Przejdź do treści

Depresja starcza – objawy i leczenie depresji u seniora

Depresja starcza – objawy i leczenie depresji u seniora Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Menstruacja w podróży
„Masz okres i szukaj wiatru w polu”. Podróżniczka o dostępności tamponów i podpasek w polskich wsiach i miasteczkach
Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku
Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku
Kobieta
„Oddech jest podstawowym i najszybszym sposobem, aby zapanować nad trudnymi emocjami”. Psychoonkolożka wyjaśnia, jak świadomie oddychać
Śmiertelny przypadek ptasiej grypy w Indiach
Śmiertelny przypadek ptasiej grypy w Indiach. Zmarł 12-letni chłopiec
Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit? /fot. Getty Images
Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

Depresja starcza jest problemem zdrowotnym dotykającym co piątą osobę w wieku podeszłym. Czynniki związane z zaprzestaniem pracy zawodowej, obecnością chorób przewlekłych, utratą bliskiej osoby lub izolacją mogą zwiększać ryzyko rozwoju tej choroby. Jakie objawy daje depresja u seniora i na czym polega jej leczenie? Jak pomóc osobie starszej w depresji?

Czym jest depresja starcza?

Depresja starcza jest chorobą związaną z zaburzeniami nastroju występującymi u osób w podeszłym wieku (zwykle określanym jako 65 lat lub więcej). W jej przebiegu uczucia smutku, straty, złości i frustracji utrudniają codzienne funkcjonowanie przez okres co najmniej kilku tygodni.

Depresja u seniorów w wielu przypadkach mylnie uznawana jest za normalną część procesu starzenia się. W praktyce stanowi jednak częste schorzenie, które nieleczone przyczynia się do obniżenia jakości życia i zwiększenia ryzyka powstawania innych chorób. Szacuje się, że depresja dotyka co piątą osobę żyjącą w swojej społeczności. Częstość występowania choroby u osób mieszkających w domach opieki jest znacznie większa.

Kobieta

Depresja u seniora – przyczyny

Depresja u osób w podeszłym wieku jest wywołana przez czynniki, które można zaklasyfikować do różnych grup:

  • czynniki psychologiczne i społeczne – do rozwoju depresji u seniora mogą przyczyniać się m.in. śmierć bliskiej osoby, rozwód, brak aktywności i zaangażowania w lokalną społeczność, samotność,
  • czynniki biologiczne – związane z zaburzeniami w obrębie szlaków neuroprzekaźników w mózgu (serotoniny, noradrenaliny, dopaminy); dodatkowo ryzyko depresji u osób starszych zwiększa obecność chorób, w tym schorzeń układu krążenia, cukrzycy oraz demencji i innych chorób neurologicznych,
  • czynniki genetyczne – mutacje genetyczne mogą przyczyniać się do rozwoju depresji, choć ten czynnik częściej ma znaczenie wśród osób z chorobą diagnozowaną w młodym wieku,
  • czynniki związane z osobowością – ryzyko depresji u osób starszych zwiększa posiadanie osobowości lękliwej (unikającej) lub osobowości zależnej.
„Nie chodzi o samo mleko czy chleb” – jak pomagać seniorom w czasach epidemii, podpowiada Dr Paweł Grzesiowski, wykładowca Szkoły Zdrowia Publicznego, ekspert w dziedzinie profilaktyki zakażeń.

Objawy depresji starczej

Najbardziej typowym objawem depresji starczej jest długotrwałe uczucie smutku, które utrudnia normalne funkcjonowanie. O obecności tej choroby mogą świadczyć także:

  • utrata zainteresowania życiem,
  • trudności w czerpaniu radości z tego, co wcześniej ją przynosiło,
  • uczucie zmęczenia – nawet drobne działania wydają się wymagać bardzo dużego wysiłku,
  • utrata apetytu i niezamierzony spadek masy ciała,
  • uczucie niepokoju,
  • drażliwość,
  • chęć unikania ludzi,
  • problemy ze snem – w tym samoistne budzenie się wcześniej niż dotychczas lub nadmierna ilość snu,
  • trudności w utrzymaniu koncentracji,
  • utrata pewności siebie,
  • poczucie, że jest się niepotrzebnym,
  • uczucie bezradności,
  • poczucie winy – często za wydarzenia z przeszłości, odczuwanie w nasilony sposób,
  • bóle głowy lub problemy trawienne pojawiające bez wyraźnej przyczyny i/lub niepodatne na leczenie,
  • myśli samobójcze.
depresja, leczenie, diagnoza

Leczenie depresji starczej

Podstawowymi sposobami leczenia depresji u osób starszych są psychoterapia i farmakoterapia.

Psychoterapia pomaga osobom z depresją zrozumieć i wypracować sposoby radzenia sobie w trudnych sytuacjach, które mogą przyczyniać się do rozwoju depresji lub nasilenia odczuwania związanych z nią zaburzeń. Wspiera seniorów także w zmianie negatywnie oddziałujących na zdrowie psychiczne sposobów myślenia i zachowania. Często wykorzystywaną i skuteczną metodą jest terapia poznawczo-behawioralna.

Leki antydepresyjne dla osób starszych pozwalają złagodzić objawy choroby. Zwykle poprawa widoczna jest po okresie jednego do dwóch tygodni, choć na uzyskanie znacznego efektu farmakoterapii czasami trzeba poczekać dłużej (do około ośmiu tygodni).

Przyjmowanie leków na depresję może powodować występowanie skutków ubocznych, m.in. nudności i wymiotów, biegunek, senności i wzrostu masy ciała. W przypadku wystąpienia uciążliwych skutków ubocznych należy skonsultować się ze specjalistą, który dobierał leki. Bardzo ważne jest, żeby nie przerywać terapii farmakologicznej na własną rękę, ponieważ nagłe zaprzestanie przyjmowania preparatów u dużej części osób powoduje objawy odstawienia.

Leczenie depresji przy użyciu środków farmakologicznych trwa zwykle 6-12 miesięcy.

dziewczyna, depresja

Rokowania u osób z depresją starczą

Depresja wieku podeszłego jest chorobą uleczalną, a podjęcie terapii pomaga znacząco skrócić czas odczuwania jej objawów. Niestety, zaburzenia mogą nawracać – ponad połowa osób, u których wystąpił jeden epizod depresyjny doświadcza również kolejnego.

Jak pomóc osobie starszej w depresji?

Co możesz zrobić, żeby wesprzeć seniora chorującego na depresję?

  • Zachęć osobę z depresją do poszukania wykwalifikowanej pomocy psychologa lub psychiatry.
  • Zaoferuj pomoc przy wykonywaniu niektórych czynności związanych z codziennym życiem, np. zakupach, sprzątaniu lub gotowaniu.
  • Próbuj rozmawiać z osobą z depresją, uważnie słuchaj tego, co ma do powiedzenia, lecz nie narzucaj się.
  • Proponuj wspólne wyjścia z domu, np. na spacery (nie naciskaj jednak, jeśli osoba z depresją odmawia).

 

Bibliografia:

  1. Royal College of Psychiatrists (2014) Depression in older adults.
  2. National Institute of Mental Health Older Adults and Depression.
  3. Sekhon S., Patel J., Sapra A. (2021) Late Onset Depression.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Depresja maskowana – przyczyny, objawy, leczenie

Iga Krefft

Iga Krefft: Od sześciu lat choruję na nerwicę z epizodami depresji. Dwa lata temu przeszłam załamanie nerwowe

Naomi Osaka: Jestem Azjatką, jestem czarnoskóra, jestem kobietą, jestem zwyczajna, ale dobra w tenisa

gaz rozweselający łagodzi objawy depresji

Niewielkie dawki „gazu rozweselającego” nadzieją dla osób z depresją oporną na leki?

Meghan Markle i książę Harry zostali rodzicami po raz drugi. Imiona ich córeczki są bardzo symboliczne

Meghan Markle i książę Harry zostali rodzicami po raz drugi. Imiona ich córeczki są bardzo symboliczne

Babcia z wnuczką i psem

„Bądźcie w codziennym kontakcie ze swoimi seniorami, jeśli mieszkają sami” – apeluje pielęgniarz Mateusz Sieradzan

Nastolatka

W trakcie pandemii coraz więcej dzieci próbuje odebrać sobie życie. Czeka nas epidemia samobójstw wśród nieletnich?

Czy depresję można odziedziczyć? Tłumaczy Anna Morawska-Borowiec, prezes Fundacji „Twarze depresji”

Prezydent Francji ogłosił stworzenie pakietu psychiatrycznego dla dzieci z depresją

Prezydent Francji ogłosił stworzenie pakietu psychiatrycznego dla dzieci z depresją w związku z pandemią

„Wiem, że moi podopieczni na mnie czekają i to daje mi siłę do pokonania wszelkich barier” – mówi pracownica socjalna Renata Orłowska, która jeździ na wózku inwalidzkim

Jak odróżnić „burzliwy” okres dojrzewania od depresji? Wyjaśnia psychiatra

Jak odróżnić „burzliwy” okres dojrzewania od depresji? Wyjaśnia psychiatra

Glenn Close: Izolacja jest naprawdę niebezpieczna. Musimy pamiętać, jak bardzo jesteśmy połączeni z innymi

Joanna Poremba / Archiwum prywatne

Joanna Poremba: Od 20 lat żyję z depresją, która długo pozostawała niezdiagnozowana. Dobrze znam to poczucie winy, beznadziei

Angelika Kuźniak

Angelika Kuźniak: Nie myśląc o śmierci, żyjemy tak, jakby świat miał poczekać. Nie poczeka. Nie ma co odkładać na później rozmów, wyznań, miłości

Blue Monday. Czy to naprawdę najbardziej dołujący dzień w roku?

Kobieta

Depresja ma różne oblicza. O tym objawie rzadko się mówi

Starość zaczyna się od mózgu

Kobieta leży na łóżku

Zdarzyło ci się płakać po seksie? Nie ty jedna. Skąd to się bierze? Wyjaśnia ekspert

Głuchota starcza

Głuchota starcza – przyczyny, objawy, zapobieganie i leczenie

depresja ciążowa

Smutna ciąża. Co robić, gdy oczekiwanie na dziecko jest zanurzone w lęku i trudnych emocjach?

Masz dzisiaj bardzo kiepski dzień? Przeczytaj 10 zdań mądrych kobiet, które motywują ludzi z dołkiem

10 najważniejszych filmów o depresji

Dziewczyna stoi i trzyma się za ramię. Obok bukiet kwiatów

W jaki sposób wspierać osoby w kryzysie psychicznym? Przeczytaj „Poradnik antykryzysowy” Anny Cyklińskiej

Kobieta z parasolką

Kiedy jesienny smutek zmienia się w depresję sezonową? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?