dawniej u boku dobrego władcy często stał wysoko wrażliwy doradca” – mówi Małgorzata Pawlińska

„Można jednocześnie kochać i pożądać partnera, a po zbliżeniu z nim doświadczać smutku”. Skąd się bierze poseksualny blues w sypialni i jak sobie z nim radzić, mówi Marta Tabor

Kampania "Nie osądzaj" MZ / mat. prasowe

„Nie osądzaj. Wspieraj osoby w kryzysie psychicznym. Zobacz człowieka” – mówią Julia Wróblewska i Sebastian Karpiel-Bułecka. Nowe spoty MZ powinien zobaczyć każdy z nas

„Ludzie się boją, że inflacja za chwilę sprawi, że zniknie nasze życie. To, które dzisiaj znamy”. O jej wpływie na nasze zdrowie psychiczne mówi psychoterapeutka Renata Składanek

„Osoby, które są w stanie poświęcić wszystko, żeby osiągnąć cel, a przy tym są perfekcjonistyczne, mogą doświadczać depresji maskowanej”. O „korpoosobowości” mówi psycholożka Katarzyna Kawka

„Żeby pojawiło się wypalenie, wcześniej musiał wybuchnąć pożar. Wypalenie, depresja i zmęczenie to nie synonimy” – mówi Paulina Koszut

Marysia Warych / fot. Jarosław Stróżyk

Marysia Warych: „Ludzie myślą, że mamy dwa tryby: albo nie możemy wstać z łóżka, albo mamy halucynacje i słyszymy głosy. Tymczasem choroba afektywna dwubiegunowa ma różne oblicza”